TÍNH DỤC TRONG CA DAO VIỆT NAM 

BS HỒ ĐẮC DUY 

 

  Tình Dục là một khía cạnh văn hóa, một sắc thái rất đặc trưng, một vấn đề rất đời thường và luôn luôn hiện diện trong cuộc sống của con người. Nghiên cứu sâu về Tình Dục thì không thể bỏ qua khía cạnh văn hóa này, vì ở đó nó thể hiện được quan niệm của mỗi dân tộc, mổi sắc dân thậm chí là từng vùng nhỏ địa lý, tình dục dược nói đến trong các tác phẫn văn học nổi tiếng như Truyện Kiều, Cung Oán Ngâm Khúc, Bích Câu Kỳ Ngộ, Phan Trần, Hoa Tiên... và cũng là một đề tài vô cùng phong phú trong ca dao. 

Ca dao Việt Nam là một loại văn chương bình dân có một sức mô tả rất sinh động tất cả nếp sống, sinh hoạt, phong tục tập quán xã hội của đại đa số dân chúng, nó được thể hiện qua lối nói rất giản dị, thẳng thắng, trung thực không màu mè, chải chuốt,là một kho tàng bất tận để khai thác trong nhiều lãnh vực khác. Khảo sát về mặt tình dục trong ca dao Việt Nam mới thấy được những nhận xét thật uyên bác rất tinh tế của người nông dân, mới thấy được sự mô tả tâm tư, tình cảm, sự rung động về tình yêu, sự khao khát và nỗi đam mê về thân xác là rất thật, rất đời thường. 
 
 Bộ mặt tình dục trong loại văn chương bình dân được thể hiện theo đúng nghĩa đen lẫn nghĩa bóng của mỗi chử, mỗi câu nói điều đó có thể làm cho một số nhà “đạo đức ” lên án là dâm ô, tục tỉu, những chuyện không nên nói nơi chỗ đông người. Sự thật là: dù có chỉ trích thế nào đi nữa thì nó vẫn đã tồn tại và sẽ tồn tại vì nó là ý thức châm biếm, óc hài hước của dân tộc, của một lớp người bình dân trong suốt lịch sử tồn tại. 

 Hôm qua lên núi hái chè 
 Gặp thằng phải gió nó đè em ra 
 Em kêu nó cũng không tha 
 Nó đè nó nhét cái mả cha nó vào 

 Lại có câu: 

 Văn chương chữ nghỉa bề bề 
 Thần L..
(ô huyền) ám ảnh mà mê mẫn đời 
 

 

 Hóa ra Thần L.. chi phối cả cuộc sống, bởi vậy không lạ khi người Champa đem hai “cái ấy“ Yoni và Linga đễ thờ phượng. Ngày xưa người Việt cũng như người Tàu đều có khuynh hướng sùng bái tính dục bao gồm sự sùng bái cơ quan sinh dục, sùng bái chuyện sinh nở, sùng bái vấn đề tính giao. Cho nên trong ca dao người ta nói nhiều đến chuyện này. Ông Đổng, bà Banh có thể xem là biểu tượng về tình dục trong ca dao 

 Có chồng từ thuở mười lăm. 
 Chồng chê tôi nhỏ không nằm cùng tôi. 
 Đến chừng mười chín đôi mươi. 
 Tôi ngủ dưới đất chàng lôi lên giường 

 
 
Một rằng thương, hai rằng thương 
 Có bốn cẳng giường gãy một còn ba! 
 Hết đồng anh lại pha chì 
 Anh hàn chín tháng cô mình thụ thai 

 
 
Sinh ra được thằng bé con trai 
 Về sau, giống bố gặp ai nó cũng hàn. 
 Tròng trành như nón không quai 
 Như thuyền không lái như ai không chồng 
 
 Thôi thôi, tôi van cậu rằng đừng 
 Tôi lạy cậu rằng đừng 
 Tuổi tôi còn bé chưa từng nguyệt hoa 
 Tôi về gọi chị tôi ra 
 Chi tôi đã lớn nguyệt hoa đã từng 
 
 Em đừng khinh quân tử nhỏ nhoi 
 Con lươn bao lớn nó xoi lủng bờ 
 Em ơi đừng thấy nhỏ mà rầu 
 Con ong bây lớn đốt cái bầu cù queo! 
 
 Em ơi đừng thấy nhỏ mà khinh 
 Con thằn lằn bây lớn ôm cây cột đình tổ cha! 

