♠
www.motgoctroi.com
mến chào bạn
Trở lại Thái Hà
Lữ Giang
Đêm 13 rạng
ngày 14.8.2008, giáo dân
thuộc giáo xứ Thái Hà ở Hà
Nội đă kiệu tượng Đức Mẹ Vô
Nhiễm Nguyên Tội vào khu đất
của giáo xứ bị Công ty May
Chiến Thắng chiếm dụng và
đang định xây cất cơ sở mới.
Khoảng 12 giờ
30 ngày 15.08.2008, giáo dân
lại kiệu tượng Đức Mẹ Ban Ơn
đến. Đây là bức tượng khá
lớn, cao khoảng 1, 8 – 2
mét, được dựng gần tượng Đức
Mẹ Vô Nhiễm. Khoảng 15 giờ
30 giáo dân lại dựng thêm
cây thánh giá cao khoảng 5
mét bằng sắt, trên có tượng
nhỏ Chúa Jesus chịu đóng
đinh.
Lúc đầu, các
nhân viên công lực đă đến
khá đông, nhưng họ không làm
ǵ để ngăn cản giáo dân dựng
tượng và đứng cầu nguyện
xung quanh tượng.
Sở dĩ các
giáo dân Thái Hà đă hành
động như vậy v́ sau nửa năm
xem xét, thành phố Hà Nội đă
ra quyết định nói rằng
“không có cơ sở để giải
quyết tranh chấp” và “sẽ thu
hồi khu đất để làm công
tŕnh công cộng”.
Linh mục
Nguyễn Văn Khải từ ḍng Chúa
Cứu Thế ở Thái Hà nói rằng
đất này được các tu sĩ từ
Quebec, Canada, sang mua từ
đầu thế kỷ, nhưng sau đó bị
chiếm dụng.
Các giáo dân
giải thích thêm: Theo đề
nghị của chính quyền thành
phố hồi tháng giêng năm
2008, giáo xứ đă kiên nhẫn
chờ đợi kết quả thanh tra và
thiện chí giải quyết của
chính quyền. Tuy nhiên, sau
nửa năm chờ đợi, kết quả
nhận được vẫn là câu trả lời
của quá khứ. Ngày 30.6.2008
chính quyền thành phố đă
chính thức trả lời bằng văn
bản cho giáo xứ: “Không có
cơ sở để giải quyết”. Đi xa
hơn, ngày 2.7.2008 chính
quyền c̣n muốn hợp pháp hoá
muộn màng việc chiếm dụng
khu đất nói trên bằng cách
ra văn bản quyết định "thu
hồi khu đất để làm công
tŕnh công cộng”.
Lúc 10 giờ 40
sáng 19.8.2008, lực lượng
công an và công nhân nhà may
Chiến Thắng đă đến tháo bỏ
các ảnh tượng mà giáo dân đă
dựng lên. Được tin này, giáo
dân kéo đến đông, họ lại bỏ
đi.
VÀI NÉT LỊCH SỬ
Nói đến Thái
Hà ấp là phải nói đến Hoàng
Cao Khải (1850–1933). Ông là
một đại thần thân Pháp dưới
triều vua Thành Thái. Năm
1888, ông được thăng làm
Tổng đốc Hải Dương, rồi năm
1890 ông làm Khâm sai Kinh
lược Bắc Kỳ, tước Duyên Mậu
quận công. Thái Hà ấp ngày
xưa là ấp riêng của ông. Ông
đă về hưu và qua đời tại
đây.
Năm 1926, hai
linh mục Hubert Cousineau và
Eugène Larouche thuộc Ḍng
Chúa Cứu Thế
(DCCT) ở Canada đă đến truyền giáo tại Việt
Nam và năm 1928 hai ngài đă
mua một khu đất thuộc ấp
Thái Hà diện tích khoảng 6
héc-ta, nằm cạnh tuyến đường
Hà Nội - Hà Đông, có nhà cửa
đủ để một cộng đoàn sống mấy
năm đầu.
Khu của DCCT
nói trên rộng khoảng 60.000
mét vuông. Ngày 7.5.1929, Tu
Viện Ḍng Chúa Cứu Thế Hà
Nội được chính thức thành
lập tại đây. Sau đó, nhà
thờ, nhà đệ tử, bệnh viện,
trường học và các cơ sở khác
cứ được xây dần thêm. V́
giáo dân quy tụ quanh Ḍng
Chúa Cứu Thế quá đông, nên
giáo xứ Thái Hà đă được
thành lập. Địa chỉ hiện nay
là 180/2 Nguyễn Lương Bằng,
phường Quang Trung, quận
Đống Đa, Hà Nội.
