Ngày Vui - Nhớ Lại

 LƯU NGUYỄN

Thương tặng Hồng-Phúc,Pharm.D.

 


Nói theo sự biếng nhác học hành của tôi, ngày mai là ngày tôi trả xong "nợ sách đèn”. Lẽ ra tôi phải ăn ngon ngủ kỹ, vậy mà tôi cứ thao thức măi và nhớ lại ... 
Sau ngày khổ nạn 30 tháng 4 năm 75, gia đ́nh tôi đă tham gia nhiều chuyến vượt biên. Không thành công. Tiền vàng cạn dần. Nỗi buồn tăng thêm. Đành phải chấp nhận ở lại, cùng toàn dân Việt Nam ngậm ngùi “xây dựng” Xă Hội Chủ Nghĩa.
 

Danh xưng Xă Hội Chủ Nghĩa thường được viết tắt là “XHCN” và người dân Miền Nam sau "ngày ấy", đă mau chóng hiểu bốn chữ cái đó, có nghĩa là “Xếp Hàng Cả Ngày” một trí tuệ XHCN đem ra áp dụng, sau ngày miền Nam được hoàn toàn "giải phóng". Theo tôi nghĩ, lúc đấy đứa con nít nào cũng rất thích XHCN. Nói cho đúng hơn là thích được đề cử đi Xếp Hàng Cả Ngày ("XHCN"), chờ chực mua gạo, khoai, mắm, muối, đường, bột ngọt, kim chỉ, than, củi, v.v … trăm thứ hầm bà lằng theo tiêu chuẩn XHCN ban cho toàn dân được hưởng trong "Tự Do - Ấm No và Hạnh Phúc", sau khi đă đánh cho “Mỹ cút Ngụy nhào” ra khỏi Miền Nam Việt Nam. 
 

Trong lúc tôi đang đứng xếp hàng chầu chực, trước những cửa hàng mậu dịch quốc doanh, chờ mua được số hàng phân phối cho một gia đ́nh theo tiêu chuẩn XHCN, th́ những công việc “lao động vinh quang” trong nhà, chị cả và các em tôi được hưởng trọn vẹn. Hơn nữa, phải làm thân trai “sức dài vai rộng” mới có đủ khả năng chen lấn, xô đẩy, húc cùi chơ đáp trả lại cùi chơ của những đồng bào đang được hưởng “Tự Do - Ấm No - Hạnh Phúc”, nhưng trong lúc xếp hàng luôn phải chen lấn, v́ lo sợ đến phiên ḿnh được đưa cuốn Sổ Lương Thực ra mua theo tiêu chuẩn XHCN, th́ không c̣n hàng để mà mua và ngày mai lại phải cầm sổ ra tiếp tục chen lấn. Mua được rồi c̣n phải mang vác về nhà, khi th́ vài chục kư khoai sùng, vài chục kư gạo mốc cho cả nhà hoặc vài chục kư rau muống bầm dập cho mấy con heo. Thử hỏi chị và các em tôi làm sao có thể cáng đáng nổi nhiệm vụ "XHCN" giỏi hơn tôi được chứ. 

 

Xă Hội Chủ Nghĩa với hoạt cảnh người người xếp hàng, nhà nhà xếp hàng để chầu chực mua định mức “ấm-no”, được chen lấn, xô đẩy “tự-do” và vô cùng “hạnh phúc” khi có dịp căi cọ nhau. Trong lúc đứng chờ đợi lâu lắc, xếp hàng mỏi nhừ cả chân và để tránh buồn chán (nghe kể) đă có nơi bà con ta đă hứng chí hô to khẩu hiệu Đả Đảo Thiệu Kỳ *mua ǵ cũng có*. Hoan hô bác Hồ chí Minh *mua mấy kư đinh nộp đơn, xếp hàng* (những chữ trong dấu * ...* dĩ nhiên bà con phải nghĩ thầm trong đầu). Xem ra trong lịch sử “văn minh nhân loại” chỉ có Bác và Đảng mới biết xử dụng th́ giờ và công sức của toàn dân, một cách "XHCN trí tuệ” như vậy mà thôi. 
 

