|
|
|
|
Vơ Ngọc Tụng
Ai cũng biết dịp Tết 1968, hai bên lâm chiến, Việt Nam Cộng ḥa và
Cộng sản Bắc Việt đă kư kết đ́nh chiến để đồng bào ăn Tết. Thành phố
Huế chỉ có các đơn vị hậu cần như Công binh, Vận tải, Tạo tác, Quân
y, Quân nhu, Quân cụ v.v...Tại Bộ chỉ huy Tiểu khu Thừa Thiên Huế và
Bộ Tư lệnh Sư đoàn I Bộ binh cũng như các đơn vị tiếp vận, một phần
ba (l/3) binh sĩ được về nhà ăn Tết với gia đ́nh 24 tiếng, và luân
phiên.
Vào lúc 1 giờ 30 đêm mồng 1 Tết cộng quân (CQ) khởi sự đánh chiếm
thành phố. Sau chừng 1 giờ đồng hồ, thành phố Huế gồm 3 quận hành
chánh, doanh trại các đơn vị hậu cần, các cơ sở hành chánh tỉnh Thừa
thiên và thành phố, Bộ chỉ huy Tiểu khu, sân bay Thành nội cũng như
Nội thành đều bị chiếm. Ngoại trừ Bộ tư lệnh Sư đoàn I đóng tại Mang
Cá. Cộng quân phá sập cầu Trường Tiền, đốt chợ Đông Ba, thượng cờ
tại Phú Văn Lâu. Tất cả các cao ốc có sân thượng đều bị chiếm và bố
trí súng ống, pḥng không, đặc biệt là trên thượng thành Thành nội
và các cửa ra vào Thành nội.
Khi biến cố Tết Mậu Thân xảy ra, tôi là một sĩ quan thuộc Pḥng 3 Bộ
tham mưu Sư đoàn I Bộ binh đóng tại Mang cá, Thành nội Huế, nơi duy
nhất không bị Cộng sản (CS) chiếm trong đêm đầu, tức đêm mồng 1 Tết.
Sau đó tôi được biệt phái qua Tiểu khu Thừa Thiên đi làm Quận trưởng
kiêm Chi khu trưởng Phú Thứ - một trong ba quận có nhiều mồ chọn tập
thể dân Huế. Đó là các quận Phú Vang, Phú Thứ và Nam Hoà tỉnh Thừa
Thiên.
Trong 24 ngày chiếm cứ thành phố Huế (gồm 3 quận hành chánh là quận
1 Thành nội, quận 2 phía tả ngạn sông Hương và quận 3 hữu ngạn),
Cộng sản - chủ chốt là thành phần nằm vùng và đám địa phương chẳng
hạn như anh em Hoàng Phủ Ngọc Phan, Ngọc Tường, tên coi tướng số
Diệu Linh v.v... - đă bắt, giết và chôn sống hàng ngàn đồng bào Huế.
Họ đi lục soát từng nhà bắt đi, lập toà án nhân dân để giết như tại
chùa Gia Hội; có nơi đồng bào đến lánh nạn bị họ bắt đi hàng trăm
người như tại nhà thờ Chúa Cứu thế, nhà thờ Phú Cam. Tôi không biết
con số đích xác dân Huế bị giết trong Tết Mậu Thân là bao nhiêu,
nhưng tôi nghĩ không dưới 4.000 người.
Có những hố chôn tập thể là những rănh cát dài hàng trăm thước được
đào sơ sài. Nạn nhân từ 100 đến 200 người bị trói dài với nhau bằng
đủ loại giây, kể cả giây kẽm gai, bắt đứng sát nhau thành hàng ngang
dưới hố. Trước khi dập cát lên họ, nạn nhân bị bắn hoặc đánh bằng
cán cuốc vào đầu Có người không bị thương tích ǵ cũng ngă theo với
các người khác và bị chôn sống. Khi xác được bới lên, nhiều người
thịt hăy c̣n tươi, nhiều người c̣n đủ giấy tờ tùy thân.
Vùng có nhiều hố chôn tập thể hơn cả là vùng cát gần các thôn Xuân
ô, Xuân Đợi, Ba Lăng, Quảng Xuyên, Lương Viện, Viễn Tŕnh. Nạn nhân
bị bắt được CS dẫn đi theo hai lộ tŕnh chính. Một lên hướng Nam Hoà
đi vào khe Đá Mài (nhiều trăm xác được t́m thấy tại đây). Hai qua
ngă Chợ Cống hoặc Dạ Lê gót về các vùng ĐÔng Đổ, Ba Lăng, Lương Viện,
Trường Hà, Mộc Tụ quận Phú Thứ.