 Chú ý: Tổ cha: tiếng địa phương có nghĩa là rất lớn 

 

 Em đừng chê anh nhỏ mà lầm 
 Hòn đá đập nằm dưới, 
 hòn đá cầm nằm trên 
 Chẳng thà nó nhỏ mà dài 
 Còn hơn chụp bụp nữa ngoài nữa trong 

 (Chụp bụp nghĩa là to mà ngắn) 
 

 Chẳng thà nó nhỏ mà cong 
 Còn hơn tổ bố nữa trong nữa ngoài 

 
 Cồng cộc bắt cá bầu eo 
 Chi chê tôi bé, tôi trèo chị coi 
 

 Câu đố: 

 C.. (ă xê nặng) ba chia đút vô L.. ngoáy 
 Chảy máu ra lè lưởi liếm liền 

  Câu đố:

 Ngất nga ngất ngưỡng tựa cần câu 
 Tay chân không có miệng trên đầu
  

 Câu đố:

  Đi nhai, đứng ngậm ngồi cười 
 L.. này L.. chẳng sợ ai 
 Sợ thằng say rượu đ...
(u nặng) dai đau L... 

 
 
C ..
(ă xê nặng) to lo chi đói 
 Cơm nhà L..vợ 
 Sờ L..béo, đéo L... gầy 
 Vú nẫy L.. sưng 
 Ví phấn với vôi 
 Ví L.. con đĩ với môi thợ kèn 

 
 
Bà ba đi chợ đường quai 
 Vừa đi vừa tỉa lá khoai bưng L.. 
 
 Bà ba đi chợ đường cồn 
 Vừa đi vừa tỉa lông L.. bán trăm 
 
 Trên trời có ông sao 
 Rua L.. em tua tủa có thua chi nào 
 Lông tơ lún phún mép L.. 
 Lăn tăng con cá diếc lòn vào lòn ra 
 
 Cây trời có cái chỉa ba 
 Thương em thì hảy đem tra nó vào 

 
 
Trèo lên cây khế giữa ngày 
 Váy thì trụt mất, lưỡi cày thò ra 
 Lưỡi cày ba góc chẻ ba 
 Muốn đem đòn gánh mà va lưỡi cày 
 
 Trời mưa trời gió đùng đùng 
 Cả bầy C..
(nặng) lọ mang tơi đi tìm 
 
 Cơm ăn mỗi bửa mỗi niêu 
 Tội gì bắt ốc cho rêu bám L..
 
 Ví ví von von 
 Anh cho một cái, cỏng con về nhà 
 
 Thấy L.. lạ như quạ quạ thấy gà con 
 Trong nhà đã có đồ chơi 
 Song le còn muốn của người thêm xinh 
 
 Kim mà đâm thịt thì đau 
 Thịt mà đâm thịt nhớ nhau suốt đời 
 
 C.. vạy thì ngoáy L.. già 
 Ngoáy lui ngoáy tới chết cha L.. già 

 
 
C.. vạy thì ngoáy l.. già 
 Ngoáy lui ngoáy tới nó ra nước nhờn 
 
 Gió nam non thổi lòn hang chuột 
 Đ.. em rồi, đ.. nữa được không em 
 
 Nhiều phân tốt lúa
 Nhiều lụa tốt L.. 
 
 L... tốt vì lụa Lúa tốt vì phân 
 Vú em như quả mướp hương 
 Tay anh phật thủ đôi đường gặp nhau 
 
 Hơn nhau tấm áo manh quần 
 Cởi ra bóc trần ai cũng như ai 
 
 Lở khi ăn miếng trầu xanh 
 Đêm lo ngày sợ mặt xanh như chàm
 
  L.. vàng, bẹn ngọc, đóc san hô 
 Chóc ngóc như đóc mồ côi 

 
 
Con gái mười bảy mười ba 
 Đêm nằm với mẹ, khóc la đòi chồng 
 Mẹ giận mẹ phát ngang hông: 
 “Đồ con chết chủ đòi chồng thâu đêm”! 

 
 
Chú ý: Đồ chết chủ, địa phương ngữ, có nghĩa là mất dạy Phát: đánh vào người bằng bàn tay xòe (phách) 

 

Đêm bảy ngày ba vô ra không kể 
 Bán dạ tam bôi tửu 
 Bình minh sổ trản trà 
 Nhất nguyệt dâm nhất độ 
 Lương y bất đáo gia
 
 Đêm tối uống vài ba chén rượu 
 Sáng ra lót dạ mấy chung trà 
 Một lần một tháng e vừa đủ 
 Chắc chắn lương y khỏi tới nhà

 
 
Bảy lượt mổi ngày đòi má nó 
 Đương nhiên y sĩ phải xông nhà ??? 
 
 Cha chết không lo, lo trâu m
éo L... 
 Áo xông hơi của chàng vắt mắc 
 Đêm em nằm em đắp lấy hơi 
 Trời mưa gió rét kìn kìn 
 Đắp đôi dãi yếm hơn nghìn chăn bông 
 
 Chuột kêu chút chít trong rương 
 Anh đi cho khéo đụng giường mẹ la 

 

 Chú ý: Ngày xưa cái giường của người đàn bà nhà quê là loại giường chỏng đóng bằng tre già, lâu ngày thành xiu lỏng, đụng vào đó kêu cót két, giống như tiếng chuột kêu chút chít. Có lẽ bà mẹ của cô gái kia đã một lần chợt thức giấc vì nghe tiếng chuột kêu, hoặc nghe tiếng giường kêu. 

