30 NĂM TRƯỚC 1

Tưởng niệm "Ngày 30-4-1975", VB trân trọng lược tŕnh mỗi ngày những sự kiện chiến sự xảy ra từ ngày 10-3-1975, cho đến ngày 30 tháng 4/1975.

30 NĂM TRƯỚC: Ngày 10-3-1975, Trận Ban Mê Thuột

*10-3-1975: Cộng quân tấn công Ban Mê Thuột
2 giờ sáng ngày 10 tháng Ba năm 1975, Cộng quân mở cuộc tấn công cường tập vào thị xă Ban Mê Thuột, tỉnh lỵ tỉnh Darlac. Khi trận chiến xảy ra, Tư lệnh Sư đoàn 23 Bộ binh là Chuẩn tướng Lê Trung Tường đang chỉ huy mặt trận Pleiku, do đó Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoàn 2/Quân khu 2, đă chỉ định Đại tá Vũ Thế Quang, Tư lệnh phó Sư đoàn 23 Bộ binh, chỉ huy mặt trận Ban Mê Thuột với sự hợp lực của Tiểu khu trưởng Darlac là Đại tá Nguyễn Trọng Luật.
Cộng quân mở đầu cuộc tấn công bằng những đợt pháo kích vào thị xă, các vị trí quân sự trọng yếu như Bộ Tư lệnh Sư đoàn 23 Bộ binh, Bộ Chỉ huy Tiểu khu Darlac, doanh trại của các đơn vị thống thuộc Sư đoàn 23 Bộ binh. Đến 4 giờ sáng, Cộng quân đă sử dụng mở cuộc tấn công chiếm kho đạn Mai Hắc Đế ở phía Tây thị xă. Đơn vị trú pḥng đă bảo vệ được kho đạn. Đến 7 giờsáng Cộng quân ngưng pháo kích, chuyển sang tấn công bằng bộ binh và thiết giáp vào thị xă.Các đoàn chiến xa của Cộng quân đăơ bị các đơn vị của Tiểu khu Darlac đánh chận lại.
Trưa ngày 10/3/1975, Cộng quân mở đợt pháo kích dồn dập vào Bộ Chỉ huy Tiểu khu, bản doanh bộ Tư lệnh Sư đoàn 23 Bộ binh. 13 giờ 30, Cộng quân tập trung hỏa lực pháo binh bắn vào doanh trại Bộ Chỉ huy Tiểu khu. 2 giờ chiều , Cộng quân tràn ngập vào doanh trại. Vào lúc 18 giờ, Liên đoàn 21 Biệt Động Quân được thả xuống trong khu vực Bộ Chỉ huy Chi khu Buôn Hô rồi từ địa điểm này, khai triển lực lượng tiến vào thị xă Ban Mê Thuột.
Tại phi trường Phụng Dực, Cộng quân điều động 2 trungđoàn thuộc sư đoàn 320 và 1 tiểu đoàn chiến xa tấn công vào tuyến pḥng thủ của Trung đoàn 53 Bộ binh/Sư đoàn 23 Bộ binh. Lực lượng pḥng thủ đă ngăn chận được cuộc tấn công của địch quân. Tính đến 6 giờ chiều ngày 10/1975, các đơn vị Quân lực VNCH tại mặt trận Ban Mê Thuột đă loại ra ngoài ṿng chiến khoảng 300 Cộng quân, bắn cháy 12 chiến xa T-54.

 

30 NĂM TRƯỚC: Ngày 11-3-1975, Ban Mê Thuột Thất Thủ

* Diễn biến chiến sự tại Ban Mê Thuột trong ngày 11-3-1975
-Vào 7 giờ sáng ngày 11/3/1975,Cộng quân bắt đầu nả pháo binh vào Bộ Tư lệnh Sư đoàn 23 BB, một số quân xa đậu ở gần Trungtâm hành quân bị trúng pháo nổ tung ra. Đại tá Nguyễn Trọng Luật, Tỉnh trưởng/Tiểu khu trưởng Darlac, đi thẳng ra cửa bộ Tư lệnh Sư đoàn 23 Bộ binh và lên 1 chiếc M 113 để quan sát, ông thấy cách đó 300 mét, hàng chục chiếc T 54 của CQ đang bao vây bộ Tư lệnh. Cùng lúc đó, CQ đang tấn công và bắn trực xạ vào lầu tư dinh Tỉnh trưởng. Trung đội pḥng thủ đă bắn cháy 2 chiến xa địch ngay trước cổng bằng súng M 72. Ngay sau đó, Trung đội này ra khỏi tư dinh.
-Khoảng 10 giờ sáng, pháo binh CQ ngưng tác xạ. Đại tá Luật nhảy lên pháo tháp của chiến xa M113 quan sát và thấy chiến xa CQ đang chuyển bánh. Ông nhảy vào xe và la lớn: "Sẵn sàng ứng chiến". Chiến xa đầu của CQ chầm chậm tiến thẳng vào chiếc thiết vận xa M 113.Khi chiến xa địch c̣n cách 100 mét, Đại tá Luật ra lệnh cho xạ thủ đại bác 106 ly không giựt đặt trên xe khai hỏa. Ông hét lớn"bắn". Thay v́ nghe một tiếng nổ lớn của viên đạn ra khỏi ṇng nhưng chỉ có một tiếng "cóc" phát ra. Binh sĩ xạ thủ báo cho ông biết súng bị trở ngại tác xạ. Sau một phút bàng hoàng,Đại tá Luật đă nghĩ ngay đến các phản lực cơ A 37. Ông liên lạc với phi tuần L 19 quan sát và yêu cầu A 37 dội bom ngay vào cácchiến xa của CQ đang tiến vào bộ Tư lệnh, ông nói với quan sátviên L 19 là chấp nhận nguy hiểm v́ chỉ có cách đó th́ mới chậnđứng được cuộc tấn công của CQ.
-Hơn 10 giờ sáng ngày 11/3/1975, th́nh ĺnh mọi người nghe một tiếng nổ ầm thật kinh hoàng. Trung tâm Hành quân Sư đoàn 23 Bộ binh đă bị Không quân ném nhầm. Trung tâm hành quân bịsập và các hệ thống liên lạc đều bị hư hại toàn bộ. Một số lớn sĩ quan, hạ sĩ quan và binh sĩ chết vàbị thương. Trước t́nh thế đó, Đại tá Luật bàn với Đại tá Vũ Thế Quang, Tư lệnh phó Sư đoàn 23 BB, kiêm Tư lệnh mặt trận Ban Mê Thuột,nên rút khỏi bộ Tư lệnh Sư đoàn ngayđể bảo toàn lực lượng. Đại tá Vũ Thế Quang đồng ư và ra lệnh rút quân.Lực lượng trú pḥng lúc bấy giờ khoảng 100 người mở đường máu rakhỏi hàng rào và hướng về phía Tây tức là suối Bà Hoàng, cách BộTư lệnh Sư đoàn 250 mét.
- 11 giờ 50: Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 mất liên lạc với Đại tá Quang và Đại tá Luật.

