LTS. - Anh Chị Em cựu tù nhân chính trị sang định cư tại Hoa Kỳ theo các danh sách H.O. từ năm 1990 đến nay, người đầu tiên lâu nhất là gần mười lăm năm, người trễ nhất cũng đã đến đây được sáu bảy năm. Gia đình, công việc coi như đều đã ổn định, nhưng số phận đã đem mỗi con người đi theo những con đường khác nhau. Sang đây, tùy cuộc đời đưa đẩy, có người đi học lại có cấp bằng để gia nhập vào đời sống Mỹ một cách dễ dàng, có người chịu làm nghề tay chân để sống qua ngày, không ít bạn xoay sang các ngành nghề thương mãi, cũng có người trở thành những nhà tu hành với những tôn giáo khác nhau. Sau bao nhiêu năm lao tù, đói khát, nhọc nhằn, sang đến đây, sức tàn lực kiệt, đã có rất nhiều người hiện đang đang nằm trong nursing home hay đã qua đời. Chúng tôi hy vọng, trong khả năng hạn hẹp, sẽ tìm hiểu và vẽ lại chân dung đa dạng của những người anh em mà chúng ta tạm gọi là những người H.O. Chúng tôi rất mong đón nhận sự đóng góp bài vở, ý kiến của anh em H.O. cho mục này. (huyphuong37@sbcglobal.net)

Cô sinh viên trường Đại Học Kinh Doanh, Trường Sư Phạm Công Giáo Đà Lạt và cả Đại Học Y Khoa Saigon đã bỏ dở những con đường bằng phẳng này để tình nguyện vào ngành Cảnh Sát làm một sĩ quan tình báo, con đường mà có thể cô không ngờ trước đã đem lại cho cô mười ba năm tù “cải tạo”. Tháng 6- 1975, chồng cô cũng là một sĩ quan phục vụ tại trưỡng Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt đã cùng cô gánh vác nỗi gian truân của người lính thất trận, ra đi để lại cho các em gái cô, cũng trong hoàn cảnh khó khăn, nuôi ba đứa con mới lên bẩy, năm và bốn tuổi của vợ chồng cô.

Nguyễn Thanh Thủy sinh trưởng tại thị xã Mỹ Tho trong một gia đình nhà giáo, nhưng lại không thích nghề dạy học. Năm 1965, cô nghe lời bạn bè thi tuyển vào ngạch Biên Tập Viên Cảnh Sát Khóa I tại Học Viện CSQG, lúc mới thành lập, ở trên đường Lê Văn Duyệt. Ra trường và sau một kỳ thi trắc nghiệm cô được chọn vào Khối Cảnh Sát Đặc Biệt, phụ trách nghiên cứu kế hoạch và tốt nghiệp khóa Trưởng Phòng Tình Báo tại Phủ Đặc ủy Trung Ương Tình Báo, và được cử đi quan sát các tổ chức Tình Báo tại Mã Lai.

Sau trận Mậu Thân, vì nhu cầu quân sự cần đánh phá và thâm nhập vào hạ tầng cơ sở của CS tại miền Nam, biệt đội Thiên Nga được thành lập và năm 1969, cô được chính thức cử làm Biệt Đội Trưởng từ ngày đó cho đến khi miền Nam sụp đổ. Biệt Đội Thiên Nga gồm những cán bộ nữ, được tuyển làm cảm tình viên, mật báo viên, hoạt động khắp lãnh thổ miền Nam, từ thành thị đến những thôn xóm xa xôi. Họ từ lứa tuổi từ 20 đến 40, hoạt động tình báo bí mật, có thể thâm nhập vào các tổ chức của hạ tầng cơ sở Cộng Sản để hoạt động. Biệt Đội Thiên Nga trong thời gian này đã cấy nhân được vào trong thành phần thứ ba, hoạt động trong tổ chức Phụ Nữ Đòi Quyền Sống của bà Ngô Bá Thành. Không ít người đã được Cộng Sản móc nối đưa vào mật khu học tập, và có người đã bị hy sinh trong những trận đột kích hay đánh bom của Quân Đội VNCH. Theo những tài liệu bắt được, Thiên Nga đã được Cộng Sản đánh giá cao và coi là nguy hiểm cho các tổ chức hạ tầng của chúng sau những tổn thất do thành tích, công tác của những con Thiên Nga nhỏ bé, đẹp đẽ và tinh khôn.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi TT Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng, Thiếu Tá Nguyễn Thanh Thủy còn đủ thời gian để thiêu hủy toàn bị hồ sơ của Biệt Đội và trốn về nhà. Qua sự truy lùng của chính quyền Cộng Sản, nhiều cán bộ trong Biệt Đoàn tại địa phương đã cảnh giác, trốn qua tỉnh khác, thay đổi lý lịch. Để tìm những “Thiên Nga” chưa lộ hình tích, năm 1980, Biệt Đoàn Trưởng Thiên Nga Nguyễn Thu Thủy, được đưa trở lại Trung Tâm Thẩm Vấn X 4 tại Tổng Nha Cảnh Sát để khai thác mạng lưới tình báo hạ tầng. Do không có kết quả, cô đã bị biệt giam trong thời gian bốn tháng tại đây. Trong thời gian mười ba năm từ 1975 đến 1988, Nguyễn Thanh Thủy đã bị chuyển qua lại các trại Long Thành, Thủ Đức và Z 30 D và đã viết hằng trăm bản tự khai.

