SỰ DẪY CHẾT CỦA MỘT THÀNH PHỐ

Thứ Hai, ngày 28 tháng Tư, 1975

 Sàig̣n thật sự đă ở trong t́nh trạng hấp hối ngay trong buổi chiều ngày thứ hai 28 tháng 4 với cái tṛ bắn súng lăng nhăng tiếp theo sau bài diễn văn của vị Tân Nguyên thủ Quốc Gia..

Khi những trái bom đầu tiên rơi xuống Tân sơn Nhứt và khi mà các loại súng bắn lên khắp nơi trong môt thành phố đang sấp có một cơn giông băo đổ ập xuống, th́ dân chúng v́ chưa có được một lời giải thích nào nên hốt hoảng nằm sấp xuống các rănh bên lề đường, hoặc chạy vào nấp bên các cửa phố. Nhưng dân chúng cũng biết là chiến cuộc thường tránh xa thủ đô từ 30 năm giặc giă, th́ nay "nó" đă đến đây rồi... và sớm muộn ǵ trong vài ngày nữa đây, hay trong vài giờ nữa thôi, bàn tay sắt máu của cộng sản sẽ ập xuống nghiền nát Sài G̣n để bắt thành phố nầy phải tùng phục họ.

Hai giờ sau đó, đài phát thanh Sài G̣n cũng vẫn chưa đưa ra được một lời giải thích nào rơ ràng cho dân chúng đang hấp tấp trở về nhà ḿnh, sau khi có lệnh thiết quân luật 24/24. Do đó, trong cơn giông băo của một buổi hoàng hôn đầy sấm sét, người dân Sài G̣n bắt đài "MTGP". Nhưng đài cộng sản không hề nói đến chuyện "ḥa b́nh"! Toàn là những điều kiện đ̣i hỏi và những lời hăm dọa, nhắc đi nhai lại cứng rắn như một cối xay lúa những luận điệu cũ mèm mà họ đă dùng măi để lên án cựu Tổng Thống Thiệu :

" chánh quyền Sài G̣n dù mang một nhăn hiệu nào cũng phải cáo lui.... Bộ máy chiến tranh Mỹ Ngụy phải được chấm dứt... Chiến cuộc chỉ chấm dứt khi nào tất cả quân đội Miền Nam bỏ súng xuống hết và tất cả các chiến hạm Hoa Kỳ đă rời hết khỏi lănh hải Miền Nam Việt Nam . Các binh sĩ nào c̣n nghe lệnh chỉ huy của Mỹ Ngụy sẽ bị trừng trị đích đáng để làm gương..."

Cũng vào giờ nầy, ngay tại Paris (tính theo giờ địa phương), sau những lời tuyên bố của tướng Dương văn Minh, các "trung tâm quyền lực" Pháp vẫn c̣n nói rơ là "viên đạn hiện đang ở trong doanh trại của CPLTCHMN",

Vài giờ sau đó, hồi 4 giờ sáng (giờ địa phương) th́ dân chúng Sài G̣n mới nghe được câu trả lời của cái gọi là CPLTCHMN, để đáp lại phần b́nh luận vô cùng lạc quan đến không thể tin được về tài ngoại giao của người Pháp: đó là một trận mưa rốc kết xuống thủ đô của Miền Nam Việt Nam ! Và phi trường Tân sơn Nhất tiếp theo đó bị tấn công bằng đủ các loại pháo lớn.

 

Thứ Ba, ngày 29 tháng Tư, 1975

Đài phát thanh Mạc tư Khoa đă mỉa mai ghi nhận là :"tướng Dương văn Minh trên thực tế không c̣n ǵ nữa để mà trị v́" Vài giờ sau đó, đài phát thanh Sài G̣n đă truyền đi những lời phát biểu của Tân Thủ tướng Vũ văn Mẫu như sau :

- "Chánh Phủ Việt Nam Cộng Ḥa hoan nghênh việc thi hành Hiệp Định Ba Lê, đặc biệt là các điều khoản 1, 4 và 9 đă qui định là Hoa Kỳ phải tôn trọng những quyền tự do căn bản của dân tộc Việt Nam về vấn đề "quyền tự quyết" của ḿnh trong việc quyết định và chấm dứt mọi giao tranh quân sự , cũng như mọi sự can thiệp vào nội bộ của Miền Nam Việt Nam "

Lời tuyên bố công khai nầy dù sao cũng đă được nói lên tiếp theo sau một thông cáo đ̣i "Đại Sứ Hoa Kỳ , ông Martin, phải đóng cửa ṭa đại sứ trong ṿng 24 tiếng đồng hồ và đồng thời phải làm mọi cách để tất cả những người Mỹ c̣n lại ở Miền Nam Việt Nam cũng phải rời khỏi lănh thổ Miền Nam Việt Nam trong thời hạn đó".

