Phạm Thế Mỹ : Góc nhìn và thời đoạn.

Anh từ Đà Nẳng vào cùng đợt với nhóm lãnh tụ sinh viên, thanh niên, Phật tử tranh đấu Huế :Vĩnh Kha, Hoàng vãn Giàu, Lê Khắc Từ, Nguyễn Trực…..

Cả nhóm tập trung cư ngụ tại trung Tâm Quảng Đức, thuộc Tổng Vụ Thanh Niên PGVN Thống Nhất, 294 Công Lý Saigon. Vĩnh Kha, đương kim chủ tịch Tổng Hội SV Huế là cháu kêu anh bằng Cậu, cho nên mới đầu ai cũng ngỡ anh vào Saigòn lưu vong cùng nhóm với Vĩnh Kha. Lúc này giữa thập niên 60, những lãnh tụ SV thanh niên, Phật tử Huế vào thì gần như hoàn toàn lặng tiếng im hơi, không xuất hiện. Có thể họ thấy được các thế lưc đảng phái chính trị đã len lỏi vào chi phối các ban Đại Diện của các Phân khoa đại học tại Saigon. Các thế lực này đã từng bước dựt dây, lãnh đạo các cuộc xuống đường lúc đầu đòi Tự trị Đại Học, dần rồi biến thành những cuộc xuống đường biểu tình chống Mỹ. Cuộc chiến lúc này đang đến kỳ tàn khốc trên khắp 4 vùng chiến thuật. Ngay tại thủ đô Saigòn, người dân vô tội cũng thường xuyên run sợ không biết đạn pháo rơi nổ lúc nào. Bom đạn ngày ngày xéo cày bấy nát quê hương Mẹ Việt Nam thân yêu. Bởi thế, không ai ngạc nhiên để đặt câu hỏi làm thế nào và tại sao Trịnh Công Sơn mới vừa đến Saigòn, cũng tại hội trường 294 Công Lý, đã làm cho hàng trăm người bật khóc ngay khi vừa hát dứt bài Gia Tài Của Mẹ. Trong khi nhạc họ Trịnh ôn hòa, dịu dàng, kể lể, dễ cảm được lòng người thì Phạm Thế Mỹ lại tìm một hướng đi khác rất riêng. Lời nhạc của anh không kể lể, không than trách, chất phát, trung hậu, hoàn toàn không kích động mà vẫn giữ được khí tiết bất khuất dân tộc tính. Anh chỉ muốn kêu lên để ước mong sao cho thế giới biết đến những đau thương không cùng mà người dân Việt Nam phải gánh chịu trong suốt cuộc chiến tàn khốc. Anh dứt khoát ngưng hẳn sáng tác tình ca để chuyển qua một thể nhạc mới. Từ đó, những Trường Ca trác tuyệt của anh liên tiếp ra đời.

Đã không ít người cho rằng nhạc của anh phản chiến. Thế nhưng nếu nhìn lại từng bước anh đi trên con đường sáng tác, mới rõ thấy anh ngay từ đầu đã tự mình khẳng định anh chỉ là một Phật Tử thuần thành yêu quê hương tha thiết.

Thông thường chúng ta chỉ nghe câu vãng sanh Cực Lạc, chứ ít khi được nghe câu vãng sanh về cõi Diệu Hư, Lưu ly hoặc cõi Đâu Suất. Thuyết tha lực vãng sanh của Đại Thừa Phật Giáo cho rằng cõi Diệu Hư là của A Súc Bệ Phật. Cõi Lưu ly của Dược Sư Phật. Cõi Cực lạc của A Di Đà Phật và cõi Đâu suất là của Di Lặc Bồ Tát.

Quả thật anh đã thấm nhuần tư tưởng Phật Giáo Đại Thừa hay ít ra anh cũng đã tự khẳng định được anh là một Phật tử thuần thành. Anh đã chọn con đường đi là Đạo Pháp và Dân Tộc, anh mới viết được những lời như thế.

Nghe lai đoạn vào đầu bản Bông Hồng Cài Áo :

Hình ảnh của mẹ sao mà êm đềm, dịu hiền tha thiết. Với anh, Mẹ cũng chính là quê hương thân yêu. Anh vốn chất phác và trung hậu cho nên lời nhạc của anh cũng trung hậu và chất phác như chính con người của anh. Hãy nghe lại đoạn đầu của bản Trường Ca Lửa Thiêng để biết anh yêu quê hương da diết thế nào :

Chỉ 3 giòng nhạc, Phạm thế Mỹ đã vẽ trung thực bức tranh toàn bích Quê Hương Mẹ Việt Nam màu sắc tuyệt vời linh động. Tấm áo vá nâu thơm mùa lúa mới, mái tóc trắng thân yêu mẹ quê tôi, ánh mắt biếc em thơ vừa biết nói là những hình ảnh thâm đậm, hằn sâu vào tận đáy lòng từng mỗi người dân nước Việt. Vậy mà chiến tranh đến đã tàn phá tan hoang ………!!!!

Ta đã thấy gì trong đêm nay ? Cờ bay trãm ngọn cờ bay ?.
 

Không,

Trịnh công Sơn chắc chắn đã không thấy cờ bay mà chỉ thấy :

Phạm thế Mỹ cũng thấy :

Xác của ai nằm trên ruộng lúa.
Xác của ai nằm trong rừng nứa,
Xác của ai ?
Xác của ai mà mất một chân,
mà đứt một tay,
mà cụt cả đầu.
Xác của ai ?

Thế nhưng, nếu như Trịnh côngSơn chỉ thấy Gia tài của mẹ là nước Việt buồn, thì Phạm thế Mỹ lại thấy :

Anh còn thấy :

Rõ ràng cũng cùng một thời đoạn, cũng cùng một hình ảnh, Trịnh công Sơn chỉ ghi lại cảm xúc diễn thành lời, rồi dừng lại, như đành chấp nhận với số phận. Phạm thế Mỹ cũng xúc cảm ghi lại, rồi cũng diễn thành lời. Thế nhưng anh không chịu chấp nhận với số phận. Mang trong người giòng máu bất khuất dân tộc Việt, dù trong hoàn cảnh đau thương vì chiến tranh tàn khốc, anh vẫn không che dấu tự hào :

Khởi đầu trường ca Con Đường Trước Mặt. Anh viết :

Hởi những ai nhân danh loài người.
Đi xây dựng hòa bình thế giới
Hảy lắng nghe tiếng kêu than này.
Tiếng kêu than này của Mẹ Việt Nam.
Lời ca xương máu. Máu xương của dân lành.
Nỡ quên sao đành.
Nỡ quên sao đành !.

Anh tha thiết yêu quê hương bao nhiêu thì anh lại càng đau đớn quằn quại bấy nhiêu. Có quá nhiều phe nhóm và đảng phái lợi dụng lòng yêu nước, yêu quê hương dân tộc để phát động chủ thuyết tham vọng ngông cuồng. Anh đã đứng hẳn ra khỏi ngoài vòng ảnh hưởng của phe nhóm, đảng phái đó.

Anh viết :