Chiến Sử Việt Nam, Hiệp Định Genève, 50 Năm Nhìn Lại:

LTS. Tiếp theo phần 1 của loạt bài " Vĩ tuyến 17, Hiệp định Genève, 50 năm nhìn lại", đăng vào số báo thứ Bảy hàng tuần, kể từ đầu tháng 9/2004, VB giới thiệu tiếp phần 2 về tình hình tại miền Nam từ sau Hiệp định Genève đến cuối năm1955. Loạt bài này được biên soạn dựa theo các tài liệu sau đây: Quân lực VNCH trong giai đoạn 1946-1955( Khối Quân sử/Phòng 5/Bộ Tổng Tham Mưu QLVNCH); Đông Dương Hấp Hối của cựu Đại tướng Quân đội Pháp Henri Navarre; hồi ký của các cựu Tướng lãnh VNCH: cựu Trung tướng Trần Văn Đôn, cựu Thiếu tướng Đỗ Mậu, cựu Đại tướng Cao Văn Viên; Việc từng ngày 1945-1964 của tác giả Đoàn Thêm; tài liệu riêng của VB.

Quân Đội Quốc Gia Kiểm Soát Các Căn Cứ Địa Của Giáo Phái
Vương Hồng Anh
Kỳ 30

*Tổng lược về cuộc hành quân của Chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 1
Sau cuộc hành quân đầu tiên của chiến dịch Đinh Tiên Hoàng khai diễn vào ngày 5-6-1955, mà mục tiêu là tiến chiếm căn cứ của Trung tướng Lực lượng Hòa Hảo Trần Văn Soái, vàCăn cứ Cái Dầu của Thiếu tướng Lực lượngHòa Hảo Lâm Thành Nguyên, lực lượng Quân đội Quốc gia mở tiếp cuộc hành quân truy kích lực lượng của ông Ba Cụt tại Tân Quới, Thới Lai và Cờ Đỏ. Sau vài cuộc chạm súng, một phần lực lượng của ông Ba Cụt rút về hướng Bắc vượt qua ranh giới Cao Miên, phần còn lại rút về kinh Tri Tôn rút về về cố thủ tại vùng "định cư Bắc Việt " (casier Tonkinois) nằm ở khoảng giữa tỉnh lỵ Rạch Giá và Hà Tiên.
Ngày 9 tháng 8-1955, lực lượng Quân đội Quốc gia trở lại Thốt Nốt và Thới Long. Cuộc hành quân này có tính cách yểm trợ các đơn vị đến lập căn cứ trong các khu vực mà trước đó là các căn cứ địa của lực lượng giáo phái. Đây là cuộc hành quân chót của chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 1. Tổng kết giai đoạn 1 của chiến dịch này được ghi nhận như sau.
A-Thiệt hại của Lực lượng Quân đội Quốc gia:
-tử thương: 6 sĩ quan, 15 hạ sĩ quan, 103 binh sĩ.
-bị thương: 24 sĩ quan, 89 hạ sĩ quan, 417 binh sĩ.
-mất tích: 11 binh sĩ.
-vũ khí: 33 súng trong đó có 4 súng cộng đồng
-máy truyền tin: 1 AN.PRC, 3 SCR 300, 1 SCR 508
B- Thiệt hại của lực lượng giáo phái:
-tử thương: 463
-bị bắt: 239
-quy thuận: 1,823 người
-vũ khí bị tịch thu: 299 súng, trong đó có 4 súng cối 81 ly, 2 súng cối 60 ly.
-vũ khí nộp do quy thuận: 1,115 súng, trong đó có 20 đại liên, 27 súng cối 81 ly, 3 súng cối 60 ly.
-quân xa bị tịch thu: 25 xe nhỏ, 10 xe Jeep. 2 xe dodge 4x4, 21 camions.
-tàu thuyền bị tịch thu: 2 tàu nhỏ, 2 ghé máy.
- phương tiện bị phá hủy: 10 tàu, 2 xà lan, 66 thuyền, 1 xưởng đạn dược, 1 biệt thự của ông Ba Cụt.

*Phân tích về các cuộc tấn công của Quân đội Quốc gia trong chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 1.
Theo phân tích của Khối Quân sử/Phòng 5 Bộ Tổng Tham Mưu QL.VNCH, trình bày trong Quân sử 4, thì cuộc tấn công của Quân đội Quốc gia vào sáng sớm ngày 5-6-1955 là một sự bất ngờ. Lực lượng giáo phái đã chống cự yếu ớt ngay từ phút đầu tiên của các cuộc tấn công này. Các đơn vị của Tướng Năm Lưả đóng theo trục Vĩnh Long-Cần Thơ đã bị tan rã ngay, một lớp quy thuận, còn một lớp theo Tướng Năm Lưả lánh sang Đồng Tháp Mười. Các đơn vị của Tướng Lâm Thành Nguyên đã cùng ông quy thuận sau khi bản doanh Cái Dầu bị chiếm. Riêng có lực lượng của Tướng Ba Cụt đã thoát ra khỏi vùng kinh Thốt Nốt và tổ chức lại lượng chống lại Quốc gia Việt Nam khá lâu.
Trong thời gian diễn ra chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 1, lực lượng Quân đội Quốc gia đã huy động 6 liên đoàn bộ chiến, có pháo binh yểm trợ, mở liên tiếp các cuộc hành quân quy mô. Ghi nhận chung, các cuộc hành quân này đã không mang lại kết quả khả quan. Theo phân tích của Bộ Tổng Tham Mưu Quân đội Quốc gia VN, vào thời kỳ này, Quân đội Quốc gia Việt Nam vẫn chưa có những chiến thuật mới, thường khai triển các cánh quân tiến theo các con kinh vào khu vực đối phương để truy kích. Khu vực do các lực lượng giáo phái trú đóng là vùng nông thôn rộng bát ngát, kinh rạch chằng chịt, cây cỏ rậm rạp, khó xác định vị trí của đối phương.
Về lực lượng giáo phái, chiến thuật thường áp dụng là du kích chiến. Lực lượng giáo phái thường tránh né các cuộc tấn công lớn của Quân đội Quốc gia bằng những phương cách như sau:
-Phân tán ra hai bên bờ kinh, núp vào các gò đống ở xa, khi các đơn vị của Quân đội Quốc gia đi khỏi thì họ lại trở về ấp xã.
-Thoát ra khỏi khu vực hành quân nhờ đêm tối và nhờ trang bị vũ khí nhẹ nên di chuyển rất nhanh.
Cũng theo phân tích của Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Quốc gia VN, trong chiến dịch này, lực lượng Quân đội Quốc gia có những nhược điểm khiến cho các cuộc hành quân trở nên không có hiệu quả:
-Bộ chỉ huy chiến dịch đã ra lệnh cho các đơn vị hành quân di chuyển quá xa theo các con kinh khiến cho binh sĩ mệt mỏi ( có khi phải đi xa hơn 20 km theo các con kinh mỗi ngày).
-Không xác định được rõ mục tiêu nơi nào có đối phương, nên các đơn vị hành quân thường tiến theo các con kinh cho chóng kết thúc lộ trình tiến quân, không cần khám phá, lục soát hai bên bờ và cũng không có thời giờ để khám phá vì lộ trình hành quân quá dài.
-Binh sĩ phải mang đồ cồng kềnh theo và phải vượt qua nhiều cầu khỉ khó khăn nên địch quân kịp thời rút lui.
-Khi vượt qua rừng tràm, các đơn vị hành quân hết gạo và nước uống, không được tái tiếp tế, lại thiếu yểm trợ của Không quân, ngoài tầm yểm trợ của pháo binh. Đoàn quân bị đói khát và mệt mỏi, phải vượt qua một khu rừng tràm đầy nước mênh mông, không có địa thế ẩn núp, chỉ cần một toán quân nhỏ của địch quân lợi dụng địa thế thuận lợi là có thể gây khó khăn cho đơn vị hành quân một cách dễ dàng.
Qua vài trận đụng độ với lực lượng giáo phái của ông Năm Lửa và ông Ba Cụt, các sĩ quan chỉ huy của các đơn vị Quân đội Quốc gia nhận thấy đối phương đã sử dụng hỏa lực một cách loạn xạ, nghiã là khi chạm súng, họ bắn tối đa hỏa lực sẵn có, bắn được một lúc rồi bỏ chạy. Do đó chỉ có những toán quân đầu của lực lượng hành quân chạm súng, các đơn vị đi sau ít khi sử dụng đến vũ khí.
Lần đầu tiên chạm một đơn vị chủ lực của ông Ba Cụt, một đơn vị hành quân đã mất bình tĩnh vì hỏa lực đối phương bắn ra dữ dội, tưởng như địch quân đang chuẩn bị cho một cuộc xung phong theo kiểu Việt Minh. Bởi vì đối với Việt Minh trong cuộc chiến tranh Việt-Pháp, các đơn vị bộ chiến rất hạn chế hỏa lực và chỉ khai hỏa tối đa khi mở một trận quyết định, còn thường thì chỉ bắn lẻ tẻ rồi rút lui.Sau khi rút được kinh nghiệm này, các đơn vị Quân đội Quốc gia đã tỏ ra bình tĩnh một lần chạm súng với lực lượng giáo phái ly khai, chống Chính phủ.
Một kinh nghiệm khác được rút ra trong các cuộc hành quân của chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 1 là thường thường các mũi dùi phải mở sâu vào các con kinh nhiều cây số và phải vượt qua nhiều cầu khỉ. Quân của lực lượng giáo phái thường lợi dụng những chướng ngại vật này để nổ súng vào đơn vị hành quân. Các đơn vị Quân đội Quốc gia muốn vượt qua phải bắn trọng pháo yểm trợ, cho nên khi đi hành quân, các đơn vị phải mang theo bích kích pháo 81 ly và một số khá nhiều đạn dược. Trong điều kiện không thể mỗi lúc mà tiếp tế được, nên mỗi tiểu đoàn với 4 đại đội chiến đấu, thường dành riêng ra một đại đội làm trừ bị và mỗi binh sĩ thuộc đại đội này phải có nhiệm vụ mang theo mỗi người hai quả đạn bích kích pháo 81 ly trong suốt cuộc hành quân. Để di chuyển cho nhẹ nhàng, mỗi binh sĩ có một đòn tre để gánh các viên đạn. (Kỳ sau: Chiến dịch Đinh Tiên Hoàng giai đoạn 2).
 

Tài Liệu Hiệp Định Genève, 50 Năm Nhìn Lại:

Chiến Dịch Đinh Tiên Hoàng 2, Truy Kích Quân Giáo Phái
Vương Hồng Anh
Kỳ 31

*Tổng lược về cuộc hành quân của Chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 1
Như đã trình bày, sau cuộc hành quân đầu tiên của chiến dịch Đinh Tiên Hoàng khai diễn vào ngày 5-6-1955, mà mục tiêu là tiến chiếm căn cứ của Trung tướng Lực lượng Hòa Hảo Trần Văn Soái, vàCăn cứ Cái Dầu của Thiếu tướng Lực lượngHòa Hảo Lâm Thành Nguyên, lực lượng Quân đội Quốc gia mở tiếp cuộc hành quân truy kích lực lượng của ông Ba Cụt tại Tân Quới, Thới Lai và Cờ Đỏ. Sau vài cuộc chạm súng, một phần lực lượng của ông Ba Cụt rút về hướng Bắc vượt qua ranh giới Cao Miên, phần còn lại rút về kinh Tri Tôn rút về về cố thủ tại vùng "định cư Bắc Việt " (casier Tonkinois) nằm ở khoảng giữa tỉnh lỵ Rạch Giá và Hà Tiên. Ngày 9 tháng 8-1955, lực lượng Quân đội Quốc gia trở lại Thốt Nốt và Thới Long.
Theo kế hoạch, các cuộc hành quân có tính cách yểm trợ các đơn vị đến lập căn cứ trong các khu vực mà trước đó là các căn cứ địa của lực lượng giáo phái. Đây là cuộc hành quân chót của chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 1. Tổng kết giai đoạn 1 của chiến dịch này được ghi nhận như sau-Thiệt hại của Lực lượng Quân đội Quốc gia: tử thương: 6 sĩ quan, 15 hạ sĩ quan, 103 binh sĩ.-bị thương: 24 sĩ quan, 89 hạ sĩ quan, 417 binh sĩ.-mất tích: 11 binh sĩ. -vũ khí: 33 súng trong đó có 4 súng cộng đồng-máy truyền tin: 1 AN.PRC, 3 SCR 300, 1 SCR 508 Thiệt hại của lực lượng giáo phái:tử thương: 463, bị bắt: 239.-quy thuận: 1,823 người.vũ khí bị tịch thu: 299 súng, trong đó có 4 súng cối 81 ly, 2 súng cối 60 ly.vũ khí nộp do quy thuận: 1,115 súng, trong đó có 20 đại liên, 27 súng cối 81 ly, 3 súng cối 60 ly.quân xa bị tịch thu: 25 xe nhỏ, 10 xe Jeep. 2 xe dodge 4x4, 21 camions.tàu thuyền bị tịch thu: 2 tàu nhỏ, 2 ghé máy; phương tiện bị phá hủy: 10 tàu, 2 xà lan, 66 thuyền, 1 xưởng đạn dược, 1 biệt thự của ông Ba Cụt.