Và ngay sau đó ông M.Martin đă tức khắc cho biết là ông sẽ làm đúng theo lời đ̣i hỏi đó.

Cuộc hành quân di tản những người Mỹ cuối cùng và những người Việt Nam "có liên hệ" với Hoa Kỳ , theo kế hoạch đă được Ngũ Giác Đài thiết lập, lẽ ra sẽ được tiến hành cho đến ngày thứ tư tuần tới, 7 tháng 5 / 1975. Nhưng t́nh h́nh diễn tiến quá nhanh.

Từ thứ hai 29/4, Tổng Thống Ford đă có một buổi họp khẩn cấp với Hội Đồng An Ninh Quốc Gia. Cầu Không Vận đă được thiết lập để di tản người Mỹ và người Việt Nam từ phi trường Tân sơn Nhứt đă bị ngưng trệ : nhiều loạt rốc kết và đạn pháo nặng 130 ly, kể cả bom, đă được nă vào căn cứ Không quân lớn nhất nầy. Ngoài 11 chiếc phi cơ của Miền Nam bị phá hủy do bị dội bom vừa qua, c̣n có 1 chiếc phi cơ vận tải C.130 của Hoa Kỳ bị cháy dưới đất. Một chiếc trực thăng của Miền Nam chở 40 binh sĩ Dù trên đường bay đi Tây Ninh đă bị trúng một hỏa tiển, bị nổ tung và cháy trên không thật khủng khiếp.

Có nhiều đạn rốc kết đă rơi vào Chợ Lớn, một thành phố mà cư dân hầu hết là người Hoa kiều, nằm sát Sài G̣n. Một phóng pháo oanh tạc cơ Skyraider có nhiệm vụ đánh bom vào các vị trí của các đơn vị cộng sản Bắc Việt ở 7 cây số về hướng Tây Bắc Sài G̣n đă bị trúng một hỏa tiển tầm nhiệt S.A.7. của cộng sản.. Và có nhiều cuộc chạm súng thật dữ dội đang diễn ra trong vùng ngoại ô thành phố.

Hoa Thạnh Đốn không c̣n thời gian chờ đợi nữa. Và Tổng Thống Ford đă ra lệnh cho Hạm Đội VII tiến hành ngay cuộc hành quân di tản.

Vào lúc 11 giờ trưa ngày thứ ba nầy, thủ đô Sài G̣n thật là hỗn độn không tả được .

Người Pháp cư ngụ ở các khu nằm ở chung quanh thủ đô cũng đă bị "sơi" đạn pháo binh cộng sản nên họ phải đổ dồn về trung tâm Thủ đô t́m ở với bạn bè đồng hương, v́ không thể vào tạm trú ở trường trung học Saint Exupéry theo đúng chỉ thị trước đây của ṭa Đại sứ Pháp được . Vị hiệu trưởng trường nầy đúng ra phải chịu trách nhiệm đón tiếp những người Pháp nầy nhưng ông lại không nhận họ, viện cớ là "không có đủ dự trữ nước uống và lương thực để bảo đảm sự sống cho họ".

Tất cả những người Pháp cư ngụ ở thủ đô gồm các giáo chức, các nhà trồng tỉa đă rút về đây, các nhà buôn, chủ tiệm ăn hay giám đốc xí nghiệp, đều đă treo cờ Pháp trước nhà ở, văn pḥng, tiệm tùng v.v.. Có nhiều người Việt Nam bắt chước họ. Tất cả đều tin rằng lá cờ tam tài của Pháp có thể cứu được sanh mạng và tài sản của họ nếu có xảy ra những cuộc đánh nhau trên các đường phố. Và bất th́nh ĺnh cờ xanh trắng đỏ được treo rợp trời vào những giờ bi thảm của một sự sụp đổ nầy đă làm cho một vài khu vực của thành phố có một bộ mặt lạ lùng khác thường của một ngày lễ 14 tháng 7 của Pháp. Nhưng hỡi ôi ! đây chỉ là một ảo ảnh! một ảo ảnh quá đau ḷng che đậy những dấu hiệu lo âu sợ sệt đang tràn ngập cả thủ đô Miền Nam vốn đang rơi vào t́nh trạng vô trật tự và vô Chánh Phủ .