Mẹ ơi con muốn lấy chồng 
 Con ơi mẹ cũng một lòng như con 
 
 Cô Ba, cô Bốn lấy chồng 
 Cô Năm ở lại giật mồng tăng tăng 
 
 Xót lòng mẹ góa con côi 
 Kiến ăn lần hồi. L.. lớn bằng mo 
 
 Áo dài chẳng nệ quần thưa 
 Bảy mươi có của cũng vừa mười lăm 
 
 Em ham giàu em lấy thằng bé tí ti 
 Làng trên xã dưới thiếu gì trai tơ 
 
 Ngó lên gò mả Ngó xuống gò găng 
 Gặp chị bẻ măng Trật quần bắt kiến 
 Thấy tôi hay liếng Chị bảo bắt giùm 
 Tôi bắt một đổi Thấy cái đùm đen thui! 

 

 Gió nam non thổi lòn hang cóc 
 Phận em nghèo nên mồng đóc khô rang 
 
 Gió nam tốc dải yếm đào 
 Sao anh trông thấy oán anh không vào thắp hương 
 
 Anh về sương gió lạnh lùng 
 Ở đây chung gối chung mùng với em 
 
 Anh về để áo lại đây 
 Đêm khuya em đắp, kẻo gió tây lạnh lùng 
 
 Đêm đông trời lạnh như đồng 
 Mượn chi (thì) cho mượn, mượn chồng thì không 
 Làm thân con gái phải lo 
 Mùa đông rét mướt ai cho mượn chồng 

 
 
Thương em đút C. qua rào 
 Không thương rút lại gai quào rách da. 
 Thương em đút C. qua rào 
 Tai nghe chó sủa, rút lại nên bị gai cào xướt da. 
 
 Trăng lên đỉnh núi mu rùa 
 Cho anh đ. chịu đến mùa anh trả khoai 
 
 Vú em như cái chủm cau 
 Cho anh bóp cái có đau anh đền 
 
 Vú em đáng giá một tiền 
 Cho anh bóp cái anh đền năm quan 
 
 Nứng L … mà cạ cây vông 
 Cạ lên cạ xuống gai châm đầy l... 
 
 Vân Tiên ngồi dựa gốc môn 
 Chờ cho trăng lặn sờ L. Nguyệt Nga 
 Nguyện Nga biết ý không la 
 Vân Tiên thấy vậy sờ ba bốn lần 

 
 
Mười ba mười bốn lum săng 
 Mười lăm mưới sáu lông quăm mép L. 
 Mười bảy mười tám thẹn thùng 
 Hai mươi mười chín như khùng như điên 
 
 Ra đường con mắt ngó nghiêng 
 Về nhà chui chốn buồng riêng vê mồng 
 
 Dậm chân xuống đất cái đùng 
 Vỗ L ...cái phạch chào anh hùng đến đây! 

 Dậm chân xuống đất kêu bon

Vọc C. cho cứng chào con nứng L.

Bà Đội cho chí bà Cai

Bà nào hay đố chữ cũng váy ngoài L.. trong

Nứng l... đỏ mặt Nứng C... đỏ lổ tai

Sướng lổ khu su con mắt (lổ khu tiếng Huế là hậu môn) 

 

 Cực chi da diếc diếc da 
 Áo em hai vạc trải ra anh nằm 
 
 Nứng C. máu Cái L. què 
 Trăng lên khuất bóng cây dừa 
 Làm thân con gái phải chừa đi đêm! 
 
 Thương em không dám vô nhà 
 Đi qua đi lại hỏi: “gà bán không?” 
 
 Em là con gái đêm hôm 
 Anh đừng lui tới mà nam nồm tội em!
 


 Chú ý: Nam, nồm: gió nam, gió nồm,

đây ý nói tiếng đồn xấu,

tiếng chì tiếng bấc. 


  
Thương nhau nào ngại sang giàu 
 Tối lửa tắt đèn nhà ngói như nhà tranh 
 
 Chị kia lớn mổng cao mu 
 Lại đây cho tôi gởi con cu trọc đầu 
 Cu tôi vừa mới đâm lông 
 Cho mượn cái lồng nhốt đỡ vài đêm 
 
 Cu tui ăn đậu ăn mè 
 Ăn chi của chị mà chị đè cu tui 
 Tui chưa trách chị mà chị lại trách tui 
 Con chị đi lên đi xuống nên con tui mang bầu 

 
 
Con chị mang chín tháng không rầu 
 Con tui mang hai hòn dái nặng đầu quanh năm 
 
 Ôi O bán cồm hai lu 
 Đi mô tui gởi con cu về cùng 
 Cu tui tui ấp tui bồng 
 Chớ bỏ vào lồng mà ốm cu tui 

 (Tiếng Huế goi O là cô ) 


  
Thấy đua, thì cũng đua đòi 
 Thấy tỉa lông nách cũng xoi lông L.. 
 
