Trong Chiến tranh VN, Tết Mậu Thân là cái Tết khó mà quên
đối với người dân Việt ở thành thị. Nói đến Tết Mậu Thân là
phải nói đến cảnh Việt Cộng vi phạm hưu chiến, bất thần tấn
công thành phố, nhà cháy, người chết ở đô tỉnh thị. Nhưng
tội ác ghê tởm nhứt của Việt Cộng là thảm sát, đập đầu, chôn
sống hàng mấy ngàn người ở Huế. VC giết một cách dă man hàng
5000 người Việt và ngoại quốc mà truyền thông đại chúng Mỹ
không đưa thành tin hàng đầu, trái lại thổi pḥng vụ Tướng
Nguyễn ngọc Loan bắn chỉ một Việt Cộng tại trận lẽ ra phải
bắt làm tù binh và thổi pḥng vụ Mỹ Lai như là một cuộc
thảm sát do quân nhân Mỹ gây ra
Nhơn dịp một cái Tết gần đây, nhà báo suốt đời phục vụ cho
truyền thông đại chúng Mỹ nay đă hồi hưu, Ô. James O.
Clifford Sr. nhận định, cho vụ VC thảm sát ở Huế là ' vụ
thảm sát bị quên lăng tại Huế' của truyền thông Mỹ trong
Chiến tranh VN, đáng cho người Mỹ gốc Việt suy gẫm. "Phải
chăng những tường thuật về các vụ thảm sát Mỹ Lai và Huế là
một trường hợp lịch sử về sự đạo đức giả của báo chí? Phải
chăng cuộc tàn sát tại Huế là cuộc tàn sát được giấu kín
nhất?" Và Ong trả lời sau nhiều năm, tự vấn lương tâm và
sưu khảo, kiểm chứng và lúc hồi hưu. Rằng "Đúng như vậy, nếu
ta tin vào ngành truyền thông đại chúng Hoa kỳ cũng như
trong môn học về lịch sử. Đó là lời kết luận của tôi sau 40
năm làm báo, phục vụ trong hai hăng thông tấn quan trọng
nhất thế giới là United Press quốc tế (UPI) và Assocated
Press (AP)."
Ong kể qua bản dịch của Từ Uyên, "Tôi về hưu năm 2000 và
như vậy ra khỏi ngành truyền thông, một ngành được coi như
liên hệ tới nhiều cơ quan khác và nhằm thổi c̣i ra lệnh. Có
thể việc giới hạn mọi báo cáo về cuộc tàn sát tại Huế là một
màn giấu giếm cố ư và có tổ chức, đă khiến tôi băn khoăn
ngay từ khi tôi c̣n là phóng viên non trẻ phục vụ cho UPI,
lúc tôi được đọc thông cáo ngắn ngủi về vụ thảm sát này..
Cuộc thảm sát có tổ chức giết ít nhất 2810 thường dân tại
Huế (nhưng theo Douglas Pike, một nhà khảo cứu về Việt Nam,
nạn nhân lên tới 5700 ) gồm ngoại kiều, trí thức, lănh tụ
tôn giáo, chính trị gia và nhiều người khác. Mồ chôn tập thể
được t́m thấy tại Huế ngày 26 tháng 2, 1968 sau khi chiếm
lại Huế, đáng lẽ xứng đáng là đề tài mà giới truyền thông
phải nói lên nỗi khủng khiếp của cuộc thảm sát này.. Nhưng
tôi chờ đợi năm này qua năm khác không ai nhắc tới chuyện
này... Thí dụ rơ rệt: Hăng Associated Press Television and
Radio Association họp Đại hội năm 1998 và trưng bày những
bức h́nh coi như vĩ đại nhất trong 150 năm qua. Và ta thấy
ǵ: Thế chiến thứ hai được tượng trưng qua bức h́nh Dựng cờ
tại IWO JIMA và h́nh binh sĩ khải hoàn chiến thắng trở về,
chiến tranh Cao Ly được tượng trưng qua cánh tay lính Mỹ
chết cứng đơ chĩa qua lớp tuyết dày.
