Hoàng Hải Vân - (trích báo Thanhnien on line)
Về tự nhiên, đó là loại gen của sinh vật cổ xưa hiếm hoi c̣n
sót lại từ khoảng 3 triệu năm trước. Giống tảo này được coi
là của trời phú cho hai bộ tộc - Aztec, Mexico (châu Mỹ) và
Kanembu, Tchad (châu Phi). Năm 1960, một số nhà khoa học
Pháp khi sang châu Phi t́m dầu hỏa, đă bất ngờ phát hiện ra
bộ tộc Kanembu, rất nghèo, nhưng ở đây già trẻ lớn bé ai
cũng khỏe mạnh cường tráng. Người ta t́m hiểu, th́ thấy
người dân ở đây thường vớt một thứ tảo trong một cái hồ đem
về trộn với bột làm bánh ăn, đó là món bánh Techuilatl (sau
này được truyền bá sang châu Âu). Các nhà hóa dầu đă thuật
lại câu chuyện đó cho các nhà y dược. Sau khi đem về nghiên
cứu, các nhà y dược đă khẳng định ngay giá trị của nó. Công
tŕnh được công bố đầu tiên là của một người Bỉ, thu hút sự
quan tâm đặc biệt của giới khoa học. Đến năm 1963, giáo sư
Clement, người Pháp, đă nghiên cứu thành công việc nuôi tảo
Spirulina quy mô công nghiệp. Đến năm 1973, Tổ chức Lương
nông quốc tế (FAO) và Tổ chức Y tế thế giới (FAO) đă chính
thức công nhận Spirulina là nguồn dinh dưỡng và dược liệu
quư, đặc biệt trong chống suy dinh dưỡng và chống lăo hóa.
- Spirulina được coi là nguồn dinh dưỡng số 1 của tự nhiên.
Nó có đủ cơ cấu thiết yếu: protein - lipid - glucid cùng
khoảng 30 vi lượng và hầu hết các vitamine cần thiết cho cơ
thể. Nó đáp ứng khá hoàn hảo công thức chuẩn về chế phẩm
dinh dưỡng protein - vi lượng khoáng - vitamine do FAO/WHO
công bố. Bởi vậy nó là sản phẩm chống suy dinh dưỡng rất tốt
cho trẻ em, người già và một số đối tượng khác như người
bệnh sau phẫu thuật, thiểu năng dinh dưỡng...
- Đúng vậy. 1 người dùng 1 ngày 5g tảo là đủ các chất thiết
yếu. Cơ thể có thể hấp thụ mỗi ngày 30-45g. Dùng thừa cũng
vô hại. Người bị bệnh nặng không ăn được có thể bơm tảo
thẳng vào dạ dày là đủ các chất dinh dưỡng.
- Những nghiên cứu khoa học cho thấy tảo Spirulina là một
dưỡng dược (Nutraceutical), nghĩa là giao thoa giữa thực
phẩm và dược phẩm. Giá trị dược liệu của nó chủ yếu là do
các hoạt tính sinh học có tác dụng tăng cường miễn dịch,
chống lại bệnh tật, đặc biệt là Phycocyanin, hoạt chất
Sulfolipid, Spirulan (Ca-Sp, do người Nhật phát hiện). Ngoài
ra c̣n có Betacaroten, các khoáng vi lượng (coban, kẽm, sắt...)
và các vitamine cần thiết cho cơ thể. Kết quả lâm sàng cho
thấy, có thể dùng tảo Spirulina hỗ trợ trong điều trị bệnh
viêm gan, suy gan, bệnh nhân bị cholesterol máu cao và viêm
da lan tỏa, bệnh tiểu đường, loét dạ dày tá tràng và suy yếu
hoặc viêm tụy, bệnh đục thủy tinh thể và suy giảm thị lực,
bệnh rụng tóc... Đặc biệt, những nghiên cứu mới nhất cho
thấy tảo Spirulina có tác dụng rất tốt trong bảo vệ sức khỏe
người cao tuổi, trong pḥng chống một số bệnh ung thư, những
triển vọng dùng nó trong thuốc pḥng chống HIV/AIDS...
