Đời bốc vác trong đêm (kỳ 3)

Trích Tuổi trẻ Online

Đôi chân nhỏ vào đời

 

TT - Lẫn trong những người lớn tuổi mưu sinh bằng nghề bốc vác ở các chợ đêm là những trẻ em, chúng còn quá nhỏ để có thể lấy sức lao động đổi chén cơm. Ở tuổi các em, đáng lẽ chỉ biết ăn học và nô đùa cùng bè bạn thì đêm đêm các em phải lăn ra chợ đời đem thân đổi lấy từng đồng để mưu sinh. Trong những giấc mơ chập chờn của các em chỉ có chuyện cơm áo chứ không phải là ông bụt hay bà tiên.

Những đêm mệt nhoài

Nhật nhỏ xíu nên không ai nghĩ rằng năm nay em đã bước qua tuổi 13 với “thâm niên” hai năm làm bốc vác. Hằng đêm Nhật có mặt tại khu vực chợ đầu mối nông sản Thủ Đức sớm nhất, vội vàng đi thuê một chiếc xe đẩy rồi lùi về một góc chợ khoanh tròn nằm chờ.

Nhật kể: “Cả ba mẹ và năm anh chị em trong nhà em đều là dân bốc vác ở chợ này. Từ nhỏ em đã phải theo mẹ ra chợ ngủ, vì ở nhà chẳng ai trông. Những đêm lạnh không ngủ được em đi theo phụ cha, riết rồi quen. Lúc đầu em đi nhặt rau, hốt rác, xách mang những túi hàng nhẹ. Mỗi đêm cũng kiếm được năm bảy ngàn phụ mẹ mua gạo”.

Đưa tay xoa đầu con, anh Tài - cha Nhật - nói: “Thấy nó phải vất vả sớm vậy tui cũng xót lòng lắm, nhưng biết làm sao được. Nhà đến bảy miệng ăn mà chỉ có mình tui và mẹ nó bốc vác thì làm sao sống nổi. Nhà trọ rày đây mai đó. Không có tụi nó phụ thêm thì chắc cả nhà chỉ có nước ngủ gầm cầu!”. Khi hỏi đến chuyện học hành, Nhật thở dài thật buồn như người lớn: “Tiền đâu mà học hả chú? Làm vẹo cả xương sống đây mà cả nhà con còn chưa đủ ăn”.

Dù sao Nhật còn có mẹ cha, chứ như Tài mới buồn làm sao. Tài nói em tự kiếm sống từ hồi mới chín tuổi, lúc đầu phụ rửa chén cho một tiệm hủ tiếu và lớn lên vào nghề bốc vác. Tài nói rằng cha mẹ em đã ly dị từ lâu, ở với mẹ thì đói, về với cha thì không chịu được những đòn roi của người cha nghiện ngập nên em quyết định tự mình kiếm sống.

Chỉ vào những vết sẹo trên người, Tài kể: “Đêm bốc vác kiếm sống, ngày lại tìm về công viên, gầm cầu ngủ lấy sức. Đã mấy lần em bị gom vô trại, những vết sẹo trên người em là do đám đàn anh trong trại để lại”.

Nỗi khiếp sợ mỗi khi bị “gom” vẫn còn ám ảnh Tài đến hôm nay, vì thế sau những đêm mệt nhoài, ban ngày em không dám ngủ ở gầm cầu nữa mà phải vô quán gọi một ly trà đá rồi chiếm một ghế ngủ tạm. Đã bao nhiêu năm nay Tài phải ngủ ngồi như thế.

Chờ mãi không có ai sai khiến, Nhật (13 tuổi) nghiêng xe ngủ tạm lấy sức - Ảnh: Như Hùng

Mới chân ướt chân ráo vào TP.HCM, trông Hoàng nhút nhát hơn đám bạn bốc vác cùng tuổi 13. Quê Hoàng ở Quảng Ngãi, cha em mất ngoài biển khơi khi em bốn tuổi, mẹ đi bước nữa nên em trở thành cái gai trong mắt cha dượng.

Hoàng kể: “Mỗi lúc nhậu say là cha dượng lại kiếm chuyện chửi mắng, đánh đập em. Thương em nên mẹ giấu dượng cho mấy chục ngàn rồi bắt xe cho em vô đây tìm nhà ông chú xin nương nhờ. Nhưng nhà chú cũng chẳng khá giả gì, lại thêm bà thím cay nghiệt nên em mới bỏ ra đây kiếm sống”.

Không có tiền thuê xe đẩy, hằng đêm Hoàng cùng đám bạn chỉ trông chờ vào những việc vặt vãnh mà chủ vựa sai và quét dọn những chiếc xe tải đầy bụi bặm. Hoàng nói: “Quét dọn và gom rác cho mỗi chiếc xe tải như thế, tụi em được 5.000 đồng, đêm nào nhiều lắm cũng được vài ba chiếc. Trừ tiền thuê nhà, tiền ăn, mỗi tháng em cũng để dành được 50.000 đồng gửi về cho mẹ nuôi em”. Hoàng tâm sự rằng em chỉ ước một điều là có đủ 700.000đ để mua một chiếc xe kéo, kiếm được tiền nhiều hơn để phụ mẹ ở quê.

