http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/radio-journalist-n-an-loc-p2-nn-01022015115714.html

Nhà báo và mặt trận An Lộc

Nam Nguyên, phóng viên RFA
2015-01-02

(P2)

an-loc-tt-thieu-622.jpg

Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu (thứ 2 từ phải sang) đă có một quyết định dũng cảm,

ông đi vào nơi nguy hiểm nhất để tôn vinh những chiến binh tử thủ An Lộc, ngày 7/7/1972.

H́nh chụp từ báo trước đây

 

Tháp tùng TT Nguyễn Văn Thiệu vào An Lộc

An Lộc tỉnh lỵ B́nh Long là một trong ba mặt trận ác liệt nhất trong mùa hè đỏ lửa 1972.  Đại quân Cộng sản Bắc việt quân số 40.000 người có xe tăng pháo binh yểm trợ đă phong tỏa thị xă này trong gần ba tháng. Ngày 7/7/1972 Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu đă có một quyết định dũng cảm, ông đi vào nơi nguy hiểm nhất để tôn vinh những chiến binh tử thủ An Lộc, thăm quân cán chính và người dân c̣n kẹt trong thị xă. Nam Nguyên lúc đó là đặc phái viên của Hệ thống Truyền thanh Quốc gia kể lại chuyến đi mà chỉ có ḿnh anh là phóng viên tường thuật và một thu h́nh viên được tháp tùng.

Công tác đặc trách mặt trận An Lộc của tôi thực sự kết thúc vào ngày 7/7/1972 với kỷ niệm không bao giờ quên. Hôm đó tôi được lệnh vào Đài Phát Thanh Saigon rất sớm, lệnh trên là chuẩn bị máy cassette và băng pin đầy đủ… đi đâu làm ǵ không biết và thêm một lệnh đặc biệt nữa, từ lúc này không được điện thoại liên lạc với bất kỳ ai.

Mọi việc dần dần sáng tỏ trong chuyến đi được bảo mật khác thường, tôi là hành khách của một trong hai chiếc trực thăng UH1D nhưng dành cho VIP có ghế đàng hoàng, người ngồi đàng trước tôi là Đại tướng Cao Văn Viên, Tổng Tham mưu trưởng QL.VNCH. Máy bay bên kia là Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu và ông Hoàng Đức Nhă, Tổng

An Lộc là chiến trường cô đơn, nguyên thủ quốc gia đến thăm th́ tinh thần quân dân ai cũng lên dữ lắm…
-Cựu Chuẩn tướng Mạch Văn Trường

 trưởng Dân Vận Chiêu Hồi một người có nhiều ảnh hưởng với Tổng thống…

Cho đến khi nhận ra những hàng cây cao su bạt ngàn và màu đất đỏ, tôi biết ḿnh đang một lần nữa bay vào An Lộc…Bởi v́ những ngày tháng đặc trách mặt trận An Lộc, tôi đă từng bị rơi trực thăng trong rừng vào ngày 29/4/1972 cũng như đă vào được An Lộc ngày 13/6/1972 để gửi về bài tường tŕnh tại chỗ có lời tướng tử thủ Lê Văn Hưng…

Lần này ngày 7/7/1972 cũng băi B15 gần thị xă, trực thăng đáp an toàn, có lẽ ṿng vây địch đă bị đẩy ra xa hơn, các cao điểm như đồi Đồng Long, đồi 100 đă được tái chiếm, nhưng Đồi Gió, phi trường Quản Lợi vẫn ở trong tay quân Bắc Việt. Nói theo các nhà quân sự, ṿng vây đă dăn ra xa hơn nhưng địch quân vẫn chiếm những vị trí có thể quan sát thành phố An Lộc đổ nát…Địch không pháo kích lúc máy bay đáp xuống băi B15 gần thị xă mà mật danh truyền tin là Khánh Ly, hơn nữa Không quân sẽ phải dọn vùng rất cẩn thận để bảo vệ Tổng thống.

