NGHIỆP CHƯỚNG

Trần Quốc Sỹ

 

Tôi gặp người đàn ông đó khi vào làm cho công ty điện tử EG&G vào mùa hè năm 88.  Dũng, tên của anh, tuổi khoảng ngoài ngũ tuần,  anh có vóc dáng của một ông chủ lớn.  Người tầm thước, trắng, hơi mập, dáng đi của anh rất bệ vệ. Với mái tóc hoa râm, gương mặt chữ điền, vầng tráng rộng, cộng thêm cặp kính cận, anh thật đúng mẫu mực, khuôn thước của một người trí thức, một giáo sư khoa bảng, hay một nhân vật quan trọng có địa vị trong xă hộị  Nhưng sao dường như trên gương mặt anh lúc nào cũng đượm vẻ tư lự, nụ cười héo hắt, gượng gạo, giọng nói trầm buồn như  đang cố che dấu một điều ǵ u uẩn trong ḷng?

Buổi sáng hôm đó là ngày đầu tiên của tôi tại công ty điện tử nàỵ  Tôi đang ngồi một ḿnh bên ly cà phê trong giờ giải lao th́ anh tới mở lời, giọng miền Bắc thật nhỏ nhẹ:

- Chào chú, chú mới vào làm ở đây hở ?

- Chào anh, thưa anh vâng.  Hôm nay là ngày đầu của em.

Chỉ chiếc ghế trống đối diện, tôi mời anh:

- Mời anh ngồi.  Em tên Steven, nhưng xin anh cứ gọi tên Việt của em là Sỹ. Anh làm ở đây lâu chưa?

- Anh làm ở đây cũng được hơn hai năm.  Anh tên là Dũng, tên Mỹ là John, tụi Mỹ thường gọi anh là Johnny. Rất hân hạnh được biết Sỹ.

- Hân hạnh được biết anh.

- Anh là kiểm soát viên (inspector hay c̣n gọi là QA).  C̣n chú, làm ǵ ở đây?

- Dạ em là kỹ sư .  Tên xếp em nói sẽ giao cho em trông coi chương tŕnh ADCAP.

- À đúng rồi, h́nh như hăng ḿnh mới trúng thầu cái project nàỵ  Anh xin chúc mừng cho chú. Người Việt Nam ḿnh giỏi thật, nhất là những người trẻ tuổi như chú.  C̣n như bọn anh, qua đây khi tuổi đă xế chiều nên bị họ coi như đồ phế thải.

- Anh nói quá lời, theo em, mỗi người một công việc.  Kỹ sư hay kiểm soát viên, chỉ là danh xưng, nhưng công việc đều quan trọng như nhau cả.  Ngay cả những anh chị làm ở dưới assembly line, hay test department, công việc của họ cũng không kém phần quan trọng.  Chúng ta chỉ là một phần trong guồng máy, hệ thống sản xuất của công ty mà thôi.

Anh đưa mắt nh́n về xa xăm, giọng cay đắng như tiếc nuối một quá khứ huy hoàng:

- Chú nói đúng, nhưng người có chức vị vẫn được thiên hạ vị nể.

Nghe anh nói câu này, tôi đoán chừng anh từng là một người có quyền hạn, hoặc có địa vị trong xă hội Việt Nam trước năm 75.  Có thể anh từng là một vị tướng, hay là một nhân vật cao cấp trong chính phủ.  Tôi chuyển hướng câu chuyện:

- Ở Việt Nam, có lẽ anh trong quân đội?

Anh cười, nụ cười có vẻ gượng gạo:

- Không, anh chẳng đi lính ngày nào cả.  Anh làm cho bộ Ngoại Giao.

- Anh xuất thân từ trường Quốc Gia Hành Chánh ?

- Đúng rồi.  Sao chú biết?

- Em chỉ đoán vậy thôị  Anh cả của em cũng là dân Quốc Gia Hành Chánh.  Sau khi xong Cao học, anh ấy về Giám Sát Viện.  Những người bạn của anh sau khi tốt nghiệp đều có chức vụ trong chính phủ.  Không là Phó tỉnh th́ cũng là Giám đốc các cơ quan công quyền.

