Ngày Cui Cùng: Ngày Th Tư, 30 Tháng 4
Trn Đông Phong

 

Từ trên xuống:

(1) Dương Văn Minh và Vũ Văn Mu bị bộ đội CS áp gii từ Dinh Độc Lp sang đài Phát thanh Sài G̣n đc lnh đu hàng.

 

(2) Dương Văn Minh đang ngi gia đám bộ đội trước khi đc lnh đu hàng ti Đài Phát thanh Sài G̣n. Người mc thường phc đng bên tay phi là sinh viên Nguyn Hu Thái.

 

(3) Đi sứ Graham Martin nói chuyện vi báo chí trên chiến hm Blue Ridge vào bui sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Cu
c di tn vn tiếp tc trong đêm cho đến rng ngày 30 tháng 4, tuy nhiên con số người Mỹ c̣n lại ở Sài G̣n vẫn c̣n nhiu. Vào lúc 1 giờ 30 sáng, Ngoại trưởng Kissinger ra lnh cho Ṭa đi sứ Mỹ phải kết thúc vic di tn vào lúc 3 giờ 45 sáng, giờ Sài G̣n, và Đại sứ Martin phải ra đi trên chuyến trc thăng trước chuyến bay cui cùng. Tuy nhiên đến 3 giờ 45 sáng, vẫn c̣n có trên 400 người ti toà đi sứ Mỹ trong đó có cả Đại sứ Martin. Vào lúc 4 giờ 20 sáng, Đô Đốc Gayler đă quyết đnh kết thúc cuc di tn và tt cả các phi công đều nhn được lnh như sau: "Đây là lệnh ca Tng Thng Hoa Kỳ và lnh này phi được chuyn li bi bt cứ phi công trực thăng nào liên lc được vi đi sứ Graham Martin. Chỉ có người Mỹ mới được phép di tn và đi sứ Martin phải đáp chuyến trc thăng đu tiên. Phi cơ chở đại sứ Martin phải phát đi ám hiu "Tiger, Tiger, Tiger" để báo cho biết rng ông Martin đă được di tn."

Vào lúc 4 gi
ờ 58 sáng ngày 30 tháng 4, Đại sứ Martin "bị hộ tống" lên trc thăng mang tên là Lady Ace 09, trên chiếc trc thăng này mt phân đi Thuỷ Quân Lục Chiến đă được lnh bt giữ ông đại sứ để áp tải lên phi cơ nếu ông ta c̣n chng li lnh di tn. Đi sứ Hoa Kỳ Graham Martin đă cố t́nh cưỡng li lnh ca Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nhưng ông li là ân nhân ca mt số người Vit Nam v́ nếu không có ông th́ họ không có may mắn được di tn ra khi Sài G̣n trong nhng ngày cui cùng ca tháng 4 năm 1975. Theo Ngoi Trưởng Kissinger th́ Đi sứ Martin đă phối hp di tn được 6,000 người Mỹ và trên 50,000 người Vit Nam ra khi Sài G̣n.

Sau khi Đ
i sứ Martin bị hộ tống lên trc thăng, trong toà đi sứ lúc đó vẫn c̣n gn 200 người Mỹ mà trong số đó có 170 người là lính Thuỷ Quân Lục Chiến có nhim vụ bảo vệ cho chiến dch di tn. Cuc di tn vn tiếp tc cho đến đúng 7 giờ 53 phút sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975 th́ chiếc trc thăng CH-46 cui cùng mi ri khi sân thượng cuả Toà Đại Sứ Hoa Kỳ ở Sài G̣n mang theo Trung Sĩ Juan Valdez, người lính Mỹ và cũng là người Mỹ cuối cùng ri khi Vit Nam.

Chuy
ến phi cơ trực thăng ct cánh khi sân thượng ca ṭa đi sứ Mỹ vào hồi 7 giờ 53 phút sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975 này đánh dấu sự kết thúc ca chính sách "ng hộ miền Nam Vit Nam chiến đu chng li sự bành trướng ca chủ nghĩa Cộng sn trong vùng Đông Nam Á" ca Hip Chng Quc Hoa Kỳ qua 5 đi tng thng: Eisenhower, Kennedy, Johnson, Nixon và Ford trong hơn 20 năm. Đi vi người Mỹ, cuộc chiến tranh đă chm dt nhưng đi vi mt số người Vit Nam th́ cuc chiến vn chưa tàn. Vào ngày 30 tháng 4, có mt số chiến sĩ trong Quân Lc Vit Nam Cng Ḥa vn c̣n tiếp tc chiến đu dù rng trong vô vng.