 Tham giàu lấy phải thằng Ngô 
 Đêm nằm như thể cành khô đâm vào 
 
 Tiếc thay con gái mười ba 
 Liều thân mà lấy ông già tám mươi 
 Tiếc thay con ngựa bạch mà thắt cái dây cương thừng 
 Tiếc thay con người ấy thế ma đi ôm lưng cái lảo già 

 
 
Tiếc thay cây mía ngọt lại sâu 
 Tiếc con gái tốt mà cái bím bầu không lông 
 
 Hởi cô mặc yếm hoa tầm 
 Chồng cô đi lính cô nằm với ai 
 Cô nằm cô đẻ thằng bé con trai 
 Chồng cô về hỏi: Con ai thế này ? 
 
 Con tôi đi kiếm về đây 
 Có cho nó gọi bằng thầy thì cho 
 
 Hởi cô cô yếm thắm bùa đeo 
 Chồng cô cô bỏ cô theo chồng người 
 
 Hỡi nàng má đỏ hồng hồng 
 Cổ cao, miệng rộng, lông L. vắt vai 
 
 Hát cho chó cắn, bò lồng 
 Hát cho con gái bỏ chồng mà theo 
 
 Rung rinh nước chảy trên đèo 
 Bà già lật đật mua heo cưới chồng 

 
 
Ở đây có đứa lấy trai 
 Cho nên trời hạn nắng hoài không mưa 
 
 Ông già ông đội nón cời 
 Ông ve con nít ông trời đánh ông
 Ông ơi tôi chẳng lấy đâu 
 Ông đừng cạo mặt nhỗ râu tốn tiền 
 
 Tiện đây mận hỏi thăm đào 
 Vườn hồng đã có kẻ vào hay chưa? 
 Mận hỏi thì đào xin thưa 
 Vườn hồng có lối nhưng chưa ai vào 


 
Khứ nhật ngã đề xuân nhất tự 
 Hà nhân lai đáo phá thành thung 
 Lang quân bất thức lang quân hận 
 Tọa tất xuân đề ngọa tất thung 
 
 Ngày ấy ta đề ”Xuân” một chữ 
 Cớ sao ai lại phá thành “thung” 
 Bởi chàng không rõ nên chàng giận 
 Ngồi ắt là “xuân”, nằm ắt “thung” 
 
 Ngó vô đám bắp khô bao 
 Muốn vô mà bẻ người ta rào tứ tung 
 Một mai trống thủng còn vành 
 Lấy da trâu bịt lại cũng lành như xưa 
 
 Đau bụng, lấy bụng mà chườm 
 Nhược bằng không khỏi, hắc hương với gừng 
 
 Em ơi! Trống lũng khó hàn 
 Dây dùng khó đứt, người khôn khó tìm 
 
 Nước chảy hòn đá lăn cù 
 Con chị đã vậy thì bèn con em! 

 
 
Rộng đồng thì gió thổi luôn 
 Khi vui cô chị khi buồn cô em 
 
 Mít ngon anh đánh cả xơ 
 Em xinh chị đẹp anh sờ cả đôi 
 
 Gió đưa bụi chuối sau hè 
 Đã ve con chị lại tò vè con em! 
 
 Trông chồng mà chẳng thấy chồng 
 Để em vắng lạnh phòng không một mình 
 
 Buồn tình cha chả buồn tình 
 Biết ai lẻ bạn cho mình kết đôi 
 
 Quét nhà long mốt long hai 
 Cha mẹ đi vắng dẫn trai vô nhà 


 
 Chú ý:
long mốt long hai: làm dối, quét một chổi sót một chổi.

Đây ý nói làm thì vụng về, chỉ giỏi đường trai gái. 


 
 
Chàng vông mà đậm lúa lép 
 Rựa lụt mà cắt dép da 
 Trai tơ mà lấy vợ già 
 Nhai cơm mà sú thưa:”bà nuốt đi”! 

 Chú ý: chàng vông: chàng bằng gỗ vông, nhẹ. 
 

 Mèo hoang thì chó cũng hoang 
 Một chàng ăn trộm gặp nàng nhổ môn 

 

 Chú ý: nên hiểu theo nghĩa bóng (gian phu dâm phụ) 
 

 Cầm chài mà vải bụi tre 
 Con gái mười bảy đi ve ông già! 
 