Anh lại nh́n về cơi xa xăm, lẩm bẩm điều ǵ tôi nghe không rơ:

- Hết rồi …những ngày vàng son …

- Anh nói ǵ cơ ạ ?

- Không, không có ǵ.   Có lẽ anh biết anh của chú.

Câu chuyện đến đây th́ tiếng chuông hết giờ nghỉ bỗng vang lên.  Anh đứng dậy bắt tay tôi:

- Đến giờ làm việc rồi, anh phải vào.  Làm ở line giờ giấc nhất định, không như chú, giờ giấc thoải mái không bị bó buộc.  Hôm nào rảnh, anh em ḿnh nói chuyện tiếp.

-Dạ vâng.

Tôi bắt tay anh rồi cũng đứng lên, lững thửng đi về pḥng làm việc của ḿnh.

Thấm thoát, tôi đă làm ở đây được non một tháng.   Tôi cũng quen được một số anh chị em Việt Nam khác, tất cả đều là những technicians và assemblers.  Riêng anh,  mấy tuần qua, tôi không có dịp nói chuyện nhiều với anh.  Trong giờ giải lao, tôi có để ư t́m anh, nhưng hầu như  lần nào, tôi cũng thấy anh bận gọi điện thoạị  Không muốn làm phiền anh, vả lại, cũng chẳng có chuyện ǵ quan trọng nên tôi lại thôi.  Thỉnh thoảng khi đi ngang chỗ anh làm việc, tôi cũng dừng lại hỏi thăm anh qua loa vài câu xă giao.

Rồi tất cả mọi chuyện bắt đầu vào một  buổi chiều. 

Tôi c̣n nhớ rất rơ hôm đó là một buổi chiều thứ Sáu, khi tôi đang trên đường ra băi đậu xe để về nhà sau 8 giờ làm việc căng thẳng, bỗng nghe tiếng ai gọi sau lưng:

-Sỹ.

Tôi quay lại th́ thấy anh tất tả chạy đến, gương mặt đượm vẻ lo âu.  Anh nh́n dáo dác chung quanh rồi kéo tôi vào một chỗ khuất, ngập ngừng:

- Anh, anh … có một việc cần chú giúp …nhưng…nhưng anh ngại quá.

Tôi nói với anh:

- Xin anh cứ nói, nếu trong khả năng của em, em sẽ sẵn ḷng.

- Chú nói vậy th́ anh mới dám hỏi. Anh rất cần một số tiền nhỏ, chú có thể cho anh mượn vài ngày được không?

Tôi nh́n anh một vài giây ḍ xét rồi đáp:

- Anh cần bao nhiêu, anh cho em biết.  Nếu có thể giúp được, em sẽ giúp anh.

Anh trầm giọng:

- Kẹt lắm anh mới dám nhờ chú.  Số là bà chị của anh bên Houston đau nặng, không biết kỳ này có qua khỏi hay không.  Anh muốn bay sang thăm chị ấy lần cuối, nhưng anh không đủ tiền mua vé máy bay.  Chú ứng trước cho anh ba trăm, anh hứa sẽ hoàn lại chú ngay sau khi anh trở về Cali

Cảm thông cho hoàn cảnh của anh, tôi nói nhanh:

- Tưởng nhiều chứ ba trăm đô th́ em có.

Móc túi lấy quyển check book, tôi định viết chi phiếu cho anh th́ anh đă lên tiếng:

- Chú cho anh xin tiền mặt được không?  Anh cần ngay để mua vé máy baỵ  Chú kư check, anh sợ không tiện.

Tôi nhíu mày suy nghĩ rồi nói:

- Em không có sẵn tiền mặt trong túi, nhưng được rồi, anh theo em ra ngân hàng, em sẽ lấy tiền cho anh.

Anh lái xe theo tôi đến ngân hàng gần sở . Tôi rút 300 đô từ trương mục đưa cho anh:

- Anh cầm lấy số tiền này để đi thăm chị của anh.  Khi nào có, anh cho em xin lại cũng được.

Anh cầm tay tôi, nghẹn lời:

- Cảm ơn chú, anh sẽ không bao giờ quên ơn chú.

