Chn dung những b vợ
thời Việt Nam Cộng Ha
*****
Phạm B Hoa


Trong cuộc sống, sự thnh cng hay thất bại no cũng c ci gi của n. Trong chiến tranh cũng vậy, ci gi của những chiến tch lừng danh m Qun Lực Việt Nam Cộng Ha (QLVNCH) phải trả, l những đồng đội đ hi sinh, những đồng đội khc đ để lại một phần thn thể trn khắp miền đất nước, v hệ lụy di lu l những đứa trẻ vĩnh viễn xa cha. Người qun nhn hi sinh v tổ quốc dn tộc, l sự hi sinh cao cả m tổ quốc mi mi ghi cng.

Nhưng hnh ảnh người quả phụ, với một nửa tm hồn, một nửa con tim, một nửa phần hơi thở, theo chồng ln đi tổ quốc ghi cng, v những nửa cn lại c trch nhiệm trang bị cho cc con một hnh trang vo đời, phải được thừa nhận l sự hi sinh khng
km phần cao cả như người chồng dũng cảm nơi chiến trường, r?t xứng đng được knh trọng.

Cũng trong chiến tranh, chồng ở chiến trường, vợ ở nh qun xuyến cng việc gia đnh m cng việc gia đnh nhiều đến nỗi c những việc chưa kịp đặt tn, nhưng tất cả đều l việc. Chăm sc cc con, chăm sc tnh thn gia đnh quyến thuộc, chăm sc tnh bạn b bằng hữu. ể rồi, những giờ pht yn tĩnh về đm khi cc con chm trong giấc ngủ, mơ mng nghĩ đến chồng nơi chốn xa xi, hay đang trong chiến trường khốc liệt, với bao khắc khoải lo u, sầu muộn!

Rồi chiến tranh chấm dứt trong nỗi nghẹn ngo uất hận, bởi đy l cuộc chiến m cuối cng bị chấm dứt để thua trận! Rồi sau
lời tuyn bố của vị Tổng Thống cuối cng, h ng trăm ngn dn-qun-cn-chnh bỏ của chạy lấy người, tị nạn trn đất Mỹ, hơn hai trăm ngn dn-qun-cn-chnh lũ lượt bị lừa vo 200 trại t trn khắp miền đất nước. Người 5 năm, 10 năm, 15 năm, thậm ch 17 năm rng r do lng th hận tột cng của nhm lnh đạo cộng sản Việt Nam. Hằng trăm ngn gia đnh di tản ngoại quốc cũng như hằng chục triệu gia đnh cn lại trn qu hương, tất cả đều hụt hẩng. Hụt hẩng v cuộc sống trn đất người với biết bao xa lạ trong một x hội kỹ nghệ m bước đầu chưa thể hội nhập. Hụt hổng v pht chốc, từ chế độ tự do bị đẩy vo chế độ độc ti m cả nước Việt Nam chẳng khc một nh t vĩ đại!

Trong cuộc đời tị nạn, vợ chồng con ci c cơ hội bn nhau, cng chia xẻ khổ đau, cng gnh vc nhọc nhằn, cng nhận chung nỗi nhục! Nỗi nhục mất nước trong thn phận lưu vong! Với những b vợ Việt Nam, vốn sinh ra v trưởng thnh trong x hội nng nghiệp, nay phải cng chồng hội nhập vo x hội kỹ nghệ noi định cư, đ phải đm đm đếm bước từ bến xe cng cộng về nh trong mn tuyết lạnh sau những giờ nhọc nhằn nơi hng xưởng. Lạnh đến nỗi khng biết giọt nước lăn trn m l nước mắt, hay mảnh tuyết vừa tan!

Trong x hội m kẻ thắng trận đầy lng th hận, th gia đnh ly tn, sự sống bị bp nghẹt đến tận cng của khổ đau, của nước mắt! Ci chế độ m những người lnh đạo lun miệng hunh hoang l dn chủ gấp trăm lần dn chủ tư bản, lại bắt mọi người phải sống trong sự sợ hi với những đi mắt rnh rập quanh năm suốt thng!