Trận chiến tại Việt Nam trái lại trưng ra h́nh ảnh do Eddie
Adams chụp năm 1968 cho thấy một sĩ quan Việt Nam bắn chết
một tên khủng bố, cùng với h́nh em gái trần truồng chạy ra
sau trận thả bom napalm năm 1972. Không một lời b́nh luận,
không một hàng ghi chú. Khi nh́n hai bức ảnh đó người coi có
cả ngàn câu phỏng đoán về nơi xuất xứ của các tấm h́nh. Bức
h́nh chụp trong cuộc tấn công Tết Mậu Thân đă nhằm chứng
minh cho nhiều người rằng Hoa kỳ đang trợ giúp một chính thể
coi bắn giết như một tṛ đùa. Người lảy c̣ chính là Tướng
Nguyễn ngọc Loan chỉ huy trưởng Cảnh sát....
Tôi rất ngạc nhiên khi cảm thấy lương tâm dành cho chiến
tranh tại Việt Nam chỉ nghiêng về một phía. Vụ thảm sát tại
Huế xảy ra trước vụ Mỹ Lai hai tháng. Vậy việc thiếu sót
thông tin, không tường thuật phải chăng v́ lư tưởng thiên
lệch...Thực vậy, khi nói tới Mỹ Lai, người ta tăng dần số
nạn nhân, khi nói tới Huế người ta lại giảm số thường dân bị
thủ tiêu. Hăng AP truyền đi ngày 13 tháng 3, 1998 từ Hà Nội
kể lại chuyện tại Mỹ Lai em nhỏ được Thompson cứu và kết
luận 504 người bị thảm sát. Đài CNN tường thuật nhân dịp kỷ
niệm Mỹ Lai cho biết qua các loa phóng thanh tại địa điểm
làm lễ kỷ niệm kể lại quân xâm lược Mỹ giết hại 407 nạn nhân.
C̣n về vụ Huế rơ ràng các phóng viên cố t́nh né tránh. Ngay
cả phóng viên hăng AP Peter Eng khi đi một ṿng theo các vị
Mỹ dùng xe đạp du lịch Việt Nam ngày 10 tháng 1, 1994 cũng
kể lại lộ tŕnh các vị này đi qua các vùng đă xảy ra kịch
chiến như Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngăi và nhất là Mỹ Lai nơi
quân Mỹ giết vài trăm dân lành. Thấy chưa: họ coi Huế là
chiến trường c̣n Mỹ Lai là nơi bị thảm sát. Họ không nhắc
tới tội ác tàn sát dân lành tại Huế.
"Việc không cho viết lên hàng đầu các tin quan trọng là
nguyên nhân của sự giấu giếm thảm sát ở Huế. Và đó là bài
học cho những ai tin vào truyền thông đại chúng tại Hoa Kỳ,"
Đó là kết luận của tôi sau 40 năm theo đuổi nghiệp phóng
viên, một sự nghiệp tôi theo đuổi trong đời làm việc với
United Press International và The Associated Press, hai hăng
thông tấn lớn nhất thế giới.
Tôi t́m được một tài liệu của tổ chức RAND liên hệ tới hoạt
động của Mỹ tại Huế và t́m được một tài liệu nhặt được: cuốn
sổ tay của một cán bộ cao cấp Bắc Việt hành quân trong vùng
Huế. Tài liệu này cho biết đại thắng v́ đă tiêu diệt được
3000 cán bộ VNCH trong đó có phó tỉnh trưởng bị sát hại. Tất
cả ngụy quyền từ cấp xă tới tỉnh đều bị tan vỡ. Tài liệu này
không phải do VNCH kiếm được mà do Đệ nhất Sư đoàn Không kỵ
Hoa Kỳ t́m thấy ngày 12 tháng 6, 1968.