- Xin anh đừng bận tâm.  Giúp đỡ nhau trong hoàn cảnh khó khăn là chuyện thường t́nh.  Chúc anh đi b́nh an, em sẽ thêm lời cầu nguyện cho chị của anh.

Anh bắt tay tôi, xiết chặt, rồi quay gót.  Tôi nh́n theo dáng anh, ḷng cảm thấy vui vui xen lẫn chút bùi ngùi .

Sáng thứ Hai, anh đến tận văn pḥng tôi, cám ơn và đưa cho tôi một tấm chi phiếu cá nhân 300 đô, kèm thêm lời căn dặn:

- Anh rất cảm ơn chú đă giúp anh.  Anh xin hoàn trả chú số tiền chú đă cho anh mượn.  Anh chỉ xin chú đừng cash tấm chi phiếu này cho đến cuối tuần v́ thứ năm anh mới lănh lương, khi ấy, anh mới có thể bỏ tiền vào trương mục được.  Chú thông cảm cho anh.

- Vâng, anh yên tâm, em sẽ không bỏ vào công cho đến thứ trưa thứ Sáu.

- Cám ơn chú thật nhiều

- Dạ không có chi.  À, em quên hỏi anh, bệnh t́nh chị của anh có thuyên giảm không?  Có hy vọng qua khỏi không?

Anh nh́n tôi lắc đầu:

- Bác sĩ nói chị sẽ không c̣n sống được bao lâu nữa.  Ung thư đến thời kỳ cuối rồi.

Tôi an ủi anh:

- Em thành thật chia buồn cùng anh.  Sống chết là do Thiên Chúa sắp đặt, chúng ta không thể thay đổi được.  Chúng ta chỉ biết cầu nguyện cho chị.

- Cám ơn chú.   Chú thật là một người có ḷng quảng đại.  Thiên Chúa sẽ trả ơn cho chú.  Bây giờ anh phải trở về làm việc.  Một lần nữa xin cám ơn chú .

Nói xong anh quay gót rời khỏi pḥng tôi.

Thứ Sáu tuần đó, như thường lệ tôi đến ngân hàng để deposit check lương cùng tấm chi phiếu của anh.  Tôi rất ngạc nhiên khi người thu ngân viên trả lại cho tôi tấm chi phiếu của anh và cho tôi biết là tấm chi phiếu không có giá trị.

Tôi khẩn nài với cô ta:

- Cô vui ḷng kiểm lại lần nữa.  Người kư chi phiếu này cho tôi biết anh ta đă bỏ tiền vào trương mục ngày hôm qua.

Cô thâu ngân viên lạnh lùng trả lời tôi:

- Không thể có chuyện đó xảy ra.  Trương mục của ông ta đă đóng hơn sáu tháng.  Sorry.

Tôi chết sững một vài giây và sau đó bừng tỉnh như vừa bị tạt một gáo nước lạnh vào mặt.  Người tôi bỗng run lên từng hồi, máu nóng trong cơ thể tôi có lẽ đang dồn hết lên đầu.  Sự uất nghẹn dâng tràn trong thân thể.  Tôi đă bị người đàn ông có gương mặt trí thức và giọng nói miền Bắc nhỏ nhẹ đó lường gạt một cách trắng trợn.   Nếu tấm chi phiếu không có tiền bảo chứng th́ có lẽ tôi đă không giận như vậỵ  Đằng này, trương mục của hắn đă đóng nửa năm mà hắn vẫn ngang nhiên kư chi phiếu cho ḿnh. Khốn nạn, thật là khốn nạn.    Tôi không ngờ, hoàn toàn không ngờ chuyện lại có thể xảy ra như vậy.  Tôi vẫn không tin ḿnh đă bị lừa đảo, nhưng thực tế vẫn là thực tế.  Tấm chi phiếu trên tay cho tôi biết mọi chuyện đă thực sự xảy ra . Tôi đang tỉnh chứ không ở trong mơ.

Tôi bước nhanh ra khỏi ngân hàng, người vẫn c̣n run lên, ra xe lái một mạch về sở với cái bụng đang đói meo, quên bẵng cả việc ăn trưa.