 Một vợ mà xử không xong 
 Còn đòi hai vợ cho cong … cái xương suờn 
 Từ nay sống cũng bằng không 
 Thôi rồi cái kiếp làm chồng làm cha 
 
 Cho dù có sống đến già 
 Cho dù béo tốt cũng là phí toi 
 Bây giờ pháo đả tịt ngòi 
 Gia tài còn lại … một vòi nước trong 

 
 
Củ lang nấu lộn củ mì 
 Cháu lấy chồng dì kêu dượng bằng anh 
 
 Xứ tôi có núi “Xách Quần” 
 Lấy ai thì lấy xin đừng lanh chanh 
 Yêu anh thì giữ lấy anh 
 Xin đừng ăn tỏi chê hành là hôi 
 
 Xách quần chạy ngược chạy xuôi 
 Chạy mỏi cẳng rồi đứng lại bơ vơ …
 
 
 
Con gái chơi với con trai 
 Coi chừng cặp vú như hai sọ dừa 
 
 Có chồng thì mặc có chồng 
 Tôi đi ngủ dạo kiếm ít đồng mua rau! 
 
 Một hai họ nói rằng không 
 Dấu chân ai đứng bờ sông hai người 
 
 Mẹ ơi mẹ bạc như gà 
 Con chưa lẻ mẹ, mẹ đà lẻ con 
 
 Ai về nhắn với ông câu 
 Cá ăn không giật để lâu mất mồi 
 
 Cam đường bóc vỏ còn the 
 Thấy em còn nhỏ anh ve để giành 

 Chú ý: cam đường: loại cam dại trái nhỏ,

thường mọc dưới chân núi,

mùi thơm như mùi cam,

lá giống lá chanh,

cây có gai như gai quít,

trái chín ăn rất ngọt,

trái xanh thì đắng và hơi chua. 

Thằn lằn tặc lưỡi mái tranh 
 Đôi ta còn nhỏ để giành mai sau 
 Bông thơm nở cạnh bìa rừng 
 Ong ve chưa dám đậu, lũ bướm đừng lau chau! 

 
 
Cô tú kẽo kẹt cậu cai 
 Vợ chồng thuyền chài kẽo kẹt dưới sông 
 
 Con chim điểu nó biểu con chim huỳnh 
 Biểu tổ chức, biểu nhỏ, biểu mình ưng ta 
 Chim chuyền bụi ớt líu lo 
 Líu lo bụi ớt đừng cho con chim chuyền 

 
 
Liệu bề dát được thì đau 
 Đừng gầy rồi bỏ thế gian họ đào 
 
 Trời sinh cái cửa ra vào

Sao em lại khoe sắc tài 
 Độc bình để trống nhành mai anh cắm vào! 

 

 Chú ý: đào (đào bới): chưởi rủa  

 

 Em ơi anh bịnh nhức dầu 
 Hay đi đái rát lại đau ngọc hành 
 Thuốc gì đỏ đỏ xanh xanh 
 Thì em đi lấy cho anh một liều 
 
 Sáng trăng tôi được chồng ai 
 Tôi cột gốc xoài ai chuộc cho tôi 
 Ba quan tiền điếu bó mo 
 Con heo đóng cũi tôi cho chuộc chồng 

 


 Chú ý: Đại ý: một gã chuyên “hai hoa” bị gái ngoan bắt được trói lại rồi đánh tiếng.

Quan tiền điếu bó mo: tiền đúc bằng đồng điếu, tức loại đồng tiền thau. 1 quan = 10 tiền; 1 tiền = 60 đồng.

Đem những đồng tiền bó vào mo cau cho dễ mang. 
 


 
Những mạng thích chí ngao du 
 Dạo chơi cho biết xuân thu thế nào 
 Nhất lê, nhì lựu, ba đào 
 Nhìn xem thấy cảnh muốn vào bẻ bông. 
 
 Thương cha nhớ mẹ có hồi 
 Thương anh lúc đứng lúc ngồi không an 
 Ước gì sông rộng một gang 
 Bắc cầu dãi yếm cho chàng sang chơi 
 
 Ước gì dãi yếm em dài 
 Để em buột lấy những hai anh chàng 
 
 Ai ơi chơi lấy kẻo già 
 Măng mọc có lứa người ta có thì 
 Chơi xuân kẻo hết xuân đi 
 Cái già xồng xộc nó thì theo sau 

 
 
Chẳng ăn chẳng mặc chẳng chơi 
 Bo bo giử lấy của trời làm chi 
 
 Bà già đã tám mươi tư 
 Ngồi bên cửa sổ viết thư tìm chồng 
 
 Trai tơ lấy gái nạ dòng 
 Cầm bằng uống máu làng trong làng ngoài 
 
 Cô kia má đỏ hồng hồng 
 Cô chửa có chồng, còn đợi chờ ai 
 
 Buồng không lần lữa hôm mai 
 Đầu xanh mấy lúc da mồi tóc sương 
 
 Cô kia cắt cỏ bên sông 
 Cái váy thì cột, cái lông thì dài 
 Thuyền chài nó trả quan hai 
 Thưa rằng chẳng bán để dài quét sân 
 
 Cổ tay em trắng lại vừa tròn 
 Để cho ai gối đến mòn một bên 

 
 
Nghiêng tai hỏi nhỏ ông Phật rằng: 
 Trai thanh lấy gái có chồng được không? 
 