Việc t́m kiếm các hố chôn tập thể có nhiều cách. Một trong những
cách đó là dân theo hướng những tiếng rú hăi hùng trong đêm. Bởi khi
bị dồn thành hàng dưới các hố rănh, biết rằng ḿnh sẽ bị hành h́nh
nên các nạn nhân đă rú lên kinh hoàng. Dân các làng chung quanh tùy
theo chiều gió đă nghe rất rơ những tiếng rú ấy trong đêm khuya. Mỗi
cuộc cải táng phải có sự phối hợp chu đáo giữa xă, quận và tỉnh.
Trước hết phải thành lập các toán nhận dạng nạn nhân. Họ là những
người chuyên môn và t́nh nguyện, thường là một nhóm 6 người gồm 3
người đặc trách nhận dạng. Khi lấy xác lên, họ t́m kiếm giấy tờ nếu
có, kiểu và màu sắc áo quần, giới tính, tóc, răng hay những điểm nổi
bật khác. Một người có nhiệm vụ ghi vào phiếu của thi hài và đánh
số. Hai người khác bỏ toàn bộ xác nạn nhân c̣n lượm được vào túi
ny-lông và gắn phiếu cẩn thận. (Thật đáng khâm phục các toán nhận
dạng; hàng ngày họ làm việc liên tục từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều
không mệt mỏi, trong lúc tôi chỉ đứng quan sát mới 20 phút mà đă
muôn té xỉu v́ không chịu nổi mùi hôi).
Các túi ny-lông được chuyển ngay về quận. Tại đây đă thiết lập một
rạp lớn che bằng tôn có sẵn các "tiểu" bằng gỗ để lươm các túi
ny-lông xác rồi kê thành hàng ngang dọc tùy theo số lượng các "tiểu"
Bên trên rạp có thiết lập hai bàn thờ Phật và Chúa. Có các sư luân
phiên đến tụng niệm. Các phiếu nhận dạng được chuyển gấp về đài phát
thanh Huế và pḥng thông tin để loan báo cho thân nhân. Chẳng hạn:
thi hài số... có những điểm đặc biệt ǵ...
Sau ba, bốn ngày hoặc ngắn hơn tùy theo số lượng xác đă t́m được đă
vượt quá số từ 500 - 600, một lễ cải táng được tổ chức trang nghiêm
để đưa lên nghĩa trang Ba Đồn, Ba Tầng gần Nam Giao. Rất nhiều xe
GMC được trưng dụng, mỗi xe chở 10 "tiểu" có gắn biểu ngữ, cờ tang
và có ban nhạc đi theo. lần tổ chức cải táng sau cùng ở Phú Thứ để
dời lên nghĩa trang Ba Đồn và Ba Tầng, người ta đă t́m được 454 xác
Trong đó có một hố với 4 xác (chọn sống, của 2 linh mục và 2 thầy
đại chủng viện. Đó đó là xác linh mục Bửu Đồng và linh mục Đẳng, c̣n
lại hai thầy tôi không nhớ tên). V́ có cảm t́nh riêng với linh mục
Bửu Đồng, tôi đă ḍ theo dấu vết ngài từ họ Sư Lỡ qua các thôn ấp,
gia đ́nh ngài trú ngụ và cuối cùng dân ra chỗ chôn ngài. Trên người
ngài c̣n đủ cả giấy tờ và h́nh ảnh với 1 lá thư do chính tay ngài
viết gởi cho mẹ. Lần đào xác nầy có một số kư giả ngoại quốc đến Bộ
chỉ huy tại quận Phú Thứ. Tôi có ư định mời họ đến tận nơi quan sát
nhưng v́ mỗi lần tổ chức, CS tăng gia hoạt động để phá hoại an ninh
và việc cải táng nên các kư giả không thể đến nơi để thấy tận mắt
được
Một kư giả hỏi tôi, tại sao CS phải giết những người nầy? Tôi trả
lời v́ hai lư do. Thứ nhất là v́ bản chất ác độc thà giết lầm hơn là
bỏ sót của CS. Thứ đến là v́ CS bực tức v́ thái độ bất hợp tác của
dân Huế. Thật vậy, CS đă mong chờ một cuộc nổi dậy của dân Huế. Họ
muốn tổ chức một cuộc biểu t́nh với hàng trăm người tại Phú Văn Lâu
nhưng không ai hưởng ứng. Trong số các nạn nhân có nhiều người là
thương binh cụt chân - tay, là thường dân vô tội, tu sĩ các tôn giáo,
các giáo sư ngoại quốc đang giảng dạy tại đại học Huế. |