Năm 1954, khi
Cộng Sản tiếp thu miền Bắc
theo Hiệp Định Genève ngày
20.7.1954, Ḍng Chúa Cứu Thế
Hà Nội c̣n lại 5 thành viên.
Năm 1960, hai linh mục bị
trục xuất, hai tu sĩ bị tù
và chết trong tù
(Thầy Văn
và Thầy Đạt), cả tu viện c̣n
lại Linh mục Vũ Ngọc Bích.
Sau đó, nhiều
cơ quan và hàng ngàn cá nhân
đă được chính quyền mới cho
đến chiếm dụng gần hết khu
đất của giáo xứ Thái Hà mà
không có một giấy tờ nào.
Nhà đệ tử giao cho xí nghiệp
Dệt Thảm Đống Đa. Hiện nay,
ngoài một số lớn nhà dân
chiếm dụng, c̣n có các cơ sở
của nhà nước như Trạm 4, Hội
Chữ Thập Đỏ, Uỷ ban nhân dân
phường Quang Trung cũ và
mới, Kho Bạc Nhà Nước,
Trường Học, v.v. Họ chỉ dành
lại cho giáo xứ khoảng 2.700
mét vuông. Giáo xứ đă nhiều
lần đ̣i lại một phần v́ nhu
cầu sinh hoạt tôn giáo,
nhưng không được chính quyền
giải quyết. Sau này xí
nghiệp Dệt Thảm Đống Đa tự
động bán đất Nhà Ḍng cho
Công ty May Chiến Thắng mà
không hề có ư kiến của Linh
mục Vũ Ngọc Bích. Ngày
8.8.1996 Linh mục Vũ Ngọc
Bích đă gửi lá đơn đầu tiên
khiến nại về việc này.
Cuối năm
2006, v́ làm ăn thua lỗ,
Công ty May Chiến Thắng đă
bán một phần khu này cho
công ty Phước Điền có trụ sở
tại Miền Nam. Phần c̣n lại
cũng đă được bán cho một cán
bộ thuộc ngành công an.
Đầu năm 2007,
toàn bộ các khu xưởng may đă
bị phá bỏ, chỉ c̣n chừa lại
hai căn nhà vốn là nhà của
DCCT. Do đó, Ḍng và giáo xứ
Thái Hà đă làm đơn yêu cần
chính quyền trao trả lại khu
đất. Từ đó tới nay, DCCT và
giáo xứ Thái Hà đă nhiều lần
gởi đơn lên các cấp chính
quyền xin giải quyết, nhưng
chính quyền không trả lời
dứt khoát.
Ngày
25.7.2007, Linh mục Vũ Khởi
Phụng thuộc DCCT và là Chánh
xứ Thái Hà, có làm một báo
cáo tŕnh Đức Tổng Giám Mục
Hà Nội và Linh mục Bề trên
Giám Tỉnh DCCT Việt Nam về
vụ tranh chấp đất nói trên,
trong đó có cho biết giáo
dân đang cảnh giác việc Công
ty May Chiến Thắng có thể
bán đất của giáo xứ và đang
t́m cách ngăn chận.
CUỘC ĐẤU
TRANH KHỞI ĐẦU
V́ không bán
đất được, đầu tháng 1 năm
2008, giáo dân phát hiện
Công ty May Chiến Thắng đang
chuẩn bị vật liệu để xây cất
cơ sở mới.
Tối hôm
5.1.2008, khi đi cầu nguyện
ở Toà Khâm Sứ, một số giáo
dân phát hiện đang có sự thi
công trên khu đất tranh
chấp. Khoảng 20 giờ 20, giáo
dân bắt đầu kéo ra phản đối.
Công an yêu cầu giải tán và
hứa sẽ buộc Công ty May
Chiến Thắng ngừng thi công.
Tin lời công an, giáo dân ra
về.
Khoảng 8 giờ
30 sáng Chúa Nhật 6.1.2008,
giáo dân thấy xe cảnh sát
chạy náo loạn trên con đường
trước khu đất, và phát hiện
họ đang triển khai đội h́nh
bảo vệ khu đất cho Công ty
Chiến Thắng thi công. Ngay
lập tức, giáo dân kéo ra
phản đối. Hai bên bắt đầu xô
xát nhau. Lúc 14 giờ, công
an đến đông hơn, họ vừa đứng
trong khu đất phía bên kia
tường rào, vừa đứng trên con
đường chạy trước mặt khu
đất. Lúc 14 giờ 20 khoảng
1000 thiếu nhi trong giáo xứ
đă kéo ra tham gia cầu
nguyện cùng các bậc phụ
huynh đang ở sẵn đó.
