TRƯỜNG-XUÂN TRƯỜNG XUÂN
Giao Chỉ - San
Jose
* * *
Có con tầu nằm trên
bến đỗ...
Ngày xưa tại Việt
Nam gần như chỉ có 1
hăng thương thuyền
hàng hải lớn nhất là
Vishipcoline của chủ
nhân Trần đ́nh
Trường. Hiện ông
Trường là nhà tư bản
có nhiều tài sản và
hotel tại Nữu Ước.
Thuyền trưởng Phạm Ngọc Lũy.
Một trong các thương thuyền của hăng là tàu Trường Xuân, vị thuyền trưởng lúc đó là ông Phạm Ngọc Lũy. Ông Lũy sinh quán tại Nam Định, ra đời năm 1919. Vào tháng 5-1975 thuyền trưởng Phạm Ngọc Lũy đă có 30 năm kinh nghiệm hàng hải.
Ngày 26 tháng 4 năm 1975, Trường Xuân đă xuống hàng hoàn tất chuẩn bị chở sắt vụn đi Manila. Một chuyến đi vô thưởng vô phạt. Thuyền trưởng Phạm Ngọc Lũy lúc đó 56 tuổi, Bắc kỳ di cư, quyết không ở lại sống với cộng sản. Ông t́m đường ra đi bằng mọi giá. Ông ước mong dùng được Trường Xuân chở đồng bào tỵ nạn. Trên đống sắt vụn của Trường Xuân lần này phải là sinh mệnh của những con người. Ông cần có thủy thủ đoàn và ông cần cả hành khách. Trải qua bao nhiêu là gian nan phức tạp vào cái tuần lễ cuối cùng của cái tháng 4 đen oan nghiệt. Sau cùng tới 29 tháng 4-1975 thuyền trưởng Phạm Ngọc Lũy viết lên tàu hàng chữ định mệnh. Tàu Trường Xuân khởi hành 12 giờ trưa 30/4/75.
Lúc đó thủy thủ đoàn gần 30 người nhưng ông chỉ có vỏn vẹn 5 người. Có lẽ ông cần chừng 300 hay 400 hành khách, nhưng chưa có người nào.
Con tàu Trường Xuân ngủ yên trên bến Saigon giữa đêm 29 rạng ngày 30 tháng 4-1975.
Saigon hấp hối
Tại Saigon mặt trận
Long Khánh đă tan vỡ,
tất că 3 quân khu
đều nằm trong tay
giặc. Chỉ c̣n miền
tây vẫn yên tĩnh.
Sáu sư đoàn cộng
quân 3 mặt tiến về
Saigon. Các đơn vị
pháo của Bắc quân đă
chuẩn bị trận địa
pháo vào thủ đô. Các
tiền sát viên chỉ
điểm cộng sản đă có
mặt tại các vị trí
quân sự.
Phi cơ trực thăng Hoa Kỳ đang bay di tản những phi vụ cuối cùng. Nội các mới của Việt Nam Cộng Ḥa họp bàn về việc bỏ súng và bàn giao. Đài phát thanh Saigon chuẩn bị đọc những lời tuyên bố đau thương của tổng thống Dương văn Minh gửi người anh em phía bên kia , xin mời vào nói chuyện. Thủ tướng Vũ văn Mẫu kêu gọi người anh em đồng minh Hoa Kỳ phía bên này, xin vui ḷng ra đi.
Giữa mùa hè chói chang, radio của quân đội Hoa Kỳ chơi bài Tuyết Trắng, một ám hiệu kêu gọi ra đi lúc trái gió trở trời. Đài quân đội Việt Nam Cộng Ḥa hát nhạc quân hành trong tuyệt vọng.
Đó là Saigon của đêm 29 rạng ngày 30 tháng 4-1975. Con tầu Trường Xuân bụng đầy sắt vụn vẫn nằm ngủ yên trên bến sông Khánh Hội. Lửa bắt đầu bốc cháy bên kho đạn Thành Tuy Hạ.
Cô gái thuyền nhân
trong bụng mẹ
Cũng vào cái tuần lễ
sau cùng của tháng 4
nghiệt ngă đó, có bà
sản phụ vào nhà
thương ngày
27/4/1975 để chuẩn
bị sanh đứa con thứ
hai.
Bà dược sĩ trẻ tuổi có mang 9 tháng 10 ngày. Đứa bé sẽ ra đời bất cứ lúc nào. Bây giờ tính sao đây. Xin mổ để sanh sớm rồi chạy, hay là t́m đường chạy rồi muốn ra sao th́ ra. Chợt có được giấy phép di tản bèn bỏ nhà thương vào ṭa đại sứ Mỹ. Nhưng rồi máy bay không trở lại. Cộng sản vào đến cửa ngơ Saigon. Gia đ́nh t́m đường xuống Khánh Hội. T́m ghe chạy ra tàu Trường Xuân sáng 30 tháng 4-75. Bà bầu cùng gia đ́nh, mẹ già, con trai nhỏ 2 tuổi leo giây lên Trường Xuân.