Ring với những b vợ ở lại m chồng đ vo t, cn tệ hơn nhiều so với ba cảnh đời ni trn. Hằng ngy phải đối ph với bọn cầm quyền địa phương, ci bọn m đầu c ton đất st v rc rưởi, chỉ biết đn p để cướp đoạt, đồng thời phải chăm lo cuộc sống cc con từng ngy, lo nui chồng từng thng!

V những b vợ thời Việt Nam Cộng Ha, hải ngoại hay trong nước, thật sự l những người đn b Việt Nam rất can đảm khi phải chịu đựng v vượt qua nỗi đau nỗi nhục đ! au đến nỗi khng cn nước mắt để khc, nhục đến nỗi chẳng cn lời để than!
Nếu đem so snh giữa hai cảnh đời trong nước với ngoi nước, thử hỏi: Ai đau hơn ai v ai nhục hơn ai? Xin thưa, khng ai đau hơn ai, cũng khng ai nhục hơn ai! V nỗi đau no cũng c ci đau ring của n, nỗi nhục no cũng c ci nhục ring của n!

Xin những ng chồng diểm phc, hy nhn lại đi nt về hnh ảnh những b vợ thời Việt Nam Cộng Ha trong cuộc sống khổ đau thầm lặng đ:
- Một b vợ cng con cầm giấy php gnh gạo nui chồng trn đất Bắc. Ba ngy đi, ba ngy về, 2 tiếng đồng hồ gặp gỡ! Khi trở về cư x Bắc Hải, nh bị nim phong với dng chữ nh vắng chủ. au đớn biết bao! Xt xa biết dường no! Bỗng dưng nh bị mất! B gục đầu vo cửa! B cng gia dnh dang định cư tại Houston , Texas .

- Một cảnh đau thương khc. Một b vợ đ bao nhiu lần bị cng an Phường ra lệnh đi khu kinh tế mới, nhưng b vẫn khng đi.
Chng hnh hạ bằng cch gọi b đến văn phng, bảo ngồi đ từ đầu giờ đến cuối giờ, ngy no cũng vậy, v rng r 6 thng như vậy. Một hm chng bảo đưa giấy tờ nh để giải quyết, chụp được hồ sơ, lập tức tn cng an ra lệnh trong vng 24 tiếng đồng hồ b phải ra khỏi nh. i! Cn nỗi đau no cao hơn nỗi đau ny trong cảnh đời thua trận! B xiu vẹo trn đường về nh cch đ mấy dy nh lin kế cũng trong cư x Bắc Hải, v gục ng ngay trước nh! B cng gia đnh định cư vng Bắc California .