* Hành quân giải vây áp lực địch quân tại Nam Sơn
Qua chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 1, lực lượng giáo phái Hòa Hảo chống Chính phủ Quốc gia VN bị phân tán. Đầu tháng 9/1955, lực lượng Hòa Hảo của ông Ba Cụt đã tản mác khắp nơi, nay đã về tập trung vùng Nam Thái Sơn và Ba Thê, uy hiếp trầm trọng an ninh khu vực này.
Tại Nam Sơn, các Tiểu đoàn 54 và Tiểu đoàn 508 Quân đội Quốc gia VN bị cô lập. Lực lượng đối phương đắp ụ phong tỏa và bắn vào những binh sĩ ra khỏi đồn. Ban đêm, quân đối phương pháo kích.
Theo tin tức tình báo, Trung đoàn Lê Quang của ông Ba Cụt cùng các Tiểu đoàn Hồng Ngự và Tiểu đoàn 7 đã tập trung tại vùng này để mở cuộc công hãm.
Ngày 15-9-1955, Bộ chỉ huy chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đã phải điều động hai tiểu đoàn đến vùng này để hành quân giải vây. Tiểu đoàn 713 do Đại úy Nguyễn Văn Tư chỉ huy đã xung phong làm nỗ lực chính tấn công đối phương để giải toả. Tiểu đoàn 713 cũng như Tiểu đoàn trưởng là người gốc Lạng Sơn, mỗi lần trong các trận đánh, Đại úy Nguyễn Văn Tư đều đi đầu dàn quân thành hàng ngang, rồi ồ ạt tiến quân tới mục tiêu theo tiếng kèn đồng mà tiểu đoàn thường mang theo. Với lối tấn công của Đại uý Nguyễn Văn Tư, những binh sĩ nhát sợ thường đào ngũ hết và chỉ còn lại những người thực sự can đảm ở lại với Tiểu đoàn.
Trong cuộc tấn công vào mục tiêu Nam Thái Sơn để giải tỏa áp lực địch cho các đơn vị bạn bị bao vây, Đại uý Nguyễn Văn Tư đã áp dụng chiến thuật sở trường của mình: Quân dàn theo hàng ngang và bỏ đường băng qua các ruộng luá che khuất, trong vòng 2 ngày, Tiểu đoàn 713 đã băng qua những cánh đồng của 7 con kinh xáng, tràn ngập lên các thôn làng chạy dài theo những con kinh này và đã mở những trận đánh xáp lá cà với đối phương. Lực lượng của ông Ba Cụt hoảng sợ phải bỏ chạy hết.
Riêng trong trận này, Tiểu đoàn 713 tiêu diệt trên 100 quân địch, và về phần mình, cả tử trận lẫn bị thương đến 70 người.
Trước áp lực của địch đè nặng xuống nhiều khu vực của miền Tây, Chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 2 được khai diễn dưới quyền chỉ huy của Đại tá Dương Văn Đức.

*Cuộc hành quân Rạch Giá-Hà Tiên: 29-5-1955 đến 17-10-1955
Đây là cuộc hành quân đầu tiên trong chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 2. Cuộc hành quân này có mục đích tiêu diệt lực lượng Hòa Hảo chống chính phủ, đồng thời chiếm đóng trụ đường Rạch Giá-Hà Tiên để phá huỷ các cơ sở của đối phương.
Tin tức tình báo cho biết Trung đoàn Bắc Tiến của Hòa Hảo hoạt động trong khu vực này. Vì vào thời gian diễn ra cuộc hành quân, toàn thể những cánh đồng tại đây đều ngập nước, đầy rẫy những rạch nước khó băng qua, nên các trục tiến quân đều phải theo sát các con kinh xuyên qua các rừng tràm chen lẫn lau sậy. Một yếu tố thuận lợi cho lực lượng hành quân là sau trận chiến quyết liệt ở khu định cư Bắc Việt, đối phương đã rời bỏ khu này nên không một trận đụng độ nào xảy ra.
Ông Ba Cụt khi được tin Quân đội Quốc gia VN lại tiếp tục mở cuộc hành quân tại miền Tây, ông quyết tử chiến và đã thảo một bản quân lệnh gửi cho các cơ quan, đơn vị quân sự trực thuộc ở trong các vùng ảnh hưởng của ông, để theo đó mà thi hành. Lực lượng Quân đội Quốc gia ít lâu sau bắt được bản quân lệnh này được phổ biến ngày 6-11-1955.

*Hành quân Vĩnh Phú 17-11-1955 đến 25-11-1955
Trong cuộc hành quân nà, lực lượng Quân đội Quốc gia VN chiếm đóng thường trực trên trục Rạch Giá-Hà Tiên và trong khu Nam Thái Sơn, buộc đối phương phải ra khỏi khu an toàn để di chuyển về Long Xuyên.
Từ trung tuần tháng 11-1955, chủ lực quân của ông Ba Cụt lần lượt tập trung về núi Ba Thê, Vĩnh Chánh và Vĩnh Phú khiến dân chúng trong vùng đã lục tục tản cư ra tỉnh lỵ.
Cuộc hành quân Vĩnh Phú của Quân đội Quốc gia được tiến hành với mục đích tiêu diệt đối phương, xây dựng các cơ sở hành chính và đóng đồn trong vùng này.
Khi cuộc hành quân Vĩnh Phú diễn ra, các đơn vị của ông Ba Cụt đã tránh chạm súng với Quân đội Quốc gia VN. Các toán quân của đối phương đã phân tán lẩn lút trong những vùng lau sậy, hoặc giả dạng thường dân sau khi đã chôn dấu vũ khí.

*Hành quân Cái Dầu: 26-11-1955 đến 8-12-1955
Trong cuộc hành quân này, một phần lớn lực lượng của ông Ba Cụt lại tập trung về vùng Cái Dầu, đóng quân rải rác từ ấp Thanh Lợi đến xóm Láng. Bộ chỉ huy Khu chiến miền Tây đồng thời là Bộ chỉ huy chiến dịch Đinh Tiên Hoàng giao cho Sư đoàn 11 Khinh chiến tổ chức một cuộc hành quân tiêu diệt đối phương trong vùng này.
Khác với những cuộc hành quân trước, trong cuộc hành quân Cái Dầu, các đơn vị Quân đội Quốc gia VN đột nhập bằng xuồng và di chuyển ban đêm đã gây cho đối phương một số thiệt hại vì bị tấn công bất ngờ.
Đồng thời cũng vào thời gian này, Liên đoàn Nhảy Dù với các Tiểu đoàn 3 và 6, có Pháo binh yểm trợ đã hành quân tấn công Trung đoàn Lê Quang và Trung đoàn Nguyễn Huệ của ông Ba Cụt ở vùng Thốt Nốt.
Sau các cuộc hành quân này, các lực lượng của ông Ba Cụt rút chạy xuống Giồng Riềng và đóng quân trong khu vực tam giác Giồng Riềng-Hoà Hưng-Thới Lai. (Kỳ sau: Các cuộc hành quân kế tiếp của Chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 2).
 

Hiệp Định Genève, 50 Năm Nhìn Lại:

Quân Lệnh Của Ông Ba Cụt Gửi Các Đơn Vị Dân Xã Đảng
Vương Hồng Anh
Kỳ 32:

*Lược trinh về chiến dịch Đinh Tiên Hoàng giai đoạn 2
Như VB đã trình bày trong phần trước, qua chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 1, lực lượng giáo phái Hòa Hảo chống Chính phủ Quốc gia VN bị phân tán. Đầu tháng 9/1955, lực lượng Hòa Hảo của ông Lê Quang Vinh (tức Ba Cụt), trung tướng lực lượng giáo phái, dưới danh xưng là Quân đội Dân xã đảng Việt Nam đã tản mác khắp nơi, nay đã về tập trung vùng Nam Thái Sơn và Ba Thê, uy hiếp trầm trọng an ninh khu vực này.Trước áp lực của địch đè nặng xuống nhiều khu vực của miền Tây, Chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 2 được khai diễn dưới quyền chỉ huy của Đại tá Dương Văn Đức. Ngày 29-5-1955, Bộ chỉ huy chiến dịch này cho khai diễn cuộc hành quân đầu tiên và kéo dài đến 17-10-1955. Cuộc hành quân này có mục đích tiêu diệt lực lượng Hòa Hảo của ông Ba Cụt đồng thời chiếm đóng trụ đường Rạch Giá-Hà Tiên để phá huỷ các cơ sở của đối phương..
Ông Ba Cụt khi được tin Quân đội Quốc gia VN lại tiếp tục mở cuộc hành quân tại miền Tây, ông quyết tử chiến và đã thảo một bản quân lệnh với danh xưng là Trung tướng Tổng tư lệnh Quân đội Dân Xã Việt Nam gửi cho các cơ quan, đơn vị quân sự trực thuộc ở trong các vùng ảnh hưởng của ông, để theo đó mà thi hành. Lực lượng Quân đội Quốc gia ít lâu sau bắt được bản quân lệnh này được phổ biến ngày 6-11-1955. Sau đây là nguyên văn phần phân nhiệm trong quân lệnh của Trung tướng Hòa Hảo Lê Quang Vinh. (Trong quân lệnh này, ông Ba Cụt gọi các đơn vị Quân đội Quốc gia là địch)

* Nguyên văn Quân lệnh của ông Lê Quang Vinh (Ba Cụt), Trung tướng, Tổng tư lệnh Quân đội Dân Xã đảng VN, gửi cho các đơn vị trưởng của lực lượng Dân Xã Đảng thuộc giáo phái Hòa Hảo.

