Du Ca
Trích VB, 28/11/00
Dựa theo bài viết của Phạm Hoàng trong tập san Thụ Nhân Houston
2000, Phong Trào Du Ca được thành lập bởi các anh chị trong ban Trầm Ca. Ban
Trầm Ca là đứa con tinh thần đầu tay của 6 vị Tráng Sinh cư ngụ tại Thành Phố Đà
Lạt. Họ là quư anh Nguyễn Đức
Quang, Mai Thái Lĩnh, Hoàng Kim Châu, Trần Trọng Thảo, Đinh Gia Lập và Nguyễn
Quốc Văn. Mùa Hè năm 1965, họ cùng với Giáo
Sư Trường Quốc Gia Âm Nhạc, Cô Đỗ Phương Oanh,
thành lập ban Trầm Cạ Châm ngôn của Tráng Sinh là ”Giúp Ích”. Cho nên ban Trầm
Ca đă làm một viễn chinh trên khắp mọi miền đất nước mang tiếng hát lời ca để
phục vụ tha nhân và tạo sinh khí cho cuộc sống khổ nạn của dân tộc Việt. Bất kể
nguy hiểm, họ vẫn hiên ngang bộ hành trên những đại lộ xuyên thành phố, nằm đất,
ngủ dưới mưa, hát ở bất cứ nơi nàọ Tiếng hát
và sinh hoạt của ban Trầm ca được sự hưởng ứng mạnh mẽ của các anh chị em sinh
viên khắp nơi và số người tham gia các khóa huấn luyện Thanh Ca Tác Động rất
đông. Chính họ là những “hạt nhân của phong trào du ca” về saụ Khi Phong Trào Du
Ca được Bộ Thanh Niên ban giấy phép hoạt động trên toàn lănh thổ miền Nam th́
anh Nguyễn Đức Quang đă trở thành cánh chim đầu đàn. Các toán Du Ca lần lượt
được thành lập, đầu tiên ở Huế, Đà Nẵng, Nha Trang, Đà Lạt, Ban Mê Thuột, Sài
G̣n, Tây Ninh, Vĩnh Long, Cần Thơ, An Giang...
Càng ngày đoàn viên tham dự càng đông. Trụ sở của phong trào Du ca được đặt tại
số 114 Sương Nguyệt Ánh. Chủ tịch đầu tiên là anh
Hoàng Ngọc Tuệ và anh
Nguyễn Đức Quang là
Trưởng Xưởng. Ngoài việc du hành tŕnh diễn, Phong trào tiếp tục mở các xưởng
huấn luyện để đào tạo thêm Huynh Trưởng Du Cạ Số nhạc sĩ du ca cũng là những
nhạc sĩ tên tuổi trong làng âm nhạc Việt Nam như
Nguyễn Đức Quang, Ngô Mạnh Thu, Nguyễn Quyết Thắng, Trần Đ́nh Quân, Tôn Thất Lan,
Trương Quang Mẫn, Nguyễn Hữu Nghĩa, Nguyễn Minh Nữu, Vũ Hữu Định, Phạm Minh Hùng,
Trần Trọng Nam, Trầm Tử Thiêng, Giang Châu, Nguyễn Thiện Cơ, Bùi Công Thuấn, Lưu
Quang Diệp... Được
phép của Cha Viện Trưởng, ngày 19 tháng 12 năm 1966 tại Giảng Đường Spellman,
đại học Đà Lạt, đêm văn nghệ ra mắt Phong Trào Du Ca được thực hiện và thành
công mỹ măn. Xin mượn lời văn của tác giả Phạm Hoàng để mô tả lại buổi văn nghệ
ra mắt Phong Trào Du Ca 34 năm về trước:
“Trong cái lạnh cắt da của mùa Giáng Sinh Đà Lạt, những ánh đuốc bập bùng kéo dài từ cổng Viện vào đến giảng đường do những sinh viên mặc những bộ đồ đen cầm đuốc soi đường. Ban tổ chức là một số các anh chị tự nguyện của trường Chánh Trị Kinh Doanh Khóa 1 như Trần Văn Chang, Trần Văn Hùng, Trần Phú Hữu, Nguyễn Quang Tuyến, Trần Trọng Thức, Đoàn Công Chánh Phú Lộc, Trần Tiễn Tuấn, các chị Trần Khánh Tuyết, Hoàng Lan Anh, Bùi Thị Ngọc Nga...Ngoài các thành viên sáng lập Phong Trào c̣n có sự hiện diện của các nhà thơ Đỗ Quư Toàn, Trần Dạ Từ, Nhă Ca, Viên Linh, Tú Kếu và nhà báo Nguyễn Ngu Í cùng các anh Hoàng Ngọc Tuệ. Đỗ Ngọc Yến, Hà Tường Cát... Ngoài sự yểm trợ tinh thần và vật chất của Cha Viện Trưởng, c̣n có sự yểm trợ rất đắc lực của anh Phương Thảo Đào Văn Ḥa, giám đốc cơ quan USIS Đà Lạt. Bảy thành viên sáng lập tŕnh diễn ca nhạc, kịch ngắn, thơ. Các nhà thơ Đỗ Quư Toàn, Trần Dạ Từ, Nhă Ca, Viên Linh, Tú Kếu đă diễn đọc những bài thơ “rất nóng” của chính họ cùng với tiếng đàn dương cầm của Thanh Thoại. Không khí ấm cúng, thân t́nh, chứa chan t́nh dân tộc qua các bài ca cổ, dân ca ba miền và các sắc tộc, các bài nhận thức cạ..khiến cho khán giả đa số là anh chị em sinh viên nhận thấy rằng đáng có một thứ văn nghệ lành mạnh, ư thức, mời gọi, thúc giục để đối kháng với cái gọi là văn nghệ ái t́nh ru ngủ, văn nghệ phản kháng vô trách nhiệm.”
Ở thế hệ sau, tôi không biết ǵ nhiều về Phong Trào Du Ca, v́ khi các anh chị viễn hành trên khắp nẻo đường Việt Nam th́ tôi vẫn c̣n là một trẻ nhỏ bận rộn nhẩy ḷ c̣ với bạn bè. Khi tôi nghe đến Phong Trào Du Ca cũng là lúc tôi theo gia đ́nh rời quê hương. 25 năm sau, đêm nay, tôi mới có cơ hội được lắng nghe lời t́nh tự dân tộc qua những gịng tâm tưởng từ đáy tim của các anh chị trong nhóm Du Ca ngày nào. Những bài hát tôi vẫn nghêu ngao hát theo băng nhạc và trong những lúc sinh hoạt Hướng Đạo bây chừ mới thấm vào tâm tưởng tôi.