THƠ Hồ Xuân Hương ...

(4)

 



Đèo Ba Dội

        Một đèo, một đèo, lại một đèo
        Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo.
        Cửa son đỏ loét tùm hum nóc,
        Ḥn đá xanh ŕ lún phún rêu.
        Lắt lẻo cành thông cơn gió thốc,
        Đầm đ́a lá liễu giọt sương reo.
        Hiền nhân quân tử ai là chẳng ?
        Mỏi gối chồn chân vẫn muốn trèo.
         


Động Hương Tích

        Bày đặt ḱa ai khéo khéo pḥm,
        Nứt ra một lỗ hỏm ḥm hom.
        Người quen cơi Phật chen chân xọc,
        Kẻ lạ bầu tiên mỏi mắt ḍm.
        Giọt nước hữu t́nh rơi thánh thót
        Con thuyền vô trạo cúi lom khom
        Lâm tuyền quyến cả phồn hoa lại,
        Rơ khéo trời già đến dở dom.


Kẽm Trống

        Hai bên th́ núi giữa th́ sông
        Có phải đây là Kẽm Trống không ?
        Gió giật sườn non khua lắc cắc,
        Sóng dồn mặt nước vỗ long bong.
        Ở trong hang núi c̣n hơi hẹp,
        Ra khỏi đầu non đă rộng thùng
        Qua cửa, ḿnh ơi nên ngắm lại
        Nào ai có biết nỗi bưng bồng.
         

        Vịnh Cái Quạt

            Mười bảy hay là mười tám đây,
            Cho ta yêu dấu chẳng rời tay.
            Mỏng dày từng ấy, chành ba góc,
            Rộng hẹp dường nào, cắm một cay.
            Càng nóng bao nhiêu càng mát nấy,
            Yêu đêm chưa phỉ lại yêu ngày.
            Hồng hồng má phấn duyên v́ cậy,
            Chúa dấu vua yêu một cái này.
             

         


Không Chồng Mà Chửa

      Cả nể cho nên sự dở dang
      Nỗi niềm chàng có biết chăng chàng
      Duyên thiên chưa thấy nhô đầu dọc
      (1)
      Phận liễu sao đà nẩy nét ngang
      (2)
      Cái nghĩa trăm năm chàng nhớ chửa ?
      Mảnh t́nh một khối thiếp xin mang
      Quản bao miệng thế lời chênh lệch
      Không có, nhưng mà có, mới ngoan.


      oo00oo

 

Vịnh cảnh đánh đu

 

Bốn cột khen ai khéo khéo trồng

Người th́ lên đánh, kẻ ngồi trông,

Trai ôm gối hạt khom lưng cật.

Gái uốn lưng ong ngửa ngửa ḷng,

 

Bốn mảnh quần hồng bay phất phới.

Hai hàng chân ngọc duỗi song song.

Chơi xuân đă biết xuân chăng tá.

Cột nhổ đi rồi, lỗ bỏ không.

                              

 

Swinging

Praise whoever raised these poles

For some to swing while others watch

A boy pumps, then arcs his back

The sharpely girl shoves up her hips

 

Four pink trousers flapping hard

Two pairs of legs sterched side by side.

Spring games who hasn’t known them ?

Swingposts removed the holes lie empty.

 

Dịch bởi John Balaban trong tác phẩm Spring Essence

do nhà xuất bản Copper Canyon Press, Washington.

 

 

Viewing  Cacco-Cavern

 

Heaven and earth brought forth this rocky mass

its face cut by  a deep crevass.

Crack’s dark mount shagged with moss pines rocking in wind rush

Here aweet water spatters down and path into the cleft is dark.

Praise whoever sculpted stone.

Then left it bare for all to see.

 

Dịch bởi John Balaban trong tác phẩm Spring Essence

do nhà xuất bản Copper Canyon Press, Washington.

 

Autumn Landscape

Drop by drop rain slaps the banana leaves.
Praise whoever sketched this desolate scene:
the lush, dark canopies of the gnarled trees,
the long river, sliding smooth and white.
I lift my wine flask, drunk with rivers and hills.
My backpack, breathing moonlight, sags with poems.
Look, and love everyone.
Whoever sees this landscape is stunned.

 

Note: The poem bag carried by wandering poets and young scholars usually held samples of their poetry and calligraphy.


On Sharing a Husband

Screw the fate that makes you share a man.
One cuddles under cotton blankets; the other's cold.
Every now and then, well, maybe or maybe not,
once or twice a month, oh, it's like nothing.
You try to stick to it like a fly on rice
but the rice is rotten.  You slave like the maid,
but without pay.  If I had known how it would go
I think I would have lived alone.

