
C̉N MỘT NỬA ƠN EM
Ngày 7/12/2007 - Phạm Tín An Ninh
( Viết cho em và những người vợ lính
trung hậu )
Thời c̣n đi
học, lang thang từ Nha Trang đến Sài G̣n,
dù con nhà nghèo, học tàm tạm, và nhan
sắc dưới trung b́nh, tôi cũng đă mang
tiếng đào hoa. Cho nên có muốn kéo dài
thêm cái đời học tṛ để được mơ mộng đủ
thứ chuyện dưới biển trên trời thiên hạ
cũng đâu có cho. Rồi có phải thuộc gịng
hào kiệt ǵ đâu, tôi cũng xếp bút nghiên
theo việc kiếm cung. Nói kiếm cung cho
nó vẻ văn chương và lăng mạn, chứ thực
ra tôi vào lính, mà lại là thứ lính hạng
bét th́ làm ǵ có kiếm với cung. Có phải
lính tàu bay tàu thủy ǵ đâu, mà là lính
đi bộ. Lúc băng rừng lội suối, mặc bộ đồ
trận hôi hám cả tuần không tắm, tôi ghét
cay ghét đắng cái ông nào là tác giả cái
câu "Bộ Binh là nữ hoàng của chiến
trường" mà tôi đă đọc được ngay từ khi
mới vào quân trường, đếm bước một hai để
hát bài "đường trường xa". Khổ th́ khổ
vậy, chứ mấy cô gái bé bỏng hậu phương
lại mê lính trong mấy bản nhạc của ông
Nhật Trường. V́:
"nếu em không là người
yêu của lính,
ai thương nhớ em chiều
rừng hành quân,
ai băng gió sương cho em
đợi chờ,
và giữa chốn muôn trùng ai viết
tên em lên tay súng ?
.. ".
Nhờ vậy,
trong mấy năm đóng quân dọc đường số 1,
nơi nào tôi cũng để lại vài mối t́nh
con. Tôi nghĩ đời lính như vậy mà vui,
th́ thôi chớ tính chuyện vợ con làm ǵ
cho nó vướng chân vướng cẳng. Hơn nữa
tôi cũng hiên ngang với đám con gái lắm,
th́ làm ǵ có chuyện
"chết trong mắt em". Vậy rồi trời xuôi đất khiến thế nào, sau
mấy năm đánh đấm ở Quảng Đức, Ban Mê
Thuột rồi B́nh Định, Phú Yên, đơn vị tôi
được mấy cái tàu há mồm chở vào bỏ xuống
băi biển Nha Trang vào lúc đường phố mới
lên đèn. Tôi thấy ḷng lâng lâng sung
sướng v́ không khí yên b́nh của thành
phố biển, mà cũng v́ tưởng ḿnh đă được
trở về với những
"hang động tuổi thơ" của ông Nguyễn Xuân Hoàng. Nào ngờ, khi
c̣n mải mê với mộng mị, tôi bị đánh thức
lúc nửa đêm cùng đơn vị leo lên một đoàn
xe mấy chục chiếc để tiếp tục "hát khúc
quân hành". Đoàn xe ra khỏi thành phố,
qua Ty Thông Tin, ra quốc lộ 1, trực chỉ
hướng bắc. Tôi lại mừng thầm, nghĩ là sẽ
được về dưỡng quân ở huấn khu Dục Mỹ.
Nhưng tôi đă "ước tính t́nh h́nh" sai
bét. Đoàn xe dừng lại tại bùng binh, ngă
ba Ninh Ḥa. Một tiểu đoàn lính đổ xuống
cái thị trấn c̣n đang say ngủ. Đại đội
tôi nhận lệnh vào đóng quân trong sân
vận động. Sáng hôm sau tôi rủ mấy thằng
bạn, quần áo chỉnh tề, ra phía trước "thăm
dân cho biết sự t́nh".
Thấy một ngôi nhà mở cửa, bọn tôi bước
vào làm quen. Chủ nhà là một cô gái nho
nhỏ dễ thương, mời đón mấy thằng lính
trời ơi đất hởi mà miệng vui cười, e
thẹn nh́n tôi bằng cặp mắt nai tơ. Vậy
mà thằng lính ngang tàng như tôi lại
chết trong đôi mắt ấy. Bắt đầu từ một
chuyện t́nh cờ như vậy đó, mà tôi trở
thành chú rể của Ninh Ḥa hơn một năm
sau. Trường Trần B́nh Trọng cũng vừa có
một cô học tṛ bỏ trường, bỏ lớp, bỏ bạn
bè và bỏ cả đội múa "Trăng Mường Luông
".
Bây giờ cứ mỗi lần đọc bài thơ của ông
nhà thơ Quan Dương, người Ninh Ḥa, là
tôi nh́n thấy có tôi trong đó :
Hồi nhỏ tôi rất anh hùng
Một ḿnh dám nhảy cái đùng xuống sông
Bơi nghiêng, bơi ngửa giữa ḍng
Hiên ngang trấn giữ một vùng tuổi thơ
....