“Con không phải là trẻ bụi đời”

Trong mắt nhiều người, những em bốc vác ở đây chẳng khác gì những đứa trẻ lang thang bụi đời. Cách nay mấy hôm, dành dụm mấy đêm liền, Toàn mua được cái bóp 10.000 đồng. Vậy mà thấy em có cái

Lao động vất vả kiếm sống, “có chết đói cũng không làm chuyện bậy bạ” - Ảnh: Như Hùng

 bóp mới tinh, ông chủ vựa liền vặn vẹo: “Mày móc bóp của ai vậy? Đưa trả lại cho người ta ngay!”.

Thanh minh mãi mà ông chủ vẫn không tin, Toàn đứng khóc trước ánh mắt tò mò của nhiều người: “Bóp con mới mua chứ bộ! Đây là tiền do con làm ra, con không phải trẻ bụi đời”. Ở cái chợ này, người lớn làm bốc vác đã khó, đám nhỏ bốc vác lại càng khó hơn.

Hòa kể: “Ít ai thuê tụi con đẩy hàng lắm, họ cứ nghĩ tụi con là đám ăn cắp, sợ đẩy hàng rồi chuồn luôn. Mà có thuê thì họ cũng luôn mắt canh chừng, trả tiền rẻ hơn người lớn. Nhiều khi nghĩ tủi lắm chú ơi, tụi con đâu phải người như vậy, chỉ kiếm ăn thôi mà”.

15 tuổi, Hậu đã bỏ học giữa chừng, rời quê nhà ở miền Tây lên TP.HCM kiếm sống. Ban đầu, Hậu xin làm cho chủ vựa. Ăn ở chủ bao, mỗi tháng được chủ trả 300.000 đồng. Tưởng làm cho chủ vựa đỡ hơn đi kéo xe, ai ngờ mới làm được nửa năm mà người em gầy rộc hẳn đi.

Hậu nhớ lại: “Bỏ tiền ra thuê, ông bà chủ cũng xài mình cho đáng đồng tiền. Ngoài việc cắt tỉa rau quả, bưng bê ở vựa, mỗi khi có khách mua hàng là ông chủ sai em kéo hàng ra xe cho khách. Ban ngày em còn phải lau nhà, rửa chén. Nhiều lúc cao hứng, ông chủ còn bắt em đấm lưng nữa. Đêm thì bạc mắt ở chợ, ngày về lại phải phục dịch gia đình chủ nên em đổ bệnh”. Sau một thời gian về quê dưỡng bệnh, Hậu lại tiếp tục trở lại TP.HCM sống đời bốc vác.

Tính (đến từ Nghệ An) kể đã đôi lần có người đến gạ em với những lời hứa sẽ cho ăn sung mặc sướng để làm những điều không lương thiện, nhưng Tính một mực từ chối: “Có chết đói con cũng không đi làm chuyện bậy bạ. Con làm bốc vác chứ đâu phải trẻ bụi đời!”.

THẾ ANH

Sau nhiều năm bươn chải trong nghề bốc vác, nay anh Lê Văn Thắng (đường Bình Đông, P.14, Q.8, TP.HCM) mang trên mình đủ thứ bệnh. Mới 57 tuổi mà trông anh hom hem như một ông cụ. Chị San, vợ anh, cho biết: “Bây giờ ảnh chẳng còn làm gì được nữa. Tiền thuê nhà, tiền ăn đều trông chờ vào tui và mấy đứa nhỏ. Mà tui cũng đâu có khỏe mạnh gì, cái bướu trên cổ ngày một to chưa có tiền chữa trị. Hằng ngày tui chạy quanh xóm xem có ai kêu gì thì làm, mỗi ngày cũng chỉ được hơn 10.000 đồng. Mấy đứa nhỏ cũng bỏ học đi làm phụ mẹ, đứa bưng hủ tiếu, đứa đi gói đồ thuê… Lam lũ thế mà có đủ ăn đâu. Bán cả gia tài cũng không quá 300.000 đồng thì lấy gì chữa bệnh”. Cha bệnh, mẹ lam lũ, những đứa con của anh Thắng cũng phải mưu sinh khắp các ngả đường.

 

oOo

Cả xóm đều làm bốc vác, họ chủ yếu sống nhờ vào việc lên xuống hàng cho các chủ ghe từ miền Tây lên. Một số ít thì vô bao, sắp xếp hàng cho các kho dọc bến, số còn lại ai thuê gì làm đó, miễn là ngày có hai bữa cơm sống tạm.