- Một cảnh đau thương khc nữa. Một b vợ c chồng bị giam trn đất Bắc hằng chục năm trời, bỗng dưng mất lin lạc. B lặn lội khắp cc cơ quan tại Si Gn, H Nội, tốn km, mệt nhọc, nhưng hon ton bặt tin. Nỗi buồn đến với b qu sức chịu đựng của người phụ nữ tuổi 50, m c lc b cảm thấy như mnh đang bn bờ vực thẳm, rồi ng dần xuống...... B bị tai biến mạch mu no, nằm bất động một chổ. Nhiều thng sau đ, bất ngờ, người nh của b nhận được giấy php thăm chồng, trại t chỉ cch nh vỏn vẹn 1 cy số (khm Ch Ha). Bạn b khing b đến nh t. Cả hai -chồng đứng đ, vợ liệt ton thn- chỉ biết nhn nhau, a khc...! Khc cho mnh! Khc cho cuộc đời! Phải chăng, mọi khổ đau trn ci đời ny đang bao quanh hai con người đau khổ đ? Khng. Khng chỉ c vậy. M l tất cả những b vợ c chồng bị cộng sản giam giữ trong t, tiu biểu qua 3 cảnh đời trn đy trong hng vạn cảnh đời trn đất nước Việt Nam, đều trong nỗi khổ tột cng đ! Tnh trạng bại liệt d theo B cng chồng định cư tại Houston , nhung rồi B đ từ trần năm 2004!
Si Gn - H Nội 1.736 cy số, xe lửa tốc hnh chạy 72 tiếng đồng hồ, tức 3 ngy 3 đm. Mỗi người chỉ được mang theo 20 k l ln xe lửa, mang nhiều hơn số đ phải hối lộ cho một loạt nhn vin từ cổng vo cho đến nhn vin trn xe lửa. Hnh l ngổn ngang cả trn lối đi giữa toa xe. Ban ngy cũng phải lch từng bước chn vo chỗ trống. Cn ban đm, thật kh m tưởng
tượng! Hai băng ngồi đối diện, một băng 3 người. Hai băng pha bn kia lối đi, mỗi băng 2 người ngồi. Hai đầu trn của hai băng 6 người, mng được 3 ci vng cho 3 người, 1 người nằm co quắp trn sn xe đen đa nhầy nhụa giữa 2 băng đối diện, v 2 người cn lại cũng nằm co quắp trn 2 băng ngồi. Nếu nhn ton cảnh của toa xe sẽ thấy, băng ngồi đầy người nằm, những chiếc vng b xu che kn trn đầu băng, cả lối đi vốn dĩ đ nhỏ hẹp cũng đầy người nằm chen lẫn trong đống hnh l thật hổn độn.
Những b vợ thăm chồng, mang theo hằng trăm k l, biết bao l nhọc nhằn gian khổ! Giả thử, nếu những ng chồng chứng kiến
những hnh khch nằm cong queo trong ci gọi l chiếc vng kia, hay co quắp giữa những gi qu đầy ấp tnh thương trn sn xe nhớp nha đ, l những b vợ của mnh, liệu c cầm được nước mắt khng? Nghe ni lại, nghe thuật lại, ng chồng no cũng
đớn đau thương cảm cho tnh cảnh những b vợ quanh năm gnh gạo nui chồng! Nhưng khng c đớn đau thương cảm no c
thể đem cn bằng nỗi đớn đau thương cảm của những b vợ trọn tnh vẹn nghĩa như vậy được cả!

Ti hnh dung những b vợ chng ta qua hnh ảnh trn đy m chnh ti trng thấy khi ti ra trại tập trung, v từ Nam  Định về Si Gn bằng xe lửa.

Thưa qu vị, trn đy l một cố gắng dựng lại hnh ảnh Những B Vợ Thời Việt Nam Cộng Ha, nếu khng r nt th t ra cũng l những nt chnh của hnh ảnh ấy, qua sự kết nối bốn hợp phần sau đy: Hai hợp phần trong chiến tranh, l những b vợ m chồng đ hy sinh, v những b vợ m chồng đang chiến đấu. Hai hợp phần sau chiến tranh, l những b vợ cng chồng con di tản ngoại quốc, v những b vợ ở lại Việt Nam , vừa nui con trong một x hội đầy hận th v kỳ thị, vừa nui chồng trong những trại tập trung nghiệt ng! Những cảnh đời bi thương, những khổ đau sầu muộn, những nước mắt, mồ hi, được khơi ln từ
những gc cạnh li ti trong hằng vạn hằng vạn cảnh đời như vậy, m những b vợ thời Việt Nam Cộng Ha chng ta đ chịu đựng
trong những năm di thật di!