- Tác dụng chống ung thư là do các hoạt chất tăng cường miễn
dịch, chống oxy hóa, bảo vệ tế bào,
chống đột biến gen có
trong tảo Spirulina. Đáng lưu ư trước hết là công tŕnh
nghiên cứu pḥng chống ung thư gây ra bởi tia phóng xạ hạt
nhân cho các nạn nhân của sự cố Nhà máy Điện hạt nhân
Chernobul đă thu được kết quả rất tốt khi điều trị bằng
Spirulina nguyên chất. Khi uống Spirulina, lượng chất phóng
xạ đă được đào thải khỏi đường tiểu của người bị nhiễm xạ
rất cao. Kết quả này đă được biểu dương tại hội nghị quốc tế
về tảo năm 1998 ở Cộng ḥa Czech. Tại Ấn Độ, một nghiên cứu
năm 1995 đă chứng tỏ với liều 1g Spirulina/ngày, có tác dụng
trị ung thư ở những bệnh nhân ung thư do thói quen nhai trầu
thuốc. Ở Việt Nam, một số nghiên cứu của Viện Dược liệu và
Đại học Y Hà Nội, ở Viện Công nghệ sinh học và Viện Tai -
Mũi - Họng (Hà Nội) cũng cho thấy tác dụng hỗ trợ điều trị
ung thư của Spirulina. C̣n nhiều bí ẩn trong Spirulina cần
được tiếp tục nghiên cứu sâu hơn trong triển vọng chữa ung
thư. Tuy nhiên, một chỉ định dùng chế phẩm chứa Spirulina
nguyên chất cho nhóm bệnh ung thư là rất tốt về cả khía cạnh
dinh dưỡng và hỗ trợ trị liệu.
- Hiện nay trong các đề tài nghiên cứu chống HIV/AIDS của
Nhật Bản, có đề tài sử dụng tảo Spirulina. Năm 1996-1997,
một nhóm khoa học gia người Nhật là Hayashi K., Hayashi T.
và Kojma I. đă phân lập và xác định cấu trúc một hoạt chất
mới trong Spirulina đặt tên là Spirulan (Ca-Sp). Các thử
nghiệm đă chứng tỏ Ca-sp có tác dụng kháng virus HIV typ 1
và kháng virus Herpes simplex type 1. Tác dụng này được xác
định ở liều khá thấp và theo các tác giả là có triển vọng
nghiên cứu ứng dụng trong điều trị HIV/AIDS. Trước đó cũng
có một nhóm tác giả đă phát hiện ra tác dụng này...
"Các công tŕnh nghiên cứu trên thế giới đă định danh khoảng
300 chất hoặc nhóm chất có trong trong tảo Spirulina và chưa
phát hiện chất nào gây hại cho cơ thể. Hiện nay, các nhà
khoa học đă xác định khoảng 1/10 số chất đó là có ích rơ cho
cơ thể. Việc nghiên cứu về tảo Spirulina đang được tiếp tục
mở rộng, hứa hẹn nhiều triển vọng phục vụ sức khỏe con người
từ món quà độc đáo này của tự nhiên", thạc sĩ - dược sĩ Lê
Văn Lăng nói tiếp.
- Các nhà nghiên cứu đă chứng minh tảo Spirulina làm tăng
sức đề kháng với nghịch cảnh và tăng sức dẻo dai trong vận
động. Do đó, việc sử dụng Spirulina cho các lực sĩ, vận động
viên điền kinh cũng như các môn thể thao khác đă được tin
dùng ở Anh Quốc, Mexico và nhiều quốc gia khác, đặc biệt ở
Cuba. Thậm chí Nhà nước Cuba c̣n coi việc sử dụng rộng răi
Spirulina là một trong những giải pháp tăng cường sức khỏe
cho toàn dân
- Hoàn toàn không phải. Spirulina là một dưỡng chất tự nhiên
rất hy hữu mà thiên nhiên dành cho con người.
* Tác dụng chống lăo hóa của Spirulina...
- Đẩy lùi quá tŕnh già nua, kéo dài tuổi thọ là mơ ước của
con người, cũng là thách thức đối với y học. Thuốc chống lăo
hóa, thuốc bảo thọ hiện nay thường là những chế phẩm giàu
acid amin, polyvitamine, chất chống oxy hóa, khoáng vi lượng,
chất tăng cường miễn dịch... Tảo Spirulina là sản phẩm tự
nhiên có đủ các acid amin thiết yếu, có 11 vitamine, nhiều
khoáng chất và chất chống oxy hóa: betacaroten và các
carotenoid, đặc biệt là hoạt chất Spirulan mới xác nhận vừa
là chất chống oxy hóa, vừa là chất tăng cường miễn dịch.
Spirulina tự nhiên có tác dụng chống lăo hóa tốt. Nếu nuôi
Spirulina gắn selen (Spirulina giàu selen) tác dụng chống
lăo hóa càng tốt hơn.
* Tác dụng tăng cường "sức mạnh" đàn ông ?
- Đó là sự thật. Nhưng cần phân biệt các chế phẩm gây cường
dương "cưỡng bức" với các dưỡng chất điều ḥa và tăng cường
sinh lư đàn ông. Các loại thuốc "cưỡng bức" chỉ giải quyết "t́nh
thế nhất thời", không những hoàn toàn không có tác dụng tăng
"sức mạnh" mà có thể c̣n có hại. Cần lưu ư rằng có những
người đàn ông rất khỏe mạnh nhưng "chuyện kia" th́ rất yếu,
đó là do sinh lư không cân bằng. Tác động của Spirulina lên
đàn ông rất căn bản. Với liều dùng vừa phải, Spirulina làm
cân bằng dinh dưỡng, tổng hợp các chất nội sinh, tăng hormon
và điều ḥa sinh lư, khiến cho người đàn ông có một "sức
mạnh" tự nhiên, bền vững. Tất nhiên, những tố chất tinh thần
có ảnh hưởng rất lớn đến quan hệ giới tính, điều này lại phụ
thuộc vào đặc điểm của mỗi người và các giải pháp tâm lư
tương ứng.