Tuổi thơ chúng tôi được nhà trường XHCN dạy dỗ, uốn nắn, nhét vào khuôn mẫu “cháu ngoan bác Hồ”. Nhưng những thực tế xảy ra trong cuộc sống hàng ngày, đă khiến các cháu ngoan chán “Bác” và chán "XHCN" lắm rồi. Hơn nữa “bọn phản bội" tổ quốc XHCN, vượt biên trốn ra nước ngoài, "chúng" đă gởi về cho thân nhân những thùng quà thật to, đầy ắp mùi “đế quốc”, mới thực sự đem lại cơm ngon, quần áo đẹp và những tiện nghi đời sống thật đúng nghĩa “Ấm No” c̣n “Tự Do - Hạnh Phúc” th́ bọn “phản động” đành chịu bó tay, không thể nào đóng thùng gởi về Việt Nam làm quà cho thân nhân được. Ai muốn có “Tự Do - Hạnh Phúc” th́ phải tự ḿnh đi kiếm lấy mà hưởng thụ.
 

Mẹ tôi cũng đă nhiều lần rưng rưng nước mắt, khi nhận được những thùng quà rất to, toàn là hàng “xa xí phẩm” được Bác Nhàn tôi gởi về. Những món xa xỉ phẩm của đế quốc Mỹ, th́ Bác và Đảng rất “tối kỵ”, luôn chê bai và chửi bọn Mỹ-Ngụy ra rả hằng ngày trên “báo, đài” cho cả thế giới nghe và mọi người ai cũng biết là các quan chức XHCN không bao giờ thèm "đồ” của tư bản thối tha. Thế nhưng (trong lúc đứng xếp hàng) tôi đă nghe bà con nói với nhau rằng, sau ngày miền Nam được "giải phóng", các quan chức lớn, bé ngoài Bắc đă “tranh thủ” vào Nam đi công tác. Công tác này được bà con gọi là, công tác vào Nam thi hành nghị quyết "chín vê" gói trọn trong 9 từ, bắt đầu bằng chữ V  đó là "vào - vui vẻ - vơ vét - vội vă - vác về” Bắc Phủ Bộ, những thứ “đồ” thối tha của Mỹ-Ngụy bỏ lại khi tháo chạy. Ngoài ra bà con cũng thường kể lại những câu chuyện hài hước, mang tựa đề "Miền Nam nhận họ, Miền Bắc nhận hàng".

 

Nói tóm lai, dưới sự lănh đạo “sáng suốt” của Bác và Đảng, đă khiến Cây Cột Đèn ở Miền Nam nếu có chân, “nó” cũng muốn bỏ nước ra đi huống hồ là tôi. Tôi đă nài nỉ bố mẹ cho tôi đi vượt biên, mỗi khi có người đến rủ gia đ́nh tôi tham gia. Nhưng lần nào cũng vậy, bố mẹ tôi đều gạt phắt đi và nói: 

- Đi cả nhà ḿnh không c̣n đủ khả năng. Để con đi một ḿnh th́ bố mẹ không yên tâm v́ con c̣n nhỏ quá. 

- Làm sao con đương đầu nổi với những sóng gió hiểm nguy trên đường vượt biên, cũng như phải sống thiếu t́nh thương, thiếu sự chăm sóc của cha mẹ.

- Con đừng nghĩ đến chuyện đi nữa, ráng chờ tới ngày bác Nhàn bảo lănh vậy.
 

Thế rồi, bất ngờ Phường Đội (cơ quan phụ trách về an ninh, quân đội) đă đến nhà, mở sổ ra đọc cho biết chị Hai tôi, có tên trong danh sách chuẩn bị đăng kư Nghĩa Vụ Quân Sự cho những năm sắp tới. Sở dĩ có chuyện này, v́ mấy ông Phường Đội đă không hề t́m thấy chữ “thị” nào trong bốn chữ theo trong họ và tên của chị Hai tôi, nên chắc chắn chị tôi phải là con trai. Nhờ vậy cả xóm tôi được dịp cười vui, khi biết chị Hai tôi sẽ có ngày được chuẩn bị đi đăng kư nghĩa vụ quân sự XHCN.
 

Sự lầm lẫn của Phường Đội, đă nhắc nhở bố mẹ tôi phải nghĩ đến “vận mệnh” sắp tới của thằng con trai lớn nhất. Đời con ḿnh sẽ ra sao khi “được” đi nghĩa vụ quân sư. Có cách nào giúp cho con ḿnh không phải đứng trong hàng ngũ “mang dép râu, đội mũ tai bèo" ?!?.
 