"Mặt trận giải phóng Quốc gia
Quân lực Dân Xã Đảng
Tổng tư lệnh bộ
Gửi các cơ quan trực thuộc
Nhân danh Tổng tư lệnh Quân đội Dân xã Việt Nam, tôi quyết định chiến đấu với địch để giữ danh dự cho đảng và quân đội bằng cách chiến đấu toàn diện.
Các đơn vị khi nhận lệnh này hãy chuẩn bị hẳn hoi khi nghe tiếng súng khu Long Châu Hà vưà nổ hoặc thấy địch huy động binh đến thì phải lập tức thi hành theo lệnh phản công để hiệp lực với các đơn vị chiến đấu giữ gìn khu, đúng theo sự phân công dưới đây:

1, Trung đoàn Lê Quang chịu trách nhiệm mặt Xốp Văn hướng về mặt Sóc Xoài và kinh Tân Hội để chiến đấu, chiến đấu cuối cùng, quyết chiến tại Ba Thê.
2, Tiểu đoàn 205 Lê Lợi chịu trách nhiệm chiến đấu tại cả ba kinh Ba Thê Mới, quyết chiến tại mặt trận Núi Tróc, Núi Tượng.
3, Tiểu đoàn 210 chịu trách nhiệm chiến đấu kinh Mốp Văn tại cả ba hướng về cầu số 5, quyết chiến tại cản Dưà và lần lần vô mặt trận tại miếu Thần Nông, cuối cùng không chiến đấu được thì qua tại Núi Tróc phụ lực với bộ Tham mưu.
4, Tiểu đoàn 206 Lê Lợi chịu trách nhiệm phá con đường từ cầu số 5 đến ngã ba lộ cái Long Xuyên-Châu Đốc, phá cầu, đào đắp lộ và bắn mortier 60 m/m vào các ổ trọng pháo của địch. Cách đóng binh"
-2 đại đội ở Vĩnh Hanh
-1 đại đội đóng ở ngọn Hang Tra
5, Trung úy Lạp có bổn phận điều động bộ phận bazooka, bắn tàu kinh Xáng Cây Dương vô cầu số 5 Nam.
6. Đại đội Sáu Dương và Đại đội Maxim chịu trách nhiệm chiến đấu tại kinh Bốn Tổng.
7, Đại đội 30 chịu trách nhiệm từ kinh Ông Cò và Vĩnh Chánh đem súng cối bắn vô ổ súng đồng của địch tại poste Cái Vồn.
8, Liên đội dân quân Núi Sập, Đại đội Tổng hành dinh Trung đoàn Lê Lợi có bổn phận tổ chức 2 đại đội có súng cối bắn vào các bộ phận "ca nông" của địch tại núi Sập và tại poste số 1, đầu kinh Ba Thê cũ, đến cho địch phải chịu bất lực khi nã súng đồng vào Ba Thê
10, Chỉ huy khu vực Thốt Nốt hợp với ban tình báo Ba Keo cùng các đại đội Dân xã đào đường phá cầu lộ, đột kích xe tàu, làm chứơng ngại con đường Rạch Giá-Long Xuyên, lộ Cái Sắn, đường thủy cũng như đường bộ.
11, Ông Phó tư lệnh điều động Tiểu đoàn 7 và Đại đội dân xã Thôn Thới Long, Thuận Hưng, Thới Thạnh, Thới Lai, phá lộ, phá cầu, đánh xe nhà binh, chặn xe nhà binh, chặn xe đò lộ Thốt Nốt xuống Ô Môn và bắn mortier vào châu thành Thốt Nốt.
12, Tiểu đoàn Năm Núi đào lộ đánh xe nhà binh, phá cầu làm chứơng ngại sự lưu thông của địch trên con đường từ Ô Môn tới Cần Thơ.
13, Đại đội anh Tư Liên chặn xe đò, đánh xe nhà binh, phá cầu, phá lộ từ Tân Hợi xáp về Rạch Giá.
14, Tiểu đoàn 20 đem binh đóng tại Ô Long Vĩ (Châu Đốc) chịu trách nhiệm đào lộ bắn trọng pháo vào châu thành Châu Đốc và con lộ Vĩnh Tre lên Châu Đốc, từ Châu Đốc vô Nhà Bàng, từ Nhà Bàng về Xà Tôn.
15, Tiểu đoàn Hồng Châu hợp với đại đội phòng vệ quận Lai Vung, chịu trách nhiệm phá cầu, đào lộ từ Sa Đéc đến Vàm Cống và nã trọng pháo vào châu thành Sa Đéc.
16, Trung úy Tre, giám đốc Công an xung phong chịu trách nhiệm nã 100 trái mortier 60 vào châu thành Sa Đéc.
17, Trung đoàn trưởng Lê Lợi chịu trách nhiệm điều động trọng pháo 81 và canon 57 để bắn tàu binh đường Long Xuyên-Núi Sập và lưu động bắn các ổ trọng pháo địch để làm canon bất lực sự yểm trợ khi tấn công ta.
18. Tiểu đoàn 19 của Hồng tổ chức đột nhập, đốt phá châu thành Châu Đốc với mọi hình thức.
19, Đại đội 43 cùng chỉ huy khu vực châu Đốc hoạt động trên đường Tân Châu qua Châu Đốc để làm gián đoạn con đường này.
20, Đại đội 2 phòng vệ của Triêu chịu trách nhiệm huy động đào đất, đào lộ, phá cầu, kích đánh xe nhà binh, chận xe đò từ cầu Vĩnh Tre đến cầu chữ S gần tổng hành dinh Lâm Thành Nguyên.
21, Đại đội Trinh sát của Thiếu tá Khương chịu trách nhiệm huy động dân rất khéo, đào lộ, đắp mộ thật lớn, đánh xe nhà binh, chặn các xe đò từ cầu Cây Dương đến nhà ông Phó Quý.
22, Trung đoàn Nguyễn Huệ phải cấp tốc bố trí các đồng rừng Giồng Triêng Gò Quéo.
23, Tiểu đoàn chủ lực Thất Sơn phân ra hai bộ phận:
a, bắn vào về Xà Tôn
b, cho nã trọng pháo và đột kích kinh Tri Tôn
24, Trung đoàn Bắc Tiến cho đột kích ngã ba kinh Tám Ngàn, liên tiếp nã trọng pháo.
25, Hiến binh đội cho đột kích và bao vây các đồn địch ở núi Tượng.
26, Đại đội 31 cho đột kích và nã trọng pháo vô ngã ba Núi Trầu và châu thành Hà Tiên.
27, Trung đội phòng vệ Be đến bao vây các đồn địch ở Chợ Vàm, phá các cây cầu từ Chợ Vàm đến Tân Châu.
28, Tiểu đoàn Đại uý Tính cho bao vây các đồn ở Hồng Ngự vô đột kích dữ dội liên tiếp.
29, Đại đội cảnh sát tỉnh Châu Đốc đột kích chợ Tân Châu.
Các đơn vị trên đây có bổn phận triệt để thi hành và thi đua diệt địch.
Chiến khu Giải Phóng ngày 6-11-1955
Trung tướng Lê Quang Vinh
Tổng tư lệnh Quân đội Dân xã đảng."
Kỳ sau: cuộc hành quân của Chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 2 nhằm truy kích lực lượng của Ba Cụt tại Cái Dầu.
 

Trở lại đầu

Hiệp Định Genève, 50 Năm Nhìn Lại:

Cuộc Hành Quân Truy Kích Trung Đoàn Của Tướng Ba Cụt
Vương Hồng Anh
Kỳ 34:

* Lược ghi về kế hoạch phối trí lực lượng Dân xã đảng của ông Ba Cụt
Như đã trình bày, Trung tướng Hòa Hảo Lê Quang Vinh (Ba Cụt) khi được tin Quân đội Quốc gia VN lại tiếp tục mở cuộc hành quân tại miền Tây, ông quyết tử chiến và đã thảo một bản quân lệnh với danh xưng là Trung tướng Tổng tư lệnh Quân đội Dân Xã Việt Nam gửi cho các cơ quan, đơn vị quân sự trực thuộc ở trong các vùng ảnh hưởng của ông, để theo đó mà thi hành.
Theo sự phân nhiệm, Trung đoàn Lê Quang chịu trách nhiệm mặt Xốp Văn hướng về mặt Sóc Xoài và kinh Tân Hội để chiến đấu, chiến đấu cuối cùng, quyết chiến tại Ba Thê. Tiểu đoàn 205 Lê Lợi chịu trách nhiệm chiến đấu tại cả ba kinh Ba Thê Mới, quyết chiến tại mặt trận Núi Tróc, Núi Tượng.Tiểu đoàn 210 chịu trách nhiệm chiến đấu kinh Mốp Văn tại cả ba hướng về cầu số 5, quyết chiến tại cản Dưà và lần lần vô mặt trận tại miếu Thần Nông. Tiểu đoàn 206 Lê Lợi chịu trách nhiệm phá con đường từ cầu số 5 đến ngã ba lộ cái LoXuyên-Châu Đốc, phá cầu, đào đắp lộ và bắn mortier 60 m/m vào các ổ trọng pháo của Quân đội Quốc gia VN. Tiểu đoàn Năm Núi đào lộ đánh xe nhà binh, phá cầu làm chứơng ngại sự lưu thông trên con đường từ Ô Môn tới Cần Thơ. Tiểu đoàn 20 đem binh đóng tại Ô Long Vĩ (Châu Đốc) chịu trách nhiệm đào lộ bắn trọng pháo vào châu thành Châu Đốc và con lộ Vĩnh Tre lên Châu Đốc, từ Châu Đốc vô Nhà Bàng, từ Nhà Bàng về Xà Tôn. Tiểu đoàn Hồng Châu hợp với đại đội phòng vệ quận Lai Vung, chịu trách nhiệm phá cầu, đào lộ từ Sa Đéc đến Vàm Cống và nã trọng pháo vào châu thành Sa Đéc. Trung đoàn trưởng Lê Lợi chịu trách nhiệm điều động trọng pháo 81 và canon 57 để bắn tàu binh đường Long Xuyên-Núi Sập và lưu động bắn các ổ trọng pháo của Quân đội Quốc gia để làm canon bất lực trong yểm trợ khi tấn công quân Hòa Hảo .18. Tiểu đoàn 19 tổ chức đột nhập, đốt phá châu thành Châu Đốc với mọi hình thức. 22, Trung đoàn Nguyễn Huệ phải cấp tốc bố trí các đồng rừng Giồng Triêng Gò Quéo. Tiểu đoàn chủ lực Thất Sơn phân ra hai bộ phận: đột kích ngã ba kinh Tám Ngàn, liên tiếp nã trọng pháovào Xà Tôn.
*Các cuộc hành quân trong tháng 11 của Chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 2.
Cuộc hành quân Vĩnh Phú khai diễn ngày 17-11-1955 và kế thúc vào ngày 25-11-1955. Trong cuộc hành quân này, lực lượng Quân đội Quốc gia VN phối trí đóng quân thường trực trên trục Rạch Giá-Hà Tiên và trong khu Nam Thái Sơn, buộc đối phương phải rút quân khỏi khu an toàn để di chuyển về Long Xuyên.
Từ trung tuần tháng 11/1955, lực lượng chủ lực của giáo phái ly khai tập trung về núi Ba Thê, Vĩnh Chánh, và Vĩnh Phú. Tiếp theo cuộc hành quân Vĩnh Phú, vào ngày 26 tháng 11/1955, Bộ chỉ huy chiến dịch điều động Sư đoàn 11 khinh chiến tổ chức cuộc hành quân tại khu vực Cái Dầu. Cuộc hành quân kết thúc vào ngày 8 tháng 12/1955.

* Hành quân Giồng Riêng truy kích Trung đoàn Lê Quang của ông Ba Cụt
Tiếp theo hai cuộc hành quân Vĩnh Phú và Cái Dầu, ngày 6 tháng 12/1955, Bộ chỉ huy chiến dịch Đinh Tiên Hoàng mở cuộc hành quân Giồng Riêng với lực lượng tham chiến gồm 2 trung đoàn. Cuộc hành quân được tiến hành với mục đích tiêu diệt Trung đoàn Lê Quang, binh đoàn thiện chiến của ông Ba Cụt. Trong khi khai triển lượng, 1 tiểu đoàn Quân đội Quốc gia VN bị lọt vào 1 ổ phục kích của Trung đoàn Lê Quang, khiến đơn vị này bị thiệt hại khá nặng.

Trận chiến diễn ra vào ngày 6 tháng 12/1955, một đại đội của Trung đoàn Lê Quang ẩn núp trong 1 khu vườn cây mà xung quanh là ruộng đồng bỏ trống. Đối phương đã đào công sự chiến đấu theo hình tam giác để dễ dàng phòng thủ và yểm trợ lẫn nhau. Khi 1 cánh quân của Tiểu đoàn Quân đội Quốc gia VN tới sát, đơn vị đối phương mới nổ súng vào những đơn vị tiền phong. Lực lượng Quân đội Quốc gia VN cố gắng mở những đợt tấn công khác vào các phía sườn của đối phương. Lực lượng của Trung đoàn Lê Quang chiến đấu dựa theo 1 thế trận hình tanm giác có thể bao quát được 4 phía, nên đã chống trả đến chiều, rồi nhân đêm tối mới rút đi.
Sau trận giao tranh này, Trung đoàn Lê Quang của ông Ba Cụt rút theo kinh Xà No về rừng U Minh Thượng. Trung đoàn Nguyễn Huệ của đối phương rút về đường đầm Cô Túc, rồi phân thán lẫn theo thường dân.
Cũng trong tháng 12/1955, Bộ chỉ huy chiến dịch còn mở cuộc hành quân vào Cái Cái để giải tỏa cho Tiểu đoàn 508 khinh quân bị lực lượng của Năm Lửa vế quay rối. Cùng với cuộc hành quân này, một cuộc hành quân khác đã diễn ra tại Lấp Vò cũng để giải tỏa áp lực đối phương và là cuộc hành quân chót của chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 2.

