Khu nghỉ mát Đồ SơnBán đảo Đồ Sơn nằm cuối đường 14 đi ra biển, cách trung tâm thành phố Hải Pḥng 22 km về phía Đông Nam, nằm giữa 2 cửa sông Lạch Tray và sông Văn Úc
Là bán đảo với đồi núi, rừng cây nối tiếp nhau vươn ra biển đến 5 km. Đồ Sơn có khí hậu vùng biển nhiệt đới gió mùa. Từ tháng 4 đến tháng 9 dương lịch, nhiệt độ tăng dần, cao nhất vào tháng 7, có khi tới 37°C. Tháng 10 và tháng 12 trời mát mẻ. Mùa rét bắt đầu từ tháng 12 đến tháng 2, có khi kéo dài đến đầu tháng 3, nhiệt độ thấp nhất xuống tới 8°C. Địa h́nh Đồ Sơn ví như một con Rồng đang chầu về viên ngọc là Ḥn Dáu. Sách cổ gọi núi Đồ Sơn là Cửu Long - chín rồng với câu ca rằng: " Chín con theo mẹ ṛng ṛng .C̣n một con út nẩy ḷng bất nhân."
Con út ở đây là núi Độc, đứng riêng hẳn ra ở đầu bán đảo. Thực ra có tới 15 điểm cao từ 25m đến 129m trong dăy núi này, cao nhất là Đồn cao. Trên đỉnh núi c̣n những dăy tường thành, dấu vết đồn luỹ của Phạm Đ́nh Trọng, một tướng Chúa Trịnh đi đàn áp cuộc khởi nghĩa Nguyễn Hữu Cầu, thế kỷ 18.
Cách đây 4000 năm, thời Vua Hùng dựng nước, đất Đồ Sơn đă có tên là Bộ Thang Truyền. Qua các triều đại đổi tên nhiều lần, đến đời Trần mới gọi là Đồ Sơn. Ngay từ ngày đầu đặt chân đến Hải Pḥng, người Pháp đă xây dựng Đồ Sơn thành khu nghỉ mát nổi tiếng cho sĩ quan Pháp và giới thượng lưu người Việt Nam. Năm 1950, xây dựng sân bay Đồ Sơn.
Đồ Sơn chia làm 3 khu, đều có băi tắm biển, đồi núi, rừng thông yên tĩnh, thoáng mát. Khu I, có 3 băi tắm chứa được hàng chục ngàn người với nhiều khách sạn lớn. Theo đường giao thông dọc bờ biển đến khu II, băi tắm tuy hẹp hơn nhưng mịn màng hơn, có nhiều khách sạn và biệt thự ẩn ḿnh trong rừng thông, có ṭa nhà của ông vua cuối cùng nhà Nguyễn là Bảo Đại. Khu III có băi tắm nhỏ, cạnh đó là nhà hàng kiến trúc như một ngôi chùa, nên c̣n gọi là Pagodon. Trên đồi thông thấp thoáng một số biệt thự mới xây, đầy đủ tiện nghi cho khách du lịch nghỉ mát dài ngày.
Cuối bán đảo là một đồi đất cao, trên có Hotel de la pointe, nay gọi là khách sạn Vạn Hoa. Đây là một công tŕnh kiến trúc đẹp có lẽ nổi bật nhất Đồ Sơn. Ṭa nhà có 2 tháp h́nh chóp, mái ngói đỏ tươi nhô lên trong màu xanh của các tán cây cổ thụ và mây trời. Tường đá được xây từ mép biển lên đến đỉnh đồi, tạo dáng như một pháo đài thời Trung cổ ở phương Tây. Khu vực này hiện đang liên doanh với nước ngoài để xây dựng thành khu du lịch và vui chơi giải trí như vũ trường, casino...
Đồ Sơn có Bến Nghiêng, tại đây tàu cao tốc đi Cát Bà chỉ mất 30 - 40 phút, có băi đỗ cho máy bay trực thăng, có Suối Rồng, Đ́nh Ngọc, Tháp Tường Long thời nhà Lư (xây năm 1058, đến năm Gia Long thứ 3 - 1864 bị phá). Có quả chuông đúc từ thời Trần (1296) của chùa Vân Bản, đă 2 lần nằm dới đáy biển rồi lại được t́m thấy (hiện đang lưu giữ ở Bảo tàng thành phố).
Nơi đây có đền Bà Đế ở chân núi Độc, lưu truyền câu chuyện t́nh oan nghiệt, đậm nét nhân văn, mang màu sắc thần linh giữa cô gái Đồ Sơn b́nh dân xinh đẹp, hát hay tên là Đào Thị Hương với chúa Trịnh Doanh (1753).
(Saigon Tourist)