Lớn lên trở chứng ngu khờ
Mắt em nào phải bến bờ sông sâu ?
Cớ sao chưa kịp lộn nhào
Đành chịu chết đuối, thiệt đau đúng là..
Nàng làm vợ lính đúng tám năm. Tám năm
khốn khổ lo âu. V́ lúc nào cũng có thể
trở thành góa phụ. Đă vậy đứng ở Ninh
Ḥa lúc nào nàng cũng nh́n thấy ḥn núi
Vọng Phu sừng sững cuối chân trời! Nhưng
rồi nàng không trở thành góa phụ mà lại
trở thành tù phụ. Cơn sóng bất ngờ phủ
xuống miền Nam, cuốn nàng theo cùng
những người có chung số phận. Thân phận
bọt bèo với một đàn con dại, cô học tṛ
Trần B́nh Trọng bé nhỏ ngày nào bây giờ
phải một ḿnh chống chọi với phong ba.
Riêng tôi, một thằng lính bất ngờ thua
trận th́ chuyện tù đày nào có than chi.
Chỉ tội nghiệp cho "người t́nh bé nhỏ"
ngày xưa. Tôi tự trách ḿnh, giá mà ngày
đó tôi đừng ra khỏi cái sân vận động,
không gặp nàng, th́ biết đâu nàng chẳng
t́m lại một cố nhân nào đó - mà tôi
thường nghe nàng nhắc đến với ḷng
ngưỡng mộ - bây ǵờ đă là một ông quan
hải quân, sẽ đưa nàng xuống tàu ra khơi
đi t́m vùng đất hứa.
Rồi nàng bỗng dưng trở thành con c̣ lặn
lội bờ sông của ông Trần Tế Xương, để
nuôi đủ sáu con với một chồng - ông
chồng gần tám năm biền biệt ở các trại
tù Lào Cai, Yên Bái.
Tôi c̣n nhớ lúc ở trong tù, tôi may mắn
nằm bên cạnh nhà thơ lớn Tô Thùy Yên.
Tôi rất quư anh v́ anh là một người tù
có tư cách. Thấy tôi dốt nát mà cũng
thích thơ văn, anh làm tặng tôi một bài
thơ khá dài và hay lắm. Nhưng lúc bị cai
tù kiểm tra, tôi nhát gan nên bỏ cả bài
thơ vào miệng nhai nát rồi nuốt vào cái
dạ dày đang đói. V́ vậy tôi không c̣n
nhớ hết mà chỉ thuộc ḷng mấy câu viết
về nàng:
Tám năm áo rách bao nhiêu lượt
Em vá chồng lên những nỗi niềm
Từ thuở anh đi nhà tróc nóc
Con thơ đâu c̣n biết vui cười .....
Cô gái Ninh Ḥa, thương quá đỗi
Một ḿnh chèo chống giữa phong ba
Ra khỏi trại tù, dường như tôi chỉ đem
về cho nàng thêm những đắng cay. Với một
người chồng c̣n mang đầy những vết
thương cả trên thể xác lẫn tâm hồn, cùng
một đàn con thơ dại, giữa một xă hội
chất chồng thù hận, nàng biết xoay xở
làm sao ? Cuối cùng, nàng phải cùng
chồng con, đem sanh mạng đánh một canh
bạc cuối cùng.
Có lẽ ông trời không phụ ḷng nàng.
Chuyến đi vội vă, chuẩn bị chưa xong,
rồi cũng đến được bến bờ. Trong lúc bao
nhiêu người t́m cách tận hưởng hạnh phúc
của một điều tưởng chừng may mắn nhất
của con người, hoặc ít ra cũng ngơi nghỉ
để hoàn hồn từ cơi chết, nàng lại tiếp
tục làm kiếp con c̣ trong một vùng băng
tuyết mênh mông, lo lắng cho con, để cho
chồng học thêm vài ba chữ và vác ngà voi
chạy đủ thứ chuyện bao đồng.
Bây giờ những đứa con đă trưởng thành.
Nàng chiều chồng để cho mỗi đứa tự chọn
đất nước nào nó thích mà dung thân. Mỗi
đứa một phương trời. Nàng lại là một hậu
phương cho các con đi vào trận mới. Ngôi
nhà trở nên trống vắng. Cuối cùng nàng
cũng ch́ c̣n có tôi, người lính thất
trận năm nào, đă mang đến cho nàng biết
bao là hệ lụy. Dư âm cuồng nộ của những
cơn dông băo năm nào dường như vẫn c̣n
đâu đó trong giấc ngủ của riêng nàng.
Tuổi sắp già, mà tôi c̣n mang nhiều món
nợ. Biết làm sao trả cho xong. Nợ núi
sông, nợ máu xương bè bạn. Mà khổ thay,
tôi th́ cứ măi là thằng lính hèn mọn,
bạc t́nh. Và tôi c̣n nợ nàng, nợ Ninh
Ḥa. Mảnh đất hiền ḥa đă cho tôi một
người vợ chung t́nh, cùng tôi qua bao
cuộc biển dâu.