|
Sau Bức Màn Đỏ: hậu trường chính trị Việt Nam sau 1975
(8) Hoàng Dung
(Tiếp theo)
LTS.- Tác phẩm “Sau Bức Màn Đỏ, hậu trường
chính trị tại Việt
V́ đảng Cộng Sản Việt Nam đă bỏ cơ chế
thời Brezhnev cũ là các chức Chủ Tịch Hội Đồng Nhà Nước và Chủ Tịch Hội
Đồng Bộ Trưởng mà thay bằng các chức Chủ Tịch Nhà Nước và Thủ Tướng với
quyền hạn rộng lớn hơn, ban lănh đạo của Việt Nam được coi như một tam
đầu chế của Mười, Anh, Kiệt. Mỗi người có những hậu thuẫn khác nhau,
những trách vụ khác nhau. Đỗ Mười với tư cách Tổng Bí Thư Đảng được coi
là người có nhiều quyền lực nhất. Người thứ hai là Lê Đức Anh, tương đối
có khuynh hướng bảo thủ nhất, nắm được hậu thuẫn của công an và quân
đội. Nhờ kiêm nhiệm luôn chức Chủ Tịch Hội Đồng Quốc Pḥng, Lê Đức Anh
có ảnh hưởng mạnh mẽ đối với quốc pḥng, nội trị và đối ngoại, nhất là
đối với Trung Hoa.
Do tư thế đó, vào giữa năm 1994, Lê Đức
Anh đưa được Lê Khả Phiêu, chủ nhiệm Tổng Cục Chính Trị Quân Đội vào Bộ
Chính Trị trong khi thượng cấp của Lê Khả Phiêu là Đào Đ́nh Luyện, Tham
Mưu Trưởng Quân Đội lại không được vào. Đào Đ́nh Luyện, một người
nghiêng về đổi mới, sau đó cũng bị Lê Đức Anh cùng Đào Duy Tùng loại
khỏi chức vụ. Cùng bị loại với Đào Đ́nh Luyện là một số tư lệnh quân
khu. Kể từ đó, Lê Đức Anh trở nên một Chủ Tịch Nhà Nước có thế lực mạnh
nhất sau khi Hồ Chí Minh chết và thế lực này đă kéo dài nhiều năm sau.
Tuy chỉ đứng hàng thứ ba và đứng đầu phe
đổi mới, một phe chiếm thiểu số trong Bộ Chính Trị, nhưng Vơ Văn Kiệt
cũng có một tư thế mạnh mẽ v́ nhờ những biện pháp kinh tế của ông, kinh
tế Việt
Phe bảo thủ không thể không biết đến những
thành quả kinh tế phát triển và đó là một yếu tố quan trọng giúp cho chế
độ độc đảng của họ có thể tiếp tục tồn tại. Hơn nữa, ngay cả phe quân
đội cũng hưởng lợi khi họ cũng có những tổ hợp rất lớn như những công ty
xây dựng, cơ khí, hóa chất, hàng không, thông tin, điện tử... để kinh
tài nên đă không mạnh mẽ phản đối cởi mở kinh tế. Nhờ t́nh h́nh kinh tế
trong vùng đang thịnh vượng và Việt Nam là một vùng thị trường tương đối
chưa được khai thác, trong mấy năm đầu của thập niên 1990, kinh tế Việt
Nam mỗi năm tăng khoảng 8%. Kinh tế càng khá hơn, phe đổi mới càng cảm
thấy tự tin, càng được rảnh tay nên họ cũng không muốn đụng chạm ǵ với
phe thủ cựu. T́nh trạng chịu đựng nhau để hợp tác này của hai phe đă kéo
dài được khoảng 3 năm, cho tới năm 1995, khi đảng Cộng Sản dự trù họp
Đại Hội Đảng Lần Thứ VIII vào cuối tháng 6, 1996, th́ cả hai phe bắt đầu
huy động lực lượng để tranh giành quyền lực một cách quyết liệt hơn.
Chú thích:
1. Trích thư của Vơ Nguyên Giáp gửi Trung
Ương Đảng năm 1991.