Note: Ho Xuan Huong, like her mother, was a vo le, a concubine, or wife of second rank. Traditionally, Vietnamese women wielded considerable economic and political power, but by 1800 the condition of women had deteriorated as the Vietnamese nation itself began a collapse under domestic and foreign pressures. Many women could choose only between struggling alone or becoming concubines, risking the indignities in this poem. Men, meanwhile, could have many wives. The king was permitted 126 wives iin six different categories, while even a student scholar could have "five concubines, seven wives." See Hoa Bang, Ho Xuan Huong, Nha Tho Cach Mang (Saigon: Gon Phuong, 1950), p. 106. Chem cha ("screw") is a curse, meaning "cut father." Nam thi muoi hoa ("five out of ten times") is a folk expression.


Jackfruit

My body is like the jackfruit on the branch:
my skin is coarse, my meat is thick.
Kind sir, if you love me, pierce me with your stick.
Caress me and sap will slicken your hands.

Note: The large, smelly jackfruit can be prematurely ripened by piercing it.


Three-Mountain Pass

A cliff face. Another. And still a third.
Who was so skilled to carve this craggy scene:
the cavern's red door, the ridge's narrow cleft,
the black knoll bearded with little mosses?
A twisting pine bough plunges in the wind,
showering a willow's leaves with glistening drops.
Gentlemen, lords, who could refuse, though weary
and shaky in his knees, to mount once more?

Note: Maurice Durand notes that this range is almost certainly the Deo Tam Diep in central North Vietnam where the mountains are calcareous and of a blackish color but, he adds innocently, "I'on n'a pas de grotte avec une grande ouventure." While an actual landscape may have suggested this poem to Ho Xuan Huong, the particular contours--the active pine and willows--comprise a sexual landscape as well. Pines traditionally stand for men; willows, for women.


Weaving at Night

 

Lampwick turned up, the room glows white.
The looms moves easily all night long
as feet work and push below.
Nimbly the shuttle flies in and out,
wide or narrow, big or small, sliding in snug.
Long or short, it glides out smoothly.
Girls who do it right, let it soak

 

Thiếu nữ ngủ ngày

Mùa hè hây hẩy gió nồm đông
Thiếu nữ nằm chơi quá giấc nồng
Lược trúc lỏng cài trên mái tóc
Yếm đào trễ xuống dưới nương long
Đôi g̣ Bông đảo sương c̣n ngậm
Môt lạch đào nguyên suô'i chưa thông
Quân tử dùng dằng đi chẳng dứt
Đi th́ cũng dở ở không xong.


Day Sleeping Girl

Summer breeze is sporadically blowing,
Lying down the young girl slides into sleeping.
Her bamboo comb loosely attached to her hair,
Her pink bra below her waist dropped down fair.
On these two Elysian mounds, the nectar is still remaining,
In that one Fairy rivulet, the current seems to stop flowing.
At such a view, the gentleman hesitated,
Odd to leave, yet inconvenient if he stayed.

 

Dệt cửi

 

Thắp ngọn đèn lên thấy trắng phau
Con c̣ mấp máy suốt đêm thâu
Hai chân đạp xuô'ng năng năng nhắc
Mô.t suốt đâm ngang thích thiích nhau
Rộng hẹp nhỏ to vừa vặn cả
Ngắn dài khuôn khổ cũng như nhau
Cô nào muốn tốt ngâm cho kỹ
Chờ đến ba thu mớ'i dăi màu

Nightime Weaving

Light turned on, it is found such a white,
The stalk moves slightly and repeatedly all night.
Pushing with the feet, but lightly release,
Shuttle passing through brings joy and ease.
Large or narrow, small or big they all fit,
Long and short, size and form so be it.
To make it best, girl needs to soak it with care .
The cloth color won't fade before three whole years.

 

Vịnh cái quạt

Mười bảy hay là mười tám đây
họ ta yêu dâ'u chẩng rời tay
Mỏng dày chừng ấy, chành ba góc
Rộng hẹp dường nào, cắm một cây.
Càng nóng bao nhiêu thời càng mát
Yêu đêm không phỉ lại yêu ngày
Hồng hồng má phấn duyên v́ cậy
Chúa dấu vua yêu một cái nầy.

The Fan

Are you seventeen or eighteen?(1)
Let me cherish you by all means.
Thin or thick you display a triangle, and
Large or small I hold you with one hand.
The more it is hot the fresher you will submit,
Not enough love at night, daytime will make it.
Your cheeks are rose pink and give you grace,
Lords and kings love you because of your face.

(1): Seventeen or nineteen branches of the fan could be understood as seventeen or eighteen.
Extracted from the book entitled "Egrets on the river " de Mr Lê Thành Khôi.