MS Clara Maersk (Denmark) Mother and children.
Gia đ́nh bà dược sĩ
Saigon, mới ra
trường năm 1972 đă
thành những người
khách không mời của
chuyến hải hành vô
định trên tàu Trường
Xuân, ra đi xế chiều
30 tháng 4-1975.
Đứa bé gái hoài
thai từ Saigon tự
do, nhưng gan ĺ nằm
trong bụng mẹ hay sợ
súng đạn nên không
chịu chào đời. Cho
đến khi Trường Xuân
ra đến hải phận quốc
tế. Đứa bé mới chịu
ra đời. Đó là câu
chuyện 34 năm trước
viết lại cho ngày kỷ
niệm 35 năm sau vào
tháng năm 2010.
Trở lại với
Trường Xuân
Vào chiều
30 tháng 4-1975, con
tàu Trường Xuân sau
khi đă thành lập
xong 1 thủy thủ đoàn
t́nh nguyện và có
gần 4,000 hành khách
ngẫu nhiên đă lên
đường hết sức vất vả
trong điều kiện kỹ
thuật tồi tệ và bị
phá hoại mọi bề.
Hành khách không vé của Trường Xuân gồm đủ tất cả hai ba thế hệ Việt Nam Cộng Ḥa, mọi thành phần, mọi giai cấp, mọi hoàn cảnh. Đủ cả ba ngành lập, hành và tư pháp. Có mặt sĩ nông công thương binh. Không hề thiếu nam phụ lăo ấu. Các nghệ sĩ sáng tác và nghệ sĩ tŕnh diễn. Chuyến hải hành vào chân trời vô định với một ông thuyền trưởng nhân đạo và hết sức kiên định. Những tay phụ tá t́nh nguyện rất xuất sắc và sau cùng định mệnh đă đưa 3,628 con người đi t́m tự do đến được bến tự do.
Thuyền trưởng Phạm Ngọc Lũy đă nói rằng Trường Xuân sẽ không thoát được nếu không có Song An. Song An là ai ? Đây chỉ là tên con tàu kéo nhỏ bé đang trên đường từ Vũng Tàu về cảng Saigon. Anh già Trường Xuân đang mắc cạn bèn túm lấy đứa bé Song An đ̣i nó kéo. Vậy mà nó kéo được. Ra đến hải phận, cho đến lúc anh già Trường Xuân tự chạy được bác cháu mới chia tay. Lẽ dĩ nhiên câu chuyện hải hành của đêm dài 30 tháng 4-75 không giản dị như thế ! Với lửa cháy ngập trời Thành Tuy Hạ và tiếng súng đuổi theo trên sông Ḷng Tào, đêm hôm đó là đêm dài nhất của cuộc đời Trường Xuân.
Khi anh già Trường Xuân từ giă cậu bé Song An trên đại dương, khách Trường Xuân góp tiền cho Song An trở về Saigon. Hai, ba bị tiền hàng chục triệu đồng Việt Nam đưa qua. Lái tàu Song An nói 1 câu kỳ diệu “ Thôi ! tiền nhiều quá, đủ rồi. Đừng đưa nữa “.Trong đời chúng ta hiếm khi nào nghe được những lời nói đó.
Với tâm t́nh như vậy, tàu kéo Song An từ giă Trường Xuân. Tiếng c̣i tạm biệt trên trùng khơi nghe những nghẹn ngào.
Có vài hành khách bỏ Trường Xuân nhẩy theo Song An trở về Saigon. Trên 3,600 khách Trường Xuân ngó theo Song An nhỏ dần trên đường trở lại quê hương. Khóe miệng chợt thấy vị mặn. Đây là nước biển sóng đánh bên thành tàu hay là nước mắt biệt ly.
Rồi con tàu Trường Xuân chạy 1 ḿnh. Gần 4,000 hành khách. Không đủ nước, không có thức ăn. Máy móc trục trặc. Nước tràn vào khoang tàu. Sắt vụn vô tri dưới hầm tầu. Con người tuyệt vọng ở trên boong.
Hai người tự tử được thủy táng. Việt cộng phá hoại chỗ này. Máy tàu hư hỏng chỗ kia.
Con tàu vô định có thể sẽ là quan tài nổi. Một hỏa diệm sơn chưa nổ. Các tin tức bi quan được lệnh của thuyền trưởng phải dấu kín. Trường Xuân nín thở, ỳ ạch tiếp tục chạy. Chợt có tiếng kêu : “Có người rớt xuống biển.”