2. Về Đặng Đ́nh Loan, theo cựu Đại Tá Nhà
Báo Nguyễn Trần Thiết, Loan đă bỏ Đảng 20 năm. Nhờ thế lực của Lê Đức
Anh, được phục hồi đảng tịch và khuyến dụ được Thành Ủy Huế mời nói
chuyện ngày 20-11-96 tại khách sạn Thắng Lợi. Trong buổi nói chuyện,
Loan nói người chỉ huy Điện Biên Phủ là Nguyễn Chí Thanh chứ không phải
Vơ Nguyên Giáp. Ngoài ra Loan c̣n tố Giáp thân Liên Xô, và là nguyên
nhân của những thiệt hại trong trận Mậu Thân. Người cho phép Loan nói
chuyện là Tỉnh Ủy Thừa Thiên tên Vũ Thắng, sau đó mất chức.
3. Ông Nguyễn Xuân Oánh hồi nhỏ được phong
trào Đông Du đưa qua học ở Nhật Bản, sau đó qua Hoa Kỳ tốt nghiệp Đại
Học Harvard, trở về miền Nam làm phó thủ tướng đặc trách kinh tế một
thời gian. Nhờ vợ là Thẩm Thúy Hằng, trước đây là một minh tinh màn bạc
ở miền Nam, có liên hệ họ hàng với Vơ Văn Kiệt nên ông được Vơ Văn Kiệt
lănh ra khỏi tù và cử làm Trưởng Ban Cố Vấn Kinh Tế trong thời gian Vơ
Văn Kiệt làm Bí Thư Thành Ủy hồi năm 1981 (hồi kư của Giáo Sư Nguyễn Như
Cương). Nhờ sự cố vấn của ông, kinh tế của thành phố HCM đă vượt qua
được những khó khăn do hậu quả của cuộc cải tạo công thương nghiệp. Mấy
năm sau, ông lập một hăng cố vấn thương mại và tài chánh (NX Oanh
Associates) ở Sài G̣n. Một trong những người hùn hạp với ông là Colby,
cựu giám đốc CIA (tài liệu trong cuốn Dragon Ascendent). Trong hồi kư,
ông Nguyễn như Cương đă viết về Nguyễn Xuân Oánh với sự quí trọng.
4. Ngô Bá Thành, tên thật Phạm Thanh Vân,
con của thú y sĩ Phạm Văn Huyến, được Tạ Bá Ṭng móc nối. Sau khi bị
Tổng Thống Diệm đẩy ra Bắc, ông Huyến sống chật vật trong bóng tối. Ngay
sau 1975, ông mới được kêu ra và cho biết bà Thành, con ông sẽ được cho
làm Chủ Tịch Ủy Ban Nhân Dân thành phố HCM. Nhưng chẳng may cho bà Thành
(và ông Huyến), chuyện này không xảy ra.
5. Về kẻ địch “diễn biến ḥa b́nh” của báo
Quân Đội Nhân Dân: Có lần, báo QĐND đă lên tiếng cảnh giác những “Tây ba
lô” (du khách Pháp nghèo nhiều khi sống lưu lạc trên đường phố) có thể
là kẻ địch. Lần khác, báo tố cáo những nhà đầu tư đến họp hội nghị hay
hội thảo có thể là những nhân viên đế quốc đến điều tra, do thám để phục
vụ trong những âm mưu diễn biến ḥa b́nh. (Robert Templer trong Shadows
and Wind). Kể từ 1991, dù Trung Hoa vẫn hiển nhiên là mối đe dọa chính
cho an ninh lănh thổ, hai tờ báo chính thức là Nhân Dân và Quân Đội Nhân
Dân tuyệt không có bài vở hay tin tức nào có thể làm mất ḷng Trung Hoa.
6. Theo Tiến Sĩ Nguyễn Thanh Giang, đài
truyền h́nh có chiếu lại cảnh Đỗ Mười sang gặp Giang Trạch Dân ở Bắc
Kinh. Lúc đó, Đỗ Mười đă muốn chứng tỏ sự kính ái của ḿnh với những
lănh tụ Cộng Sản Trung Hoa nên đă xồng xộc chạy lên lễ đài ôm chầm lấy
Giang Trạch Dân “ôm hôn thắm thiết”, khiến ông này ngạc nhiên đến sững
sờ.
7. Nhận xét của Lê Khắc: trong bài Đêm
Trước Đổi Mới (thanhnien online).
