Ngô Quang Trưởng: một hổ tướng thanh sạch
Vũ Ánh

Cựu Trung Tướng Ngô Quang Trưởng đă qua đời tại Virginia, miền Đông Hoa Kỳ, sau 3 năm tranh đấu với căn bệnh ung thư phổi, hưởng thọ 78 tuổi. Trong đời binh nghiệp, ông đă nhận trách nhiệm chỉ huy từ cấp trung đội trưởng, đại đội trưởng, tiểu đoàn trưởng, rồi tham mưu trưởng Liên Đoàn Nhảy Dù; trước khi ông sang bộ binh nắm giữ các chức vụ quan trọng như Tư Lệnh Sư Đoàn 1 Bộ Binh, Tư Lệnh Quân Đoàn 4 và Vùng 4 Chiến Thuật, rồi Tư Lệnh Quân Đoàn 1 và Vùng 1 Chiến Thuật.

Điểm đặc biệt nơi vị tướng này là ngoài tài điều binh của ông, dân quân, cán chính Việt Nam Cộng Ḥa ai cũng nhắc nhở tới đời sống thanh sạch của riêng ông. Cũng không ai quên lối sống giữ ǵn kỷ luật quân đội hết sức nghiêm minh, nhưng lúc nào cũng bày tỏ đầy ḷng nhân ái với quân và với người dân. Những người thân cận với Tướng Ngô Quang Trưởng thường nhắc tới vẻ mặt khắc khổ của ông, cứ trông dáng người của ông đủ thấy một tâm hồn, một cuộc đời liêm chính mà ông đă giữ được, từ thủa thanh niên, thời trong quân ngũ, cho tới khi sống lưu vong ở đất người. Chúng ta có thể phải viết một cuốn sách rất dày về những giai thoại chung quanh ông và một tổng hợp của bức chân dung một mănh tướng trong sạch có thể kể vào một trong số ít tướng lănh hàng đầu của Quân Lực Việt Nam Cộng Ḥa. Trong quân đội và trong dư luận dân chúng miền Nam Việt Nam, người ta truyền tai nhau một câu xếp hạng những tướng thanh liêm: “Nhất Thắng (Nguyễn Đức Thắng), nh́ Chinh (Phan Trọng Chính), tam Thanh (Nguyễn Viết Thanh) tứ Trưởng (Ngô Quang Trưởng). Trong bốn vị “tướng sạch” mà báo Diều Hâu nêu danh đó, Tướng Nguyễn Viết Thanh đă qua đời, ba ông kia đều sống “ẩn dật,” giữ một thái độ cao thượng đáng kính trong suốt những năm lưu vong. Trong cuộc đời binh nghiệp, Tướng Phan Trọng Chinh từng tham dự đảo chính từ năm 1960, Tướng Nguyễn Đức Thắng cũng từng tham gia chính phủ làm chức bộ trưởng, chỉ có ông Ngô Quang Trưởng là một vị tướng thuần túy, chỉ cả cuộc đời trưởng thành dành cho quân đội. Ông là một vị tướng đứng ngoài các tranh chấp chính trị. Và đó là một điều khiến anh em quân đội vừa kính trọng, vừa cảm thấy gần gũi ông.

Điểm nổi bật nhất trong đời binh nghiệp của ông đó là trong khi ông chỉ huy những đại đơn vị ông vẫn tránh cho cá nhân ông và những sĩ quan, binh lính dưới quyền khỏi bị cuốn hút vào những ảnh hưởng chính trị, phe phái, mặc dù trong gia đ́nh ông nhiều người hoạt động chính trị. “Quân đội là quân đội. Tôi nhận lệnh của Tổng Tư Lệnh Quân Đội”. Đó là câu nói trong lần đầu tiên ông tiếp xúc với báo chí ngoại quốc và trong nước tại Dinh Độc Lập, vài ngày trước khi ông rời chức vụ Tư Lệnh Quân Đoàn IV và Vùng IV Chiến Thuật để ra nắm Tư Lệnh Quân Đoàn I và vùng I Chiến Thuật thay thế Tướng Hoàng Xuân Lăm.