 

30 NĂM TRƯỚC, NGÀY 12-3-1975: Quân Đoàn 2 Tiếp Cứu

* Ngày 12/3/1975: Quân đoàn 2 tiếp cứu Ban Mê Thuột.

-Ngày 12 tháng 3/1975, Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoàn 2/Quân khu 2, quyết định tổ chức cuộc đổ quân tăng viện để tái chiếm Ban Mê Thuột. Theo kế hoạch của bộ Tư lệnh Quân đoàn 2, lực lượng chính của cuộc phản công là Trung đoàn 45 Bộ binh (BB) và 1 tiểu đoàn của Trung đoàn 44 thuộc Sư đoàn 23 BB đang pḥng ngự tại Pleiku. Về phía Không quân VNCH tham gia cuộc đổ quân, ngoài các phi đoàn của Sư đoàn 6 Không quân mà bộ tư lệnh đặt tại Pleiku, c̣n có các phi đoàn trực thăng của Sư đoàn 1 Không quân (Đà Nẵng) và Sư đoàn 4 Không quân (Cần Thơ), với hơn 100 trực thăng đủ loại kể cả các loại Chinook.
-Theo lịch tŕnh đổ quân, hai tiểu đoàn của Trung đoàn 45 BB và đại đội Trinh sát Sư đoàn 23 BB được trực thăng vận trước tiên. Tiếp đến, các Chinook móc theo các khẩu đại bác 105 thả xuống khu vực đổ quân của lực lượng đặc nhiệm tại quận lỵ Phước An.
-1 giờ 10 trưa ngày 12 tháng 3/1975, Thiếu tướng Phú rời bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 đến Ban Mê Thuột trên một chiếc phi cơ nhỏ để trực tiếp điều quân. Tới Ban Mê Thuột vào khoảng 2 giờ chiều, Tướng Phú đă liên lạc với đơn vị trưởng của các đơn vị đang chiến đấu ở quanh Ban Mê Thuột như trung đoàn 53 BB ở phi trường Phụng Dực, Liên đoàn 21 Biệt Động Quân, các tiểu đoàn Địa phương quân Darlac. Cùng nhảy theo cánh quân cứu viện c̣n có Đại tá Trịnh Tiếu, trưởng pḥng 2 Quân đoàn 2, được Tướng Phú chỉ định giữ chức vụ Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng Darlac thay thế Đại tá Nguyễn Trọng Luật được ghi nhận là mất tích. Cùng đi theo Đại tá Tiếu, c̣n có bộ chỉ huy lưu động của Tiểu khu Darlac vừa thành lập.
-Chiều 12/3, sau khi hoàn tất việc điều động đợt đổ quân đầu tiên, Thiếu tướng Phú giao trách nhiệm chỉ huy trực tiếp các cánh quân tái chiếm Ban Mê Thuột cho Chuẩn tướng Lê Trung Tường, Tư lệnh Sư đoàn 23 BB, rồi ông trở lại Pleiku.
Cũng trong chiều ngày 12 tháng 3/1975, cùng lúc gia tăng áp lực tại chiến trường Ban Mê Thuột, th́ tại -Pleiku, từ những đỉnh cao phía Tây Bắc của thị xă này, Cộng quân đă pháo kích bằng hỏa tiễn vào phi trường quân sự Cù Hanh và bộ Tư lệnh Quân đoàn 2. Một binh sĩ tài xế đang ở gần cột cờ Bộ Tư lệnh đă trúng đạn pháo kích và bị tử thương.

 

30 NĂM TRƯỚC, 13-3-75: TT Thiệu Bàn Tính Bỏ Miền Trung

Tưởng niệm "Ngày 30-4-1975", VB trân trọng lược tŕnh mỗi ngày những sự kiện chiến sự xảy ra từ ngày 10-3-1975, ngày Cộng quân mở cuộc tấn công cường tập vào Ban Mê Thuột, đến ngày 30 tháng 4/1975, ngày Việt Nam Cộng Ḥa bị bức tử.
* Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu họp Hội đồng An ninh Quốc gia duyệt xét kế hoạch bỏ 6 tỉnh miền Trung, từ Quảng Trị đến B́nh Định.
-Ngày 13 tháng Ba năm 1975, Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoàn 1/Quân khu 1 được gọi về Sài G̣n để tham dự cuộc họp mật tại Dinh Độc Lập do Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu chủ tọa. Cuộc họp hôm ấy có sự hiện diện các nhân vật cao cấp nhất trong chính phủ gồm có Thủ tướng kiêm Tổng trưởng Quốc pḥng: Đại tướng Trần Thiện Khiêm; Tổng tham mưu trưởng QL.VNCH: Đại tướng Cao Văn Viên; Phụ tá An ninh và Quân sự của Tổng thống: Trung tướng Đặng Văn Quang.
-Tại cuộc họp, Trung tướng Trưởng tŕnh bày trước Hội đồng An Ninh Quốc gia về t́nh h́nh tại chiến trường Quân khu 1, sau đó Tổng thống nói chuyện với mọi người bằng một vẻ nghiêm trọng. Tổng thống phân tích t́nh h́nh chung và nêu ra những khó khăn mà chính phủ đang gặp phải khi thiếu quân viện. Tổng thống nh́n nhận rằng không hy vọng Không quân Hoa Kỳ sẽ can thiệp trong trường hợp Việt Nam Cộng Ḥa bị tổng tấn công. Tổng thống thông cảm với những khó khăn thiếu thốn của các tư lệnh Quân khu. Cho đến giờ phút đó, Tổng thống nh́n nhận rằng dù ông có ra lệnh đi nữa th́ lệnh đó khó có thể thi hành được.
-Theo lời kể của Đại tướng Cao Văn Viên, th́ trong buổi họp, Tổng thống nói rằng trước t́nh h́nh như vậy th́ chỉ c̣n một cách duy nhất là thay đổi chiến lược để giữ vững những nơi hiểm yếu có nhiều tài nguyên quốc gia. Tại Quân khu 1 (có 5 tỉnh: Quảng Trị, Thừa Thiên, Quảng Nam, Quảng Tín, Quảng Ngăi, 2ø thành phố Huế, Đà Nẵng), khu vực trù phú cần phải giữ là Đà Nẵng.
-Chi tiết mà Đại tướng Viên kể lại ở trên khác với nội dung lời kể của Trung tướng Trưởng, theo đó, trong buổi họp ngày 13/3/1955, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ra lệnh cho Tướng Trưởng lập kế hoạch rút toàn bộ lực lượng VNCH khỏi Vùng 1 (Quân khu 1) và rút về tỉnh Phú Yên, VNCH thu gọn từ tỉnh Phú Yên đến Hà Tiên. Như thế lănh thổ VNCH bị mất 6 tỉnh miền Trung, từ Quảng Trị đến B́nh Định.