8. Câu “Tư Tưởng Hồ chí Minh” đặt trong
lời mở đầu của hiến pháp Việt Nam cũng giống như Trung Hoa. Mấy năm sau
này, khẩu hiệu của Trung Hoa là “dưới sự lănh đạo của đảng Cộng Sản
Trung Hoa, nhân dân Trung quốc lấy chủ nghĩa Mác- -Lê Nin, tư tưởng Mao
Trạch Đông, lư luận Đặng Tiểu B́nh và tư tưởng quan trọng ‘Ba đại diện’
làm chủ đạo...” (tư tưởng ba đại diện là của Giang Trạch Dân, đưa ra
trong Đại Hội Đảng năm 2002, theo đó đảng Cộng Sản là đại diện các lực
lượng sản xuất tiến bộ, của nền văn hóa tiến bộ, cho lợi ích của đa số
nhân dân Trung Hoa. V́ thế, đảng không những chỉ đại diện cho giai cấp
công nhân mà c̣n đại diện thêm giai cấp trí thức và tư sản yêu nước).
Chỉ có điều khác nhau là Cộng Sản Việt Nam chưa viết thêm “...lư luận Đỗ
Mười, tư tưởng quan trọng Lê Khả Phiêu...” vào mở đầu điều lệ Đảng.
9. Kinh tế quân đội trích bài “L'armée
Vietnamienne, acteur du development economique' của Carlyle Thayer và
Gerard Hervonet
10. Những người bị Lê Duẩn và Lê Đức Thọ
gán cho tội “xét lại” năm 1963 gồm có các ông: Hoàng Minh Chính, từng là
Viện Trưởng Viện Triết Học, Tướng Đặng Kim Giang, Phó Chủ Nhiệm Tổng Cục
Hậu Cần, Vũ Đ́nh Huỳnh, Vụ Trưởng Vụ Lễ Tân, Trần Minh Việt, Phó Bí Thư
Thành Ủy Hà Nội, các Đại Tá Lê Trọng Nghĩa, Cục Trưởng Quân Báo, Lê Minh
Nghĩa, Chánh Văn Pḥng Bộ Quốc Pḥng, Đỗ Đức Kiên, Cục Trưởng Cục Tác
Chiến, Hoàng Thế Dũng, Phó Tổng Biên Tập Báo QĐND..., các nhà văn, nhà
báo như Vũ Thư Hiên, Phó Tổng Biên Tập Tạp Chí Học Tập Phạm Kỳ Vân,
những ông Nguyễn Kiến Giang, Trần Thư, Phạm Viết, Phùng Văn Mỹ, Nguyễn
Cận, Mai Lâm, Mai Hiến, Minh Tranh, bà Nguyễn Thị Ngọc Lan (giáo sư Anh
ngữ, vợ nhà báo Phạm Viết), Trung Tá Công An Bùi Hồng Sĩ (được nhắc đến
trong ‘Truyện Kể Năm 2000’ của Bùi Ngọc Tấn)... Tất cả đều bị tù đày
nhiều năm. Một số người khác như Lê Liêm (cựu thứ trưởng), Ung Văn Khiêm
(cựu Bộ Trưởng Ngoại Giao), Bùi Công Trừng, Nguyễn Văn Vịnh... không bị
bắt nhưng bị khai trừ khỏi Đảng. Ông Nguyễn Minh Cần, Phó Chủ Tịch Ủy
Ban Nhân Dân Hà Nội cùng Đại Tá Lê Vinh Quốc, Phó Chính Ủy Quân Khu III,
cũng như Thượng Tá Đỗ Văn Doăn, Tổng Biên Tập Báo QĐND phải ở lại Liên
Xô.
11. Thư của Phùng Văn Mỹ gửi ông Nguyễn
Trung Thành (trong Tử Tù Tự Xử Lư của Trần Thư). Cuối thư ông c̣n viết:
“Trong cái mất, chúng tôi thấy cái được và cái được lớn nhất, vô giá, đó
là sự giải thoát. V́ thế quả là bất công nếu có ai đó thương hại chúng
tôi. Tự do ở thời nào cũng quí, nhưng thứ tự do có được bằng sự đổi chác
hay áp đặt th́ không đáng giá một xu. Chỉ có sự tự tại mới là thứ tự do
mang tính tuyệt đối”.
|