Sau nhiều ngày đêm suy nghĩ. Bố mẹ tôi quyết định t́m lại đường cho tôi đi vượt biên. Hy vọng tương lai của con trai ḿnh sẽ được b́nh yên, tươi sáng. Thôi th́ cứ làm liều và hy vọng. C̣n hơn là chờ đợi cái ngày tôi được “vinh dự” thi hành nghĩa vụ quân sự và ngậm ngùi ngâm những câu thơ: “Đôi dép râu dẫm nát đời son trẻ. Vành mũ tai bèo che khuất nẻo tương lai.”
 

Lợi dụng thời gian học sinh được nghỉ Tết, ngay trong đêm cuối cùng của năm 1987, tôi được gởi đi vượt biên cùng với gia đ́nh người quen của bố mẹ tôi. Trên từng chặng đường vượt biên thiếu vắng cha mẹ, tôi rất lo sợ và hoang mang. Đă nhiều lần tôi muốn theo chân người dẫn đường trở về nhà, v́ cuộc hành tŕnh kéo dài ngày bằng đường bộ rất nguy hiểm, lắm gian nan và đói khát. Nhưng nghĩ tới thiên đàng XHCN. Tôi quyết tâm phải vượt tới. Tôi đă cầu nguyện thật nhiều, xin Thiên Chúa và Mẹ Maria giữ ǵn, che chở tôi trong những lúc lâm nguy khốn khó. 
 

Can đảm ḍ dẫm theo từng bước chân của người dẫn đường, tôi cùng nhiều nhóm nhỏ khác, đă lần lượt vượt qua được biên giới Việt Nam và Campuchia, tập trung lại ở một điểm hẹn, chờ ngày xuống tàu vượt biển vào quốc gia Thái Lan xin tị nạn. “Tàu” đây chỉ là một chiếc ghe đánh cá nhỏ, chen chúc trên đó gần 50 mạng người. Trước khi đặt chân tới được trại tị nạn ở Thái Lan, ghe chúng tôi đă phải thủy táng một chị c̣n rất trẻ, đẹp. 


Cuộc sống trong các trại tị nạn ở Thailand đă có tiếng là tệ hại nhất, so với các trại tị nạn ở các nước khác. Những đứa trẻ đi vượt biên một ḿnh như tôi thật là khốn khổ trăm bề. Ngay đến những người “thân quen” được bố mẹ tôi trao tiền, vàng và gửi gấm tôi cho họ chăm sóc, họ cũng đă v́ cuộc sống thiếu thốn trong trại tị nạn mà đối xử tệ với tôi. Họ dùng tiền, vàng của bố mẹ tôi để ban ơn bố thí và kể ơn kể nghĩa với tôi, để khỏa lấp sự phán xét của lương tâm. Sống chung với gia đ́nh họ, hàng ngày tôi phải đi xách nước, nhặt củi, rửa chén bát và làm tất cả những việc vặt vănh khác trong khi con họ đàn đúm rong chơi. Vậy mà, họ c̣n mỉa mai tôi là “công tử bột”, chẳng làm được tích sự ǵ cả. Biết bao đêm tôi đă khóc thầm, khi nghĩ đến những ngày hạnh phúc sống bên bố mẹ, chị và các em. Nhiều lần tôi ước ǵ ḿnh có thể mọc cánh, bay ngay về nhà vui đùa với các em và phụ chị làm các công việc nhà giúp bố mẹ.
 

Để tránh làm đau ḷng bố mẹ, Khi viết thư về nhà, tôi không bao giờ kể lại những điều tệ hại đă xảy ra cho tôi, trong suốt thời gian tôi phải sống chung với gia đ́nh người quen, trước khi tôi được chuyển vào trung tâm “Minor”. Mỗi khi viết thư về tôi chỉ kể tóm lược lại là tôi vẫn mạnh khỏe. Tôi đọc thư bố mẹ trong niềm vui và nước mắt. Tôi hứa luôn nhớ lời mẹ căn dặn là phải chăm lo học hành, siêng năng đi lễ và đọc kinh cầu nguyện mỗi ngày. Tôi cũng hứa sẽ luôn sẽ áp dụng ngón vơ “bảy chọ” (bỏ chạy) mỗi khi bị kẻ xấu xa khiêu khích gây sự. v.v... 
 

Sau gần một năm sống ở trại tị nạn "Songkhla Thailand", chờ phỏng vấn thanh lọc lư lịch. Tôi được chuyển đến Trung Tân Minor ở Panat Nikhom (Minor Center Panat Nikhom).