Tôi c̣n nhớ hôm đó, là một phóng viên mặt trận, tôi hỏi ông có phải việc đưa ông ra Vùng I và Quân Đoàn I là do Tướng Hoàng Xuân Lăm đă thất bại trong cuộc hành quân Lam Sơn 719 hay không. Trong đời làm phóng viên mặt trận, tôi đă gặp ông rất nhiều lần ở vùng Đồng Bằng Cửu Long cũng như vùng Hỏa Tuyến (Vùng I), nhưng mỗi lần giơ microphone của máy ghi âm ra là ông “lắc đầu”, bắt tay, rồi bỏ đi. Ông không tránh gặp báo chí; nhưng nếu nhà báo có gặp cũng chẳng bao giờ nghe ông nói ǵ. Ông không bao giờ nghĩ đến việc dùng những phương tiện truyền thông để đánh bóng cho cá nhân ḿnh, nhưng Tướng Ngô Quang Trưởng đă được tuần báo TIME (?Newsweek?) ghi vào danh sách 52 nhà lănh đạo tương lai có ảnh hưởng tại Á Châu, trong một số báo đầu năm 1975.

Nhưng ai cũng biết, sau biến cố 30 Tháng Tư 1975, lịch sử quay về hướng khác. Vị cho vị tướng lănh tài ba với nhân cách cao thượng này phải giă từ vũ khí, chấp nhận sống cuộc đời lưu vong. Tuy trong hoàn cảnh đó, ông vẫn giữ đúng tư cách thanh cao trong một cuộc sống thầm lặng. Đến nay, chắc ông đă được giải thoát, không cần mang tấc ḷng u uẩn của ḿnh xuống dưới tuyền đài.

Tôi chỉ biết về Tướng Ngô Quang Trưởng một chút như vậy; với ḷng ngưỡng mộ ông của một nhà báo từng nhiều lần có dịp tường thuật về những chiến thắng quân sự mà các đơn vị Quân Lực Việt Nam Cộng Ḥa dưới quyền điều động của ông đă gặt hái được. Quư bạn biết nhiều hơn xin góp thêm tài liệu, để chúng ta cùng nhau thắp nén hương tưởng niệm một vị tướng đáng gọi là người anh lớn của quân đội ta. Sau biến cố 30 Tháng Tư, 1975, có nhiều cách nh́n khác nhau về ông, kể cả những thắc mắc, ngộ nhận về những giờ phút cuối cùng ông c̣n chỉ huy trong cuộc rút quân trong hỗn loạn. Tôi chưa bao giờ được nghe ông lên tiếng phân trần về những thắc mắc và ngộ nhận đó, trong ḷng chỉ biết thêm kính trọng. Nhưng dù cách ǵ đi nữa th́ chúng ta cũng không thể phủ nhận ông là một trong số ít tướng lănh tận tụy đóng góp nhiều công lao trong việc xây dựng tinh thần quân đội Việt Nam Cộng Ḥa, không phải chỉ cho những người được ông chỉ huy mà cả những người trong đời chỉ nghe đến tên ông, phục vụ trong các đơn vị khác. Suốt đời binh nghiệp, những cấp hiệu và huy chương ông mang trên người đều được đổi bằng máu và mồ hôi, bằng ḷng yêu nước, với t́nh yêu quân đội của ông.

Người xưa đă nói, không thể mang thành bại mà luận anh hùng. Nếu kể đến thành bại th́ những bao hổ tướng trong lịch sử, như Mai Thúc Loan, Trần Quang Diệu ở nước ta hay Quan Vũ, Nhạc Phi ở bên Trung Hoa đều đă từng thất bại. Chúng ta bây giờ chỉ biết mọi người mỗi khi nhắc tới Tướng Ngô Quang Trưởng đều cúi đầu tưởng nhớ với một niềm tôn kính.