 Chơi cho thủng trống long bồng 
 Rồi ra ta sẽ lấy chồng lập nghiêm 
 Chơi cho thủng trống long chiêng 
 Rồi ra ta sẽ lập nghiêm lấy chồng 
 
 Tính quen chừa chẳng được đâu 
 Vạ làng, làng bắt mấy trâu mặc làng 
 
 Không chồng mà chửa mới ngoan 
 Có chồng mà chửa thế gian thường tình 
 
 Em mất chồng em chẳng có lo 
 Anh đây mất vợ nằm co một mình 
 
 Em đây là gái năm con 
 Chồng em rộng lượng em còn chơi xuân 
 
 Có chồng càng dể chơi ngang 
 Đẻ ra con thiếp con chàng con ai 
 
 Hai tay cầm lấy quả hồng 
 Quả chát phần chồng, quả chín phần trai 

 

 Vú sửa mà bửa làm đôi 
 Nữa cho con bú, nữa cho trai đem về 
 
 Đêm nằm vuốt bụng thở dài 
 Thương chồng thì ít thương trai thì nhiều 
 
 Mày ăn cơm hay ăn khoai 
 Một bài thơ ấy ngâm hai ba lần 
 
 Chử tình đáng giá ngàn vàng 
 Từ anh chồng củ đến chàng là năm 
 Còn như yêu trộm nhớ thầm 
 Họp chợ trên bụng đến trăm con người 
 
 Đánh tôi thì tôi chịu đau 
 Tánh tôi hoa nguyệt chẳng chừa được đâu 

 

 Lẳng lơ chết cũng ra ma 
 Chính chuyên chết cũng chôn ra ngoài đồng 
 Lẳng lơ cũng chẳng hao mòn 
 Chính chuyên cũng chẳng sơn son để dành 
 
 Cau khô mà bỏ hộp đồng 
 Mặt mi không xứng làm chồng tau mô 
 
 Chưa quen đi lại cho quen 
 Tuy rằng cửa đóng mà then không gài 
 
 Em đang bắc nước sôi sôi 
 Nghe anh có vợ, quăng nồi đá vung 
 
 Gặp nhau từ bến Đại Đồng 
 Quên nhau hay đã có chồng mà quên 

 
 
Đêm đêm ngồi dưới bóng trăng 
 Thương cha nhớ mẹ không bằng thương anh 
 Đêm nằm lưng chẳng bén giường 
 Mong cho mau sáng ra đường gặp anh 
 
 Thương anh chẳng dám nói ra 
 Chiều chiều đi dạo vườn hoa khóc ràn 
 Đêm nằm khô héo lá gan 
 Mong cho mau sáng ra đàng gặp anh 
 
 Ngó lên trăng chúc sao nghiêng 
 Vui chung với bạn sầu riêng một mình 
 
 Ngồi buồn nghĩ càng thấm 
 Hột cơm tấm cắn làm hai 
 Rau lang đỡ bữa liễu với mai đừng lìa 
 Em với anh như khóa với chìa 
 Đừng để cho ống liệt, khóa với chìa lìa nhau 

 Chú ý: bụng ống khóa bị hư 
 

 Bóng trăng ngã lộn bóng tre 
 Xin chàng đứng lại mà nghe thiếp thề 
 
 Vườn đào, vườn lựu vườn lê 
 Bởi người lấy nhụy buớm xê ra ngoài 
 
 Nghĩ mình lại giận lấy mình 
 Ao chưa đậu sống rập rình tra khuy 

 Chú ý: Đậu sống: Ao chưa may đường sống lưng 
 


 
Đèn hết dầu đèn tắt 
 Nhang hết vị hết thơm 
 Anh đừng lên xuống đêm hôm 
 Để thế gian đàm tiếu tiếng bấc tiếng nồm tội em 
 
 Tay cầm cọng lạc bẻ cò 
 Lòng thương da diết, giả đò làm lơ 
 Thương sao thương dại thương khờ 
 Trong nhà không dám khóc, ra bụi bờ khóc than 

 
 
Hai tay vin lầy đòn rồng 
 Tội trời con chịu, theo chồng con cứ theo 
 Ra đi cha mắng mẹ rầy 
 Không đi thì sợ ngoài này anh trông 
 
 Con cu bay bổng qua sông 
 Hỏi thăm cô đó có chồng hay chưa? 
 Có chồng năm ngoái ngày xưa 
 Năm nay chồng để như chưa có chồng 
 
 Đói lòng ăn trái khổ qua 
 Nuốt vô thì đắng, nhả ra bạn cười 
 Bạn cười thì mặc bạn cười 
 Tháng năm đi cưới tháng muời có con 
 
 Có con nên phải thua người 
 Mắc cho con bú, mắc cười với con. 
 