 

30 NĂM TRƯỚC, NGÀY 14-3-1975: Họp Ở Cam Ranh

*Hội đồng An ninh Quốc gia họp tại Cam Ranh

-Trưa ngày 14 tháng 3/ 1975, trong khi Sư đoàn 23 BB đang khai triển các cánh quân để tiến về Ban Mê Thuột, tại Cam Ranh, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, Thủ tướng Trần Thiện Khiêm, Đại tướng Cao Văn Viên, Trung tướng Đặng Văn Quang-phụ tá An ninh Quân sự của Tổng thống, đă họp mật với Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoàn 2-Quân khu 2.
Tại cuộc họp, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ra lệnh cho Thiếu tướng Phạm Văn Phú triệt thoái toàn bộ lực lượng của Quân đoàn 2/Quân khu 2 khỏi Cao nguyên, di chuyển về các tỉnh duyên hải miền Trung thuộc lănh thổ Quân khu 2. Về lộ tŕnh rút quân, vị Tư lệnh Quân đoàn 2/Quân khu 2 đă tŕnh bày với Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu về t́nh h́nh các quốc lộ chính tại Cao nguyên Cao nguyên đă bị Cộng quân kiểm soát, chỉ c̣n liên tỉnh lộ 7B, con đường đá từ Quốc lộ 14 rẽ ra phía nam cách thị xă Pleiku chừng 32 km, chạy theo hướng Đông Nam, xuyên qua tỉnh Phú Bổn về Phú Yên). Đại tướng Cao Văn Viên không đồng ư kế hoạch chọn liên tỉnh lộ 7B, nhưng cuối cùng Đại tướng Viên cũng không t́m ra một lộ tŕnh nào khác, nên kế hoạch của Tư lệnh Quân đoàn 2/Quân khu 2 được chấp thuận.
*Trung tướng Ngô Quang Trưởng tái phối trí lực lượng bảo vệ Huế
Cũng trong ngày 14/3/1975, sau khi nhận chỉ thị của Tổng thống về kế hoạch tái phối trí quân, dù t́nh h́nh quân sự tại Quân khu 1 trở nên rất đáng ngại, thế nhưng Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoàn 1/Quân khu 1 vẫn muốn giữ Huế và một số vị trí trọng yếu tại Quân khu 1. Sau khi suy nghĩ và phân tích t́nh h́nh, tướng Trưởng đă gọi điện thoại theo đường dây đặc biệt tŕnh bày ư kiến với đại tướng Cao Văn Viên nhờ xin với Tổng thống cho ông được tận dụng mọi cách để giữ Huế và Vùng 1. Cuối cùng Tổng Thống chấp thuận.
Được sự đồng ư của Tổng thống, Trung tướng Trưởng bay ra Huế họp với Trung tướng Lâm Quang Thi, tư lệnh phó Quân đoàn 1, chỉ huy bộ Tư lệnh Tiền phương Quân đoàn, về kế hoạch pḥng thủ Huế. Tướng Trưởng ra lệnh phải giữ Huế thật vững vàng.

 

30 NĂM TRƯỚC, NGÀY 15-3-1975: Tử Chiến Ở Quảng Nam

*Cộng quân tấn công nhiều khu vực tại phiá Tây tỉnh Quảng Nam

-Ngày 15-3-1975, Cộng quân mở các cuộc tấn công vào một số vị trí đóng quân của lực lượng Địa phương quân, Nghiă quân trên địa bàn các quận Duy Xuyên, Quế Sơn, Đức Dục, Đại Lộc của tỉnh Quảng Nam. Kịch chiến đă diễn ra tại khu vực G̣ Nổi, cầu Bà Rén và Nam Phước. Tại G̣ Nổi, lực lượng Địa phương quân đă đẩy lùi cuộc tấn công của Cộng quân, loại ngoài ṿng chiến hơn 20 Việt Cộng, bắt 2 tù binh, thu gần 20 cây súng.
-Cũng trong ngày 15/3/1975, Liên đoàn 915 Địa phương quân Quảng Nam với sự yểm trợ của 1 chi đoàn thiết giáp thuộc Thiết đoàn 11 Kỵ binh/Sư đoàn 3 Bộ binh, đă giải tỏa áp lực của Cộng quân tại Bà Rén, và một đoạn của Quốc lộ 1 ở phía Nam tỉnh Quảng Nam.

* Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 dời về Nha Trang

-Sáng ngày 15- 3-1975, Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoàn 2/Quân khu 2 cùng với một số sĩ quan trưởng pḥng và sĩ quan tham mưu của đă bay về Nha Trang để tái tổ chức Bộ Tư lệnh Quân đoàn2/Quân khu 2 tại đây.
-Cũng trong ngày 15-3-1975, Chuẩn tướng Trần Văn Cẩm, Phụ tá hành quân Tư lệnh Quân đoàn 2 và vài sĩ quan tham mưu bay đi Tuy Ḥa(tỉnh lỵ tỉnh Phú Yên) để chuẩn bị đón đoàn quân của Quân đoàn 2 di chuyển từ Pleiku về. Cũng trong ngày này, một số quân xa bắt đầu rời Pleiku theo các toán nhỏ. Do kế hoạch triệt thoái tiến hành một cách bí mật theo lệnh của Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu, nên không một thông tin nào được tiết lộ, ke åcả không cho các tỉnh trưởng của hai tỉnh Kontum và Pleiku biết.Tỉnh trưởng/Tiểu khu trưởng tỉnh Pleiku nhờ ở gần bộ Tư lệnh nên được biết trước, c̣n vị Tỉnh trưởng/Tiểu khu trưởng Kontum, theo tài liệu của Đại tướng Cao Văn Viên, viết cho Trung tâm Quân sử Lục quân Hoa Kỳ, th́ đến phút chót mới biết được và ông đă tháp tùng theo đoàn quân, nhưng giữa đường th́ bị CQ bắn chết.
 