Trên xa lộ Biên Ḥa trước khi đến cầu Sài G̣n mà gần đó là những căn cứ tối tân nhất của bến Tân Cảng, có 50 binh sĩ Dù dưới sự điều động và chỉ huy của một đại úy, đang đánh nhau từ chiều thứ hai với một toán đặc công để cố ngăn cản không cho họ đến được dạ cầu. Đặc công cộng sản đă 5 lần chiếm được cầu và cả 5 lần binh sĩ Dù đă chiếm lại cầu. Trên 50 xác cộng sản Bắc Việt nằm đầy trên đường, ḿnh mẩy đầy vết đạn, gần như họ đă chết rồi mà vẫn c̣n bị tiếp tục ăn đạn của binh sĩ Miền Nam quá hăng say và quá cẩn thận !

Bất chấp chiến trận đang diễn ra, một đám đông dân chúng, đông như một đàn kiến đếm không xuể, đă tràn vào chiếm các kho hàng của Tân Cảng để cướp bóc hôi của. Đó là đám dân đen khốn khổ ở các đồng lầy, đói khát, và háu ăn. Họ chia ra làm 2 đoàn rơ rệt, những người mới tới, tay không, và những người trở về mang đầy chiến lợi phẩm. Năm trăm người ? một triệu người ? Không một ai có thể đếm được một cách chính xác, phần lớn là đàn bà và trẻ nít, có rất ít đàn ông... họ càn quét đủ mọi thứ các kho đầy ấp hàng viện trợ Mỹ.

Đám đông xô đẩy nhau để chạy đến nơi cướp bóc, giẫm bừa lên các xác chết của bọn đặc công cộng sản làm bật lên tiếng kêu răn rắc của xương găy như cành cây khô ! Để trở về, đám đông dân chúng nầy phải vượt qua sông, lội lơm bơm trong bùn. Một em bé khoảng 10 tuổi đầu toàn thân đầy bùn đen và thối, nhưng tay vẫn đưa cao một bó cao su xốp rửa chén ! Hai bé gái khá hơn quần áo cũng đầy bùn śnh, mang một số nấm, pa tê và trái cây đóng hộp. Một người đàn bà thu nhặt được hai bịch thuốc lá thơm và một máy xây sinh tố. Một anh bạn khác th́ khệ nệ bê một cách khó khăn một thùng sốt cà chua.

Một "chợ chồm hổm" được tổ chức ngay bên đường: người ta mua bán, trao đổi trong cơn sốt tiền bạc ngay trong một ngày có quá nhiều khủng khoảng quân sự lẫn chánh trị .

Binh sĩ trên các quân xa phải bắn chỉ thiên mới vạch được lối đi cho đoàn xe.

Tấn thảm kịch sấp buông màn, chấm dứt. C̣n chưa phải là một sự hoăng loạn nhưng là một cuộc tháo chạy toàn bộ...

Từ sáng nay, không một nhà báo nào c̣n được một tin tức ǵ từ giới chức có "thẩm quyền quân sự" về t́nh h́nh, v́ một lẽ rất đơn giăn là các giới chức nầy không c̣n ở đó nữa hoặc họ đă bị "mất chức" không biết lúc nào.Tướng Minh đă cách chức tướng B́nh, Tổng giám đốc Cảnh Sát và An ninh quân đội . Kết quả là sáu chục ngàn (60.000) cảnh sát và mười ngàn cảnh sát đặc biệt (10.000, hầu hết là các binh sĩ có tuổi từ các binh đoàn thiện chiến) , đang kiểm soát thủ đô, đă không c̣n ai để chỉ huy và ra lệnh cho họ. Vị Tổng Tham mưu trưởng quân đội Miền Nam được thay đổi 3 lần trong ṿng 24 giờ đồng hồ. Ngày hôm kia là tướng Cao văn Viên, nhưng ông đă ra đi cùng vị Tham mưu phó lẽ ra phải thay thế ông mới đúng. Ngày hôm qua là tương Nguyễn văn Minh, nhưng ông chỉ ngồi đó có mấy giờ trước khi xách va li chuồn mất. Chiều hôm qua là tướng Thiết giáp Vĩnh Lộc, một cây rượu mạnh, anh em họ hàng với cựu hoàng đế Bảo Đại. Ông ta đă cổ vơ binh sĩ trên đài phát thanh và yêu cầu họ đừng "chạy như chuột giống như Tổng Thống Thiệu". Nằm gần sân bay Tân sơn Nhứt, là Bộ Tổng Tham Mưu nhưng giờ nầy rất là vắng vẻ, chỉ thấy c̣n lưa thưa ra vào một vài sĩ quan cấp tá. Các viên chức th́ c̣n ở nhiệm sở nhưng không một ông tướng nào c̣n trả lời khi điện thoại reo cả ở trong văn pḥng hoặc ở nhà . Trên trận địa, các đơn vị trưởng nào c̣n tiếp tục chiến đấu th́ từ đây phải tự lo liệu lấy cho ḿnh thôi.

