Y Khoa: Bất Lực Sinh Lư Và
Bệnh Tim Mạch
Bác Sĩ Trần Mạnh Ngô
Gần đây, tường tŕnh cho biết 52% đàn ông ở Mỹ bị bệnh
bất lực. Có nhiều thể loại bất lực: trầm trọng nhất chiếm 10%, bất lực trung
b́nh 25% và bất lực loại nhẹ 17%. Đặc biệt là vấn đề bất lực sinh lư đàn ông
liên hệ tới bệnh tim mạch.
T́m hiểu nguồn gốc bất lực: Trước hết, dương vât của đàn ông là bộ phận kết hợp
nhiều mạch máu. Khi máu dồn tới nhiều sẽ làm dương vật cứng lại. Dương vật bao
gồm 3 bộ phận: 1). Thể xốp niệu đạo (corpus spongiosum), và 2). Thể hang dương
vật (corpora cavernosa). Thể hang dương vật gồm nhiều mô soắn bao bọc bởi những
mô đàn hồi. Động mạch từ ngoài tới thẳng mô soắn rồi sau đó máu sẽ chạy ra ngoài
từ tĩnh mạch nằm dưới mô đàn hồi.
Khi bị sụi lơ, bắp thịt xung quanh đông mạch hay mô soắn co mạnh. Chất nitric oxide tiết ra từ:
1). hệ thần kinh không tiết kích thích tố adrenaline và hệ thần kinh không tiết kích thích tố acetylcholine (nonadrenergic-noncholinergic),
và
2). biểu mô (endothelium) quanh mạch máu. Chất nitric oxyde sẽ vào thể hang dương vật (corpora cavernosa) kích thích phân hóa tố guanylate cyclase để sinh hóa chất cyclic guanosine monophosphate (cGMP). Đây là hợp chất quan trọng làm bắp thịt bao quanh động mạch và mô soắn mềm nhũn. Nhờ hiện tượng kể trên, máu sẽ dồn vào dương vật dễ dàng hơn. Hiện tượng giống như miếng éponge chứa đày nước. Đồng thời máu căng ép tĩnh mạch làm máu từ tĩnh mạch không thoát khỏi và làm dương vật cứng lại. Sau khi tinh trùng thoát ra ngoài, kích thích tố catecholamines và phân hoá tố phosphodiesterase sẽ tiết ra và phân hóa cGMC. Bị bất lực là bởi thiếu chất cGMC. Thuốc Viagra (sildenafil) có nhiệm vụ chống tiêu hủy cGMP nghĩa là giúp cho cường dương.
Bệnh bất lực do nhiều nguyên nhân. Bất lực do uống rượu, hay những thứ thuốc chống kích thích tố acetylcholine (anticholinergics), thuốc chữa bệnh ưu trầm (depression), thuốc trị cao huyết áp, thuốc chữa ung thư, thuốc trị bệnh tim, nhiều thứ kích thích tố, thuốc bao tử H2-receptor antagonists hay thuốc an thần. Bất lực v́ bệnh nội tiết như yếu sinh lư, bệnh tuyến giáp trạng, bệnh tuyến năo thùy. Bất lực liên hệ thần kinh như tai biến mạch máu năo, hư hệ thống thần kinh sau khi giải phẫu nhiếp hộ tuyến, viêm giây thần kinh v́ bệnh tiểu đường, hoặc do thương tích nơi tủy sống. Bất lực trong trường hợp lọc thận v́ suy thận. Bất lực v́ bệnh xơ động mạch liên hệ thuốc lá, tiểu đường, cao mỡ hay cao huyết áp. Bất lực cũng do hậu giải phẫu động mạch hay tĩnh mach khi bị hư. Và phần quan trọng đáng lưu ư là bất lực do bệnh tâm thần, buồn bă hay ưu trầm.
Nhưng, bệnh tim mạch liên hệ vữa xơ động mạch tim vẫn là nguyên nhân chính của bất lực. Thêm những lư do khác nữa như hút thuốc lá, bệnh tiểu đường, mỡ xấu hay cholesterol tổng quát tăng cao, áp huyết cao, đời sống buông thả và bệnh mập ph́.
Cập Nhật: Khi bệnh nhân bị bất lực có thể tiên đóan bị bệnh tim mạch. Kết quả trong một nghiên cứu tại nước Ư cho thấy khi đàn ông bị bệnh tiểu đường th́ t́nh trạng bất lực tăng cao gấp 8 lần hơn người b́nh thường. Theo dơi 133 bệnh nhân phái nam bị bệnh tiểu đường có bệnh tim mạch khi chụp h́nh động mạch tim so sánh vơí tỉ lệ bất lực của 127 bệnh nhân tiểu đường không bị bệnh tim mạch. Cả 2 nhóm bệnh kể trên đều đo tim và chạy máy treadmill. Kết quả cho thấy 1/3 bệnh nhân bị bất lực có tiềm ẩn bệnh tim mạch. Ngược lại nếu bệnh nhân tiểu đường không bị bệnh tim mạch th́ chỉ có 5% bị bất lực sinh lư. Các chuyên gia khuyến cáo: nếu bệnh nhân tiểu đường bị bệnh bất lực th́ nên truy tầm bệnh tim mạch.
Trong một nghiên cứu khác cho thấy khi bệnh nhân bị
tiểu đường mà bị bệnh tim mạch th́ triệu chứng bất lực c̣n xuất hiện trước cả
triệu chứng đau ngực. Như vậy có nghĩa là bất lực do cơ nguyên sinh lư nhiều hơn
tâm lư?
Triệu chứng bất lực có thể xuất hiện trước triệu chứng đau ngực của bệnh đau tim?
Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.;Điện Thoại: (714) 547-3915; E-mail: nmtran@hotmail.com; Diễn Đàn Y Khoa: http://groups.yahoo.com/group/DienDanYKhoa/; www.KhoaHoc.Net; Sức Khỏe.