 

Cựu Chuẩn tướng Mạch Văn Trường là một sĩ quan tử thủ An Lộc, lúc đó ông là Đại tá Trung đoàn trưởng Trung Đoàn 8 SĐ5 BB. Ông Mạch Văn Trường và gia đ́nh hiện định cư ở Houston Texas Hoa Kỳ, do sức khỏe chưa hồi phục hoàn toàn sau khi lâm trọng bệnh, cựu Chuẩn tướng Mạch Văn Trường nói vắn tắt:

“An Lộc là chiến trường cô đơn, nguyên thủ quốc gia đến thăm th́ tinh thần quân dân ai cũng lên dữ lắm…”

Ngày 7/7/1972 Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu trong tư cách Tổng tư lệnh quân đội đă có một chuyến đi lịch sử, ông đi vào nơi nguy hiểm nhất nơi mà ông đă ra lệnh tử thủ, thăm quân cán chính và người dân c̣n kẹt trong thị xă. Tôi đă chứng kiến những h́nh ảnh bi hùng, có lẽ Tổng thống Thiệu đă đọc bài diễn văn ứng khẩu hay nhất trong sự nghiệp chính trị của ḿnh. Ông leo lên một chiếc PT76, một trong hàng chục chiến xa của địch bị bắn hạ ngổn ngang trên Dốc Tử Thần. Cử toạ của ông không phải là những nghị sĩ dân biểu com-lê cà vạt, họ là những chiến binh áo trận tả tơi, dân quân cán chính thiếu ăn ở B́nh Long, những người sống sót sau những tháng dài bị vây hăm. Những tràng pháo tay này mới thực sự xuất phát từ trái tim, không phải những tràng pháo tay từng làm gián đoạn những bài diễn văn về chính sách quốc gia, khi ông đọc trước lưỡng viện Quốc hội. Ở những nơi chốn đó có những tràng pháo tay v́ lợi nhuận chính trị, v́ tham vọng quyền lực.

 

Nghiă trang Biệt Cách Dù bên hông chợ nhỏ An Lộc. Thời gian này, Liên đoàn 81 Biệt cách dù đă rời An Lộc nhưng trước khi đi họ đă xây dựng khu nghĩa trang tươm tất hơn, có đài tưởng niệm khắc hai câu thơ huyền thoại: “An Lộc địa sử lưu chiến tích-Biệt cách dù vị quốc vong thân.” H́nh chụp từ sách của Lê Đắc Lực.

 

Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu được tướng Lê Văn Hưng lái xe Jeep đưa đi thăm thị xă An Lộc, lúc ông đứng trên Đại lộ Hoàng Hôn địch quân đă pháo một lượt đạn vào An Lộc. Ông Nguyễn Văn Thiệu cười và nói đấy là họ chào mừng tôi. Tất nhiên vị nguyên thủ quốc gia đă không quên viếng thăm nghiă trang Biệt Cách Dù bên hông chợ nhỏ An Lộc. Thời gian này, Liên đoàn 81 Biệt cách dù đă rời An Lộc nhưng trước khi đi họ đă xây dựng khu nghĩa trang tươm tất hơn, có đài tưởng niệm khắc hai câu thơ huyền thoại: “An Lộc địa sử lưu chiến tích-Biệt cách dù vị quốc vong thân.”

Công việc của tôi trong chuyến đi đặc biệt ngày 7/7/1972 là tường thuật tại chỗ ghi âm ngay từ khi trực thăng của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đáp xuống băi B15. Tường thuật liên tục ngoại trừ những khi Tổng thống phát biểu. Tôi được lệnh khi về Đài chỉ cắt đi những đoạn trống và cho phát ngay trên Hệ thống Truyền thanh toàn quốc. Đi cùng với tôi có một Cameramen và bên Đài Truyền h́nh được chỉ thị sử dụng toàn bộ bài tường thuật tại chỗ của tôi và h́nh ảnh lồng theo đó.

Địch quân đă không chiếm được An Lộc để làm Thủ đô cho MTGP, nhưng thị xă hoang tàn đổ nát này vẫn chưa hết nguy hiểm. Ngày 9/7/1972, sau chuyến đi của Tổng thống Thiệu hai ngày, tướng một sao Richard Tallman của Quân đội Hoa Kỳ đă tử thương tại băi B15 v́ đạn pháo kích, ngay khi ông vừa rời trực thăng. Ông là vị tướng cuối cùng của quân đội Hoa Kỳ tử trận trong chiến tranh Việt Nam.