 Đang khi lửa tắt cơm sôi 
 Lợn kêu con khóc chồng đòi tòm tem 
 Bây giờ lửa đã cháy lên 
 Lợn no con nín, tòm tem thì tòm 

 


 Bài ghi chép này chỉ làm mỗi một việc là thu thập các câu ca dao, tuc ngữ liên quan đến chuyện này và cũng rất mong rằng quí vị có biết thêm thì xin gởi về cho chúng tôi để cho tập hợp này được phong phú hơn. Nếu không, e có ngày nó sẽ mai một bỏi vì đây là loại văn chương truyền khẩu mà bây giờ thì người ta xữ dụng giấy và internet nhiều hơn là nói.
 
 BS HỒ ĐẮC DUY 
 
 Tục ngữ phong dao (trích “Tục Ngữ Phong Dao” của Nguyễn văn Ngọc) Ca dao 


 
 
Ba bà đi chợ đường quai, 
 Vừa đi, vừa tỉa lá khoai bưng L. 
 Ba bà đi chợ đường cồn 
 Vừa đi vừa tỉa lông L. bán trăm. 

 
 
Nước nóng đổ lọ bình vôi 
 Tôi ngồi tôi nghĩ bố tôi, tôi buồn 
 Bố tôi dở dại dở khôn, 
 Say mê cái L. bỏ mẹ con tôi. 

 


 Câu đố: 
 
Ba bà mà giang chân ra 
 Một ông đứng giữa mà tra C. vào.
 

 (ba ông đầu rau và nồi cơm) 
 


 
Ba ông ngồi ghế 
 Một ông cậy thế, 
 Một ông cậy thần 
 Một ông tần ngần đút C. vào bếp. 

 (Bể thổi lửa) 
 


 
Bì bà, bí bạch chân cò 
 Bí ba bí bách, nằm co giữa giường 
 Đoạn rồi sờ vú sờ sườn 
 Sờ sao cho nó đỡ buồn mà thôi.
 

 (Bánh dầy) 
 


 
Bốn chân chong chóng, hai bụng kề nhau 
 Cắn giữa phau câu, nghiến đi nghiến lại. 

 (cối xay) 


 

 Bốn chân mà lại có đuôi 
 Đầu như đầu c., lưng lại gù lưng. 

 (con chuột) 
 

 

 Cái gì vừa quả vừa hoa, 
 Con nít cũng thích ông già cũng mê 
 Ra đường dù thấy tràn trề 
 Ngắm nhìn thì được, mân mê thì đừng 

 (hai “quả đào tiên”). 
 


 
Cái hoa tim tím, cái nhị điều đều, 
 Đàn ông đâm nhiều, đàn bà đâm ít.
 

 (cái máy khâu) 
 


 
Canh một thì trải chiếu ra, 
 Canh hai bóp vú, canh ba sờ l. 
 Canh tư thì lắc om sòm 
 Canh năm cuộn chiếu ẳm con ra về. 

 (Người kéo vó) 
 


 
Chấm chấm mút mút đút vào lỗ trôn, 
 Hai cái lông l. cái dài cái ngắn.
 

 (xỏ kim) 
 


 
Chưa chết đã đem đi chôn 
 Chưa ra đầu ngõ, vạch lồn xem ghe. 

 (Người cầm bó rơm xin lửa) 
 


 Chưa hỏi đã cưới liền tay 
 Bức chí ta nên phải lấy mày
 Đêm nằm tơ tưởng sờ cùng mó
 Mó đến mày, lại sướng đến ta.
 

 (cái quạt) 
 


 
Gầy gò có bốn cái xương 
 Cái giải thòng thõng vướng anh c. dài. 

 (Quả nhãn) 
 


 
Già thì đặc bí bì bì 
 Con gái đương thì rỗng toách toành toanh.
 

 (cau lúc già và lúc là cau hoa)


 
 
Lồm xồm hai mép những lông 
 Ở giữa có lỗ đàn ông chui vào
 Chui vào rồi lại chui ra
 Năm thì mười họa đàn bà mới chui.

 (Cái áo tơi)
 


 
Già ăn với cà kheo
 Lại thêm c. lõ, lại đèo nắm lông.

 (Miếng giầu thuốc)
 


 
L. già da dính tận xương
 Váy xanh mỏng mảnh lại thương c. dài.

 (Cối giã gạo)
 


 
Lù lù như mu l. chị
 Lị xị như đầu c. tôi
 Ngày ngay đi khắp mọi nơi
 Đến đêm lại chui vao mu l. chị.