*Kết quả hành quân Đinh Tiên Hoàng đợt 2.
Phía lực lượng giáo phái ly khai:
-Chết: 300 người , trong đó có 4 sĩ quan.
-Tù binh: 202 người
-Qui thuận: 24 người
-vũ khí bị tịch thu: 382 trong đó có 14 vũ khí cộng đồng
Về lực lượng Quân đội Quốc gia VN:
-chết: 117 quân nhân trong đó có 6 sĩ quan
-bị thương: 225 quân nhân
-mất tích: 9 quân nhân
-vũ khí bị mất: 60 trong đó có 2 đại liên và 10 trung liên
-tàu bị bắn chìm: 1 LCVP

* Phân tích về chiến dịch Đinh Tiên Hoàng
Trong tháng 12/2955, sau những cố gắng qua các cuộc hành quân liên tiếp của chiến dịch Đinh Tiên Hoàng, lực lượng Quân đội Quốc gia VN vẫn không tiêu diệt được chủ lực của đối phương, Các đơn vị giáo phái đã tránh giao tranh, tản mác lẫn trốn khắp nơi trong các làng mạc xa xôi hẻo lánh để chỉnh đốn lại đơn vị. Nhìn vào địa thế miền Hậu Giang, các nhà quân sự phân chia miền này làm hai vùng bị ảnh hưởng một cách rõ rệt của giáo phái. Đó là miền Tây Nam và miền Đồng Tháp .
Miền Tây Nam thuộc ảnh hưởng của ông Ba Cụt. mặc dù bị săn đuổi, nhưng các đơn vị của ông Ba Cụt vẫn chưa bị tiêu diệt, vẫn còn khả năng quay rối các đồn bót và các thôn xóm, nhất là tại vùng biên thùy Cam Bốt- Việt Nam, gây bất an trên các trục lộ giao thông bằng lối đánh du kích.
Miền Đồng Tháp chịu ảnh hưởng của ông Trần Văn Soái (Năm Lửa). Từ sau khi bị tấn công, lực lượng của ông Năm Lửa đã tập trung về nay để lập lại cơ sở mới, nhờ sự giúp đỡ của Pháp nên đã chấn chỉnh lại hàng ngũ khá vững chắc. (Kỳ sau: Chiến dịch Nguyễn Huệ).
 

Hiệp Định Genève, 50 Năm Nhìn Lại:

Tướng Dương Văn Minh Và Chiến Dịch Nguyễn Huệ
Vương Hồng Anh tổng hợp
Kỳ 35:

* Những sự kiện trước khi chiến chiến dịch Nguyễn Huệ khai diễn
Như VB đã trình bày, sau chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 1, lực lượng giáo phái Hòa Hảo chống Chính phủ Quốc gia VN bị phân tán. Đầu tháng 9/1955, lực lượng Hòa Hảo của ông Lê Quang Vinh (tức Ba Cụt), trung tướng lực lượng giáo phái, dưới danh xưng là Quân đội Dân xã đảng Việt Nam đã tản mác khắp nơi, nay đã về tập trung vùng Nam Thái Sơn và Ba Thê, uy hiếp trầm trọng an ninh khu vực này. Qua chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 1, lực lượng giáo phái Hòa Hảo chống Chính phủ Quốc gia VN bị phân tán. Đầu tháng 9/1955, lực lượng Hòa Hảo của ông Ba Cụt đã tản mác khắp nơi, nay đã về tập trung vùng Nam Thái Sơn và Ba Thê, uy hiếp trầm trọng an ninh khu vực này.Tại Nam Sơn, các Tiểu đoàn 54 và Tiểu đoàn 508 Quân đội Quốc gia VN bị cô lập. Lực lượng đối phương đắp ụ phong tỏa và bắn vào những binh sĩ ra khỏi đồn. Ban đêm, quân đối phương pháo kích.Theo tin tức tình báo, Trung đoàn Lê Quang của ông Ba Cụt cùng các Tiểu đoàn Hồng Ngự và Tiểu đoàn 7 đã tập trung tại vùng này để mở cuộc công hãm.
Trước áp lực của địch đè nặng xuống nhiều khu vực của miền Tây, Chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 2 được khai diễn dưới quyền chỉ huy của Đại tá Dương Văn Đức.Ngày 29-9-1955, Bộ chỉ huy chiến dịch này cho khai diễn cuộc hành quân đầu tiên và kéo dài đến 17-10-1955. Cuộc hành quân này có mục đích tiêu diệt lực lượng Hòa Hảo của ông Ba Cụt đồng thời chiếm đóng trụ đường Rạch Giá-Hà Tiên để phá huỷ các cơ sở của đối phương. Tiếp theo là cuộc hành quân Vĩnh Phú khai diễn ngày 17-11-1955 và kế thúc vào ngày 25-11-1955. Trong cuộc hành quân này, lực lượng Quân đội Quốc gia VN phối trí đóng quân thường trực trên trục Rạch Giá-Hà Tiên và trong khu Nam Thái Sơn, buộc đối phương phải rút quân khỏi khu an toàn để di chuyển về Long Xuyên. Nối tiếp cuộc hành quân Vĩnh Phú, vào ngày 26 tháng 11/1955, Bộ chỉ huy chiến dịch điều động Sư đoàn 11 khinh chiến tổ chức cuộc hành quân tại khu vực Cái Dầu. Cuộc hành quân kết thúc vào ngày 8 tháng 12/1955. Sau hai cuộc hành quân Vĩnh Phú và Cái Dầu, ngày 6 tháng 12/1955, Bộ chỉ huy chiến dịch Đinh Tiên Hoàng mở cuộc hành quân Giồng Riêng với lực lượng tham chiến gồm 2 trung đoàn. Cuộc hành quân được tiến hành với mục đích tiêu diệt Trung đoàn Lê Quang, binh đoàn thiện chiến của ông Ba Cụt.

*Tình hình miền Hậu Giang cuối năm 1955
Trong tháng 12/2955, sau những cố gắng qua các cuộc hành quân liên tiếp của chiến dịch Đinh Tiên Hoàng, lực lượng Quân đội Quốc gia VN vẫn không tiêu diệt được chủ lực của đối phương, Các đơn vị giáo phái đã tránh giao tranh, tản mác lẫn trốn khắp nơi trong các làng mạc xa xôi hẻo lánh để chỉnh đốn lại đơn vị. Nhìn vào địa thế miền Hậu Giang, các nhà quân sự phân chia miền này làm hai vùng bị ảnh hưởng một cách rõ rệt của giáo phái. Đó là miền Tây Nam và miền Đồng Tháp .
Miền Tây Nam thuộc ảnh hưởng của ông Ba Cụt. mặc dù bị săn đuổi, nhưng các đơn vị của ông Ba Cụt vẫn chưa bị tiêu diệt, vẫn còn khả năng quay rối các đồn bót và các thôn xóm, nhất là tại vùng biên thùy Cam Bốt- Việt Nam, gây bất an trên các trục lộ giao thông bằng lối đánh du kích.
Miền Đồng Tháp chịu ảnh hưởng của ông Trần Văn Soái (Năm Lửa). Từ sau khi bị tấn công, lực lượng của ông Năm Lửa đã tập trung về nay để lập lại cơ sở mới, nhờ sự giúp đỡ của Pháp nên đã chấn chỉnh lại hàng ngũ khá vững chắc. Ngoài 2 lực lượng nói trên, còn có 1 số quân Cao Đài ly khai khoảng 1 tiểu đoàn thuộc lực lượng Liên minh hoạt động tại Vùng Giồng (Đồng Tháp Mười), và 1 đại đội hoạt động tại Châu Đốc.

* Tướng Dương Văn Minh chỉ huy chiến dịch Nguyễn Huệ
Trước những thực trạng về an ninh, để ổn định tình hình miền Tây, Tổng thống Ngô Đình Diệm (chính thức trở thành Tổng thống VNCH ngày 26-10-1955), đã chỉ định Thiếu tướng Dương Văn Minh, nguyên tư lệnh Chiến dịch Hoàng Diệu, xuống miền Tây để chỉ huy chiến dịch Nguyễn Huệ. (Tư lệnh Dương Văn Minh được thăng cấp Thiếu tướng vào ngày 6-11-1955, thăng Trung tướng vào ngày 8/12/1956).
Chiến dịch Nguyễn Huệ khởi diễn ngày 1-1-1956 với 3 nhiệm vụ chính:
-Giải quyết vấn đề lực lượng của ông Ba Cụt và ông Trần Văn Soái.
-Giữ vững biên giới VN-Cao Miên không cho loạn quân chạy từ Hà Tiên đến sông Vàm Cỏ.
-Cắt đứt liên lạc loạn quân giữa hai khu chiến: Miền Tây và Đồng Tháp.
Ngoài những nhiệm vụ trên, chiến dịch Nguyễn Huệ còn có nhiệm vụ tiêu diệt những cơ cấu nằm vùng của Việt Cộng trong vùng hành quân, tái lập hành chánh, khai thác vùng Đồng Tháp Mười, mở mang đường sá, cầu cống và xây cất đồn bót.
Trước khi chiến dịch khai diễn, Bộ Tham mưu chiến dịch đã được thành lập từ ngày 29 tháng 12/1955 và đặt bản doanh tại Long Xuyên.Theo phân nhiệm, các lãnh thổ sau đây được đặt dưới quyền chỉ huy về quân sự và hành chính của Tư lệnh chiến dịch Nguyễn Huệ là Thiếu tướng Dương Văn Minh.
-Phân khu Mỹ Tho (Bến Tre, Gò Công, Tân An, Mỹ Tho)
-Phân khu Vĩnh Long (Trà Vinh, Vĩnh Long, Sa Đéc),
-Phân khu Cần Thơ (Cần Thơ, Long Xuyên, Châu Đốc, Hà Tiên)
-Phân khu Sóc Trăng (Sóc Trăng, Bạc Liêu và Rạch Giá).
Vì vùng hành quân quá rộng và mỗi nhóm quân địch đều có tích cánh khác nhau nên chiến dịch Nguyễn Huệ phân chia ra nhiều vùng hành quân và nhiều giai đoạn. Vùng hành quân được chia ra làm hai khu chiến và 1 trái độn:
-Khu chiến miền Tây
-Khu chiến Đồng Tháp Mười
-Khu trái độn thuộc phân khu Vĩnh Long
1,Khu chiến miền Tây dưới quyền chỉ huy của Đại tá Dương Văn Đức vẫn tiếp tục bình định miền Tây sau chiến dịch Đinh Tiên Hoàng đợt 2. Khu chiến này được chia thành 3 vùng hoạt động.
-Vùng Bắc: trục Long Xuyên-Rạch Giá-Châu Đốc
-Vùng Nam: trục Long Xuyên-Rạch Gía-Cần Thơ
-Vùng Cà Mau: chia làm 2 khu là Cà Mau Nam và Cà Mau Bắc do các lực lượng của Thiếu tá Trần Thanh Bền và Thiếu tá Lâm Quang Phòng đảm trách.
2,Khu chiến Đồng Tháp dưới quyền chỉ huy của Trung tá Nguyễn Văn Là, được chia làm 2 vùng hành quân của 2 giai đoạn: vùng tạm an và vùng bất an.
3, Khu chiến trái độn tức là phân khu Vĩnh Long, dưới quyền chỉ huy của Đại tá Nguyễn Văn Quan, với phương tiện địa phương của phân khu, hoạt động ngăn ngừa mọi đột nhập của đối phương để liên lạc với hai khu chiến nói trên.
Để tổng chỉ huy hoạt động hành quân và điều động lực lượng của hai khu chiến và khu trái độn, bộ tham mưu chiến dịch có danh xưng là Bộ Tư lệnh liên khu chiến miền Tây và Đồng Tháp.
Các giai đoạn của chiến dịch sẽ nhằm vào những mục tiêu theo thứ tự ưu tiên sau đây:
-Mục tiêu thứ nhất: giải quyết vấn đề của lực lượng Trần Văn Soái
-Mục tiêu thứ hai: giải quyết vấn đề của lực lượng Ba Cụt sau khi giải quyết xong vấn đề của lực lượng Trần Văn Soái.
-Mục tiêu thứ ba: Giải quyết vấn đề Việt Cộng nằm vùng để ngăn ngừa hậu quả sau này.
(Kỳ sau: Các lực lượng tham dự chiến dịch Nguyễn Huệ).
 