30 NĂM TRƯỚC, NGÀY 16-3-1975: Mặt Trận Quảng Tín

*Ngày 16-3-1975: Cộng quân mở nhiều cuộc tấn công tại Tân Nam và Tây Bắc tỉnh Quảng Tín

-Trong ngày 16/3/1975, tại miền Trung, lực lượng Cộng quân tại tỉnh Quảng Tín đă tung quân tấn công cường tập khu vực B́nh Tú, thuộc quận Thăng B́nh và nhiều vị trí đóng quân của Địa phương quân tại khu vực Tây Nam và Tây Bắc của tỉnh Quảng Tín. Bộ Tư lệnh Sư đoàn 3 Bộ binh(trách nhiệm chiến trường Quảng Nam- Đà Nẵng; tùy theo t́nh h́nh, đảm trách thêm khu vực phía Nam tỉnh Quảng Tín), đă điều động Tiểu đoàn 1 của Trung đoàn 2 Bộ binh tăng cường 1 chi đoàn của Thiết đoàn 11 Kỵ Binh giải tỏa áp lực Cộng quân. (Trước đó, Cộng quân đă tràn chiếm các quận Tiên Phước, Hậu Đức, liên đoàn 916 Địa phương quân của tỉnh Quảng Tín bị tổn thất nặng sau những trận kịch chiến với Cộng quân).

* Đoàn quân đầu tiên của Quân đoàn 2 rút khỏi Pleiku

Cũng trong ngày 16 tháng 3, đoàn xe đầu tiên của Quân đoàn 2 khởi hành rakhỏi thị xă Pleiku như đă trù liệu. Nhưng khi chiếc xe cuối cùngvừa rời khỏi bến th́ tin này được dân chúng biết. Mọi người vội vàng bỏ thành phố bằng bất cứ phương tiện nào sẵn có,ngay cả chạy bộ, và mang theo bất cứ thứ ǵ có thể mang theođược. Sau đó đoàn người từ Kontum cũng nhập vào thành một đoànngười cả quân lẫn dân kéo dài dọc theo liên tỉnh lộ 7B đầy nguyhiểm. Cuộc chuyển quân của Quân đoàn 2 khỏi Pleiku bắt đầu...
-Theo lịch tŕnh, ngày 16 tháng 3/1975, một số đơn vị tiếp vận, Pháo binh, Công binh của Quân đoàn 2 di chuyển trên 200 quân xa, với sự yểm trợ của một đơn vị Thiết Giáp, đă khởi hành ra khỏi thị xăPleiku, đây là lực lượng đi đầu của của đoàn quân triệt thoái.

 

30 NĂM TRƯỚC, NGÀY 17-3-1975: Kịch Chiến Ở Phú Bổn

*Liên đoàn 7 Biệt động quân kịch chiến với CQ tạo Phú Bổn

-Ngày 17 tháng 3/1975 là ngày thứ hai của kế hoạch triệt thoái lực lượng Quân đoàn 2 khỏi Cao nguyên. Theo sự sắp xếp của Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2, các đơn vị Pháo binh, Công binh, Quân y, và một thành phần bộ chiến, Thiết giáp tiếp tục lên đường. Một trong những đơn vị bảo vệ lộ tŕnh triệt thoái là Tiểu đoàn 58 quân / Liên đoàn 7 Biệt động quân (BĐQ). Liên đoàn này đang hành quân tại Vùng 3 được điều động tăng viện cho Quân đoàn 2 từ sáng 14 tháng 3/1975.
-7 giờ 25 sáng ngày 17 tháng 3/1975, Tiểu đoàn 58 BĐQ quân có nhiệm vụ yểm trợ hai pháo đội Pháo binh về Phú Bổn. Theo đội h́nh, Tiểu đoàn 58 BĐQ và Pháo binh đi trước, tiếp theo là phần c̣n lại của liên đoàn, Tiểu đoàn 85 BĐQ, Tiểu đoàn 32 BDQ đi hậu đoạn.
-14 giờ 45 phút ngày 17 tháng 3/1975, Tiểu đoàn 58 BĐQ đến tỉnh lỵ Phú Bổn. Theo phối trí, Tiểu đoàn 58 BĐQ án ngữ tại phi trường Phú Bổn, Tiểu đoàn 32 và 85 BĐQ bố trí ở hai bên đường. Quan sát địa h́nh, vị Tiểu đoàn trưởng 58 BDQ dự đoán chắc CQ có phục binh và phải có đơn vị chủ lực vận động chiến. Từ những phân tích và dự báo đó, ông đă báo cáo về Bộ Chỉ huy Liên đoàn 7 BĐQ. Liên đoàn này đă điều động lực lượng tiến chiếm đèo Cheo Reo để lập đầu cầu cho các đơn vị và Pháo binh phía sau tiếp tục lên và đỗ đèo, tiến thẳng về quận lỵ Phú Túc.Nỗ lực chính tiến chiếm đỉnh đèo do Tiểu đoàn trưởng 58 BĐQ trực tiếp điều động.
-Khi thành phần tiền phương của Tiểu đoàn 58 BĐQ chiếm xong đỉnh đèo Cheo Reo và làm chủ t́nh h́nh trận địa th́ dưới chân đèo ở hướng tỉnh lỵ Phú Bổn, súng nỗ ḍn. CQ dùng chiến xa tấn công và bao vây lực lượng BĐQ ở phía dưới chân đèo hướng tỉnh lỵ Phú Bổn. Các đại đội của Tiểu đoàn 32 và 85 BĐQ, Pháo binh và phân đội hỏa tiễn TOW đă dàn đội h́nh chống trả quyết liệt. Trận chiến dưới chân đèo càng lúc càng quyết liệt. Liên đoàn 7 BĐQ xin phi pháo yểm trợ, 40 phút sau, oanh tạc cơ của Không quân VNCH đến oanh kích CQ quanh trận tuyến. Đến 18 giờ 5 phút, chiến trường mới tạm im tiếng súng, nhưng Cộng quân vẫn c̣n áp lực quanh tỉnh lỵ.
 