Về đến sở, tôi thấy hắn đang đứng gọi điện thoại công cộng nơi pḥng ăn.  Thấy tôi, hắn mau lẹ cắt ngắn cuộc điện đàm, gác ống nghe, tiến tới nói nhanh:

- Chú khoan nổi cơn giận.  Xin chú cho anh cơ hội giải thích.

Tôi sẵng giọng:

- Được, tôi sẽ cho anh cơ hội giải thích.  Anh đi theo tôị

Tôi đưa hắn vào văn pḥng, đóng cửa.   Nén cơn giận, tôi cố b́nh tĩnh nói với hắn:

- Tại sao anh lại đang tâm lường gạt tôi như vậy?  Tôi đă quá tốt với anh.  Tôi đối xử với anh như bát nước đầy,  nhưng ngược lại, anh lại cố t́nh kư chi phiếu cho tôi bằng trương mục đă đóng lâu rồi. Tại sao anh lại làm chuyện như vậy?  Bây giờ anh giải thích việc làm của anh đi.

Gương mặt hắn lúc này thật thảm năo.  Hắn nói như muốn khóc:

- Anh biết anh không nên làm như vậy, nhưng anh kẹt quá.  Anh đương lâm vào hoàn cảnh cực kỳ khó khăn.  Chú không thể hiểu được nỗi khổ của anh trong lúc nàỵ  Anh rất xấu hổ, anh rất ân hận đă có những hành động không phải đối với chú.  Xin chú thương anh, cho anh một cơ hội.  Anh sẽ hoàn đủ số tiền lại cho chú trong ṿng một tuần.  Anh xin hứa danh dự với chú như vậỵ  Xin chú thương anh.

Tôi im lặng nh́n hắn.  Tôi có thể tin được người đàn ông này hay không?  Nhưng hắn đă van xin, nài nỉ tôi, chẳng lẽ tôi lại hẹp ḥi không cho hắn thêm một cơ hội?

Suy nghĩ một vài giây, tôi nói:

-Được, tôi không hoàn toàn tin anh lắm nhưng tôi cũng cho anh đến thứ Sáu tuần sau,   nhưng với điều kiện là anh phải viết cho tôi một giấy nợ.  Tôi mong rằng anh sẽ giữ lời hứa của anh.

Hắn lộ vẻ mừng rỡ, nghuệch ngoạc viết cho tôi vài chữ, rối rít cám ơn tôi rồi quay bước.

Những ngày sau đó, hắn cố ư tránh mặt tôi.   Tôi biết thế nhưng cũng chẳng bận tâm về điều này.  Tôi đă hứa cho hắn đến ngày thứ Sáu.

Trưa thứ Sáu, hắn gơ cửa pḥng tôi.  Nh́n gương mặt đưa đám của hắn, tôi không mong ǵ hắn sẽ trả tiền cho tôi hôm naỵ  Nhưng hắn móc túi, lấy đưa cho tôi một số tiền:

-Anh cố gắng lắm mới chạy được bao nhiêu đây.  Chú cầm đỡ, cuối tuần sau anh sẽ hoàn trả chú phần c̣n lại. Anh xin hứa.  Xin chú thương anh, thông cảm cho hoàn cảnh của anh. 

Tôi cầm lấy số tiền, toàn giấy một đồng và vài tờ năm đồng.  Đếm ra chỉ được 50 chục.  Tôi muốn quăng trả số tiền lại vào mặt hắn, rồi cho hắn một quả đấm vào giữa mặt cho hả cơn giận. Nhưng khi nh́n gương mặt thiểu nảo, hèn hạ,  đôi mắt đỏ hoe sau cặp kính cận của hắn, tôi đă kịp kềm chế cơn giận đang ngùn ngụt chờ bộc phát.  Tôi xua tay bảo hắn:

-  Được rồi, anh về làm việc đi.  Tôi hy vọng lần này anh giữ lời hứa của anh.