Khoảng 15 giờ
một linh mục trong nhà thờ
ra hiện trường thăm giáo dân
và gặp gỡ công an. Rất nhiều
người đi theo chụp ảnh quay
phim.
Khoảng 18 giờ
15, giáo dân đổ đến nhà thờ
ngày càng đông. Cả khu vực
trước sau nhà thờ và khu vực
đất bị chiếm cách nhà thờ
khoảng hơn 200 mét, đều nghe
thấy vang lên với giọng
hoành tráng lời thánh ca:
“Hăy vùng đứng! Hăy bừng
sáng! V́ đêm đen bao phủ
trái đất, v́ đêm tối.”
Sau Thánh lễ
chiều, đoàn đồng tế và cộng
đoàn khoảng hơn 2000 người
bắt đầu tiến bước theo thánh
giá nến cao tiến sang khu
đất bị chiếm, đứng trên con
đường tối tăm cạnh khu đất
cầu nguyện trong khoảng hơn
nửa tiếng. Hầu hết nội dung
cầu nguyện là hát thánh ca.
Dân chúng không công giáo
trong khu vực đổ ra xem rất
đông. Khoảng 23 giờ chỉ c̣n
vài chục giáo dân nằm trên
con đường cạnh khu đất và
trong khu băi giữ xe của
giáo xứ. Mọi người thay nhau
cầu nguyện và ngủ.
Sau đó, chính
quyền đề nghi giáo dân tạm
ngưng tranh đấu và Công ty
May Chiến Thắng ngưng xử
dụng khu đất để ban Thanh
Tra Liên Ngành cứu xét và
giải quyết.
MỜI HỌP ĐỂ
THÔNG BÁO!
Ngày
9.4.2008, Linh mục Vũ Khởi
Phụng và các linh mục thuộc
DCCT đang phục vụ tại giáo
xứ Thái Hà được mời đến “làm
việc” với Đoàn Thanh Tra
Liên Ngành vào lúc 8 giờ 30
ngày 11.4.2008. Phía chính
quyền có 18 người hiện diện
trong pḥng họp. Họ thông
báo cho các đại diện giáo xứ
Thái Hà biết:
(1) Việc Giáo
xứ đ̣i lại/xin lại đất đai
mà Công ty Chiến Thắng đang
quản lư là không có cơ sở để
giải quyết.
(2) Giáo xứ
Thái Hà chiếm đất sử dụng
hợp lệ mà không hợp pháp của
Công ty Vật tư Xi Măng, của
Sở Điện Lực - khu đất thuộc
Đền Thánh Giêrađô.
(3) Giáo xứ
vi phạm luật đất đai và luật
giao thông khi phá tường rào
bảo vệ của Công ty Chiến
Thắng và dựng lều trại ở lề
đường.
(4) Giáo xứ
vi phạm pháp lệnh và nghị
định về tín ngưỡng tôn giáo
khi dựng ảnh tượng, đặt bàn
thờ và đọc kinh cầu nguyện ở
tường rào Công ty Chiến
Thắng và lề đường thuộc
ngánh 49, ngơ 64, phố Nguyễn
Lương Bằng.
Ông Trưởng
Đoàn Thanh tra đề nghị:
- UBND TP Hà
Nội ra quyết định về việc
đ̣i đất của Giáo xứ Thái Hà.
- UBND TP Hà
Nội ra quyết định thu hồi
toàn bộ khu đất thuộc Công
ty May Chiến Thắng đang quản
lư giao cho UBND Quận Đống
Đa làm công viên cây xanh để
phục vụ dân cư trong khu
vực.
- UBND TP Hà
Nội ra quyết định thu hồi
toàn bộ khu đất thuộc Đến
Thành Giêrađô mà báo cáo bảo
là thuộc quyền quản lư của
Công ty Vật tư Xi măng và
thuộc Sở Điện Lực- giao cho
UBND Quận Đống Đa làm tụ
điểm sinh hoạt văn hoá phục
vụ dân cư trong khu phố.
- Đề nghị TP
giao cho Sở Giao thông Công
chánh nghiên cứu xây dựng
tuyến đường phía sau khu
đất.