30 Năm Trước, Ngày 18-3-1975: Trận Chiến Ở Cheo Reo

*Cộng quân tấn công thị xă Hậu Bổn (Cheo Reo) , tỉnh lỵ tỉnh Phú Bổn
-Ngày 18/3/1975 là ngày thứ ba của kế hoạch triệt thoái lực lượng Quân đoàn 2 khỏi Cao Nguyên. Theo lịch tŕnh, sáng ngày 18/3/1975, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2, đơn vị Quân cảnh, một phần của Bộ Tư lệnh Sư đoàn 23 Bộ binh, cùng khoảng 200 quân nhân của Trung đoàn 44 Bộ binh triệt thoái, có Thiết giáp đi theo bảo vệ.
-Chiều 18/3/1975, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 về đến Hậu Bổn (Cheo Reo), tỉnh lỵ tỉnh Phú Bổn, nơi Quân đoàn 2 đặ bộ tư lệnh nhẹ để điều động cuộc triệt thoái. Chính tại đây, đoàn quân vàđoàn cơ giới bị kẹt lại, v́ điểm đến là vùng duyên hải c̣n cách hơn 160 km. trong khi Công binh chưa làm kịp cầu phao bắc qua sông Ê-Pa.
-Tối 18/3/1975, lực lượng địa phương của Cộng quân lẻn vào khu vực Tây Nam của ṿng đai tỉnh lỵ Hậu Bổn, sử dụng súng cối pháo kích vào một số vị trí dừng quân của các đơn vị triệt thoái. Phi trường Hậu Bổn cách Bộ Tư lệnh nhẹ Quân đoàn 2 chưa đến 2 km bị Cộng quân chiếm. Liên đoàn 7 Biệt động quân được điều động phản công, đẩy lùi Cộng quân ra khỏi khu vực Tây Nam của tỉnh lỵ. Kịch chiến diễn ra suốt đêm và kéo dài đến ngày hôm sau.

*3 tiểu đoàn Cộng quân đánh chiếm phía Đông Quốc lộ 1 thuộc địa phận quận Thăng B́nh, tỉnh Quảng Tín.
-Cũng trong ngày 18/3/1975, tại chiến trường phía Nam của Quân khu 1, Cộng quân đă huy động 3 tiểu đoàn mang bí số 70, 72 và 74 mở cuộc tấn công đánh chiếm khu vực phiá Đông của Quốc lộ 1 thuộc địa phận quận Thăng B́nh, tỉnh Quảng Tín. Trước đó, Cộng quân đă tung quân lấp ép khu vực B́nh Tú của quận này. Bộ Tư lệnh Sư đoàn 3 Bộ binh điều động Trung đoàn 2 Bộ binh giải tỏa áp lực địch quân.

 

30 NĂM TRƯỚC, NGÀY 19-3-1975: Mặt Trận Quảng Trị

*Cộng quân tấn công pḥng tuyến của lực lượng VNCH tại sông Thạch Hăn, tỉnh Quảng Trị.
-Chiều ngày 19/3/1975, lực lượng Cộng quân đă mở cuộc tấn công cường tập bằng xe tăng để t́m cách vượt qua ṿng đai pḥng thủ của lực lượng VNCH tại sông Thạch Hăn.
-Ngay trong chiều 19/3/1975, sau khi nhận được khẩn báo của Trung tướng Lâm Quang Thi, Tư lệnh Tiền Phương Quân đoàn 1 (bản doanh đặt tại Huế), Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoàn 1 liền báo cáo cho Đại tướng Cao Văn Viên và yêu cầu cho Quân đoàn 1 được giữ lại Lữ đoàn 1 Dù, đang có mặt tại Đà Nẵng chuẩn bị về Sài G̣n. Đại tướng Viên báo lại cho Tổng thống Thiệu. Là Tổng tư lệnh tối cao của Quân lực VNCH, Tổng thống Thiệu chấp thuận yêu cầu này với điều kiện: Lữ đoàn Dù được ở lại nhưng Quân đoàn 1 không đượcsử dụng để tung vào chiến trận.
-Suốt đêm 19 và rạng sáng ngày 20 tháng 3/1975, tất cả lực lượng pḥng thủ dọc theo bờ nam sông Thạch Hăn, kể cả Liên đoàn Địa phương quân, 1 tiểu đoàn Biệt động quân, chi đoàn Thiết giáp đă rút về pḥng ngự phía Nam sông Mỹ Chánh, thuộc quận Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị.

*Kịch chiến tại quận Phú Túc, tỉnh Phú Bổn. Tỉnh lỵ Hậu Bổn thất thủ
-2 giờ sáng ngày 19/3/1975, Cộng quân đánh chiếm quận lỵ quận Phú Túc. Kịch chiến đă diễn ra giữa 3 tiểu đoàn của Liên đoàn 7 Biệt động quân và các đơn vị địch quân. Lực lượng Biệt động quân đă đánh bật Cộng quân, tái chiếm quận lỵ, tịch thu 15 súng cối, nhiều vũ khí cá nhân. Tuy nhiên, Cộng quân vẫn c̣n chiếm ṿng đai quận Phú Túc, sử dụng súng cối pháo kích vào các cánh quân của Quân đoàn 2 trên lộ tŕnh triệt thoái.
-Chiều ngày 19/3/1975, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 nhận được báo cáo Phú Bổn thất thủ. Một số lớn chiến xa M 48 và M 41 của Lữ đoàn 2 Kỵ Binh bị kẹt lại tỉnh lỵ Hậu Bổn.

 

30 NĂM TRƯỚC, NGÀY 20-3-1975: Mặt Trận Quảng Đức

*Cộng quân tấn công Quảng Đức:
- Ngày 20/3/1975, Trong khi cuộc triệt thoái của lực lượng Quân đoàn 2 đang diễn ra trên liên tỉnh lộ 7 B, th́ tại Quảng Đức, th́ vào trưa ngày này, Cộng quân đă tấn công cường tập vào tỉnh lỵ và chi khu Kiến Đức, chi khu trưởng Kiến Đức bị thương. Đây là đợt tấn côngthứ hai. (Trong đợt tấn công vào ngày 18/3/1975, Cộng quân đă bịlực lượng Địa phương quân và các đơn vị tăng phái đẩy lùi. Đến 3giờ 20 chiều 20/3/1975, bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 mất liên lạc với Đại tá Ngh́n-tỉnh trưởng/tiểu khu trưởng Quảng Đức.