Những ǵ đă xảy ra tại Huế nay rơ ràng hơn sau 30 năm im hơi
lặng tiếng. Cựu Phó Tổng thống Al Gore đă khẳng định một
điều mà ai cũng biết từ lâu: "Thật là một lầm lẫn lớn cho
những ai nghĩ rằng chiến tranh VN là sai khi cho rằng VC chỉ
là những người nhà quê chiến đấu giành độc lập. Họ là công
cụ của miền Bắc từ đầu đến cuối."
Và mặc dầu báo chí vẫn im hơi lặng tiếng nơi mục tin tức th́
trong mục B́nh luận của tờ Register-Guard of Eugene tại
Oregon ngày 6 tháng 2, 1998 thấy đăng thơ của độc giả:
Donald May, ông cho biết ông là cựu chiến binh của sư đoàn
101 Nhảy dù.
Để nối tiếp bài viết của AP nhân kỷ niệm 30 năm ngày Tết Mậu
Thân ông viết: "Bài về vụ thảm sát Huế thiếu một đoạn, tôi
xin bổ túc: 'Mỹ Lai là một lỗi lầm, nhưng thảm sát tại Huế
đă bị báo chí bỏ quên và người Mỹ do đó không có dịp biết
đến.'"
Nếu truyền thông đại chúng Mỹ, trong đó có phát thanh, phát
h́nh, và báo chí phản chiến biến thất bại của Việt Cộng
trong trận Tết Mậu Thân ở Việt Nam thành thất bại của Mỹ và
Việt Nam Cộng Ḥa ở Mỹ, th́ vụ Việt Cộng thảm sát hàng năm
ngàn người Việt ở Huế rơ rệt là một hành động cố ư gạt qua
một bên do thiên kiến của truyền thông đại chúng Mỹ. Đó là
một tội trước tóa án lương tâm của con người lương thiện và
với đức nghiệp của người làm truyền thông đại chúng. Đó cũng
là một kinh nghiệm mà độc giả, khán thính giả người Mỹ gốc
Việt cần rút ra để có thái độ dè dặt đối với truyền thông
đại chúng Mỹ. Họ không độc lập, không vô tư, không hai hay
nhiều chiều như ḿnh tưởng đâu, để đừng quá tin mà mắc, đừng
quá nghe mà lầm.
Cũng v́ vậy mà quần chúng thầm lặng không chấp nhận thầm
lặng nữa. Đó cũng là lư do tại sao có nhiều blogs, nhiều
youtubes, nhiều paltalks không chấp nhận độc quyền truyền
thông của ngành truyền thông chuyên nghiệp, truyền thống.
Quần chúng nhờ khoa học, kỹ thuật tin học, đă cố gắng phá vở
độc quyền không ghi trong hiến pháp, đệ tứ quyềncu?a ngành
truyền thông ḍng chánh, truyền thống, chuyên nghiệp có
quyền ăn, quyền nói, quyền gói ư kiến khác của những người
làm truyền thông Mỹ. Nếu không có những sáng kiến do khoa
học kỹ thuật tin học đó, th́ thế giới khó mà có những h́nh
ảnh, tin tức về cuộc cách mạng áo cà sa bất thành ở Miến
Điện. Hay những cuộc đấu tranh của người Việt, mà đất nước
con người Việt không c̣n nằm trong đề tài, đề luận của cho
truyền thông đại chúng Mỹ. Trái lại truyền thông đại chúng
Mỹ chú ư CS Hà nội như là " chánh quyền" có ngoại giao,
giao thương với Mỹ, đang phát triễn kinh tế, tăng gia 8, 9%,
tránh né nói đến những cuộc đấu tranh cho tư do, dân chủ của
người dân Việt, cũng là niềm tin và giá tri lịch sử của Mỹ