D
ương Văn Minh Ra Lnh Đu Hàng

Vào lúc 10 gi
ờ 24 sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975, "Tổng Thng" Dương Văn Minh đă đc nht lnh trên đài phát thanh Sài G̣n ra lnh cho tt cả mọi quân nhân thuc Quân Lc VNCH phi buông súng đu hàng. Ông Dương Văn Minh đă tuyên bố như sau:

"Đườ
ng li, chủ trương ca chúng tôi là ḥa gii và ḥa hp dân tc để cứu sinh mng đng bào. Tôi tin tưởng sâu xa vào sự ḥa giải gia người Vit Nam để khỏi phí phm xương máu ca người Vit Nam. V́ lẽ đó, tôi yêu cầu tt cả các anh em chiến sĩ Vit Nam Cng Ḥa hăy b́nh tĩnh ngưng nổ súng và ở đâu th́ ở đó.

"Chúng tôi cũng yêu cầ
u anh em chiến sĩ Chính Phủ Cách Mạng Lâm Thi Cng Ḥa Min Nam ngưng nổ súng, v́ chúng tôi ở đây đang chờ gặp Chính Phủ Cách Mạng Lâm Thi Cng Ḥa Min Nam Vit Nam để cùng nhau thảo lun lễ bàn giao chính quyền trong ṿng trt tự, tránh sự đổ máu vô ích cho đồng
bào."

"Th
ủ Tướng" Vũ Văn Mu cũng đc li kêu gi mi tng lp dân chúng hăy chào mng "ngày Hoà B́nh cho Dân tc Vit Nam" và ra lnh cho mi công chc phi trở về nhiệm sở. Chuẩn Tướng Nguyn Hu Hnh, Tng Tham Mưu Phó Quân Lc VNCH nhân danh Trung Tướng Vĩnh Lc, Tng Tham Mưu Trưởng (vng mt), ra lnh cho tt cả mọi quân nhân các cp phi nghiêm chnh thi hành lnh cuả "Tổng Thng" Dương Văn Minh về vấn đề hưu chiến.

D
ương Văn Minh cũng đưa ra li kêu gi nhng "người anh em bên kia" hăy ngưng mi hot đng gây hn và ông ta nói rng chính quyn ca ông đang chờ đợi được gp gỡ Chính phủ Cách Mạng Lâm Thi Min Nam Vit Nam để cùng thảo lun về "buổi lễ bàn giao quyền hành và để tránh đổ máu cho nhân dân." Dương Văn Minh không hề đề cập đến cũng như không đưa ra li kêu gi nào vi Cng sn Bc Vit, lúc đó dường như ông cố t́nh làm như không biết vic chính Cng sn Bc Vit mi là nhng người lănh đo hàng ngũ nhng "người anh em bên kia" ca ông.

Ông D
ương Văn Minh chỉ kêu gọi nhng "người anh em bên kia" trong cái gi là "Chính Phủ Cách Mạng Lâm Thi Min Nam Vit Nam," chc là ông ta đă nghĩ đến nhng người lănh đo trong cái chính phủ này như Nguyễn Hu Thọ, Huỳnh Tấn Phát, Nguyn Thị B́nh v.v, nhưng ông ta không biết rng nhng người mà ông ta kêu gi đó không hề có một quyn hành nào, c̣n nhng kẻ có quyền hành lúc đó như Lê Đức Thọ, Văn Tiến Dũng, Phm Hùng, ba y viên Bộ Chính trị đại din cho Hà Ni đang thc sự nắm toàn quyn trong chiến dch Hồ Chí Minh th́ ông ta không có đả động ti.

Th
ượng Tướng Bc Vit Văn Tiến Dũng, Tng Tham Mưu Trưởng Quân Đi Nhân Dân Bc Vit và đng thi cũng là Tư Lệnh Chiến trường Min Nam Vit Nam lúc đó đang nghe li kêu gi cuả Dương Văn Minh trên đài phát thanh Sài G̣n. Ngay sau đó, thay v́ tiến về Sài G̣n để "bàn giao" như lời kêu gi cuả Dương Văn Minh, Văn Tiến Dũng đă ra lnh cho "tt cả các quân đoàn, các vùng quân sự và mọi đơn vị các cấp phi tiến càng nhanh càng tt đến các mc tiêu đă được chỉ định ở sâu trong các đô thị cũng như các tỉnh; kêu gi đch quân đu hàng, giao np vũ khí và bt giữ tất cả các sĩ quan từ cấp thiếu tá trở lên; đập tan ngay tc khc mi mưu toan kháng cự."