Đại diện giáo
xứ Thái Hà tŕnh bày khoảng
15 ư kiến. Nội dung khẳng
định Linh mục Vũ Ngọc Bích
chưa bao giờ bàn giao khu
nhà đất của DCCT cho nhà
nước quản lư và nhà nuớc
cũng chưa bao giờ có quyết
định trưng thu khu này, nên
vẫn thuộc quyền của DCCT và
giáo xứ Thái Hà.
Đoàn Thanh
Tra nói rằng ngày 24.10.1961
Linh mục Vũ Ngọc Bích đă kư
giấy bàn giao đất cho nhà
nước quản lư. Đại diện giáo
xứ Thái Hà hỏi lại: Chính
quyền nói ngày 24.10.1961
cha Bích mới giao đất cho
nha nước, tại sao ngày
30.1.1961 chính quyền đă có
quyết định giao đất cho Xí
Nghiệp Dệt Thảm Len Đống Đa?
Đại diện giáo xứ khẳng định
chính quyền đă chiếm đất
không có giấy tờ và giấy bàn
giao do cha Vũ Ngọc Bích kư
là giả mạo. Cho đến khi qua
đời, cha Vũ Ngọc Bích không
bao giờ kư giấy hiến phần
đất này cho nhà nước.
Các đại diện
giáo xứ Thái Hà cũng đă cũng
phản đối nội dung xuyên tạc
của các bản tin trên Đài
Truyền h́nh Hà Nội và các
bài báo trên báo Hà Nội Mới.
Các đại diện hỏi thêm: “Hôm
nay ông Trưởng Đoàn bảo văn
bản báo cáo của Đoàn Thanh
Tra chỉ là “dự thảo” chứ
chưa phải kết luận, vậy tại
sao tối hôm qua, 10.4.2008,
đài Truyền h́nh Hà Nội đă
chiếu văn bản ấy và bảo là
các kết luận của Đoàn Thanh
tra?”
Cuối cuộc
họp, ông Trưởng Đoàn Thanh
Tra đă phát biểu lớn tiếng,
yêu cầu giáo xứ tôn trọng
pháp luật. Ông đề nghị UBND
quận Đống Đa tăng cường vận
động giải thích tuyên truyền
cho giáo dân, rằng hôm nay
(buổi gặp gỡ này) là buổi
tuyên truyền pháp luật!
GIAN MÀ KHÔNG NGOAN
V́ các cơ
quan chính quyền nói láo nên
tiền hậu bất nhất và để lộ
nhiều mâu thuẫn:
(1) Trong
Quyết định số 2476/QĐ-UBND
của UBND Thành phố Hà Nội
ngày 30.6.2008 ghi rằng ngày
Linh mục Vũ Ngọc Bích kư
biên bản “Hội nghị bàn giao
nhà thống nhất quản lư vào
Nhà nước” là ngày
24.10.1961, và việc bàn giao
trên là để “thực hiện Thông
tư của Thủ tướng Chính phủ
số 73/TTg ngày 7.7.1962”.
Không lẻ việc
kư kết được thực hiện trước
để thi hành một thông tư có
sau đó hay sao?
(2) Quyết
định số 76/SQL-NĐ của Sở
Quản lư Nhà đất Hà Nội nói
đă “giao đất cho Xí nghiệp
Thảm Len Hà Nội sử dụng khu
đất và nhà sẵn có trong khu
vực Nhà thờ Nam Đồng Thái –
Hà diện tích 16.296 m2” th́
văn bản đó lại được kư ngày
30.1.1961. Như vậy Sở này đă
giao đất cho Xí nghiệp Thảm
Len Hà Nội đến gần 10 tháng
trước khi Linh mục Bích “bàn
giao” đất?
(3) Công văn
số 1784/TNMT&NĐ-CS của Sở
Tài nguyên Môi trường và Nhà
đất Hà Nội lại nói “ngày
24.11.1961 Linh mục Bích đă
bàn giao khu đất Thái Hà qua
nhà nước quản lư”, tức bàn
giao sau ngày ghi trong
Quyết Định của UBND đến một
tháng!
(4) Công văn
lại ghi: “Linh mục Vũ Ngọc
Bích (người quản lư) đă bàn
giao khu đất Thái Hà qua Nhà
nước thống nhất quản lư.”