Trong thời gian này, chồng cô, Đại Úy Lê Thành Long, Trưởng Ban Nghi lễ trường Võ Bị đã ra tù vào tháng 10-1981. Vì ngôi nhà nhỏ ở Quận 5 đã bị chính quyền địa phương chiếm đoạt, ông phải về quê ở Bình Chánh để làm ruộng, trong khi các con vẫn theo bên ngoại ở Mỹ Tho, trong hoàn cảnh khá trớ trêu này, chính ông làm người chồng đi thăm nuôi vợ tù trong bảy năm tù còn lại. Nguyễn Thanh Thủy ra trại trong một hoàn cảnh khá khó khăn, khi chồng, vợ, con ở ba nơi; địa chỉ ra trại, địa chỉ tạm trú và địa chỉ ghi tên theo chương trình H.O. ở ba chỗ. Cô đã xin trả lại nhà mà không được, xin giấy tờ tạm trú cũng không xong. Để sống còn, Nguyễn Thanh Thủy đã trở thành bà chủ nhỏ một hàng bán cơm tấm, nước ngọt bên vệ đường cho dân lao động ở góc đường Hai Bà Trưng và Phan Thanh Giản. Tuy vậy cựu nhân viên tình báo này đã được công an thành phố lưu ý theo dõi vì sợ hàng cơm này trở thành một nơi gặp gỡ trao đổi của các nhân viên tình báo chế độ cũ để tìm cách chống phá “cách mạng”. Năm 1988, sau khi ra tù, cô nhận đươc giấy giới thiệu nhập cảnh (LOI) và năm 1989, sau khi có sự thỏa thuận giữa chính phủ Hoa Kỳ và CS Việt Nam cho những người tù cải tạo đi định cư tại Hoa Kỳ, Nguyễn Thanh Thủy mới nộp đơn đi theo chương trình này. Tuy vậy, trường hợp đặc biệt của Nguyễn Thanh Thủy, công an Nguyễn Du phải giữ hồ sơ cô lại khoảng một năm để chờ ý kiến của Cục Tình Báo Hải Ngoại, do đó mãi đến danh sách H.O.12, cô và gia đình mới có tên và đến Mỹ vào tháng 2- 1992. Trong thời gian trên hè phố, cô Nguyễn Thanh Thủy đã gặp gỡ và giúp cho nhiều cựu nhân viên hoạt động trong biệt đội Thiên Nga ngày trước, hiện nay không còn một mảnh giấy nào để chứng minh, bằng cách viết giấy tay chứng nhận cho họ và gởi qua Bangkok. Công việc này rất có kết quả và hiện nay nhiều “Thiên Nga” đã định cư tại Hoa Kỳ.

Sau mười ba năm tù, sang Mỹ, gia đình cô đã gặp nhiều chuyện không vui khi con gái đầu lòng của cô qua đời đột ngột vào năm 2002 và cô còn phải nặng gánh vì một cháu út có bệnh bẩm sinh. Hai vợ chồng cô cũng đang vất vả để lo cho cuộc sống và còn có bổn phận phải giúp đỡ cho những người thân đã cưu mang các con cô ròng rã mười ba năm trời. Nhiều thuộc câp của cô ngày trước hiện còn ở trong nước, không ở trong trường hợp là thương phế binh, quả phụ... nhưng đang có những ngày khó khăn vì hoàn cảnh, cần sự vận động giúp đỡ của cô.