Tài Liệu Chiến Sử Việt Nam, Hiệp Định Genève, 50 Năm Nhìn Lại:

4 Sư Đoàn Bộ Binh, 4 Hải Đoàn Bình Định Vùng Hậu Giang
Vương Hồng Anh tổng hợp
Kỳ 36:

* Lược trình về giai đoạn 1 của chiến dịch Nguyễn Huệ
Như đã trình bày, để ổn định tình hình miền Tây, Tổng thống Ngô Đình Diệm (chính thức trở thành Tổng thống VNCH ngày 26-10-1955), đã chỉ định Thiếu tướng Dương Văn Minh, nguyên tư lệnh Chiến dịch Hoàng Diệu, xuống miền Tây để chỉ huy chiến dịch Nguyễn Huệ.Chiến dịch Nguyễn Huệ khởi diễn ngày 1-1-1956 với 3 nhiệm vụ chính:Giải quyết vấn đề lực lượng của ông Ba Cụt và ông Trần Văn Soái.Giữ vững biên giới VN-Cao Miên không cho loạn quân chạy từ Hà Tiên đến sông Vàm Cỏ.Cắt đứt liên lạc loạn quân giữa hai khu chiến: Miền Tây và Đồng Tháp.
Ngoài những nhiệm vụ trên, chiến dịch Nguyễn Huệ còn có nhiệm vụ tiêu diệt những cơ cấu nằm vùng của Việt Cộng trong vùng hành quân, tái lập hành chánh, khai thác vùng Đồng Tháp Mười, mở mang đường sá, cầu cống và xây cất đồn bót.
Trước khi chiến dịch khai diễn, Bộ Tham mưu chiến dịch đã được thành lập từ ngày 29 tháng 12/1955 và đặt bản doanh tại Long Xuyên.Theo phân nhiệm, các lãnh thổ sau đây được đặt dưới quyền chỉ huy về quân sự và hành chính của Tư lệnh chiến dịch Nguyễn Huệ là Thiếu tướng Dương Văn Minh:Phân khu Mỹ Tho (Bến Tre, Gò Công, Tân An, Mỹ Tho).Phân khu Vĩnh Long (Trà Vinh, Vĩnh Long, Sa Đéc).Phân khu Cần Thơ (Cần Thơ, Long Xuyên, Châu Đốc, Hà Tiên). Phân khu Sóc Trăng (Sóc Trăng, Bạc Liêu và Rạch Giá).
Vì vùng hành quân quá rộng và mỗi nhóm quân địch đều có tích cánh khác nhau nên chiến dịch Nguyễn Huệ phân chia ra nhiều vùng hành quân và nhiều giai đoạn. Vùng hành quân được chia ra làm hai khu chiến và 1 trái độn:Khu chiến miền Tây Khu chiến Đồng Tháp Mười.Khu trái độn thuộc phân khu Vĩnh LongĐể tổng chỉ huy hoạt động hành quân và điều động lực lượng của hai khu chiến và khu trái độn, bộ tham mưu chiến dịch có danh xưng là Bộ Tư lệnh liên khu chiến miền Tây và Đồng Tháp.

*Lực lượng Lục quân, Hải quân, Không quân tham gia chiến dịch
Bộ Tổng Tham Mưu Quân Lực VNCH đã huy động vào chiến dịch 1 lực lượng hùng hậu gồm cả hải lục, không quân như sau.
1, Bộ binh:
4 Sư đoàn dã chiến và khinh chiến được phối trí như sau.
-Sư đoàn 4 dã chiến+ Sư đoàn 11 khinh chiến cho Khu chiến Miền Tây
-Sư đoàn 14 kinh chiến+ Sư đoàn 15 khinh chiến (điều động từ miền Trung và phân khu duyên hải) cho khu chiến Đồng Tháp.
-Các trung đoàn địa phương, các đơn vị cảnh sát lưu động trong các vùng hành quân.
2, Hải quân:
-4 hải đoàn xung phong số 21, 22 , 23, 24 và 2 tàu LSIL, 1 LSSI, 3 LCU, riêng Khu chiến Đồng Tháp được phân chia 3 hải đoàn, 1 LCU và 20 xuồng M 2
3, Không quân:
-1 phân đội của Phi đội 2 quan sát (Sóc Trăng+ Long Xuyên)
-3 phi cơ oanh tạc Marcel Dassault (Sóc Trăng).
4, Thiết giáp:
-6 chi đoàn thám thính xa
5, Pháo binh:
-Các Tiểu đoàn 21, 22, 24, 3 và 4 Pháo binh (Tiểu đoàn 3và 4 Pháo binh được phân chia cho khu chiến Đồng Tháp.
6, Lực lượng trừ bị:
-1 Tiểu đoàn nhảy dù ứng chiến tại Sa Đéc
Ngoài những đơn vị tác chiến nói trên, một số đơn vị yểm trợ và chuyên môn được đặt dưới quyền điều động của Tư lệnh Chiến dịch Nguyễn Huệ.

*Tình hình dân chúng tại Hậu Giang trước khi chiến dịch khai diễn.
Nhận định về tình hình dân chúng tại Hậu Giang, Phòng 2 của Bộ Tư lệnh chiến dịch Nguyễn Huệ đã phân tích như sau.
-Khối dân chúng thiên về chính phủ đều tập trung ở các thị trấn, các vùng phụ cận, các thôn xã đã được chính quyền và Quân đội VNCH kiểm soát và bảo đảm an ninh cho đời sống của dân chúng thoát khỏi những hăm dọa hay khủng bố trực tiếp hay gián tiếp của các lực lượng giáo phái chống đối chính phủ, ngoài ra, còn có khối người nạn nhân của các đơn vị giáo phái ly khai, hay Việt Cộng.
-Khối dân chúng thiên về đối phương phần đông là những tín đồ Phật giáo Hòa Hảo, những người thuộc các vùng xa xôi mà chính quyền cũng như Quân đội VNCH chưa kiểm soát chặt chẽ, và những khối dân chúng losợ trước áp lực hăm dọa phá hoại mùa màng của các lực lượng ly khai.
-Khối dân chúng thiên về Việt Cộng, phần đông là những người bị tiêm nhiễm ảnh hưởng cộng sản từ lâu ở các vùng Cà Mau, U Minh cùng Đồng Tháp, và những người có con em tập kết ra Bắc.
Những tín đồ Hòa Hảo, vẫn tiếp tục giúp cho lực lượng ly khai về mọi mặt, nhất là vấn đề lương thực, thuốc men. Khối dân chúng này chiếm gầ nửa nhân số dân chúng miền Tây, phần đông thuộc các vùng Châu Đốc, Long Xuyên, Sa Đéc.
Đoàn thể võ trang Nguyễn Trung Trực của Thiếu tướng Nguyễn Giác Ngộ, tuy tách khỏi ảnh hưởng tranh chấp với chính quyền, vẫn không dứt được tình đồng đạo. Bề ngoài vẫn tuyên bố oán ghét nhưng vẫn âm thầm giúp đỡ cho đối phương về thuốc men và lương thực. Sự ủng hộ của đoàn thể này kéo dài sự chống trả của lực lượng ly khai đối với chính quyền và làm hoang mang dân chúng. Lực lượng của Tướng Lâm Thành Nguyên tuy đã quy thuận, nhưng vẫn giúp đỡ các đơn vị ly khai.
Cũng do vấn đề dân chúng, các quan sát viên ghi nhận rằng, với chiến thuật vũ bảo của chiến dịch Đinh Tiên Hoàng, tuy đem lại vài kết quả khả quan về quân sự như: làm tan rã lực lượng của đối phương, phá huỷ các cơ sở. Nhưng cũng vì chiến thuật có tính cách cứng rắn này mà đã làm mất thiện cảm ít nhiều của dân chúng, vì dân cho rằng chính quyền đang ra tay tận diệt các lực lượng giáo phái.Nhận thức và rút được những kinh nghiệm từ chiến dịch trước, Bộ Tư lệnh chiến dịch Nguyễn Huệ sau này đã có những biện pháp nặng về tâm lý và chính trị nhiều hơn.
Kỳ sau: Cuộc hành quân tấn công lực lượng của ông Trần Văn Soái.
 

Chiến Sử Việt Nam, Hiệp Định Genève, 50 Năm Nhìn Lại :

Cuộc Hành Quân Đồng Tháp Dẹp Binh Đoàn ‘Năm Lửa’
Vương Hồng Anh
Kỳ 38:

*Lược ghi về chiến khu Đồng Tháp Mười của lực lượng Trần Văn Soái (Năm Lửa)
Như đã trình bày ở phần trước, sau khi triệt thoái khỏi ban doanh Cái Vồn, lực lượng Hòa Hảo của phái Trần Văn Soái (tức Năm Lửa, trung tướng Hòa Hảo), nhờ Pháp tiếp tế, đã rút về Đồng Tháp Mười, tổ chức vùng này căn cứ chính, và đã chấn chỉnh lực lượng khá vững chắc. Khi đến khu chiến Đồng Tháp, lực lượng của ông Trần Văn Soái còn khoảng 3,800 người, được phân chia, phối trí đóng quân tại 2 khu vực:Liên khu Tiền Giang: bao gồm Đồng Tháp Mười, lấy sông Tiền Giang làm ranh giới.-Liên khu Hậu Giang từ sông Tiền Giang về hướng Tây.Tại mỗi liên khu, ông Trần Văn Soái tổ chức một hệ thống tác chiến riêng biệt. Đối với liên khu Tiền Giang được xem như là vùng trọng điểm, căn cứ địa, ông Trần Văn Soái bố trí 5 trung đoàn và 5 tiểu đoàn phòng vệ, có quân số đông hơn Liên khu Hậu giang, vào khoảng 3 ngàn người. Mỗi trung đoàn quân số chỉ vào khoảng trên 400 người. Tại liên khu Hậu Giang , quân số chỉ vào khoảng 800 người. Ông Trần Văn Soái muốn tổ chức lực lượng tại Hậu Giang thành các đơn vị hoạt động du kích chiến trong địa bàn những vùng ảnh hưởng cũ do Quân đội Quốc gia vưà mới kiểm soát. Cũng trên địa bàn liên khu Hậu Giang, tại chiến khu 1 trong vùng Cái Vồn, có sự hoạt động của Trung đoàn Quốc Tuấn với quân số vỏn vẹn 65 người. Tại chiến khu 2 vùng Sa Đéc, có 1 trung đoàn đang được thành lập với quân số là 120 người. Tại chiến khu 4 vùng Cần Thơ, một số người đã được đưa về để thành lập 1 trung đoàn nhưng chưa hình thành.