Nhưng khu đất Thái Hà bao
gồm cả nhà thờ, bệnh viện,
ḍng tu, vậy tại sao cho đến
nay nhà thờ Thái Hà vẫn
thuộc Ḍng Chúa Cứu Thế?
Xem lại th́
ngày 24.11.1961 thật ra là
ngày chính phủ bắt các cơ sở
tôn giáo phải kê khai tài
sản của nhà thờ và các cơ sở
tôn giáo. Các cơ sở tôn giáo
chỉ làm tờ khai chứ không hề
“hiến, tặng, bàn giao” ǵ
cả!
(5) Chính
quyền bảo căn cứ vào nhu cầu
sinh hoạt tôn giáo hiện nay,
giáo xứ Thái Hà có diện tích
phù hợp, đă được chính quyền
các cấp tạo điều kiện xây
dựng khu nhà 7 tầng trong
khuôn viên khu vực Nhà thờ
đủ để sinh hoạt. Nhưng hiện
nay số giáo dân xung quanh
đến dự lễ Chúa Nhật có khi
lên đến 7.000 người, sân nhà
thờ không có đủ chỗ để đứng
chứ đừng nói vào trong nhà
thờ.
Không chứng
minh được Linh mục Vũ Ngọc
Bích, người quản lư tài sản
của DCCT ở Hà Nội đă “bàn
giao” đất, nhà cầm quyền đă
đưa ra luận điệu khác để căi
chày căi cối:
“Căn cứ vào
hồ sơ lưu trữ và kết luận
liên ngành ngày 3-5-2007,
căn cứ vào Luật Đất đai năm
2003 và Nghị định 181 của
Chính phủ về thi hành Luật
Đất đai, căn cứ vào Điều 1
Nghị quyết số 23 ngày
26-11-2003 của Quốc hội về
nhà đất do Nhà nước quản lư
và chính sách cải tạo nhà
XHCN trước ngày 1-7-1991
th́: “Nhà nước không xem
xét lại chủ trương chính
sách và việc thực hiện các
chính sách về quản lư nhà
đất và chính sách cải tạo
XHCN liên quan đến nhà đất
đă ban hành trước ngày
1-7-1991”.
Từ những quy
chiếu như trên, nhà cầm
quyền kết luận: “Việc Linh mục Trịnh Ngọc Hiên có
đơn xin được giao lại khu
đất do Công ty may Chiến
Thắng đang quản lư sử dụng
là không có cơ sở pháp lư để
giải quyết.”
Vấn đề căn
bản ở đây là nhà cầm quyền
không chứng minh được đă có
văn bản trung thu khu đất
của DCCT, trong đó có giáo
xứ Thái Hà. Khi chưa có
quyết định trưng thu, khu
đất đó vẫn c̣n thuộc DCCT.
Không căi lư được, hôm
27.8.2008, chính quyền - qua
lệnh của Công An quận Đống
Đa, cho biết Công An đang
làm thủ tục khởi tố nhưng
người đến cầu nguyện tại khu
đất Thái Hà do Công ty Chiến
Thắng chiếm dụng. Họ cho
rằng linh mục và giáo dân vi
phạm "tội hủy hoại hoặc cố ư
làm hư hỏng tài sản" và "tội
gây rối trật tự công cộng"
theo Bộ Luật H́nh Sự,
Trong cuộc họp báo sáng
27.8.2008, Cơ quan Công an
quận Đống Đa cho biết Thượng
tá Nguyễn Văn Thành, Phó Thủ
Trưởng Cơ Quan Cảnh sát Điều
tra quận Đống Đa đă ra quyết
định khởi tố vụ án h́nh sự
mang số 524 về 2 tội danh
quy định trong Bộ Luật H́nh
Sự:
1.- "Tội hủy hoại hoặc cố ư
làm hư hỏng tài sản" theo
điều 143.
2.- "Tội gây rối trật tự
công cộng" theo điều 245.
Một số giáo dân đă nhận được
giấy công an mời triệu tập
điều tra. Người đầu tiên
nhận được giấy đến Công An
“làm việc” là ông Lê Quang
Kiện. Đây là bắt đầu một
chiến dịch mới đe dọa và
khủng bố tinh thần giáo dân.
Nhưng tất cả đều không sợ
sệt trước bạo quyền, họ vẫn
đến cầu nguyện và càng ngày
càng có nhiều giáo dân từ xa
đến để ủng hộ tinh thần. C̣n
các công an ngồi vạ vật chỗ
này chỗ kia, tỏ ra mệt mỏi,
ră rời.