Nhưng có lẽ các bạn cũng đoán biết chuyện ǵ đă xảy ra.  Một tuần, rồi hai tuần, rồi sau đó, hắn trả cho tôi thêm 50 chục nữa rồi lại t́m cách khất lần.  Mỗi lần như thế, với giọng nói như muốn khóc, đôi mắt đỏ hoe, hắn nài nỉ, van xin, lạy lục tôi như một tên ăn mày.   Vẫn những bài bản cũ rích, hắn than thở rằng hắn đang lâm vào hoàn cảnh cực kỳ bi đát, khó khăn.  Hắn kể lễ nhiều chuyện, nào là con cái đau ốm, nào là xe hư, nào là vợ thất nghiệp, nào là phải gởi tiền về Việt Nam phụng dưỡng mẹ già.  Những lần hắn van xin, lạy lục tôi như vậy, tôi lại cảm thấy thương hại hắn, xen lẫn sự tức tối.  Tôi không tiếc 200 đô, nhưng tôi cảm thấy tức v́ ḿnh bị nhục lây với sự khốn nạn của hắn.  Dân tộc Việt Nam kiêu hùng của tôi đâu có những người hèn hạ như vậỵ

Cuối cùng, biết rằng không thể lấy lại tiền từ hắn, tôi phải dùng đến phương pháp chót.  Tôi gặp bà trưởng pḥng nhân viên và tŕnh bày tự sự.  Tôi đưa bà xem tấm giấy nợ của hắn và yêu cầu bà trích thẳng một phần lương của hắn để trả số nợ mà hắn đă nợ tôi.  Nghe xong, bà nói:

-Điều anh yêu cầu chúng tôi không thể làm được.  Chúng tôi không thể trừ lương của John để trả cho anh.  Chỉ khi nào anh có phán quyết của toà th́ chúng tôi mới có thể làm được việc ấy. Sorry.  Tôi cho anh biết thêm một điều nữa, anh không phải là người thứ nhất lên gặp tôi về việc này.  Đă có nhiều người trước anh.

Tôi bàng hoàng, không tin vào tai ḿnh, hỏi lại:

- Bà nói sao? Tôi không phải là người duy nhất?

- Đúng vậy.

Trời ơi, vậy mà tôi vẫn c̣n thương hại được hắn.  Hắn đă lường gạt nhiều người mà tôi không hề hay biết.  Hắn là tên lường gạt chuyên nghiệp.  Khốn nạn, khốn nạn thật.

Giờ nghỉ giải lao chiều hôm đó, tôi kể chuyện ḿnh bị Johnny Dũng lừa cho những anh chị Việt Nam cùng sở. Tôi lên tiếng báo động:

- Các anh chị có tiền đừng cho Johnny Dũng mượn nhé.  Hắn không trả đâu.   Hắn c̣n nợ tôi 200 đô, tôi đ̣i hơn tháng rồi mà vẫn chưa lấy lại được.

Phong, người technician, cũng mới vào làm như tôi, la lên:

- Ủa, ông cũng dính bẫy Johnny Dũng hả?  Hắn cũng vừa mượn tôi 300 đô cách đây hai tuần.  Hắn cũng chưa trả tôi lại được đồng nào.  Tôi đ̣i th́ hắn cứ van xin, nài nỉ khất lần.

Hoàng, cũng là một lính mới, nhảy nhổm:

- Chết mẹ, tui cũng mới vừa cho ổng mượn 300 đô tuần trước.  Tại sao các anh không cho tôi biết?

Việt, một nhân viên kỳ cựu, chắt lưỡi:

- Thằng cha Johnny này "bựa" thiệt.  Mấy anh mới vô không biết, chứ trong hăng này, người Việt Nam nào cũng một lần đă bị dính bẫy của lăo.  Tôi tưởng lăo chừa tật đó rồi, chứ ai ngờ lăo vẫn c̣n chơi mửng cũ.

Tôi thật t́nh hỏi:

- Nhưng mà ổng kẹt chuyện ǵ mà mượn tiền dữ vậy?

Chị Loan, cũng là một nhân viên kỳ cựu, mai mỉa:

- Ông ơi, sao ông ngây thơ vậy.  Thằng chả có máu đỏ đen.   Bao nhiêu tiền đều đem cúng cho Bicycle hết rồi.

- À th́ ra thế

Richard, người Việt gốc Hoa, năy giờ im lặng, bây giờ mới lên tiếng:

- Tháng trước, thằng chả cũng mượn tui 300 đô, hẹn một tuần sẽ trả, rồi cũng không trả.  Cuối cùng tui phải dẫn mấy thằng đàn em du đăng, chận thằng chả trước cửa Bicycle. Tui hăm thằng chả, không trả tiền tui, tui cho mấy thằng đàn em chém bỏ xác.  Thằng chả thấy mấy thằng em tôi “ngầu” quá nên đành đau khổ móc tiền ra trả đủ.  ĐM, thứ đó phải chơi mạnh nó mới sợ.