 (Con rùa)
 


 
Lưng tròn đít lại bảnh bao
 Mân mân mó mó đút ngay vào
 Thủy hỏa âm dương sôi sình sịch
 Âm dương nhị khí sướng làm sao.

 (điếu thuốc lào)
 


 
Mình bằng quả chuối tiêu
 L. bằng vỏ trấu, lổ bằng niêu.

 (Con chuột)
 


 
Mình tròn, da lại trắng tinh
 Hể nóng đến mình thì ưỡn vú ra
 Ăn với thịt gà lại tịt vú đi.

 (bánh đa sát-kê)
 


 
Mình tròn trùng trục, đầu toét toè loe
 Đút vào con gái, cô con gái nghe,
 Đút vào bà lão, bà lão lắc.

 (đôi hoa tai)
 


 Người thì cao lớn trượng phu
 Đóng mười lần khố, trật cu ra ngoài.

 (cây chuối có hoa)
 


 
Rành rành ba góc, giữa con cóc ngồi
 Hai bên thiên lôi, hai bên địa võng.

 (hai cái vú)
 


 
Rau âm phủ nấu với mủ l. tiên
 Ngựa cửa quyền nấu với ả l. tranh.

 (Măng nấu với rươi, cua nấu với khế)
 


 
Thoạt vào thì vén váy lên
 Cái dưới mấp máy, cái trên gật gù

 (dệt cửi)
 


 
Trên lông dưới lông,
 tối lồng làm một

 (con mắt)
 


 
Vừa bằng cổ tay đâm ngay vô l.
 Gặp ông quan ôn, bỏ l. mà chạy.

 (Con chuột và con mèo)
 


 Tục ngữ phong dao
 
 
Anh em bất nghĩa chi tồn
 Anh đánh miếng l. em đánh miếng gh.
 Anh em bất nghĩa chi khoèo
 Anh thì đ. mèo, em lại cầm đuôi.
 
 Bủng người tươi đ.
 Ba chiếc sóng cồn, mấy cái lông l. rụng sạch.

 


 Bà cốt đánh trống long tong

Nhảy lên nhảy xuống con ong đốt l.

Bà đội cho chí bà cai

Bà nào hay đố chữ cũng l. ngoài, váy trong.

C. ai vửa mũi người ấy.

 Của l., l. đòi, của c., c. quên.

Có l. thì giữ, c. ông Chữ hay đi đêm.

Con mày con nuôi chẳng bằng con c. làm ra


Chơi no bỏ gio vào đ.
Chồng chết còn chửa hết tang
L. đà ngấm ngáp như mang cá mè.

Đánh đĩ gặp năm toi c.
Đĩ có tông, ai giồng nên đĩ
Đủn đỡn như đĩ được cái đanh.
Đẻ con khôn mát l. rời rợi
Đẻ con dại thảm hại cái l.


Đi sau ăn rau bà đẻ,
Ăn giẻ chùi trôn, ăn l. chấm muối.

Đĩ xơ, đĩ xác, đĩ xạc, đĩ xờ
Đĩ ở trên bờ, đĩ lặn xuống ao.

Gà Tò, lợn Tó, vó Vạn Đồn,
l. Cổ Am, c. Hành Thiện.

Gái đâu có gái lạ đời,
Chỉ còn thiếu một ông trời không chim.

Giữ được đằng trôn, đằng l. quạ mổ.
Trai thấy l. lạ như quạ thấy gà con.

Già thì già tóc, già tai,
Già răng già lợi, đồ chơi không già.

L. rằng l. chẳng sợ ai,
Sợ thằng say rượu, đ. dai đau l.


Lưỡi không xương nhiều đường lắt léo
l. không cạp, l. méo làm ba.


Mưu con đĩ, trí học trò.
May hơn khôn, lớn l. hơn đẹp.
Nuôi con chẳng biết tính con
Hể vú gai gạo thì l. chớp đông.

Nứng c. thì vặc đến nhà
L. còn đau mắt không ra đến ngoài.


No cơm ấm cật dậm dật mọi nơi
Quần áo tả tơi mọi nơi chẳng dật.

Nằm đất hàng hương còn hơn nằm hàng cá
L. cô hàng cá còn nhẵn hơn má anh chàng hương.


Nhăn nhở như l. lở sơn.
Quang không lành, mắng giành không trơn
L. không lành, mắng quanh hàng xóm.
Rền rĩ như đĩ phải tim la.

Ra đường ai nói thế nào
Về nhà lấy thớt lấy dao băm l.
Thấy đua thì cũng đua đòi
Thấy tỉa lông nách, cũng xoi lông l.


Trân trân như l. trần không đáy.
Uống rượu ngồi dai, dái mài xuống đất.

Văn chương chữ nghĩa bề bề,
Thần l. ám ảnh cũng mê mẫn nguời.
Xót lòng mẹ góa con côi
Kiếm ăn lần hồi, l. lớn bằng mo.

BS HỒ ĐẮC DUY