Ở trung tâm Sài G̣n, đột nhiên sự căng thẳng lên cao độ, v́ mọi người bây giờ đều biết là người Mỹ sẽ bỏ đi hết. Cuộc hành quân di tản của Hoa Kỳ bắt đầu từ 11 giờ. Người Mỹ và những người "bạn" Việt Nam nào đă được giới chức ngoại giao Hoa Kỳ báo trước đều nhận được lệnh phải đến tập trung ở 13 điểm hẹn đă được dự trù từ trước : các sân thượng hoặc các vườn chơi công cộng.

Và cuộc di tản bằng trực thăng bắt đầu. Các chiếc trực thăng vận tải loại lớn của Thủy Quân Lục Chiến từ Hạm Đội VII , các trực thăng riêng của Trung Ương t́nh báo, và trực thăng màu trắng bạc của hăng Hàng Không Hoa Kỳ (Air America) bay là là trên các nóc nhà trong thành phố, có trực thăng vơ trang (trang bị rốc kết và đại bác tự động) bay theo yễm trợ. Trên không phận lại có các chiến đấu phản lực cơ "Phantoms" lúc nào cũng sẵn sàng can thiệp, nếu cần.

Ở Ṭa Đại Sứ Hoa Kỳ người ta hấp tấp đốt các hồ sơ lưu trữ cuối cùng. Ngay trên nóc ṭa Đại Sứ các trực thăng Huey đáp xuống bay lên trong khỏang thời gian cách nhau rất đều.

Ṭ ṃ đứng từ các nhà chung quanh để quan sát, th́ đây là một cảnh tượng hết sức lạ lùng. Phía trước những chiếc xe du lịch đến đậu sát hàng rào sắt của ṭa đại sứ, các chú tài xế mặc áo gi lê chống đạn nhưng đầu vẫn không quên đội mũ cát kết trắng, v́ các viên chức Việt Nam vẫn nhất định phải tôn trọng lễ nghi cho đến cùng . Không biết các anh tài xế nầy sẽ nghĩ ǵ sau khi các ông chủ của họ đă lên trực thăng và họ phải quay về các khu vực b́nh dân giữa những tiếng nổ của đạn rốc kết?

Người Mỹ rời khỏi Sài G̣n bỏ lại xe của họ đầy đường. Tức khắc, có những toán tháo gở từ vùng ngoại ô đến "làm thịt" ngay tại chỗ. Thời gian cứ thế trôi qua và lần lần đám người tụ tập trước cửa rào của ṭa đại sứ cáng ngày càng đông, họ bu quanh sát tường và có người c̣n có ư định trèo qua tường để vào bên trong ṭa đại sứ. Trong số người cố bám vào tường như những chùm nho với niềm hy vọng cuối cùng có thể "chạy" khỏi đây để t́m tự do..., người ta thấy có đủ mọi hạng người, sinh viên, công chức, lính cứu hỏa với mủ đồng c̣n trên đầu, các cô gái ăn sương, các bà mẹ trẻ bồng con đưa lên thật cao, coi như họ tŕnh lên một mẫu giấy thông hành sống là các chú bé con lai mà cha của chúng là một anh lính Mỹ da trắng hay da đen tóc nâu hay tóc đỏ nào đó... Các binh sĩ Thủy Quân Lục Chiến canh gác vẫn b́nh thản và lạnh lùng dùng báng súng đẩy đẩy họ ra.