Nay vị tướng được dân chúng và quân đội miền Nam kính trọng quư mến bậc nhất đă ra người thiên cổ. Ông mất đi, nhưng danh thơm sẽ không bao giờ xóa nḥa được trong quân sử Việt Nam Cộng Ḥa.

VŨ ÁNH
 

ANH HÙNG TỬ, KHÍ HÙNG BẤT TỬ.

Ngày hôm nay, 22 tháng 1 năm 2006, những người Việt miền Nam trưởng thành trong cuộc chiến vừa qua có một tin buồn, tin thật là buồn.
Trung Tướng Ngô Quang Trưởng đă từ trần, lúc 3 giờ 20 phút sáng, tại thành phố Falls Church, Virginia.

Tướng Trưởng sinh ngày 13-12-1929, hưởng thọ 78 tuổi.

Cái chết của Trung tướng Ngô Quang Trưởng là một nỗi buồn lớn của toàn thể cựu quân nhân quân lực Việt Nam Cộng Ḥa v́ ông là niềm hănh diện của họ. Nhưng tập thể cựu quân nhân Cộng Ḥa không quá bất ngờ bởi v́ từ vài năm qua anh em thường nhận được tin bệnh ông không thuyên giảm.

Tin trên website Take2tango của Kư giả Thế Phương viết "Được biết trong tuần cuối cùng Trung Tướng Trưởng có vào bệnh viện v́ yếu sức nhưng rồi lại về nhà, khá vui vẻ, b́nh thường. Chiều ngày 21-1-2007, Trung Tướng Trưởng được nhập bệnh viện v́ yếu sức. Tại đây ông được cho thở dưỡng khí và rồi nằm ngủ từ 5 giờ chiều sau khi tiêm thuốc giảm đau, tới 2 giờ 20 sáng th́ đi trong b́nh yên".

Trung Tướng Ngô Quang Trưởng là vị tướng tên đứng đầu danh sách các vị tướng sạch của Việt Nam Cộng Ḥa, và ông cũng là một vị tướng tài của quân lực. Không may, quân lực ấy bị đồng minh ám sát. Một số tướng lănh tự sát, Trung Tướng Trưởng thoát ra ngoại quốc, 36 năm dài im lặng với nỗi niềm uất hận, một chuỗi thở dài thật đáng sợ cho một đời danh tướng. Ở xứ người, ông vẫn là niềm hănh diện của quân lực, tên tuổi ông được tiếp tục kính trọng bởi người Việt tỵ nạn Cộng Sản và dân chúng trong nước.

Không phải chỉ người Việt Nam thán phục và kính trọng Tướng Ngô Quang Trưởng. Đại tướng Schwarzkopt, Tư lệnh quân đội Hoa Kỳ đánh Iraq năm 1990, đă từng là Thiếu tá Cố vấn trong lúc Tướng Trưởng đang là một Đại tá Nhảy Dù. Viết về đời lính của ḿnh trong cuộc chiến Việt Nam Tướng Schwarzkopt nhắc đến Tướng Trưởng đầu tiên.

Trong cuốn It Doesn’t Take A Hero, ông Đại Tướng Hoa Kỳ kể liên tiếp trong 4 trang sách với phóng đồ hành quân, về tài đoán trước đường đi nước bước của địch, cũng như cách bố trí quân ta ra sao và sẽ đụng địch lúc nào. Cứ như thể ông Trung Tướng Việt Nam (lúc đó là Đại Tá) "thấy" được tận mắt tất cả. Ông Đại Tá Nhảy Dù Việt Nam nói cách bày binh bố trận cho ông Thiếu tá Cố vấn Hoa Kỳ nghe, và sẽ thắng như thế nào, thản nhiên ph́ phèo điếu thuốc lá trên miệng. Rồi các tiểu đoàn xuất trận. Đến 1 giờ trưa, ông Đại tá Việt Nam ngồi giữa rừng ăn trưa với ông Thiếu tá Hoa Kỳ, nửa chừng ông Đại tá Việt Nam bỏ chén cơm xuống, vói lấy ống nói máy truyền tin, ông Thiếu tá Hoa Kỳ hỏi "Sếp làm ǵ vậy", để được trả lời : quân ḿnh đang thắng rồi, những tên địch c̣n sống sẽ phải bỏ súng mà chạy.