* Bộ Tư lệnh chiến dịch Nguyễn Huệ phối trí lực lượng hành quân
Do địa thế vùng hành quân quá rộng và mỗi nhóm quân địch đều có tích cánh khác nhau nên chiến dịch Nguyễn Huệ phân chia ra nhiều vùng hành quân và nhiều giai đoạn. Vùng hành quân được chia ra làm hai khu chiến và 1 trái độn:Khu chiến miền Tây Khu chiến Đồng Tháp Mười.Khu trái độn thuộc phân khu Vĩnh Long. Để tổng chỉ huy hoạt động hành quân và điều động lực lượng của hai khu chiến và khu trái độn, bộ tham mưu chiến dịch có danh xưng là Bộ Tư lệnh liên khu chiến miền Tây và Đồng Tháp.
Khu chiến Đồng Tháp dưới quyền chỉ huy của Trung tá Nguyễn Văn Là, được chia làm 2 vùng hành quân của 2 giai đoạn: vùng tạm an và vùng bất an.
1,Vùng tạm an: được giới hạn từ Gò Bắc Chiêu (tỉnh lỵ Mộc Hóa) đến sông Vàm Cỏ Đông, đây là vùng giáp ranh với tỉnh Tây Ninh, có các phần tử của lực lượng giáo phái Cao Đài ly khai hoạt động ở vùng đất phụ cận Gò Dầu Hạ. Lực lượng Cao Đài này đặt dưới quyền chỉ huy thống nhất của một Đại tá Cao Đài tên là Đặng Thành Sử tự Phụng và đơn vị ly khai này lại có danh xưng là Trung đoàn Trịnh Minh Thế.
2, Vùng bất an: được giới hạn từ Gò Bắc Chiêu-Mỹ An qua tới Hồng Ngự, đây là vùng đất thuộc phiá Tây tỉnh lỵ Mộc Hoá. Trong vùng này, lực lượng của ông Trần Văn Soái đã chiếm đóng: Tuyên Bình, Vĩnh Lợi, Vĩnh Thạnh, Cái Cái, vùng giồng phiá Tây Mộc Hóa, và vùng Cao Lãnh. Lực lượng Trần Văn Soái hoạt động với tính cách du kích nên không có vị trí nhất định.
Với tình hình và địa thế hiểm trở của Đồng Tháp, Bộ Tư lệnh liên khu chiến đã đưa ra kế hoạch hành quân như sau.
-Thời kỳ thứ 1: Bố trí tất cả nẻo xuất nhập Đồng Tháp Mười, nhất là vùng biên giới Việt-Miên hầu cô lập hoàn toàn đối phương về mặt tiếp tế cũng như tiếp viện từ bên ngoài, đồng thời cho hành quân tảo thanh chiếm vùng xung quanh Gò Bắc Chiên và vùng Cao Lãnh.
-Thời kỳ thứ 2: Xoay mặt trận từ Gò Bắc Chiên sang Hồng Ngự để đánh ép đối phương dồn về trung tâm vùng bất an để dễ bề tiêu diệt hay bắt đối phương trong tình trạng bế tắc mà phải đầu hàng.
-Thời kỳ thứ 3: Sau khi giải quyết xong vấn đề Trần Văn Soái, sẽ xoay sang vùng Đông Bắc Đồng Tháp là vùng tạm an để tiêu diệt lực lượng Cao Đài ly khai.
Ngày 9-1-1956, Bộ chỉ huy Khu chiến Đồng Tháp và Bộ tham mưu Sư đoàn 15 khinh chiến di chuyển đến Gò Bắc Chiên.
Lực lượng Quân đội VNCH chia làm nhiều cánh:
-Cánh A: gồm Trung đoàn 43, Trung đoàn 44 và 1 pháo đội di chuyển lên Gò Bắc Chiên do các Hải đoàn xung phong 21 và 23 đảm nhận. Cánh quân này từ ngày 12-1-1956, bắt đầu tiến quân từ Gò Bắc Chiên về phiá Tây Bắc,
-Cánh B: gồm có Trung đoàn 39 và Tiểu đoàn 581 tại Cao Lãnh thành lập một hệ thống án ngữ hoạt động tảo thanh quanh Chi khu Cao Lãnh.
-Cánh C do lực lượng của Thiếu tướng Nguyễn Giác Ngộ và Trung đoàn 42 từ Sa Đéc di chuyển lên, án ngữ chặn đường rút lui của đối phương ở miền Tây.
-Trung đoàn 45, lực lượng trừ bị hoạt động xung quanh Gò Bắc Chiên.
*Diễn tiến cuộc hành quân tiến vào Đồng Tháp
Cuộc hành quân tiến vào Đồng Tháp đã diễn ra tốt đẹp, trên đường tiến quân, chỉ xảy ra vài cuộc giao tranh và phiá đối phương bị thiệt hại nặng.
Khởi đầu, các đơn vị của Trung đoàn 43 và 44 tiến quân lên Bình Châu dọc theo sông Vàm Cỏ Tây. Trung đoàn 39 án ngữ dọc theo kinh Đồng Tháp. Trung đoàn 44 từ Bình Châu tiến lên rạch Long Khốt. Khi toán tiền phong của Trung đoàn 44 chiếm Long Khối, Trung đoàn 43 theo chân binh đoàn bạn lên chiếm xóm Keo Gia. Lực lượng của ông Trần Văn Soái rút lui về Vĩnh Trị.
Tiếp đó, Trung đoàn 44 từ Long Khối tiến quân chiếm Hưng Điền. Trung đoàn 43 từ xóm Keo Gia cũng tiến lên chiếm Lò Gạch.
Khi nhận được tin lực lượng Trần Văn Soái đặt bản doanh tại Vĩnh Thạnh, Sư đoàn 15 thay chiều trục nỗ lực tấn công về hướng Tây Nam. Cánh quân thứ nhất do Trung đoàn 44 làm nỗ lực chính với sự yểm trợ của pháo binh, dàn quân tại Bình Châu tiến chiếm Vĩnh Trị và Vĩnh Thạnh. Cánh quân thứ 2 do Trung đoàn 43 khai triển, có pháo binh yểm trợ, tiến quân chiếm Vĩnh Lợi.
Trên đường tiến quân, Trung đoàn 44 chạm súng kịch chiến với đối phương lần đầu tiên sau 5 ngày hành quân.
Trung đoàn 39 tiếp tục tảo thanh tại khu Cao Lãnh và đã chạm súng với đối phương vài lần, thu đạt vài kết quả. Để phản ứng lại cuộc tiến quân của Trung đoàn 39, lực lượng Trần Văn Soái đã pháo kích vào Cao Lãnh.
Về cuộc tiến quân của Trung đoàn 43 và Trung đoàn 44, sau cuộc chiếm đóng Vĩnh Trị, Vĩnh Thạnh, Vĩnh Lợi, 2 trung đoàn này mở rộng hoạt động quanh các vị trí vưà chiếm và thường có những cuộc chạm súng lẻ tẻ. Hai tiểu đoàn của Trung đoàn 45 đã được điều động tăng cường cho 2 trung đoàn 43 và 44 tại vùng trách nhiệm của cuộc hành quân.
Kỳ sau: Giai đoạn 2 của cuộc hành quân tại Đồng Tháp.

Trở lại đầu

Hiệp Định Genève, 50 Năm Nhìn Lại:

2 Sư Đoàn Tấn Công Mật Khu
Vương Hồng Anh
Kỳ 39:

*Lược ghi cuộc hành quân giai đoạn 1 của chiến dịch Nguyễn Huệ
Như đã trình bày, vào ngày 9-1-1956, theo kế hoạch, Bộ chỉ huy Khu chiến Đồng Tháp và Bộ tham mưu Sư đoàn 15 khinh chiến di chuyển đến Gò Bắc Chiên.Lực lượng Quân đội VNCH chia làm nhiều cánh: Cánh A: gồm Trung đoàn 43, Trung đoàn 44 và 1 pháo đội di chuyển lên Gò Bắc Chiên do các Hải đoàn xung phong 21 và 23 đảm nhận. Cánh quân này từ ngày 12-1-1956, bắt đầu tiến quân từ Gò Bắc Chiên về phiá Tây Bắc.Cánh B: gồm có Trung đoàn 39 và Tiểu đoàn 581 tại Cao Lãnh thành lập một hệ thống án ngữ hoạt động tảo thanh quanh Chi khu Cao Lãnh.Cánh C do lực lượng của Thiếu tướng Nguyễn Giác Ngộ và Trung đoàn 42 từ Sa Đéc di chuyển lên, án ngữ chặn đường rút lui của đối phương ở miền Tây. -Trung đoàn 45, lực lượng trừ bị hoạt động xung quanh Gò Bắc Chiên. Cuộc hành quân tiến vào Đồng Tháp đã diễn ra tốt đẹp, trên đường tiến quân, chỉ xảy ra vài cuộc giao tranh và phiá đối phương bị thiệt hại nặng.Khởi đầu, các đơn vị của Trung đoàn 43 và 44 tiến quân lên Bình Châu dọc theo sông Vàm Cỏ Tây. Trung đoàn 39 án ngữ dọc theo kinh Đồng Tháp. Trung đoàn 44 từ Bình Châu tiến lên rạch Long Khốt. Khi toán tiền phong của Trung đoàn 44 chiếm Long Khối, Trung đoàn 43 theo chân binh đoàn bạn lên chiếm xóm Keo Gia. Lực lượng của ông Trần Văn Soái rút lui về Vĩnh Trị.Tiếp đó, Trung đoàn 44 từ Long Khối tiến quân chiếm Hưng Điền. Trung đoàn 43 từ xóm Keo Gia cũng tiến lên chiếm Lò Gạch.
Khi nhận được tin lực lượng Trần Văn Soái đặt bản doanh tại Vĩnh Thạnh, Sư đoàn 15 thay chiều trục nỗ lực tấn công về hướng Tây Nam. Cánh quân thứ nhất do Trung đoàn 44 làm nỗ lực chính với sự yểm trợ của pháo binh, dàn quân tại Bình Châu tiến chiếm Vĩnh Trị và Vĩnh Thạnh. Cánh quân thứ 2 do Trung đoàn 43 khai triển, có pháo binh yểm trợ, tiến quân chiếm Vĩnh Lợi.Trên đường tiến quân, Trung đoàn 44 chạm súng kịch chiến với đối phương lần đầu tiên sau 5 ngày hành quân.Trung đoàn 39 tiếp tục tảo thanh tại khu Cao Lãnh và đã chạm súng với đối phương vài lần, thu đạt vài kết quả. Để phản ứng lại cuộc tiến quân của Trung đoàn 39, lực lượng Trần Văn Soái đã pháo kích vào Cao Lãnh.Về cuộc tiến quân của Trung đoàn 43 và Trung đoàn 44, sau cuộc chiếm đóng Vĩnh Trị, Vĩnh Thạnh, Vĩnh Lợi, 2 trung đoàn này mở rộng hoạt động quanh các vị trí vưà chiếm và thường có những cuộc chạm súng lẻ tẻ. Hai tiểu đoàn của Trung đoàn 45 đã được điều động tăng cường cho 2 trung đoàn 43 và 44 tại vùng trách nhiệm của cuộc hành quân.