Một cảnh tượng thiểu năo khác đă xảy ra bên lề đường. Tướng Đặng văn Quang, mà mọi người đều tố cáo là kẻ cầm đầu đường dây buôn lậu ở Miền Nam , lại không được có tên trong danh sách di tản do Hoa Kỳ thiết lập. Khi ông ta đến tŕnh diện trước cổng ṭa đại sứ, binh sĩ canh gát đuổi ông ra. Ông mới chạy lại gặp nghị sĩ Nguyễn văn Ngăi để van nài giúp đở ông ta được trực thăng bốc đi. Có ai ngờ được, một ông cựu cố vấn quân sự của Tổng Thống, một người đầy ngạo mạn và kiêu căng chểm chệ tác oai tác phúc hằng mấy năm liền ở Dinh Độc Lập, giờ đây chỉ c̣n là một đống mỡ run rẩy v́ sợ sệt. Ông ta hết lạy van , cầu khẩn rồi lại viện dẫn đến mạng sống của vợ con và của chính bản thân ông sẽ bị cộng sản giết v.v... xuống nước, kính cẩn, khúm núm van xin.. Động ḷng thương hại, nghị sĩ Ngăi đưa ông ta cùng đi với ḿnh, cẩn thận không nói rơ tên họ ông ta là ai, nghị sĩ Ngăi mới đưa ông ta lên được trực thăng.

Nh́n từ bên ngoài, với đám đông người khốn khổ đang khóc lóc, kêu la, cầu xin một lối đi để ra khỏi hỏa ngục nầy, cuộc hành quân di tản nầy coi như rất ồn ào náo nhiệt và vô trật tự. Nhưng đối với những người đă được vào khuôn viên ṭa đại sứ rồi , th́ sẽ thấy bô máy di tản hoạt động hết sức chính xác. Các hành khách được đưa lên lầu thượng, từng toán 3 người một, đưa lên trực thăng (chở được 12 người một chuyến). Từ đó bay thẳng qua phi trường Tân sơn Nhứt . Ở đây họ được đưa vào các dăy nhà thuộc Pḥng Tùy Viên Quân Lực Hoa Kỳ, trên nóc vẫn phất phơ lá quốc kỳ Mỹ. Các dăy nhà nầy lẽ ra là mục tiêu rất tốt của cộng sản , nhưng vẫn c̣n nguyên xi, không hề hấn ǵ. Mặc dầu lửa đạn gần suốt đêm qua trong khu vực phi trường, nhưng h́nh như các dẫy nhà nầy được cộng sản cố ư chừa ra. Có nhiều trực thăng vận tải "Chinook" đến từng toán 4 chiếc một, mỗi toán đỗ xuống một đại đội Thủy Quân Lục Chiến trang bị đại bác không giật và hỏa tiễn chống chiến xa với đầu đạn "Tows" có hồng ngoại tuyến. Thủy Quân Lục Chiến có trách nhiệm giữ an ninh cho khắp cả vùng di tản. Mỗi chiếc "chinook" sau khi đổ Thủy Quân Lục Chiến và quân dụng xuống rồi th́ bốc luôn 45 hành khách Việt Nam , xong mới bay đi.. Thời gian bay khoản 1 giờ đến các chiến hạm của Hạm Đội VII và trên 20 chiếc tàu vận tải đang đậu chờ rước họ ở 30 cây số ngoài khơi bờ biển Việt Nam ngoài tầm tác xạ của pháo binh cộng sản Bắc Việt

Hành tŕnh không gặp một trở ngại nào. Không có một viên đạn, một hỏa tiễn , một trái đạn pháo binh nào được bắn đi từ dưới đất lên các trực thăng to lớn đang nối duôi nhau rất đều đặn bay ra biển để đáp xuống một trong hai hàng không mẫu hạm , chiếc Hancock hoặc chiếc Okinawa, từ đó họ đă cất cánh bay vào Sài G̣n. Sau khi đặt chân xuống các chiến hạm rồi th́ người Việt Nam ai cũng bị các binh sĩ Mỹ rất đứng đắn nhưng cũng rất lạnh lùng khám xét trong người thật kỹ, để được bảo đảm là họ không có mang theo vũ khí, ma túy hay các loại y dược nguy hiểm. Sau đó họ mới được chuyển xuống các thuyền cao su hay thuyền máy để đưa họ sang các tàu vận tải . Các thuyền máy nầy chạy qua chạy lại như con thoi giữa các các chiến hạm. và các tàu vận tải. Và các tàu vận tải nầy sẽ đưa họ về các trại định cư ở đảo Guam . Có nhiều chiếc tàu vận tải nầy được Hạm Đội gọi trở lại cả ban đêm để "vớt" những người tỵ nạn Việt Nam khác đang lênh đênh ngoài biển cả cách bờ biển Việt Nam hàng trăm cây số, trên các tàu đánh cá, các thuyền buồm thô sơ, có đèn đốt sáng rực, người trên thuyền dùng đuốc và đèn bấm, đèn lồng .. vừa vẫy gọi, vừa chạy lại các tàu chiến của Mỹ . Tất cả các làng đánh cá dọc theo bờ biển từ Phan Thiết đến B́nh Tuy đều ra khơi và kêu cứu. Có hơn 20.000 dân tỵ nạn được đưa lên tàu và được cứu khỏi nanh vuốt của cộng sản .