Ông "Tổ
ng Thng" Dương Văn Minh không thể nào biết được rng trưa ngày hôm đó, Bộ Chính Trị và Quân Ủy Trung Ương đă gi đin văn số 516/TV ra lệnh cho các cp lănh đo Chiến dch Hồ Chí Minh phải "bt đch đu hàng vô điu kin":

"V
n đề hiện nay là bt đch đu hàng không điu kin chứ không phải cử người thương lượng vi đch để ngưng bn ti chỗ như có nơi đă làm.

Nh
ng nơi đch chu đu hàng: ta kéo quân vào bt đch, hạ vũ khí và tước vũ khí ca chúng, gii tán quân đi và bộ máy chính quyền ca đch, phát đng qun chúng truy kích, tiêu dit bn gian ác và phn đng c̣n n np chng li ta.

Nh
ng nơi đch không chu đu hàng: ta cn phát đng qun chúng ni dy, kêu gi binh sĩ khi nghĩa kết hp vi mũi tn công đánh vào các đim then cht ca đch, tiêu dit nhng đơn vị ngoan cố chống li ta, buc chúng phi đu hàng vkhông điu kin.

Phi đc bit chú ư chiếm lĩnh, khng chế các sân bay không đ chúng s dng các máy bay đ chng li ta và t
u thoát."

Ngoài b
c đin văn nói trên, chính Vơ Nguyên Giáp thay mt cho B Chính Tr và Quân y Trung Ương cũng đă gi bc đin văn s 151 ngày 30 tháng 4 năm 1975 gi cho "anh Sáu" tc là Lê Đc Th, "anh By" tc là Phm Hùng, "anh Tun" tc là Văn Tiến Dũng, "anh Tư" tc là Trn Văn Trà và "anh Tn" tc là Lê Trng Tn ni dung như sau:

"Theo ư kiến ca B Chính Tr và Quân y Trung Ương,

1. Vi
c ch đo Uy Ban Quân Qun Sài G̣n-Gia Đnh (k c nhng mnh lnh, tuyên b) giao cho Trung Ương Cc và Quân Uy Min ph trách.

2. Hôm nay s
ra mt li kêu gi ca B Ch Huy Quân Gii Phóng. Chúng tôi đang d tho và cho phát.

3. Có th
dùng Dương Văn Minh đ kêu gi các đơn v ca đch h vũ khí, nhưng không phi vi tư cách Tng thng mà ch vi tư cách mt người đă sang hàng ngũ nhân dân.

4. S
tuyên truyn ln v thng li gii phóng Sài G̣n-Gia Đnh, nhưng nhn mnh cuc chiến đu đang tiếp tc nhm hoàn toàn gii phóng min Nam. Đă ch th chun b ngày mng chiến thng, sau khi hoàn thành vic gii phóng min Nam s t chc thng nht c nước. Anh T Hu s có đin cho các Anh.

5. M
ười mt gi đă nhn được tin ta cm c trên Dinh Đc Lp.
G
i các anh li chúc đi thng li.
Các anh B
Chính Tr rt vui, r
t vui ...

VĂN”

Như vy th́ trước khi xe tăng ca Cng sn Bc Vit i cng st- đă được m rng- đ vào chiếm Dinh Đc Lp, nơi mà ông "Tng Thng" Dương Văn Minh cùng vi các ông "Phó Tng Thng" Nguyn Văn Huyn, "Th Tướng" Vũ Văn Mu cùng vi mt s nhân viên trong "ni các" ca h đ ch "bàn giao" cho Cng sn th́ các gii lănh đo Hà Ni đă quyết đnh không coi ông như là "tng thng" mà ch là "mt người đă sang hàng ngũ nhân dân," tc là mt k đu hàng, "đu hàng không điu kin" như đă nói trong văn thư s 505 cùng ngày. Các sĩ quan Cng sn cp dưới cũng đă nhn được lnh này cho nên đi vi h th́ nhng người t nhn là tng thng, phó tng thng, th tướng v.v. đang ngi trong Dinh Đc Lp ch là nhng "phó thường dân," nhng k đu hàng mà thôi.