Trung tâm này có khoảng hơn 300 đứa trẻ cũng được gởi đi vượt biên một ḿnh giống như tôi. Lớn nhất là 16 và bé nhất là 8, 9 tuổi. Tôi mới bước qua tuổi 14. Bố mẹ tôi 

luôn dạy bảo, nhắc  nhở các con phải biết “trên kính dưới nhường” ở mọi nơi mọi lúc. Sống trong trung tâm "minor", nhường những đứa nhỏ hơn tôi th́ dễ rồi. Tôi thường chơi đùa, chia quà bánh với các em trong nỗi thương nhớ gia đ́nh và an ủi lẫn nhau. C̣n đối với một số những đứa lớn xác, tuổi thật lớn hơn tuổi 16 trong giấy khai sinh vài tuổi, chúng thường cậy sức, t́m dịp trấn lột, hà hiếp những đứa bé hơn ḿnh, th́ quả thật không thể “kính” chúng nó được. 
 

Biết rơ hoàn cảnh dân tị nạn sống ở Thailand rất thiếu thốn cơ cực. Mỗi tháng bác Nhàn từ Mỹ gởi cho tôi 50 Dollars để mua giấy bút, tem thư, mua thêm đồ ăn thức uống và tiêu vặt vănh. Ngoài ra bác Nguyễn Sinh Tố là bạn của bố tôi ở Canada cũng thỉnh thoảng gởi tiền cho tôi ít tiền. Chị Kim Anh, con bác Mạch là bạn của mẹ tôi mới qua Úc định cư, cũng gởi cho tôi 100 Úc kim. Bà Lư Sâm gởi cho 50 Dollars. Ông bà Tạ Đắc Cường ở Hayward cũng gởi kèm theo cho 20 Dollars. Như vậy, có thể nói tôi là một “Minor” có nhiều thư và nhiều chi viện, khi c̣n ở trong trại tị nạn và đây cũng là có một chút ‘tai họa” cho tôi.
 

Biết tôi có tiền, “người quen” và các “anh lớn” đă hỏi mượn mỗi lần 5, 7 Dollars thôi. Dĩ nhiên là có người hỏ́ mượn mà không nhớ trả lại. Và tôi cũng chẳng dám đ̣i v́ không muốn “các anh” đón tôi ở ngoài trung tâm “Minor” hỏi thăm sức khỏe. Tôi rất tức giận và tiếc số tiền ḿnh đă bị "mượn", nhưng không thể nào né tránh được. “Các anh” này khi gặp lại tôi trên đất Mỹ, có anh biết ḿnh đă làm điều tầm bậy trong lúc túng thiếu ở trại tị nạn, đă chạy đến vỗ vai tôi, nhắc lại chuyên cũ và xin bỏ qua. Có anh dấu mặt, lờ đi như chưa bao giờ hà hiếp, trấn lột tôi vậy. 
 

Là một ‘Minor”, tôi đă phải sống khắc khoải, chờ đợi gần 3 năm trong trại tị nạn mới được phái đoàn Mỹ gọi phỏng vấn, theo đơn bảo lănh của bác Nhàn tôi, thông qua hội USCC. Để bảo lănh được tôi, bác Nhàn phải hội đủ những điều kiện về tài chánh, nhà cửa với sự minh xác của hội USCC. Một trong những điều kiện cần nhất là bác tôi phải ra ṭa án của Bexar County, Texas xin được làm người giám hộ (Guardian) với giấy ủy quyền của cha mẹ tôi viết từVN gởi qua, đă được dịch ra tiếng Anh. Khi đă có được giấy làm giám hộ chính thức rồi, bác Nhàn phải đóng “bond” với số tiền là 10.000 dollars (mười ngàn đô-la), bác mới hội đủ điều kiện bảo lănh tôi qua Mỹ theo diện di dân, tôi không theo diện tị nạn như những người vượt biên khác. Ngay sau khi bác đă đóng đủ mười ngàn tiền “Bond”.Ṭa án Bexar County tại San Antonio thuộc tiểu bang Texas cấp cho bác tôi “The Letters of Guardianship” xác nhận: Mr. Nhan Van Nguyen duty qualified as sush as the law requires (having been appointed by said court) as guardian of the person only of Hồng Phúc Tạ, Minor and that said appointment is in full force and effect.
 