Hoàng than thở:

- Anh hên thiệt đó.  Không biết khi nào tụi tôi mới lấy lại được tiền của ḿnh đây?  Khổ thiệt.  Tui đâu dám cho bà xă tui hay chuyện này. 

Chị Loan nói nhỏ:

- Tôi mách cho các anh biết, vợ ổng có tiệm bán hoa ở gần đây.  Mấy anh gọi điện thoại bắt bả trả tiền.  Nhiều người đă làm chuyện đó rồi.

- Chị có số điện thoại tiệm hoa không?

- Ờ có.  Để coi, đây nè.

Tôi về pḥng nhấc máy, quay số gọi tiệm hoa.  Tiếng một người đàn bà đầu giây bên kia:

- Lucky florist. Can I help you?

-A lô, xin vui ḷng cho tôi nói chuyện với bà chủ tiệm.

-Tôi là chủ tiệm,  anh cần ǵ?

-Dạ, chào chị.  Thưa chị, tôi tên là Sỹ, tôi làm việc cùng sở với anh Dũng, chồng chị.  Anh Dũng có mượn tôi 300 đô, đă trả được 100, c̣n thiếu lại 200.  Tôi rất cần số tiền này, xin chị vui ḷng thanh toán cho tôi.  Tôi có giấy nợ của anh Dũng làm bằng chứng.

Tiếng bà ong ỏng, tru tréo, rít lên trong máy, giận dữ:

-Ai bảo với anh thằng khốn nạn đó là chồng tôi?  Tôi đă tống nó ra khỏi nhà từ lâu rồi.  Thằng đó không c̣n dính dáng ǵ đến tôi.  Anh cho nó mượn tiền th́ anh đi kiếm nó mà đ̣i.  Đừng làm phiền tôi.

- Nhưng thưa chị ...

- Không nhưng với nhị ǵ cả.  Đi kiếm nó mà đ̣i tiền.  Tôi bảo cho anh biết, đừng bao giờ gọi điện thoại đến đây về những chuyện của thằng trời đánh, khốn nạn đó.  Tôi không tiếp đâu.

Nói xong, chị cúp máy một cái rầm.  Tôi gác máy, thở dài ngao ngán, địệu này chắc tôi phải thí cô hồn cho hắn 200 đô.  Thôi th́ cứ coi như là vận xui của ḿnh đi, tôi tự an ủi ḿnh như vậy.

Khoảng hơn tuần sau, bỗng dưng một sự may mắn t́nh cờ đến với tôi.  Buổi trưa thứ Sáu hôm đó, tôi đến ngân hàng để bỏ check vào trương mục.  Vừa đậu chiếc xe trong băi đậu xe của ngân hàng, mở cửa bước xuống th́ tôi thấy Johnny Dũng từ trong ngân hàng đang đi ra, trên tay cầm một xấp tiền, vừa đi vừa đếm.

Tôi đứng chặn lối của hắn, lên tiếng:

- Anh Dũng

Đang đếm tiền, ngửng lên, thấy tôi, hắn lộ vẻ bối rối.

Tôi tấn công ngay:

- Anh Dũng, xin anh hoàn trả tôi số nợ 200 đô anh c̣n thiếụ  Tôi đă cho anh quá nhiều cơ hội, tôi không thể nhẫn nại thêm nữạ  Anh đang có tiền, xin anh tự trọng, đừng để tôi phải nặng lời .

Không làm sao hơn được, Johnny Dũng đau khổ đếm tiền trả cho tôị  Hắn nói:

- Anh cám ơn chú đă giúp anh trong lúc túng quẫn.  Đây số tiền anh c̣n nợ chú.  Xin chú thương hiểu cho anh, anh không muốn sự thể xảy ra như vậỵ  Anh mong rằng t́nh anh em ḿnh không bị sứt mẻ.