B
i vy, vào lúc 12 gi 15 trưa ngày 30 tháng 4, khi chiến xa mang s 879 ca L Đoàn Thiết Giáp 203 cu quân đi Cng sn Bc Vit i sp hàng rào st tiến thng vào Dinh Đc Lp, "Tng Thng" Dương Văn Minh "thy v sĩ quan Cng Sn đeo đy sao vàng trên cu vai nn đ, v́ không biết cp bc ca Quân đi Nhân Dân min Bc nên ông Minh tưởng rng đang đng trước mt tướng lănh cao cp:

"…Th
ưa Quan Sáu, tôi đă ch ông t ban sáng đ trao quyn cho ông."

Viên sĩ quan B
c Vit ch huy đoàn chiến xa này là Thượng Tá Bùi Tùng đă dùng danh t "mày tao" xng ging hách dch và đanh đá lên tiếng:

"Mày dám nói trao quy
n h? Mày ch là mt k cướp quyn và mt bù nh́n. Mày làm ǵ có quyn nào đ trao cho tao? Chúng tao ly được quyn đó bng khu súng này đây.

Ngoài ra tao xác nh
n vi mày là tao không phi là tướng mà ch là mt trung tá y viên chính tr ca mt đơn v chiến xa. K t bây gi tao cm mày không được ngi xu
ng…!"

Ng
ười thut li nhng li đi thoi trên là cu Đi Tá Dương Hiếu Nghĩa, mt người rt thân cn vi ông Dương Văn Minh. Vào năm 1963 ông là Thiếu Tá ngành Thiết giáp, đă theo Tướng Dương Văn Minh đo chánh Tng Thng Ngô Đ́nh Dim và đă được Dương Văn Minh tin cy c vào phái đoàn đi vào Ch Ln "đón" ông Dim. Trên đường v B Tng Tham Mưu, Tng Thng Ngô Đ́nh Dim và ông C vn Ngô Đ́nh Nhu đă b giết trên xe thiết vn xa M-113 và t đó cho đến nay, có nhiu người vn c̣n có nghi vn là ông Dương Hiếu Nghĩa có th là mt trong nhng người có trách nhim trong cái chết ca Tng Thng Ngô Đ́nh Dim. Chc chn rng ông Dương Hiếu Nghĩa không phi là k thù hay có him khích vi ông Dương Văn Minh mà đt điu viết lai s đi thoi trên đây nếu chuyn đó không có tht.

Chi
u hôm đó, Cng sn không cho phép Dương Văn Minh đc li đu hàng ti Dinh Đc Lp tc là Ph Tng Thng ca VNCH, h đă áp gii ông đến đài phát thanh Sài G̣n đ đc li kêu gi như sau:

"T
ng Thng chính quyn Sài G̣n kêu gi Quân Lc Vit Nam Cng Ḥa h vũ khí, đu hàng vô điu kin quân Gii phóng Min Nam Vit Nam. Tôi tuyên b chính quyn Sài G̣n, t trung ương đến đa phương phi gii tán hoàn toàn. T trung ương đến đa phương trao li cho Chính ph Cách Mng Lâm Thi Cng Ḥa Min Nam Vit Nam."

Ngay bu
i chiu ngày 30 tháng 4, Đài Phát Thanh Gii Phóng loan báo k t nay, thành ph Sài G̣n được ci danh là "Thành Ph H Chí Minh."

K
t ngày hôm đó, ngày 30 tháng 4 năm 1975,
Sài G̣n đă m
t tên, Sài G̣n không c̣n na.
K
t ngày hôm đó,
Qu
c gia Vit Nam Cng Hoà không c̣n na.
Và cũng k
t ngày hôm đó, ti Min Nam Vit Nam T Do cũng không c̣n na.

Tr
n Đông Phong
(Trích trong: "VNCH-10 Ngày Cu
i Cùng)
 

GHI CHÚ:

1- Đ
i Thng Mùa Xuân, trang 329-331.
2- Văn ki
n Đng: trang 332-333.
3-D
ương Hiếu Nghiă: "Hi Kư Dang Dơ," k li theo li ca Trung Tá Nguyn Văn Binh, cu Qun Trưởng G̣ Vp, cu dân biu, có mt ti Dinh Đc Lp vào trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975 khi quân Bc Vit chiếm Sài G̣n. Xuân Thi Lun, California 2004, trang 141.