Sau đây là lời kể của Đại tướng Schwarzkopt, tôi tạm dịch như sau :
- Ḱa, ông ta đâu có thấy một cái ǵ! Tất cả diễn tiến đều xảy ra ở phía bên trong những khu rừng. Nhưng chúng tôi vẫn ở trong t́nh trạng thấy rơ như vậy đến cuối ngày, rồi đoàn quân của ông ta bắt đầu ôm về hàng bó súng của địch, chất đống trước mặt chúng tôi. Một trận chiến thật chắc chắn phần thắng. Nhưng Đại tá Trưởng th́ vẫn ngồi yên lặng, ông ta vẫn đang... ph́ phèo điếu thuốc lá.

Đại tướng Schwarzkopt "đóng đinh" nỗi thán phục của ḿnh bằng một câu ngắn ngủi :
- Tôi chưa từng được nghe những cái như vầy ở trường West Point. (Là một trường huấn luyện sĩ quan hạng nhất của Hoa Kỳ).

Như vậy, vinh danh cố Trung Tướng Ngô Quang Trưởng th́ không tới phiên tôi. Một cựu sĩ quan "nhi đồng cứu quốc". Lần đầu tiên tôi được gặp Trung tướng Ngô Quang Trưởng là lúc ông làm Tư lệnh Quân đoàn IV cùng Thiếu tướng Nguyễn Vĩnh Nghi, Tư lệnh Sư đoàn 9, bay đến thăm Liên đoàn 42 Chiến thuật Biệt Động Quân do Đại tá Nguyễn Văn Ḥa chỉ huy, vừa thành lập bởi 4 trại Lực Lượng Đặc Biệt cải tuyển dọc kinh Vĩnh Tế từ Thất Sơn chạy dài tới Hà Tiên. Đó là một buổi chiều Chủ nhật cuối năm 1970, không c̣n sĩ quan nào ở Liên đoàn ngoài một Thiếu úy sữa. Ráng nén run, tôi thuyết tŕnh một lèo từ ban 1 tới ban 5, t́nh h́nh ta - địch trong khu vực trách nhiệm của Liên đoàn. Có lẽ nhờ cuộc thuyết tŕnh "rùng rợn" này, về sau thằng Thiếu úy sữa lọt vào mắt Chuẩn tướng Pham Duy Tất.

Kể một chuyện nhỏ nhặt của 36 năm trước chỉ nhằm mục đích như lời cám ơn của một cậu đàn em út cám ơn một đại niên trưởng đáng kính của quân đội chúng ta. Chắc chắn quư vị niên trưởng khác của tôi c̣n rất nhiều kỷ niệm về Trung Trưởng Ngô Quang Trưởng, và cũng đang bồi hồi nhớ đến ông.

Nước mất, nhà tan, công không thành danh không toại.
Nhưng tên tuổi muôn đời chói sáng: Trung tướng Ngô Quang Trưởng / Quân lực Việt Nam Cộng Ḥa.

Chiến hữu tứ tán, đêm nay tôi là một trong những đàn em nhỏ nhất của quân lực chúng ta, xin hướng ḷng ḿnh đến sắp hàng trong hàng quân, kính tiễn Trung Tướng măn nhiệm đời.

Ngô Quang Trưởng. Anh hùng tử, khí hùng bất tử!

ĐỖ SƠN