 

Giữ cho được phần đất của ḿnh đấy là quan niệm cuối cùng của người lính. Khi đă ở trong đó rồi thứ nhất lệnh của ông Tổng tư lệnh là giữ cho bằng được… chết hết th́ thôi và người dân cũng chấp nhận như vậy v́ người ta không có lối chạy, c̣n quân đội bắt buộc phải ở tại chỗ rồi.
-Cựu Trung tá Bùi Quyền

V́ sao CS không thể chiếm An Lộc?

Tại sao, với quân số 4 sư đoàn có xe tăng, pháo binh, pháo pḥng không yểm trợ mà quân cộng sản Bắc việt lại không thể chiếm được An Lộc hoặc buộc quân tử thủ phải đầu hàng? Cựu Trung tá Bùi Quyền vào tháng 4/1972 mang cấp bậc Thiếu tá Trưởng ban 3 hành quân của Lữ đoàn 1 Nhảy dù, đơn vị tăng viện trực tiếp chiến đấu bên trong An Lộc. 40 năm sau khi giă từ vũ khí, cựu Trung tá Bùi Quyền từ Bắc California Hoa Kỳ nhận định:

“Giữ cho được phần đất của ḿnh đấy là quan niệm cuối cùng của người lính. Khi đă ở trong đó rồi thứ nhất lệnh của ông Tổng tư lệnh là giữ cho bằng được… chết hết th́ thôi và người dân cũng chấp nhận như vậy v́ người ta không có lối chạy, c̣n quân đội bắt buộc phải ở tại chỗ rồi. Địch quân có thể tính lầm chuyện họ nghĩ với bom đạn pháo kích như vậy th́ người lính sẽ nao ḷng, sẽ phải bỏ ngũ mà họ quyên rằng, bỏ ngũ cũng chết v́ ra khỏi cái hố của ḿnh th́ có thể chết rồi. Đó là lư do mà dân cũng như quân đều chấp nhận. Có những người dân thuần túy như nhân dân tự vệ mấy em trong đó họ cũng cầm súng họ đánh như thường v́ biết rằng không đánh th́ cũng chết…Đó là lư do chính c̣n những danh dự trách nhiệm th́ nó hơi cao, thực sự lúc đó trước cái chết th́ ai cũng phải chống cự để mà sống. An Lộc vững là v́ thứ nhất quân ở trong đó thừa lệnh giữ và thứ hai nữa là trên phương diện chiến trường địch bao vây chung quanh ra rồi c̣n chết dễ hơn ở trong đó.”

 

Với 7 trận tấn công thẳng vào An Lộc trong hai tháng 4 và 5/1972  quân CSBV tổn thất 27 xe tăng bên trong thị xă. Trong hồi kư “Trận An Lộc 93 ngày”, Cựu Chuẩn tướng Mạch Văn Trường kể lại trong trận tấn công đầu tiên vào An Lộc ngày 13/4/1972  địch quân đă bị tổn thất 15 chiến xa, 3 chiếc do trực thăng vũ trang Cobra của Hoa Kỳ bắn hạ, c̣n 12 chiếc khác bị quân trú pḥng hạ. Từ Houston Texas cựu Chuẩn tướng Mạch Văn Trường phát biểu:

“Trung đoàn 8 của tôi, lúc đó là Trung đoàn mạnh nhất thành ra ông tướng Hưng giao cho Trung đoàn 8 giữ mặt Bắc là hướng chính địch đánh từ Bắc xuống Nam từ Lộc Ninh xuống An Lộc. Thành ra tôi cũng có ư kiến là bây giờ nếu địch đánh cấp sư đoàn mà địch có chiến xa th́ phải đối phó bằng cách nào? Chuyện đối phó bằng ly cách giữa bộ binh và chiến xa chuyện này nếu mà c̣n có sức để kể th́ nghe hay lắm….có nhiều cái đặc biệt lắm tôi rất tiếc không có sức khỏe …”

 

Chiến trường An Lộc 1972. H́nh chụp từ sách của Lê Đắc Lực

 

Trong số các đơn vị VNCH bên trong An Lộc, chỉ có nhảy dù từng thử lửa với chiến xa địch ở mặt trận ngoại biên, tuy nhiên không phải ở mức độ qui mô như trong trận An Lộc.