*Cộng quân áp lực Khánh Dương
-Cùng lúc tấn công vào Quảng Đức, trong ngày 20/3/1975, Cộng quân đă áp lực nặng ở Bắc Khánh Dương, tỉnh Khánh Ḥa. Tin tức t́nh báo ghi nhận sư đoàn 968 CSBV và hai trung đoàn của sư đoàn 320 CSBV đă từ Ban Mê Thuột di chuyển xuống Khánh Dương, cách địa điểm này 8 km về hướng Bắc. Lực lượngchính án ngữ chận CQ tại Khánh Dương là lữ đoàn 3 Nhảy Dù do đạitá Lê Văn Phát chỉ huy. Lữ đoàn này vừa được Bộ Tổng tham mưu điều động từ Vùng 1 (Quân khu 1) vào để tăng cường Quân đoàn 2 để bảo vệ pḥng tuyến Khánh Dương.
-17 giờ 10 ngày 20/3/1975, tại bản doanh tạm thời của bộ Tư lệnhQuân đoàn 2 ở Nha Trang, Thiếu tướng Phú đă triệu tập cuộc họpvới thành phần tham dự: chuẩn tướng Niệm-tư lệnh Sư đoàn 22BB; đại tá Đức-quyền Tư lệnh Sư đoàn 23 BB, thay thế Chuẩn tườngTrường bị thương tại Phước An ngày 16/3/1975; Đại tá Lư Bá Phẩm, tỉnh trưởng, tiểu khu trưởng Khánh Ḥa; một số trưởng pḥng của bộ Tư lệnh QĐ 2. Tại cuộc họp, Tướng Phú đă chỉ thị các tư lệnh Sư đoàn và tieu khu trưởng Khánh Ḥa thi hành một số quyết định như sau: Sư đoàn22 BB thành lập bộ tư lệnh nhẹ, cùng với Pháo binh và 1 tiểu đoàn Bộ binh từ B́nh Định vào thay thế Sư đoàn 23 BB tại Khánh Dương,để phối hợp với Lữ đoàn 3 Nhảy Dù bảo vệ khu vực này. Sư đoàn 23Bộ binh, với quân số chỉ c̣n 20%, di chuyển về trung tâm Huấn luyện Dục Mỹ, để bổ sung quân số, tái chỉnh trang. Lực lượng Địa phương quân của tiểu khu Darlac được chuyển giao cho tiểu khu Khánh Ḥa, để thành lập gấp 3 tiểu đoàn bảo vệ Nha Trang

30 NĂM TRƯỚC, NGÀY 21-3-1975: Thảm Kịch Liên Tỉnh Lộ 7

*Thảm kịch chiến trường trên liên tỉnh lộ 7 B
-Ngày 21 tháng 3/1975, là ngày N+5 của cuộc triệt thoái lực lượng Quân đoàn 2 khỏi Cao Nguyên theo lộ tŕnh Liên tỉnh lộ B. Trong ngày này, các đơn vị cuối cùng của Quân đoàn 2 tiếp tục di chuyển trên đoạn 2 của lộ tŕnh: Phú Bổn đến Cung Sơn.
- Vào 17 giờ 50, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 nhận được khẩn báo một tin không may về đoàn quân triệt thoái : 4 trái bom oanh tạc của Không quân dội xuống CQ đă rơi nhầm vào đội h́nh của 2 tiểu đoàn Biệt động quân có chiến xa yểm trợ, 4 M 48 bị cháy, BĐQ bị thương vong ở mức cao.

* Biệt động quân pḥng thủ đèo Cả
-Vào 17 giờ 45, Chuẩn tướng Trần Đ́nh Thọ, Trưởng pḥng 3 Bộ Tổng Tham mưu, thừa lệnh Đại tướng Cao Văn Viên, gọi cho Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 tại Nha Trang, yêu cầu tăng cường thêm 1 Tiểu đoàn Biệt động quân pḥng thủ Đèo Cả.
- Cũng vào chiều 21/3/1975, Không quân nhận được lệnh của Bộ Tổng Tham mưu cho đánh sập cây cầu giữa Phú Túc và Hậu Bổn, tỉnh Phú Bổn, để ngăn ngưà chiến xe Cộng quân vượt cầu.

* Mặt trận Khánh Dương
-Trong khi cuộc triệt thoái của lực lượng Quân đoàn 2 diễn ra trên Liên tỉnh lộ 7 B, th́ tại Khánh Dương, tỉnh Khánh Ḥa, CQ gia tăng áp lực.
-Vào 12 giờ 15 ngày 21/3/1975, phi trường Khánh Dương bị pháo kích. Một đơn vị CQ di chuyển về 1 vị trí cách phi trường Khánh Dương khoảng 1 km về hướng Nam.
 

30 NĂM TRƯỚC, NGÀY 22-3-1975: Quảng Đức Thất Thủ

* Quảng Đức thất thủ
-Sáng ngày 22/3/1975, trên địa bàn tỉnh Quảng Đức, Cộng quân đă mở nhiều cuộc tấn công và pháo kích. 9 giờ sáng, Quận Kiến Đức bị Cộng quân tràn ngập, tỉnh lỵ Gia Nghĩa bị pháo nặng.
10 giờ 15 phút cùng ngày, hầm chỉ huy của Tiểu khu trưởng QuảngĐức và hệ thống truyền tin liên lạc bị pháo sập. Đại tá Phạm VănNgh́n, Tỉnh trưởng/Tiểu khu trưởng Quảng Đức, chỉ huy lực lượng c̣n lại của tiểu khu mở đường máu vượt ra ṿng vây của CQ, để rútvề ngă Lâm Đồng. Quảng Đức thất thủ từ trưa ngày 22/3/1975. (TỉnhQuảng Đức thành lập ngày 23/1/1959 gồm các quận Daksong, một phần quận Di Linh (tỉnh Lâm Đồng), quận Phước Ḥa, tỉnh lỵ đặt tại GiaNghĩa)

* Chi khu Khánh Dương (tỉnh Khánh Ḥa) di tản
-Sáng ngày 22/3/1975, mặt trận Khánh Dương bị áp lực nặng. Lực lượng CQ đă dốc toàn lực mở cuộc tấn công pḥng tuyến Khánh Dương
-9 giờ 30 ngày 22/3/1975: Chi khu Khánh Dương mất liên lạc. Đến 10 giờ, Quận trưởng/Chi khu trưởng Khánh Dương báo cáo phải di tản chiến thuật v́ Cộng quân tràn ngập.

* Ngày N+6 của cuộc triệt thoái các đơn vị Quân đoàn 2 trên Liên tỉnh lộ 7 B.
-Sáng 22/3/1975, đoàn quân triệt thoái chưaqua được sông Ba v́ phải chờ Công binh bắc cầu. Trong ngày này, Liên đoàn 6 Công binh đă nỗ lực 24/24 giờ để làm cây cầu dăchiến dài 300 mét bằng vĩ sắt sân bay (PSP). Chuẩn tướng Phạm Duy Tất, chỉ huy trưởng đoàn quân triệt thoái, báo cáo cho Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 biết đoàn quân gặp khó khăn. Gần hết đạn dược, lương thực.