Cất tiền vào túi, tôi cười gằn:

- Đến nước này mà anh c̣n nói được những câu nói đó hay sao? Anh Dũng,  anh tưởng tôi mù hay sao mà không biết những việc anh đă làm?  Tôi không thể có một người bạn xảo trá như anh được. 

- Tại sao chú lại nhẫn tâm nói với anh như vậy.

- Hừ, nhẫn tâm?  Anh tự xét bản thân của anh đi th́ anh sẽ hiểu.  Từ nay, xin anh đừng gặp tôi, đừng nói chuyện với tôi và nhất là đừng mong mượn tiền của bất cứ một anh chị em Việt Nam nào trong sở.  Tôi sẽ báo động cho bất cứ người Việt Nam nào mới gia nhập công ty về việc làm của anh.  V́ danh dự của người Việt Nam, xin anh hăy t́m cách trả tiền cho những người anh nợ và chấm dứt ngay hành động lừa đảo của anh.  Chào anh.

Nói xong, như trút được gánh nặng trên vai, tôi thở phào nhẹ nhơm.

Thời gian trôi qua nhanh.  Thấm thoát, tôi đă làm cho EG&G được tṛn năm.  Kể từ bữa đụng đầu với Johnny Dũng tại sân đậu xe của ngân hàng, tôi không nói chuyện với hắn nữa.  Những anh chị em Việt Nam dần dà đều đ̣i lại được số tiền cho mượn.  Những người Việt Nam gia nhập công ty sau này đều được chúng tôi báo động về hành động của Johnny Dũng.  Trong một thời gian dài gần một năm, không thấy ai than phiền bị Johnny Dũng giật nợ.  Tôi mừng thầm trong bụng, có lẽ anh đă thoát khỏi bàn tay kềm toả của thần cờ bạc chăng? 

Riêng Johnny Dũng, tôi vẫn thường thấy anh ngồi một ḿnh trong những giờ giải lao, mắt nh́n về cơi xa xăm.  Mọi người đều xa lánh anh, nh́n anh với con mắt khinh bỉ.  Nh́n anh thui thủi một ḿnh, tôi bỗng cảm thấy thương hại anh.  Dầu sao đi nữa, anh cũng vẫn là con người.  Là con người,  không ai tránh khỏi lầm lỗi.  Những bậc thánh nhân xưa kia c̣n lầm lỡ, huống chi anh cũng chỉ là một con người b́nh thường.  Anh đă trả một giá quá đắt cho sự đam mê của anh.  V́ lầm lỡ anh mất tất cả.  Anh hiện đang kéo dài một cuộc sống buồn thảm của ḿnh như một người vô gia cư  trên chiếc xe van cũ rích.  Có lẽ đây là nghiệp chướng của anh chăng?

Bỗng dưng, sự căm hận của tôi đối với anh từ từ tan biến.  Tôi cảm thấy ḷng ḿnh thật thanh thản.  Tôi định bụng chút nữa sẽ đến nói chuyện với anh.

Khi đang ngang qua chỗ anh làm việc, tôi đă dừng lại, mở lời hỏi thăm anh:

- Chào anh Dũng.  Độ này anh thế nào. Khoẻ không?

Anh mỉm cười, vẫn nụ cười gượng gạo:

- À Sỹ, cám ơn chú đă hỏi thăm anh.  Sức khoẻ anh vẫn thường, duy có điều anh chán sống ở xứ sở này quá.  Anh có ư định về Việt Nam ở luôn bên ấy, không trở lại đây nữa.  Chú thấy thế nào?  Có nên không?

Tôi nói:

- Em không biết đời sống ở Việt Nam bây giờ thế nào nên không thể góp ư với anh được.  Em nghe nói chính phủ Cộng Sản Việt Nam đang áp dụng chính sách đổi mới, nhưng như anh đă biết, chúng ta không thể tin được những lời họ hứa suông.  Theo em, ở đây, dầu sao đi nữa, anh cũng có nhiều cơ hội để vươn lên.  Chỉ cần có một chút nghị lực.  Anh vẫn c̣n trẻ, em tin anh sẽ thành công

Anh nh́n thẳng vào mắt tôi, trầm giọng:

- Cám ơn Sỹ thật nhiều.  Em là một người có ḷng tốt.  Anh rất hối hận về những chuyện trong quá khứ.