Ông thuyền trưởng Nam Định đứng im trên đài chỉ huy lặng người bất động. Nửa giờ trôi qua như 1 thế kỷ. Captain Phạm ngọc Lũy sau cùng ra lệnh quay tàu lại vớt người. Một quyết định vô vọng. Hành khách nói. Một quyết định sai lầm. Hành khách nói. Hy sinh 4,000 người để cứu 1 người là nhầm lẫn. Hành khách nói. Captain điên rồi.
Tại sao ? Thuyền trưởng sau này trả lời. T́m vớt 1 người để cứu 4,000 người.
Như vậy có thể hiểu rằng con tàu Trường Xuân đang là một hỏa diệm sơn sẵn sàng phun lửa nổi loạn. Hành động b́nh tĩnh quay tầu lại t́m 1 người là bài học nhân đạo cho mọi người và giữ cho được sự b́nh an của toàn thể con tàu.
Có thể Thượng Đế trên cao đă nh́n thấy chuyện vớt người giửa biển của Trường Xuân nên đă đem lại vị cứu tinh số hai. Đó là con tàu Đan Mạch. Tiếng Trường Xuân kêu cứu vọng trên đại dương. Tàu Đan Mạch trên đường viễn du hỏi rằng thế đă kêu hạm đội Mỹ chưa? Trả lời : “Có số đâu mà kêu.” Đan Mạch thở dài. “Thôi chờ đó, chúng tôi sẽ đến tiếp tế và rước chừng 1,500 đàn bà trẻ con.”
Ra đời giữa trời biển mênh mông.
Trước đó vài giờ
đồng hồ, sáng ngày
2/5/75, bà dược sĩ
họ Bùi đau đẻ. Gần
4,000 con người phải
chừa ra 1 chỗ trống
cho sản phụ. Đứa bé
gái ra đời khoảng 2
giờ sáng. Con bé gốc
Saigon Việt Nam, nằm
trong bụng mẹ trên
Trường Xuân, được
kéo đi bởi Song An.
Sanh ra giữa biển
Đông, Thái b́nh
dương. Không sữa,
không nước, không
cơm, không cháo. Một
người dúi vào tay
sản phụ miếng cam
thảo.
Bà nhai ra rồi lấy nước miếng bôi vào miệng con gái. Tiếng khóc chào đời vang trên biển rộng mênh mông. Một thanh niên nhấc bổng đứa bé đưa qua tàu Đan Mạch. Bà mẹ nh́n theo bóng con vươn lên trời xanh, nước mắt một lần nữa lại như vị mặn của biển khơi.
Khai sanh của cháu đề ngày 2/5/1975 trên tàu Đan Mạch, tên cháu là Chiêu Anh.
Trường Xuân: Ôi, Trường Xuân !
Như vậy là tổng cộng
ba ngàn sáu trăm hai
mươi tám người đến
bến tự do, bây giờ
định cư ở bốn phương
trời. Một thế hệ
Trường Xuân ra đời
và nối tiếp.
Thoạt tiên tất cả được đưa về tạm trú ở Hồng Kông. Nhà chức trách Hương Cảng hứa hẹn sẽ không trả về Việt Nam.
Trước khi rời con tàu, thuyền trưởng Phạm Ngọc Lũy đi thanh sát một ṿng. H́nh ảnh cảm động sau cùng là một người đàn ông mệt mỏi cúi xuống cơng bà mẹ già tê liệt. Trên khoang tàu mênh mông hiện chỉ c̣n là băi rác. Một người đàn ông ạch đụi cơng mẹ qua tàu Đan Mạch, quả thực là h́nh ảnh hết sức ngậm ngùi. Đó là ông thiếu tá nhẩy dù Phan Huy Hoàng, sau này đưa mẹ về định cư tại Texas.
Khi vị thuyền trưởng rời tàu Trường Xuân th́ nước đă tràn vào khoang máy. Vẫn c̣n dưới hầm, thân xác 1 ông già sẽ thủy táng theo con tàu.
Nhưng sau này được biết, khi người lên hết tàu Đan Mạch, Trường Xuân ngập nước nhưng không ch́m. Hai tháng sau được kéo về Hồng Kông, đi theo hành khách của nó.
Con rể của ông già nằm trên Trường Xuân đă nhận xác cha. Di hài vị dân biểu gốc Nùng của Việt Nam Cộng Ḥa: Đại tá Wong A Sáng của sư đoàn 5 bộ binh, một thời đồn trú tại Sông Mao. Con người và con tàu, cả hai đều làm xong nhiệm vụ cuối cùng cho hai chữ tự do.
Một thế hệ tương lai
Bà dược sĩ trẻ tuổi
họ Bùi bây giờ định
cư tại Montreal,
Canada và học lại
nghề cũ từ 1977.