Cựu Trung tá nhảy dù Bùi Quyền nhận định về sự kiện xe tăng địch quân chạy vào bên trong An Lộc đều bị hạ. Ông nói:

“Đánh xe tăng th́ có thể các đơn bị bộ binh ở trong đó họ chưa đánh bao giờ nhưng nhảy dù th́ đă đánh với xe tăng nhiều lần, từ Hạ Lào cho tới Cămpuchia…Thực sự cũng không có ǵ đáng sợ lắm v́ nó (xe tăng) chỉ có hỏa lực thôi, nó không có bộ binh đi kèm th́ chỉ là những mồi ngon thôi…nó đóng kín và chạy th́ có thấy ǵ đâu, trong An Lộc xe tăng nó bắn nhưng không ngóc được đại bác lên trên cao cho nên ở trên những tầng lầu ‘sút’ nó…thứ hai An Lộc nhỏ lắm, bắn phía sau nó tất cả vũ khí bắn phía sau nó là nó tiêu, hoặc là bắn cháy xích nó th́ nó tiêu…An Lộc nhiều hẻm lắm mà dân ở trong đó những toán đi diệt tăng là dân địa phương từ phía sau xịt M72 trúng là nó bị… sau này Mỹ đưa loại hỏa tiền chống chiến xa trang bị trên trực thăng Cobra th́ bắn trúng là tiêu.”

 

Cựu Đại úy Biệt Cách dù Lê Đắc Lực người từng được trực thăng vận vào An Lộc ngày 15/4/1972. Từ Houston Texas nơi quê hương tạm dung, ông Lê Đắc Lực hồi tưởng:

“Từ trước tới nay chúng tôi chưa bao giờ chạm địch mà có chiến xa yểm trợ, là những người chuyên nghiệp trên các mặt trận chúng tôi có giao động một đôi phút đầu tiên thôi. Bọn tôi nhảy vào trong đó thấy được chiến trường lúc đó đă quá bi đát rồi, hơn nữa lại đụng phải chiến xa của địch, chúng tôi rất giao động, nhưng chúng tôi là lực lượng đưa vào để giải quyết và tiếp cứu chiến trường nên tinh thần chiến đấu vẫn vững vàng, dưới quyền chỉ huy của Trung tá Phan Văn huấn chúng tôi đă được tác động rất mănh liệt và không chùn bước chiến đấu diệt tăng, chúng tôi đă thành công với chiến thuật diệt tăng bằng những quả đạn đại bác nhét TNT vô và dùng con cóc của ḿn Claymore để bắt vào đó và đặt trên đường. Khi chiến xa đi qua chúng tôi bấm cho nổ quả đạn, ngoài việc sử dụng XM 202 và M72 chúng tôi sử dụng cách đó rất có hiệu quả, xe tăng địch bị phá hủy và trên đường tạo ra những lỗ hổng lớn xe tăng tới sau không vượt qua được. Nhờ phát kiến của Trung tá Huấn cho nên xe tăng không c̣n là một trở ngại lớn đối với Liên đoàn 81 Biệt cách chúng tôi.”

 

Mặt trận An Lộc để lại những kư ức mà tôi không thể quên trong đời phóng viên. Từ việc trực thăng bị bắn rơi ở vành đai An Lộc ngày 29/4/1972 tới dấu ấn 13/6/1972 vào được An Lộc gởi về bài tường tŕnh tại chỗ với cuộc phỏng vấn tướng Lê Văn Hưng và sau cùng là chuyến tháp tùng Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu vào An Lộc ngày 7/7/1972.     Một giai đoạn lịch sử đă kết thúc, nhưng trong giấc ngủ đôi khi tôi nghe tiếng cánh quạt trực thăng phần phật gió và tiếng đạn pháo nổ nháng lên ánh lửa màu da cam.