*
*    *

Tại Sài G̣n lưu lượng trực thăng của Mỹ vẫn tiếp tục đều đặn, không ngừng.. ồ ạt bay suốt buổi chiều. Trước cổng ṭa đại sứ Mỹ có` đến trên 20.000 người đang chen chúc nhau đứng chờ với va ly cầm ở tay, và nước mắt ràn rụa. Có một số người vào được cổng sắt và được bốc đi. Có nhiều người dí hằng xấp đô la vào mũi các anh Thủy Quân Lục Chiến Mỹ nhung họ vẫn lạnh lùng không lay chuyển. Có hằng trăm xe chở đầy người mở c̣i nhấn kèn inh ỏi chạy vào phi trường Tân sơn Nhất, nhưng không có một chiếc phi cơ nào cất cánh. Và trước cổng phi trường quân cảnh đă có thiết lập một hàng rào cản có bố trí súng liên thanh.

Lại có hằng ngàn người chạy xuống bến cảng để cố gắng nhảy theo các tàu chiến, tàu buôn hay xà lan hoặc bất cứ một chiếc thuyền nào đó để chạy khỏi thành phố nầy bằng đường sông.

Có khoản 200 người vừa sĩ quan vừa công chức hay con buôn xuống được một chiếc tàu hàng c̣n tốt đang nhổ neo lúc 3 giờ chiều để chạy ra biển. Họ không đi xa hơn được V́ vừa mới qua khỏi Nhà Bè th́ chiếc tàu bị trúng đạn pháo, nổ tung và ch́m. Những người may mằn c̣n sống sót lội vào bờ lại bị cắt cổ hoặc bị súng liên thanh bắn chết hết. Dĩ nhiên đô la và vàng họ mang theo đều bị vét sạch.

Vào cuối buổi chiều th́ tướng Trần văn Đôn và con trai ông ta, một bác sĩ, được một chiếc trực thăng bốc đi. Trước đó vài giờ, rất lịch sự như ông đă nổi danh, ông đă đến từ giă vị Đại sứ` Pháp... và luôn tiện cũng để nhận thông hành Pháp của ông. Ông M. M. Mérillon cũng đă có một vài lần nhờ vă đến tướng Đôn.. Từ nhiều tháng qua, và nhất là trong cơn khủng hoảng của Chánh Phủ vừa qua, tướng Đôn được coi như là một phụ tá rất đắc lực cho hoạt động trung gian chánh trị của người Pháp . Ông đă trực tiếp thúc đẩy tướng Dương văn Minh đi tới, và trước Quốc Hội lưỡng Viện ông đă có một buỗi thuyết tŕnh quá thảm hại về t́nh h́nh quân sự. Có một lúc nào đó, ông M. Mérillon đă mong muốn đẩy ông Đôn vào ghế Thủ Tướng của ông Minh. Hôm chiều thứ hai, chấn động v́ sự chống đối nhau giữa các trung tâm chánh trị của Miền Nam , tướng Đôn đă có ư định tự tử. Nhưng sau đó được giới thân cận lên giây cót an ủi...nên cuối cùng đă quyết định nhờ Mỹ đưa đi., Trước khi lên trực thăng, tướng Đôn đă nói với toán binh sĩ cận vệ của ông , những người đă không rời khỏi ông nửa bước, rằng :

"Tôi bắt buộc phải ra đi thôi, v́ nếu bọn cộng sản mà tóm được tôi th́ tôi sẽ bị bọn chúng hành quyết ngay. C̣n các anh, các anh chỉ là cấp nhỏ, các anh chẳng có ǵ nguy hiểm hết... và các anh có thể lẫn lộn được trong dân chúng."

Mấy anh binh sĩ nầy với gương mặt rắn rơi, nắm chặt tay lại buồn bă nh́n chiếc trực thăng cất cánh mang theo ông cựu tổng trưởng Quốc Pḥng của ḿnh ḷng nặng triệu không biết v́ tức giận hay v́ khinh bỉ...

(xem tiếp)