Pharmacie BUI tại
Gia nă Đại có từ
ngày đó.
Đứa bé gái Chiêu Anh
ra đời giữa Thái
B́nh Dương tháng
5-75, hai mươi tư
năm sau vẽ 1 bức
tranh họa cảnh tàu
Trường Xuân nộp cho
trường đại học
Parkson school of
Design, New York. Cô
được nhận vào học và
tốt nghiệp danh dự
với huy chương vàng
về ngành sáng tạo y
phục thời trang.
Hiện Chiêu Anh c̣n
độc thân và làm việc
tại San Francisco
Hoa Kỳ. Trong một
bản văn tự thuật
bằng Anh ngữ, Chiêu
Anh kể chuyện ḿnh
như sau:
“Con là Trường Xuân
Baby. Từ biển cả,
con là một thuyền
nhân sống sót. Khi
Sài G̣n thất thủ,
cha mẹ chạy xuống
tầu Trường Xuân của
thuyền trưởng Phạm
Ngọc Lũy. Trong cái
đêm dài sâu thẳm,
vào lúc 2 giờ sáng 2
tháng 5-75 con sanh
ra đời. Đó là giây
phút của hăi hùng và
hy vọng. Đời con
khởi sự vất vả. Mắt
hài nhi không mở.
Xương quai bị gẫy,
vai bị cụp. Mẹ đói
không có sữa cho
con. Vị cam thảo
ngọt bôi vào miệng
sơ sinh vẫn c̣n ghi
nhận cho đến ngày
nay. Tầu Danish của
thuyền trưởng Đan
Mạch Anton Martin
Olsen đă cứu gia
đ́nh con và đưa vào
nhà thương Anh Quốc
tại Hồng Kông. Khai
sanh của con với
chứng chỉ công dân
Denmark trên tầu MS
Clara Maersk. V́
những giấy tờ này,
ṭa đại sứ Đan Mạch
lo cho cả gia đ́nh
định cư tại Canada
trong 21 ngày. Con
đă tiếp tục sống
trong những ngày thơ
ấu khó khăn vất vả
như những gia đ́nh
tỵ nạn khác. Cùng
với người anh hơn
con 2 tuổi, chúng
con cố sức học hành
để xây dựng tương
lai. Con xin được
học bổng để theo
ngành sáng tạo thời
trang và tốt nghiệp
1998 với bằng danh
dự tại đại học hàng
đầu New York. Con
bắt đầu làm việc cho
các hăng thời trang
nổi tiếng tại Paris,
New York và San
Francisco. Con đă có
dịp đi đến tất cả
các đô thị lớn nhỏ
từ Âu châu, Á châu,
Mỹ châu trong thế
giới của ngành sáng
tạo thời trang.
Nhưng con luôn luôn
nhớ rằng măi măi vẫn
là một thuyền nhân
sống sót, một Trường
Xuân Baby.”
35 năm nh́n lại
Kể từ tháng 4-75 cho
đến tháng 4-2010
chúng ta có 35 năm
nh́n lại. Mỗi năm
chúng tôi sẽ chọn 1
nhân vật hay 1 sự
kiện để giới
thiệu.
Trên sân khấu CPA của San Jose tháng 5-2010, người đầu tiên được giới thiệu sẽ là cô Chiêu Anh, Shining Light.
Cô sẽ hiện diện với thân mẫu từ Canada, với bác thuyền trưởng Phạm ngọc Lũy 91 tuổi, với h́nh ảnh của Trường Xuân, của Song An, và của con tàu Đan Mạch.
Khởi đầu từ năm 75
trở đi, qua 76, 77
cho đến 2009 và
2010. Lịch sử giở
lại từng trang. Bi
thảm, hào hùng,
tuyệt vọng và hy
vọng. Nhưng mở đầu
vẫn là chuyến hải
hành ngắn ngủi nhưng
hết sức đặc thù.
Chuyến đi của Trường
Xuân
Trường Xuân, ơi
Trường Xuân, Saigon
tháng 4 đen
Bốn ngàn người vượt
biển, Bỏ đất nước
điêu linh. Trên con
tàu vô định
Trường Xuân, ơi
Trường Xuân. 35 năm
nh́n lại
Xem ai c̣n ai mất,
Lệ tuôn khắp dặm
trường. Bốn phương
trời thế giới
Trường Xuân, ơi
Trường Xuân. Gần bốn
ngàn người sống.
Với ba mạng tử vong.
2 đứa bé lọt ḷng.
Giữa mênh mông trời
biển
Trường Xuân, ơi
Trường Xuân. Một thế
kỷ vừa qua...
Tương lai rồi sáng
chói. Chuyện này cần
kể lại...
Trường Xuân, ơi
Trường Xuân, Ngàn
năm c̣n nhớ măi...
__._,_.___