 

30 NĂM TRƯỚC, NGÀY 23-3-1975: Trận Chiến Khánh Ḥa

* Mặt trận Khánh Dương (tỉnh Khánh Ḥa).
Ngày 23 tháng 3/1975, tại mặt trận Khánh Dương (Khánh Ḥa), Cộng quân đă gia tăng áp lực tại tuyến pḥng ngự của Lữ đoàn 3 Nhảy Dù. 14 giờ chiều ngày 23/3/1975, Cộng quân điều động đại pháo và chiến xa cùng thành phần bộ binh tiến về Tây Bắc Khánh Dương. Vào 16 giờ, Không quân đă thả 8 quả CBU xuống các vị trí trọng yếu của Cộng quân.
-16 giờ 30 ngày 23/3/1975, nhiều chiến xa của Cộng quân xuất hiện ở vị trí cách trung tâm quận lỵ Khánh Dương 2 km về phía Tây Bắc. Ở phía Đông Nam Khánh Dương, phi cơ quan sát của Không quân VNCH ghi nhận có 2 chiến xa T-54. Ở phiá Bắc có nhiều xe kéo đại pháo cách quận lỵ khoảng 3 km. Không quân đă thực hiện nhiều phi xuất oanh tạc chính xác ngăn chận mức độ tiến quân của Cộng quân.

*Lực lượng Quân đoàn 2 vượt sông Ba
Ngày 23 tháng 3/1975 là ngày thứ 8 của tiến tŕnh triệt thoái lực lượng Quân đoàn 2 và đơn vị tăng phái khỏi Cao nguyên. Trước ngày 23/3/75, đoàn quân triệt thoái chưa qua được sông Ba v́ phải chờ Công binh bắc cầu. 16 giờ 15 phút ngày23/3/1975. Công binh báo là "cây cầu dă chiến lịch sử" qua Sông Ba đă làm xong 95%, đêm 23/3/1975, các đơn vị bắt đầu vượt sông để về Phú Yên.

*Mặt trận Quảng Ngăi
Ngày 23/3/1975, sau một tuần tiến hành các cuộc tấn công vào các quận miền núi tỉnh Quảng Ngăi, Cộng quân gia tăng áp lực tại khu vực đồng bằng của tỉnh này. Tại miền núi Quảng Ngăi, để bảo toàn lực lượng và để có quân so ápḥng thủ tại những nơi trọng yếu hơn, Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoàn 1/Quân khu 1, đă cho lệnh rút quân khỏi quận lỵ Sơn Trà và Trà Bồng. Các đồn xa trong vùng thâm sơn cũng được lệnh phải rút đi.Các đơn vị rút khỏi các vị trí trên được tái bố trí để lập vành đai pḥng thủ tại các quận cận sơn và những khu vực hiểm yếu.

 

30 NĂM TRƯỚC, NGÀY 24-3-1975: Quảng Tín Thất Thủ

*Cộng quân tấn công thị xă Tam Kỳ, tỉnh lỵ tỉnh Quảng Tín
-Sáng ngày 24 tháng 3/1975, một biệt đội đặc công và 2 chiến xa 2 PT 76 của Cộng quân đă lọt vào thị xă Tam Kỳ, tỉnh lỵ tỉnh Quảng Tín. Do bị tấn công bất ngờ, binh sĩ trú pḥng đă không kịp có phản ứng nên Cộng quân đă chiếm thị xă này.Trước t́nh h́nh đó, Bộ Chỉ huy Tiểu khu Quảng Tín, Bộ Tư lệnh Tiền phương Sư đoàn 2 Bộ binh (BB) và Bộ chỉ huy Trung đoàn 5 BB đang đóng quân ở thị xă đă phải rút đi di chuyển về vùng hoạt động của Sư đoàn 3 Bộ binh ở phía bắc quận Thăng B́nh. Sự kiện Cộng quân chiếm Tam Kỳ đă ảnh hưởng không ít đến tinh thần chiến đấu của quân trú pḥng trong thị xă Quảng Ngăi, một tỉnh lỵ ở phía Nam thị xă Tam Kỳ, nằm trên Quốc lộ 1.

* Mặt trận Quảng Ngăi: Lực lượng địa phương quân triệt thoái.
-Từ 12 giờ trưa đến tối ngày 24/3/1975, Cộng quân đă bắt đầu mở các cuộc tấn công vào nhiều căn cứ quân sự và làng mạc chung quanh thị xă Quảng Ngăi. Một tiểu đoàn đặc công Cộng quân tấn công vào phi trường, trong khi đó khoảng 1 trung đoàn thuộc lực lượng chủ lực của tỉnh đội CSVN Quảng Ngăi đă tấn công vào các tuyến pḥng thủ ṿng đai thị xă.
Để bảo toàn lực lượng, bộ Tư lệnh Quân đoàn 1 và Quân khu 1 chấp thuận cho Tiểu khu Quảng Ngăi được quyền cho lệnh các đơn vị Địa phương quân được rời bỏ pḥng tuyến và đánh lên phía Bắc để ra khỏi ṿng vây của Cộng quân. Do đường từ thị xă Quảng Ngăi đến căn cứ Chu Lai của Sư đoàn 2 Bộ binh bị gián đoạn và đường ra biển cũng bị Cộng quân phong tỏa nên các đơn vị Địa phương quânđă phải mở đường máu để rút quân. Sáng ngày 25/3/1975, chỉ có một số ít về đến Chu Lai. Phần lớn đă bị CQ bắt trên đường di chuyển.


30 NĂM TRƯỚC, NGÀY 25-3-1975: Trận Chiến Ở Phú Yên

* Trận chiến bên bờ sông Ba.
-Ngày 25 tháng 3 là ngày thứ 10 của tiến tŕnh triệt thoái toàn bộ lực lượng Quân đoàn 2 khỏi Cao nguyên. Quảng đường từ Củng Sơn về Tuy Hoà, tỉnh lỵ tỉnh Phú Yên, dài hơn 70m, đoàn xe phải vượt qua sông Ba để tiếp tục cuộc hành tŕnh trên đoạn đường hương lộ 436 bên bờ của sông này, v́ từ đoạn đường này trở đi, liên tỉnh lộ 7 bị các đơn vị Đại Hàn (trước 1973) gài ḿn dày dặc. Từ Tuy Ḥa một cầu phao được đưa lên để đoàn quân vượt sông, nhưng không thể nào đưa lên Củng Sơn v́ giữa đoạn đường từ Tuy Ḥa lên Củng Sơn, Cộng quân chốt chận nhiều đoạn. Cuối cùng th́ nhờ có trực thăng Chinook mang từng phần rời ráp lại. 17 giờ 30, đoàn quân xa đầu tiên về đến Phú Yên sau 10 ngày hành tŕnh.