* Giai đoạn 2 của chiến dịch Nguyễn Huệ: Sư đoàn 14 và 15 tấn công các khu chiến của đối phương
Ngày 23 tháng 1/1956, Trung đoàn 39 hoạt động quanh vùng Cao Lãnh bắt sống được trung đoàn trưởng Trung đoàn Lý Thường Kiệt tên là Phùng.
Ngày 24 tháng 1/1956, Sư đoàn 15 khinh chiến mở một cuộc tảo thanh ngược lại về phía Tây Nam Gò Bắc Chiêu để chiếm dinh điền Phước Xuyên. Trung đoàn 43 được tăng cường di chuyển về Gò Bắc Chiên chia quân làm 3 cánh: Cánh 1 tiến theo rạch Bắc Chan tiến quân lên dinh điền Phước Xuyên. Cánh thứ hai có hải quân yểm trợ tiến theo kinh Lagrange cũng tiến lên Phước Xuyên. Cánh thứ 3 bố trí tại kênh Bắc Chan để sẵn sàng trợ lực. Cuộc hành quân này vô sự. Trung đoàn 43 tiếp tục tảo thanh ấp Tháp Mười.
Từ ngày này về sau, không ngày nào là không có giao tranh xảy ra: ngày 25-1, Tiểu đoàn 581 phục kích tại đụng độ tại Phong Mỹ, ngày 26/1, Trung đoàn 43 đụng ở ấp Tháp Mười, ngày 28/1, tiểu đoàn 581 đi phục kích lại chạm súng, ngày 29-1, Trung đoàn 44 đã chạm súng dữ dội với đối phương tại Vĩnh Thạnh khiến quân HH bị tử thương 80 người tại trận địa.
Thời kỳ thứ nhất nhằm bố trí bao mặt Đông Bắc và Đông Nam khu bất an vưà hoàn tất, quân VNCH chuyển sang thời kỳ thứ hai bằng cách điều động thêm Sư đoàn 14 khinh chiến vào tham chiến. Cánh quân này được gọi là cánh quân D.
Cuộc hành quân ở thời kỳ 2 khai diễn vào 6 giờ ngày 5/2/1956, Sư đoàn 14 từ khởi điểm Bình Thạnh ở phiá Bắc Hồng Ngự tiến quân theo trục nỗ lực rạch Sở Hạ-Cái Cái án ngữ dọc theo biên giới Việt-Miên. Hải đoàn 21 tiến theo sông để giữ an ninh sườn phiá Bắc. Lực lượng Sư đoàn 14 đã chạm trán mạnh mẽ với đối phương. Trên đường tiến quân, đối phương gài rất nhiều mìn và có 1 sân mìn dài 1 km.
Binh sĩ Sư đoàn 14 chạm mìn bị thương rất nhiều. Đối phương thiết lập một vị trí phòng thủ rất kiên cố tại ngã ba Sở Hạ-Cái Cái khiến các đơn vị VNCH không vượt sông được và phải dùng pháo binh và trọng pháo hỏa tập dữ dội.
Ngày 7-2-1956, Bộ chỉ huy khu chiến Đồng Tháp đã phải điều động lực lượng trừ bị là Tiểu đoàn 5 Nhảy Dù trợ chiến. Tiểu đoàn 5 Nhảy Dù dùng xuồng M 2 vượt sông Cái Cái tấn công bất ngờ, đánh thủng vị trí đối phương khiến phải rút lui sâu vào trung tâm Đồng Tháp.
Sư đoàn 14 lại tiếp tục tiến quân vượt theo. Tại rạch Cái Cái, đối phương làm nhiều rào cản, quân đội VNCH phải cho phá để cho Hải đoàn 21 tiến vào yểm trợ. Riêng trận giao tranh quyết liệt tại rạch Sở Hạ-Cái Cái, phiá Sư đoàn 14 bị thương 56 chiến binh phần nhiều do mìn, 13 người chết trong đó có 1 thiếu uý. Đối phương bị chết khoảng 50 người. Đây là cuộc đụng độ lớn nhất đối với lực lượng tàn quân của ông Năm Lửa và là một trận có hầu hết các đơn vị nòng cốt của họ tham dự.
Sau khi thua trận này, tinh thần binh sĩ của lực lượng TVS trở nên rời rạc, sa sút. Quân đối phương bị bao vây trong vùng Đồng Tháp đã bị thất thế ở giưã 1 vùng sình lầy và nước đọng. Tới ngày 17-2-1956, qua nhiều lần tiếp xúc với đại diện chính quyền, ông Trần Văn Soái đã thỏa thuận mang toàn lực lượng còn lại ra quy thuận. Các đoàn quân quy thuận lần lượt đưa về tập trung tại trại chiêu an của chiến dịch Nguyễn Huệ đặt tại Cái Vồn.

* Kết quả hành quân giai đoạn 1 từ 9/1 đến 3-2/1956:
-Tổn thất đối phương:
142 chết trong đó có 4 sĩ quan.
Quy thuận: 15 người
Vũ khí bị tịch thu: 52 súng đủ loại, trong đó có 1 súng cối 81 ly và 3 súng cối 60 ly.
-Tổn thất của lực lượng VNCH:
Tử trận: 8
Bị thương: 17
Mất tích: 7
Vũ khí mất: 17 súng cá nhân
* Kết quả hành quân giai đoạn 2: 4/2 đến 17/2 /56:
-Tổn thất của đối phương:
Chết: 126
Quy thuận: 3,735
Vũ khí bị tịch thu: 2071 súng trường, 34 các bin, 85 trung liên, 85 súng cối, 330 tiểu liên, 21 đại liên, 41 súng lục.
-Tổn thất của lực lượng VNCH:
Tử trận: 23
Bị thương: 98
Vũ khí bị mất: không có.
Kỳ sau: Chi tiết về việc quy thuận của ông Trần Văn Soái
 

Hiệp Định Genève, 50 Năm Nhìn Lại:

Lực Lượng Trần Văn Soái Quy Thuận Chính Phủ VNCH
Vương Hồng Anh tổng hợp
Kỳ 40

*Tiến trình các cuôäc thương thuyết vận động ông TrầnVăn Soái ra quy thuận
Ngay khi cuộc hành quân vào Đồng Tháp được khai triển với các cánh quân tham chiến, Bộ Tư lệnh chiến dịch Nguyễn Huệ đã nghĩ đến kế hoạch dồn ép quân của lực lượng Trần Văn Soái, để rồi lần lần thương thuyết vận động Trần Văn Soái ra quy thuận.
Ngày 19 tháng 1/1956, 10 ngày sau khi có cuộc hành quân vào Đồng Tháp, một đại diện của chính phủ VNCH đã bí mật liên lạc được với một đại diện của ông Soái. Đó là ông Phan Hà, đại tá Đổng lý văn phòng của ông Soái. Cuộc gặp gỡ đã diễn ra tại đồn Cây Tre làng Tân Phú (Đồng Tháp). Đại diện chính quyền VNCH đã trình bày sự khoan hồng của chính phủ và cho biết sẵn sàng tiếp nhận ông Trần Văn Soái trở về với đại gia đình quốc gia. Trong việc gặp gỡ đầu tiên này, đại diện của ông Soái cũng hoan hỉ bày tỏ sự mong muốn trởvề của họ. Cả hai bên đều đi đến sự đồng thuận là để một đại diện chính thức của chính phủ gặp ông Soái để trao đổi ý kiến và quyết định những điều kiện thỏa thuận.
Ngày 24/1/1956, phái đoàn chính phủ không gặp ông Soái nhưng đã gặp bà Lê Thị Gấm, vợ của ông để bàn luận thêm. Bà Gấm tỏ vẻ sốt sắng nên phái đoàn có nhờ bà thuyết phục để ông Soái sớm đưa lực lượng trở về quy thuận.
Ngày 11-2-1956, sau bao lần liên lạc và thảo luận, ông Soái đã chịu thảo luận với Đại sứ lưu động của Tổng thống VNCH là ông Nguyễn Ngọc Thơ được cử xuống Hậu Giang tiếp xúc với ông Soái. Ông Trần Văn Soái đưa ra một số đề nghị và những điều kiện này đã được chính phủ chấp thuận.
Ngày 17-2-1956, ông Trần Văn Soái đã thỏa thuận mang toàn lực lượng còn lại ra quy thuận. Các đoàn quân quy thuận lần lượt đưa về tập trung tại trại chiêu an của chiến dịch Nguyễn Huệ đặt tại Cái Vồn.

*Tổng kết về cuộc hành quân Đồng Tháp của chiến dịch Nguyễn Huệ
Như đã trình bày, sau khi triệt thoái khỏi Cái Vồn, lực lượng của ông Trần Văn Soái (tức Năm Lửa, trung tướng Hòa Hảo), đã rút về Đồng Tháp Mười, tổ chức vùng này căn cứ chính.Khi đến địa bàn mới, lực lượng của ông Trần Văn Soái còn khoảng 3,800 người, được phân chia, phối trí đóng quân tại 2 khu vực:Liên khu Tiền Giang: bao gồm Đồng Tháp Mười, lấy sông Tiền Giang làm ranh giới.-Liên khu Hậu Giang từ sông Tiền Giang về hướng Tây.Tại mỗi liên khu, ông Trần Văn Soái tổ chức một hệ thống tác chiến riêng biệt.
Sau đây là phần tổng kết cuộc hành quân của lực lượng của Quân đội VN CH tham gia chiến dịch Nguyễn Huệ. Phần này lược trình diễn tiến các giai đoạn hành quân đã được trình bày chi tiết trong các kỳ trước.
Chiến dịch Nguyễn Huệ khởi diễn ngày 1-1-1956 với 3 nhiệm vụ chính:Giải quyết vấn đề lực lượng của ông Ba Cụt và ông Trần Văn Soái.Giữ vững biên giới VN-Cao Miên không cho loạn quân chạy từ Hà Tiên đến sông Vàm Cỏ.Cắt đứt liên lạc loạn quân giữa hai khu chiến: Miền Tây và Đồng Tháp.Ngoài những nhiệm vụ trên, chiến dịch Nguyễn Huệ còn có nhiệm vụ tiêu diệt những cơ cấu nằm vùng của Việt Cộng trong vùng hành quân, tái lập hành chánh, khai thác vùng Đồng Tháp Mười, mở mang đường sá, cầu cống và xây cất đồn bót.
Trong chiến dịch Nguyễn Huệ, Bộ Tổng Tham Mưu Quân Lực VNCH đã huy động vào chiến dịch 1 lực lượng hùng hậu gồm cả hải lục, không quân như sau: Sư đoàn 4 dã chiến+ Sư đoàn 11 khinh chiến cho Khu chiến Miền Tây.Sư đoàn 14 kinh chiến+ Sư đoàn 15 khinh chiến (điều động từ miền Trung và phân khu duyên hải) cho khu chiến Đồng Tháp. Các trung đoàn địa phương, các đơn vị cảnh sát lưu động trong các vùng hành quân,4 hải đoàn xung phong,1 phân đội của Phi đội 2 quan sát (Sóc Trăng+ Long Xuyên).3 phi cơ oanh tạc Marcel Dassault (Sóc Trăng). Thiết giáp:6 chi đoàn thám thính xa. Pháo binh: Các Tiểu đoàn 21, 22, 24, 3 và 4 Pháo binh (Tiểu đoàn 3và 4 Pháo binh được phân chia cho khu chiến Đồng Tháp.Lực lượng trừ bị:1 Tiểu đoàn nhảy dù ứng chiến tại Sa Đéc.
Do địa thế vùng hành quân quá rộng và mỗi nhóm quân địch đều có tích cánh khác nhau nên chiến dịch Nguyễn Huệ phân chia ra nhiều vùng hành quân và nhiều giai đoạn. Vùng hành quân được chia ra làm hai khu chiến và 1 trái độn:Khu chiến miền Tây Khu chiến Đồng Tháp Mười.Khu trái độn thuộc phân khu Vĩnh Long. Để tổng chỉ huy hoạt động hành quân và điều động lực lượng của hai khu chiến và khu trái độn, bộ tham mưu chiến dịch có danh xưng là Bộ Tư lệnh liên khu chiến miền Tây và Đồng Tháp.
Khu chiến Đồng Tháp dưới quyền chỉ huy của Trung tá Nguyễn Văn Là, được chia làm 2 vùng hành quân của 2 giai đoạn: vùng tạm an và vùng bất an.Vùng tạm an: được giới hạn từ Gò Bắc Chiêu (tỉnh lỵ Mộc Hóa) đến sông Vàm Cỏ Đông, đây là vùng giáp ranh với tỉnh Tây Ninh, có các phần tử của lực lượng giáo phái Cao Đài ly khai hoạt động ở vùng đất phụ cận Gò Dầu Hạ. Lực lượng Cao Đài này đặt dưới quyền chỉ huy thống nhất của một Đại tá Cao Đài tên là Đặng Thành Sử tự Phụng và đơn vị ly khai này lại có danh xưng là Trung đoàn Trịnh Minh Thế. Vùng bất an: được giới hạn từ Gò Bắc Chiêu-Mỹ An qua tới Hồng Ngự, đây là vùng đất thuộc phiá Tây tỉnh lỵ Mộc Hoá. Trong vùng này, lực lượng của ông Trần Văn Soái đã chiếm đóng: Tuyên Bình, Vĩnh Lợi, Vĩnh Thạnh, Cái Cái, vùng giồng phiá Tây Mộc Hóa, và vùng Cao Lãnh. Lực lượng Trần Văn Soái hoạt động với tính cách du kích nên không có vị trí nhất định.
Sau khi kết thúc giai đoạn 1 trong kế hoạch bố trí bao mặt Đông Bắc và Đông Nam khu bất an vưà hoàn tất, quân VNCH chuyển sang thời kỳ thứ hai bằng cách điều động thêm Sư đoàn 14 khinh chiến vào tham chiến. Cánh quân này được gọi là cánh quân D.
Cuộc hành quân ở thời kỳ 2 khai diễn vào 6 giờ ngày 5/2/1956, Sư đoàn 14 từ khởi điểm Bình Thạnh ở phiá Bắc Hồng Ngự tiến quân theo trục nỗ lực rạch Sở Hạ-Cái Cái án ngữ dọc theo biên giới Việt-Miên. Hải đoàn 21 tiến theo sông để giữ an ninh sườn phiá Bắc. Lực lượng Sư đoàn 14 đã chạm trán mạnh mẽ với đối phương. Trên đường tiến quân, đối phương gài rất nhiều mìn và có 1 sân mìn dài 1 km. Binh sĩ Sư đoàn 14 chạm mìn bị thương rất nhiều. Đối phương thiết lập một vị trí phòng thủ rất kiên cố tại ngã ba Sở Hạ-Cái Cái khiến các đơn vị VNCH không vượt sông được và phải dùng pháo binh và trọng pháo hỏa tập dữ dội.Ngày 7-2-1956, Bộ chỉ huy khu chiến Đồng Tháp đã phải điều động lực lượng trừ bị là Tiểu đoàn 5 Nhảy Dù trợ chiến. Tiểu đoàn 5 Nhảy Dù dùng xuồng M 2 vượt sông Cái Cái tấn công bất ngờ, đánh thủng vị trí đối phương khiến phải rút lui sâu vào trung tâm Đồng Tháp. Sư đoàn 14 lại tiếp tục tiến quân vượt theo. Tại rạch Cái Cái, đối phương làm nhiều rào cản, quân đội VNCH phải cho phá để cho Hải đoàn 21 tiến vào yểm trợ.
Riêng trận giao tranh quyết liệt tại rạch Sở Hạ-Cái Cái, phiá Sư đoàn 14 bị thương 56 chiến binh phần nhiều do mìn, 13 người chết trong đó có 1 thiếu uý. Đối phương bị chết khoảng 50 người. Đây là cuộc đụng độ lớn nhất đối với lực lượng tàn quân của ông Năm Lửa và là một trận có hầu hết các đơn vị nòng cốt của họ tham dự.Sau khi thua trận này, tinh thần binh sĩ của lực lượng TVS trở nên rời rạc, sa sút.
Sau 13 ngày khai triển lực lượng tham chiến, cuộc hành quân Đồng Tháp của lực lượng VNCH trong giai đoạn 2 đã kết thúc vào ngày 17 tháng 2/1956. (Kỳ sau: Những sự kiện liên quan đến việc quy thuận của ông Trần Văn Soái).
 