Quyển Chn Trời Du Bể của Giao Chỉ, kể chuyện trn đất Mỹ, v quyển Giữa Dng Nghịch Lũ của Duy Năng, kể chuyện trn
qu hương Việt Nam. Hai tc phẩm ny trong một mức độ no đ, c thể xem l tiu biểu cho rất nhiều tc phẩm dưới dạng chuyện kể thật bnh thường, nhưng m ấp biết bao xt xa thương cảm cho thn phận người phụ nữ Việt Nam sau ngy thua trận,
d sống trong hai x hội cch nhau nửa vng tri đất. Với tc phẩm của Duy Năng, người kể chuyện l b Hng phụng H. B l
một trong số hằng trăm ngn b vợ thăm nui chồng trong t. Ở phần kết, b ni:

...Cc anh trong t, khổ về vật chất v đau về tinh thần đến vạn lần, điều đ chng ti biết. Nhưng, chng ti -những b vợ của
cc anh- đau khổ gấp ngn ci vạn lần của cc anh nữa, cc anh c biết khng? Ti khng đề cao một b vợ no, m ti đề cao
tất cả những b vợ thăm nui chồng trong cc trại t cải tạo. Bởi v: Họ, đ đứng vững trong phẩm gi Người Vợ Miền Nam . Họ, rất xứng đng được cc anh knh trọng. V Họ, chnh l vợ của cc anh.

V vậy m cc bạn trong t đ khng qu lời khi ni với nhau rằng: Ra t, chng ta phải cng vợ chng ta đi vng quanh tri đất,
để đền b đi cht về sức chịu đựng biết bao nhọc nhằn gian khổ đ nui cc con v nui chng mnh. By giờ nhn lại, trong một nghĩa no đ, những cựu t nhn chnh trị chng ta đ cng vợ đi được nửa vng tri đất rồi. ến ngy Việt Nam thật sự tự do dn chủ, chng ta sẽ cng vợ trở về qu hương l trọn vng tri đất như đ tự hứa.

Với nt chn dung đ, ti quả quyết rằng, những b vợ thời Việt Nam Cộng Ha của chng ta rất xứng đng được vinh danh. V nếu qu đồng đội v qu vị đồng hương no đồng với ti, chng ta cng ni to ln rằng: Chng ti trn trọng vinh danh Những B Vợ Thời Việt Nam Cộng Ha, l những người đn b cao cả, rất xứng đng được knh trọng. Bởi trong hon cảnh nghiệt ng của chế độ độc ti cộng sản, nhưng đ đứng vững trong phẩm gi Người Vợ Miền Nam, cng lc, chu ton thin chức lm Mẹ, v trn bổn phận lm Con.

Vinh danh bằng những tiếng ni n tnh bn tai vợ, trao tặng vợ một bng hồng thật đẹp, hn vợ những nụ hn thật di. iều đ lun nhắc nhở ngu?i ch?ng trong cuộc sống thường ngy, phải thể hiện lng hiểu biết vợ mnh nhiều hơn, cảm thng vợ mnh nhiều hơn, rồi qung tay vo lưng vợ mnh chặt hơn, để cng nhau đi suốt chiều di cuộc sống lứa đi thật mặn nồng, như chưa bao giờ mặn nồng đến như vậy. Trường hợp v l do g đ m bạn đang sống một mnh, xin bạn hy gắn bng hồng mu đỏ ln nơi no m khi nằm nghỉ bạn đều trng thấy, để trao tặng vợ khi đon tụ bn nhau. Hoặc sự trng thấy đ, sẽ gip bạn c được những giy pht sống lại những năm thng mặn nồng trong tnh yu vợ chồng thuở chung chăn chung gối, thuở m hai người dng chung một tn.

V thưa qu đồng hương, qu đồng đội, sau những năm di sống xa qu hương, ti c nt nhn về những b vợ chng ta như sau:
trước 1975 những b vợ l những ci bng của chng ta, từ 1975 về sau những b vợ l những người cộng tc đắc lực của chng ta, v trong nhiều trường hợp c những b vợ trở thnh trụ cột của gia đnh. Phải khng thưa qu vị?.
                             
                              Houston , thng 6 năm 2004