*Cộng quân lập chốt chận trên lộ tŕnh triệt thoái của Quân đoàn 2.
-Vượt sông Ba, quảng đường c̣n lại về tỉnh lỵ tỉnh Phú Yên tuy tương đối gần nhưng v́ Cộng quân lập chốt chận nhiều đoạn . Vào 10 giờ sáng ngày 25/3/1975, lực lượng chiến xa với sự yểm trợ của trực thăng vơ trang đă triệt hạ các chốt chận của Cộng quân trên lộ tŕnh, để mở đường cho các quân xa và các đơn vị bộ chiến di chuyển.
-10 giờ 30, các phi tuần phản lực của Không quân tiếp tục đánh bom triệt hạ các cụm công sự chiến đấu của Cộng quân trên liên tỉnh lộ 7.

* Lực lượng VNCH rút khỏi Quảng Ngăi.
Ngày 25 tháng 3/1975, tất cả các lực lượng của Quân đoàn 1/ Quân khu 1 tại phía Bắc đèo Hải Vân đă tập trung về phía Bắc thành phố Huế. Lực lượng của Sư đoàn 2 Bộ binh và các đơn vị tăng phái, lực lượng Địa phương quân, Nghiă quân Tiểu khu Quảng Ngăi tập trung về phiá Nam Chu Lai để di chuyển ra đảo Ré.

 

30 NĂM TRƯỚC, NGÀY 26-3-1975: Kịch Chiến Ở Phú Thứ

* Lữ đoàn 2 Kỵ binh, Biệt động quân Quân khu 2 kịch chiến với Cộng quân chốt chận tại Phú Thứ, phía Tây thị xă Tuy Ḥa, trên đoạn đường từ Cung Sơn-Tuy Ḥa.
Ngày 26 tháng 3/1975 là ngày thứ 11 của tiến tŕnh cuộc triệt thoái lực lượng Quân đoàn 2/Quân khu 2 khỏi Cao nguyên. Tính đến ngày này, báo cáo của Bộ Tư lệnh Lữ đoàn 2 Kỵ binh cho biết: toàn bộ chiến xa M48 và M41 đă bị kẹt lại trên lộ tŕnh v́ trúng đạn pháo của địch, riêng tại chặng dừng đầu tiên ở Hậu Bổn (tỉnh lỵ tỉnh Phú Bổn), có 40 chiến xa M48 và M41, 8 chiến xa gắn đại bác 175 ly . Lực lượng chiến xa của Lữ đoàn chỉ c̣n lại 13 thiết vận xa M 113 của 1 chi đoàn . Chi đoàn này đă tách rời đoàn xe bọc qua một con sông nhỏ về đến Tuy Ḥa ngày 25/3/1975, trong khi đó cả đoàn quân và đoàn xe vẫn c̣n bị kẹt lại gần Phú Thứ ( nằm trên đoạn đường từ Cung Sơn về Tuy Ḥa, tỉnh lỵ tỉnh Phú Yên) v́ Cộng quân tổ chức chốt chận.
Để giải tỏa áp lực của địch quân, Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoàn 2, ra lệnh cho Chuẩn tướng Trần Văn Cẩm, phụ tá Hành quân, bay chỉ huy lực lượng Xung kích và các phi đội trực thăng vơ trang nỗ lực tấn công, xạ kích để triệt hạ các chốt chận nhỏ c̣n lại của địch. Tướng Phú cũng ra lệnh cho Chuẩn tướng Phạm Duy Tất-Chỉ huy trưởng Biệt động quân/QK 2 kiêm tổng chỉ huy cuộc triệt thoái điều động 13 Thiết quân vận M 113 trở lại để phối hợp với Biệt động quân "dọn sạch"cụm chốt chận của CQ ở Phú Thứ.
Các đơn vị của Liên đoàn 7 Biệt động quân đă chiến đấu quyết tử phá vỡ các chốt chận của địch. Với sự yểm trợ của các chiến xa M 113, lực lượng Biệt động quân đă mở nhiều đợt xung phong có hệ thống và dần dà triệt hết chốt chận này đến chốt chận khác của Cộng quân.

 

30 NĂM TRƯỚC, NGÀY 27-3-1975: Trận Chiến Ở B́nh Định

* Cộng quân tràn ngập Tam Quan, tỉnh B́nh Định
Vào 0 giờ sáng ngày 27/3/1975, Cộng quân tấn công cường tập ngập pḥng tuyến Tam Quan do 1 đơn vị của Sư đoàn 22 Bộ binh pḥng ngự. Lực lượng Cộng quân với các đơn vị từ Quảng Ngăi tiến vào, phối hợp với trung đoàn 95 và sư đoàn 3 CSBV đă gây áp lực nặng tại vùng phía Bắc của B́nh Định. Trận chiến tại Tam Quan khai diễn từ ngày 25/3/1975 với những đợt xung phong của CQ, nhưng đều bị lực lượng trú pḥng đánh bật. Sau 2 ngày kịch chiến, Cộng quân tăng cường lực lượng, mở cuộc tấn công với hỏa lực mạnh để tràn ngập pḥng tuyến này.

* Pḥng tuyến Duy Xuyên, Quảng Nam bị tấn công
-Ngày 27/3/1975, Cộng quân gia tăng áp lực tại khu vực Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Trung đoàn 56 Bộ binh của Sư đoàn 3 Bộ Binh tái phối trí tổ chức pḥng thủ tuyến Duy Xuyên.
-Trong ngày 27/3/1975, Cộng quân đă pháo kích và khai triển lực lượng chiếm giữ một số xă ở Tây Nam tỉnh Quảng Nam.
-Cũng trong ngày 27/3/1975,Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoàn 1/Quân khu 1 đă thị sát t́nh h́nh chiến sự tại vùng trách nhiệm của Sư đoàn 3 Bộ binh, đồng ư đề nghị của Thiếu tướng Nguyễn Duy Hinh, Tư lệnh Sư đoàn 3 Bộ binh về kế hoạch lập pḥng tuyến vàng Thu Bồn, ngăn chận CQ tấn công Đà Nẵng.

*Sư đoàn 10 CSBV tấn công Khánh Dương
Cũng trong ngày 27/3/1975, sư đoàn F-10 CSBV tấn công vào pḥng tuyến của Lữ đoàn 3 Nhảy Dù tại Khánh Dương, Khánh Ḥa, nhưng đă bị lực lượng Nhảy Dù đánh bật sau những trận kịch chiến.