- Những nghiên cứu đầu tiên đă cho thấy tác động tích cực
của Spirulina lên cơ thể nữ giới, rơ nhất là tác động vào
hormon. Phụ nữ bắt đầu lăo hóa thường có triệu chứng lên cân,
da khô, sinh lư yếu. Khi dùng Spirulina, các hoạt chất của
nó sẽ điều ḥa hormon, làm cân bằng cơ thể, khiến người phụ
nữ trở nên "ướt át" hơn, cơ thể sẽ trẻ ra, biểu hiện rơ nhất
trên làn da. Về khía cạnh chống lăo hóa, tảo Spirulina tác
động đến phụ nữ nhiều hơn đối với nam giới...
Thứ nhất, ngoài việc điều ḥa hormon, điều ḥa glucose huyết,
Spirulina c̣n giúp phụ nữ giảm cân. Là v́ phụ nữ có xu hướng
tăng cân theo tuổi và khi tăng cân th́ ăn rất nhiều, lúc nào
cũng thấy đói. Chỉ cần một lượng tảo vừa phải hằng ngày là
cơ thể có đủ các chất dinh dưỡng, giúp tiết chế được ăn uống.
Thứ hai, tác dụng lợi sữa cho nhũ mẫu cũng là một thí dụ của
dưỡng dược này đối với phụ nữ. Thứ ba, phụ nữ có thể dùng
tảo làm đẹp
bằng cách "trong uống ngoài thoa". Hiện nay, người ta đă
chiết xuất các chất của Spirulina, nhất là các chất
Polysaccharid và Spical để chế ra các loại mỹ phẩm dưỡng thể
cao cấp để xoa - Lotion, hoặc để đắp lên da - Mask. Và đáng
chú ư hơn là người ta đă dùng tảo tác động trực tiếp để cải
thiện làn da toàn thân bằng cách tắm tảo.
- Tảo Spirulina được sản xuất bằng cách nuôi trong hồ có
dưỡng chất kiềm carbone, đạm sulphat, nitrat và khoảng 20 vi
chất khác. Đặc biệt tảo này ưa kiềm và cần ánh sáng đủ mạnh
từ mặt trời hay đèn điện. Môi trường nuôi cũng được khuấy
nhẹ cho tảo "bơi" để vận động và phát triển sinh khối. Khi
đạt tới mức đậm đặc nhất định, tảo được lọc lấy một phần
sinh khối tạo bởi nhóm đă trưởng thành. Nhóm tảo nhỏ lọt lại
và tiếp tục được nuôi. Đại thể là như vậy.
- Spirulina dùng cho người thuộc ba nhóm: thực phẩm dinh
dưỡng, thuốc chữa bệnh và mỹ phẩm. Thực phẩm dinh dưỡng được
dùng ở dạng nước uống, siro, yaourt, bột dinh dưỡng. Có thể
dùng tảo nguyên chất để uống (pha với nước lạnh hoặc nóng)
hoặc trộn vào thức ăn như nấu canh, làm bánh. Một số nước
c̣n có trà Spirulina. Ở Đức, người ta đă bắt đầu đưa tảo vào
bia, gọi là bia xanh. Thuốc chữa bệnh được làm dưới dạng
viên cốm, viên nén hoặc nang.
- Nhiều nhất là ở Mexico và Mỹ, trại tảo lớn nhất là ở
Hawaii (khoảng 25 ha) và mới đây là Trung Quốc (16 ha). Nhu
cầu Spirulina trên thế giới là rất lớn, tuy nhiên sản lượng
chưa nhiều, nên giá bán những chế phẩm Spirulina rất đắt.
Nước nhập khẩu Spirulina nhiều nhất là Nhật Bản, kế đó là Mỹ
và Tây Âu.
Ở nước ta, Spirulina đă bắt đầu được chú ư, nhưng tỷ lệ
ngoại nhập vẫn chiếm trên 70%. Tảo được sản xuất trong nước
c̣n nhỏ lẻ. Hiện nay, đang có một công ty đầu tư xây dựng
một nhà máy sản xuất tảo ở TP.HCM, nhưng sản phẩm làm ra c̣n
rất khiêm tốn. Muốn phát triển, cần được đầu tư, xây dựng
thương hiệu. Nếu làm tốt, triển vọng sản xuất Spirulina ở
Việt Nam có thể đáp ứng được nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Hoàng Hải Vân