Tôi gạt ngang:

- Xin anh đừng bận tâm về những chuyện trong quá khứ.  Những ǵ đă qua hăy để chúng qua đi.  Chúng ta hăy nh́n về phía trước.  Em xin cầu chúc anh nhiều nghị lực để vượt qua những trở ngại trong cuộc đời.

Anh nắm tay tôi, bóp nhẹ:

- Cám ơn em.

Tôi chào anh và trở về pḥng làm việc.  Ngày hôm đó, tôi thấy ḷng ḿnh thật an b́nh.

 

Một tuần lễ sau ...

 

Tôi vừa đến sở th́ Việt chạy vội đến, giọng khẩn cấp:

- Ông Sỹ, ông có nghe tin về Johnny Dũng chưa?

- Chưa, tôi mới đến sở. Tin ǵ, Johnny Dũng thế nào?

- Hắn bỏ sở mấy ngày hôm nay rồi.  Không ai biết hắn đi đâu? Nhưng chưa hết, chuyện này mới ly kỳ…

Tôi cắt ngang lời của Việt:

- Chuyện ǵ?

- Ông không biết thật hở?

- Đă bảo là tôi vừa mới tới sở mà.  Chuyện ǵ th́ nói đại ra đi, úp mở măi, chán bạn ghê đi?

- Được rồi để tôi nói cho ông nghe.  Sáng nay, khi tin Johnny Dũng bỏ sở được loan truyền th́ thiên hạ mới té ngửa là có hơn hai mươi người đă cho hắn mượn tiền bị hắn quỵt nợ. Từ thợ cho đến xếp, từ Mỹ đen, Mỹ trắng cho đến Mễ, Nhật, Đại Hàn, ngay cả những thằng Trung Đông, dầu hôi, dầu lửa cũng dính bẫy. Đàn ông, đàn bà, già, trẻ, hắn không chừa một ai.  Chỉ có mấy thằng Việt Nam ḿnh là thoát nạn lần này.

- Bạn có sure không ?

- Sure chứ c̣n ǵ mà không sure.  Nạn nhân của Johnny Dũng đang đứng chật ních hành lang trước cửa pḥng nhân viên để khiếu nại.  Lần này Johnny Dũng làm một vố lớn, nghe đâu cũng đến vài chục ngàn.

- Bạn nói thế nào chứ, tôi không thể tin được, làm ǵ đến vài chục ngàn?

- Đến chứ sao không?  Này nhé, ông thử tính mà xem, hơn hai chục người mà người th́ cho hắn mượn năm ngàn, kẻ th́ ba ngàn, giá chót cũng hai ngàn hoặc ngàn rưởi, cộng lại hết, không vài chục ngàn là ǵ? Mà phải phục thằng chả thiệt, làm sao lăo có thể gạt hơn hai chục mạng mà chẳng thằng nào biết ất giáp ǵ cả. Lăo này đáng được tôn làm sư phụ.

 

Tôi thừ người, im lặng bước về pḥng của ḿnh.  Gieo ḿnh trên chiếc ghế nệm da, tôi không c̣n ḷng dạ nào để làm việc.  Đầu óc tôi quay cuồng với hằng chục câu hỏi. Tôi miên man suy nghĩ về anh, về người đàn ông bất hạnh đó.

Tại sao vậy hở anh Dũng?  Tôi tưởng anh đă vượt thoát, qua được bức tường đen đỏ.  Nhưng không, anh vẫn c̣n trong ṿng kềm toả của ác thần.  Tại sao đời anh lại khốn khổ như vậy?

Bao giờ th́ nghiệp chướng của anh mới chấm dứt ?

Bỗng ánh mắt tôi chạm phải đôi mắt của Chúa Jesus trong tấm ảnh bán thân nhỏ của Ngài trên bàn giấy.  Đôi mắt thật dịu hiền, nhân ái, đang nh́n tôi như thấu hiểu, cảm thông cho sự trăn trở, khắc khoải của tôi.

Đưa tay làm dấu thánh giá trên ngực, tôi đọc thầm:  Lạy cha chúng con ở trên trời ...

 

Trần Quốc Sỹ