Hiệp Định Genève, 50 Năm Nhìn Lại:

Tuyên Bố Của Tướng Năm Lửa Về Việc Quy Thuận Chính Phủ
Vương Hồng Anh
Kỳ 41

*Lược ghi về diễn tiến việc quy thuận của ông Trần Văn Soái và binh đội thuộc quyền.
Như đã trình bày, ngày 19 tháng 1/1956, 10 ngày sau khi có cuộc hành quân của lực lượng Quân đội VNCH vào Đồng Tháp, một đại diện của chính phủ VNCH đã bí mật liên lạc được với một đại diện của ông Trần Văn Soái (tức Năm Lửa, trung tướng lực lượng giáo phái). Đó là ông Phan Hà, đại tá Đổng lý văn phòng của ông Soái. Cuộc gặp gỡ đã diễn ra tại đồn Cây Tre làng Tân Phú (Đồng Tháp). Đại diện chính quyền VNCH đã trình bày sự khoan hồng của chính phủ và cho biết sẵn sàng tiếp nhận ông Trần Văn Soái trở về với đại gia đình quốc gia. Trong việc gặp gỡ đầu tiên này, đại diện của ông Soái cũng hoan hỉ bày tỏ sự mong muốn trởvề của họ. Cả hai bên đều đi đến sự đồng thuận là để một đại diện chính thức của chính phủ gặp ông Soái để trao đổi ý kiến và quyết định những điều kiện thỏa thuận.Ngày 24/1/1956, phái đoàn chính phủ không gặp ông Soái nhưng đã gặp bà Lê Thị Gấm, vợ của ông để bàn luận thêm. Bà Gấm tỏ vẻ sốt sắng nên phái đoàn có nhờ bà thuyết phục để ông Soái sớm đưa lực lượng trở về quy thuận.
Ngày 11-2-1956, sau bao lần liên lạc và thảo luận, ông Soái đã chịu thảo luận với Đại sứ lưu động của Tổng thống VNCH là ông Nguyễn Ngọc Thơ được cử xuống Hậu Giang tiếp xúc với ông Soái. Ông Trần Văn Soái đưa ra một số đề nghị và những điều kiện này đã được chính phủ chấp thuận. Ngày 17-2-1956, ông Trần Văn Soái đã thỏa thuận mang toàn lực lượng còn lại ra quy thuận. Các đoàn quân quy thuận lần lượt đưa về tập trung tại trại chiêu an của chiến dịch Nguyễn Huệ đặt tại Cái Vồn

*Các điều kiện và đề nghị của ông Trần Văn Soái về việc quy thuận.
Ngày 19 tháng 2-1956, những điều kiện của ông Trần Văn Soái được chính thức công bố và được báo chí đăng tải. Những điều kiện này có những điểm chính sau đây:
-Ông Trần Văn Soái sẽ giao trọn lực lượng võ trang của ông đặt dưới quyền sử dụng của Chính phủ.
-Tài sản đã bị tịch thu thì thuộc về Chính phủ, chưa bị tịch thu thì ông Trần Văn Soái được toàn quyền sử dụng.
-Binh sĩ, hạ sĩ quan, sĩ quan thuộc lực lượng ông Trần Văn Soái được tự do lựa chọn theo ý muốn của mình, hoăc: trở về với gia đình làm ăn, buôn bán, an ninh tính mạng sẽ được bảo đảm, hoặc xin gia nhập Quân đội Việt Nam Cộng Hòa, sẽ có ban tuyển trạch lựa chọn và sẽ đưa đi huấn luyện tại Quán Tre.

* Tuyên bố của ông Trần Văn Soái về quyết định quy thuận Chính phủ VNCH
Ngày 2 tháng 3/1956, lời tuyên bố của ông Trần Văn Soái được Chính phủ phổ biến với đầy đủ nội dung như sau:
"Sau một thời gian ly khai đứng đối lập với Chính phủ là vì trước đây bởi một ngộ nhận xảy ra đáng tiếc, làm lũng đoạn khối đoàn kết dân tộc mà lỗi ấy là do thực dân và Việt Cộng bày kế ly gián, gây thảm họa đau thương cho đồng bào, điều mà Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa không bao giờ muốn.
Thời gian ly khai ấy, tôi đã nhận thấy sự dã tâm của bọn Việt Cộng lợi dụng đạo giáo để mưu nổi loạn, cũng như thực dân đã gián tiếp phá hoại nền an ninh và trật tự của xứ sở Việt Nam.
Đã quá rõ ràng bọn Thực-Cộng là những kẻ ngoan cố, khoác chiêu bài liên kết lợi dụng danh nghiã đạo, phá hoại nền an ninh, chặn ngăn sức tiến triển của chính thể Việt Nam Cộng Hòa, thêm vào đó, cố tình gây hố chia rẽ giưã Chính phủ, nhân dân và chúng tôi, để hầu có cơ hội thôn tính miền Nam."
Tôi đã vô tình hiểu lầm bọn trên, nên đã đi trái ngược với nguyện vọng của toàn dân. Ngày nay, chính nghiã Cộng Hòa trên mục tiêu Chống Thực Bài Cộng Tiêu Diệt Bọn Phiến Loạn do vị lãnh tụ cương quyết và sáng suốt Ngô Đình Diệm dẫn dắt đã đi đúng với nguyện vọng của toàn dân, và hợp với giáo lý chân truyền của Đức Huỳnh Giáo Chủ, vì thế tôi cùng toàn bộ sĩ quan, hạ sĩ quan, binh sĩ từ nay nhận thấy lỗi lầm ấy, nên quyết định trở về phụng sự với Chính phủ.
Tôi cần phải có bổn phận xác nhận lập trường của tôi lẫn chung quân sĩ thuộc hạ đối với Chính phủ do Ngô Tổng thống lãnh đạo và đồng thanh tuyên bố:
-Trên đường kiến quốc chung bằng ý thức phụng sự Dân tộc và Tổ quốc chúng tôi nguyện hứa:
-Triệt để chống Cộng, bài Thực để đưa đồng bào đến chỗ an ninh, trật tự suốt vùng Đồng Tháp Mười và trên toàn cõi Việt Nam.
-Triệt để ủng hộ Chính phủ do Ngô Tổng thống lãnh đạo.
-Đập tan mưu mô hiệp thương tổng tuyển cử của bọn Việt Cộng độc tài khát máu.
-Đặt toàn bộ quân sĩ thuộc hạ của tôi dưới quyền sử dụng của Chính phủ.
-Thành khẩn phụng sự cho Chính phủ và nhất định thẳng tay trừng trị lẫn tiêu diệt dư đảng phiến loạn còn trong nước và ngoài ranh giới, bè lũ tay sai cho bọn thực dân và đế quốc đỏ.
-Tuyệt đối tuân hành mệnh lệnh của chính phủ để tiêu diệt bọn người phá đạo, phản Thầy, phản cách mạng và phản dân tộc.
-Triệt để tham gia cuộc tuyển cử Quốc hội ngày 4 tháng 3-1956.
-Quyết tâm tranh đấu đứng trên lập trường của Ngô Tổng thống đề xướng để xứng đáng là một tín đồ trung thành của Đức Thầy.
Tôi tha thiết kêu gọi anh em Phật giáo Hòa Hảo hãy đoàn kết lại noi theo lời khuyên của Đức Thầy, đứng sau lưng của Ngô Tổng Thống để cương quyết thanh trừng bọn phản đạo và tiêu diệt bọn Thực-Cộng để xây đắp nền tự do dân chủ và độc lập phú cường của đất nước".
Ngày 7-3-1956, một buổi lễ tiếp nhận ông Trần Văn Soái và binh đội của ông đã được tổ chức tại Cái Vồn để chấm dứt cuộc đời hoạt động quân sự và chính trị của ông. Một thời gian sau, ông Soái và gia đình trở về Sài Gòn sống bình thường như những người dân bình thường khác. Cuộc quy thuận của ông Trần Văn Soái đã làm cho tình hình miền Tây lắng dịu hẳn.

*Tổng lược về hoạt động của Lực lượng Trần Văn Soái tại Đồng Tháp
Như đã trình bày, sau khi triệt thoái khỏi Cái Vồn, lực lượng của ông Trần Văn Soái (tức Năm Lửa, trung tướng Hòa Hảo), đã rút về Đồng Tháp Mười, tổ chức vùng này căn cứ chính.Khi đến địa bàn mới, lực lượng của ông Trần Văn Soái còn khoảng 3,800 người, được phân chia, phối trí đóng quân tại 2 khu vực:Liên khu Tiền Giang: bao gồm Đồng Tháp Mười, lấy sông Tiền Giang làm ranh giới.-Liên khu Hậu Giang từ sông Tiền Giang về hướng Tây.Tại mỗi liên khu, ông Trần Văn Soái tổ chức một hệ thống tác chiến riêng biệt. Để ổn định tình hình miền Tây, Tổng thống Ngô Đình Diệm (chính thức trở thành Tổng thống VNCH ngày 26-10-1955), đã chỉ định Thiếu tướng Dương Văn Minh, nguyên tư lệnh Chiến dịch Hoàng Diệu, xuống miền Tây để chỉ huy chiến dịch Nguyễn Huệ.Chiến dịch Nguyễn Huệ khởi diễn ngày 1-1-1956 với 3 nhiệm vụ chính:Giải quyết vấn đề lực lượng của ông Ba Cụt và ông Trần Văn Soái.Giữ vững biên giới VN-Cao Miên không cho loạn quân chạy từ Hà Tiên đến sông Vàm Cỏ.Cắt đứt liên lạc loạn quân giữa hai khu chiến: Miền Tây và Đồng Tháp.Ngoài những nhiệm vụ trên, chiến dịch Nguyễn Huệ còn có nhiệm vụ tiêu diệt những cơ cấu nằm vùng của Việt Cộng trong vùng hành quân, tái lập hành chánh, khai thác vùng Đồng Tháp Mười, mở mang đường sá, cầu cống và xây cất đồn bót tại vùng này. (Kỳ sau: Cuộc hành quân tảo thanh lực lượng ly khai tại phiá Đông Bắc Đồng Tháp.)

Trở lại đầu

Trở lại đầu