Số tiền mười ngàn này, măi tới năm 1992, khi gia đ́nh tôi đă được bác bảo lănh qua Mỹ. Bố mẹ tôi kư giấy nhận lại tôi, lúc đó bác mới lấy ra được 10 ngàn đă “kư quĩ” để được nuôi thằng cháu “Minor” yêu quí. Bác cho biết, nếu trong thời gian tôi đang ở với bác mà bác bị tố cáo là đă hành hạ, ngược đăi tôi (dù chỉ là một cái bợp tai nhắc nhở tôi học hành) th́ Sở Xă Hội sẽ dùng 10 ngàn đó để giao cho người khác nuôi tôi. Quả thật ở Mỹ trách nhiệm nuôi dạy một đứa trẻ vị thành niên nên người tử tế không phải là dễ dàng. Gia đ́nh tôi thật may mắn, luôn có bác Nhàn hiện diện và giúp đỡ trong cuộc sống. 
 

Đến Mỹ. Tuổi trẻ ham vui hơn ham học. Lại thấy bác tôi dù chỉ là một công nhân rất tầm thường, mà bác vẫn sống khỏe và tiếp tục cưu mang bà con anh em c̣n bị ở lại Việt Nam. Nên sau khi cầm được mảnh bằng Cử Nhân Khoa Học (Bachelor of Science degree) trong taỵ. Tôi tự cho phép ḿnh đă hoàn thành nghĩa vụ “đèn sách”. Khi bố mẹ tôi gợi ư, khuyên tôi tiếp tục học thêm về một chuyên ngành nào đó, tôi đă lấy làm khó chịu, không hưởng ứng và hăm hở đi kiếm việc làm.


Thế rồi t́nh cờ trong dịp lễ Phục Sinh, tôi gặp lại “con nhỏ” cũng là cư dân trong trung tâm “Minor” ở Panat Nikhom ngày nào với tôi. Hồi đó “nó” sún răng, đen nhẻm đen nhèm, trông xấu ỉn. Vậy mà bây giờ “nó” thật đẹp, dễ thương vô cùng với chiếc áo dài VN mới lạ chứ. Trong niềm vui hạnh ngộ. Hai đứa tôi ríu rít “ôn cố tri tân”,”Nó” vẫn c̣n nhớ những kẹo, bánh tôi đă cho nó ăn mỗi khi nó khóc nhớ má . “Nó” cho biết đang chuẩn bị làm sinh viên chuyên ngành “nhổ răng không đau” ở UC San Francisco. “Nó” hỏi tôi đang làm ǵ?" Tôi trả lời là “bí mật”. ”Nó”liếc xéo tôi và nói: À há, “bí mật” có đồng nghĩa với “làm biếng” không đó anh?". Con nhỏ “sún” này bây giờ ghê gớm thật. Nó c̣n dám hỏi “mượn” tôi hai hàm răng để thực tập cách nhổ “răng không đau” nữa chứ.


Gặp lại “con nhỏ” tôi rất mừng, nhưng không vui. Vui ǵ nổi khi mà tôi vốn dĩ rất tâm đắc với triết lư “trầm tư bách kế bất như nhàn”. Vậy mà tôi đă phải rũ bỏ chân lư ấy để đánh vật với hàng đống bài học, bài làm, bài thi, bài thực tập thêm 4 năm đài đằng đẵng nữa. Chỉ v́ sau khi gặp được “con nhỏ” rất siêng năng học hành đó. Mẹ tôi đă đem “Nó” ra làm tấm gương “tầy liếp” cho tôi soi theo mà bắt chước. Mẹ tôi nói:
“Con có đủ điều kiện để tiếp tục việc học. Con hăy cố gắng học thêm vài năm nữa như “Nó” đấy. Đừng bỏ lỡ cơ hội, rất nhiều người mơ ước đến được nước Mỹ để được thỏa thích đi học đấy con ạ”...

 

Thời gian trôi qua nhanh theo sự khuyến khích, nâng đỡ của gia đ́nh. Ngày mai. Tôi biết chắc ngày mai, Mẹ tôi sẽ rất vui và cũng sẽ không quên nhắc đến “Nó”, một điển h́nh “Minor” ở Panat Nikhom rất đáng tự hào. Trong thao thức khi nghĩ đến ngày mai tôi được nhận học vị "Doctor of Pharmacy". Tôi cảm tạ Thiên Chúa. Biết ơn bố mẹ, gia đ́nh bác Nhàn và tri ân nước Mỹ, cũng như măi măi nhớ đến tất cả những ân nhân đă an ủi, giúp đỡ tôi vật chất và tinh thần trong thời gian tôi ở trại tị nạn Thailand những năm 1987-1990.

 

  LƯU NGUYỄN

Thương tặng Hồng-Phúc,Pharm.D.