Cuộc chiến trong nội bộ Giáo Hội Phật Giáo Ấn Quang ngày càng trở nên quyết liệt. Ngoài những văn thư tranh luận qua lại giữa hai phe, trong những tuần gần đây, tại Orange County, California, Hòa Thượng Thích Chân Thành và Thượng Tọa Thích Quảng Thanh đã lên các đài phát thanh AM 1480 và AM 1190 “oanh tạc” dữ dôi Giáo Chỉ Số 9 của Đức Tăng Thống Huyền Quang và chỉ trích “đạo hữu Võ Văn Ái đi từ sự qua mặt đến ngạo mạn, từ ngạo mạn đến lộng hành và khinh suất tất cả.”. Đặc biệt, trên chương trình “Tiếng Từ Bi” của nhóm Đạo Tâm, vào lúc 8 giờ tối 8.11.2000, Hòa Thượng Chơn Thành đã đọc một bài thuyết pháp khá dài, trước hết tung hỏa mù để biện minh tại sao “GHVNTN từ năm 1964 trở thành một thứ giáo hội nhức nhối” (như theo Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam, tổ chức “Mừng Giải Phóng” và “Sinh Nhật Bác Hồ”, bị Việt Cộng gọi là “Phật Giáo Phản Động”, đem Giáo Hội Ấn Quang sát nhập vào Giáo Hội Nhà Nước...) bằng cách tấn công Thiên Chúa Giáo và hai chế độ Việt Nam Cộng Hòa với những sự kiện lịch sử ngụy tạo, sau đó tấn công Võ Văn Ái. Đây là vấn đề chúng tôi sẽ “tiếp chuyện” với Hòa Thượng Chân Thành.

Sau đó, tờ Văn Hóa của Lý Kiến Trúc số tháng 9 và 10 năm 2007 đã đăng một bài phỏng vấn Hòa Thượng Thích Chơn Thành, và hai Thượng Tọa Nguyên Trí và Thích Quảng Thanh. Cả ba vị này tuyên bố “Giáo Chỉ số 9: Vô Giá Trị!”

CHỈ BIỆN BÁC VỀ HÌNH THỨC

Bài phỏng vấn của ký giả Lý Kiến Trúc in chữ nhỏ dài hai trang báo. Chúng tôi chỉ ghi lại những điểm chính:

1.- Hòa Thượng Chơn Thành: Về cái Giáo Chỉ số 9 của Đức Tăng Thống Huyền Quang, Hòa Thượng tuyên bố:

“Cái Giáo Chỉ 9 này không có giá trị gì hết! Tôi không nghĩ cái Giáo Chỉ 9 này xuất phát từ Thầy Huyền Quang hay Thầy Quảng Độ. Tại vì sao? Tại vì đạo hữu Võ Văn Ái luôn nói rằng hai ngài luôn luôn bị Cộng Sản – công an canh giữ suốt ngày đêm, vậy thì ai là người đem cái Giáo Chỉ này ra. Có phải không?”

Về lệnh giải tán Giáo Hội PGVNTN tại hải ngoại, Hòa Thượng Chân Thành biện bác:

“Các đại lão hòa thượng trong nước không hiểu các sinh hoạt chính trị của các quốc gia trên thế giới này. Ở Mỹ, chùa nào thì lo chùa đó, có cả văn bản non-profit của chính phủ Hoa Kỳ họ cấp cho giấy phép hoạt động, các chùa chiền phải ra “city” xin giấy phép xây cất rồi mới được hoạt động. Như vậy họ lấy tư cách gì mà giải tán các giáo hội bên này, chỉ có chính phủ Mỹ mới giải tán được chứ giáo hội lấy gì mà giải tán.”

2.- Thượng Tọa Nguyên Trí: Ký giả Lý Kiến Trúc hỏi ý kiến về cuộc họp báo của Văn Phòng II Viện Hóa Đạo mới hôm thứ bảy 13.7.2007 tại Wesminster, Nam California, Thượng Tọa Nguyên Trí cho biết ông không có mặt hôm đó “vì cái việc làm này có nhiều vấn đề...” Thượng Tọa nói tiếp:

“Xin lỗi, tôi nói rằng hết sức đen tối; cái đen tối đó không phải do Giáo Hội Thống Nhất Việt Nam làm, mà đây là do những bàn tay nhơ nhuốc nhúng vào Giáo Hội để làm công việc đen tối đó... như tôi là người chết sống với giáo hội mà ai cũng biết cả, mà khai trừ như vậy, khai trừ tất cả những người con của Giáo Hội vô lý, như Thích Nguyên Trí “bị đuổi” thì tự hỏi nguyên nhân nào bị đuổi, mà tất cả các năm châu cũng bị như vậy sao? Hoàn toàn không biết sự thật! Ma giáo hoàn toàn, không đúng sự thật.”

3.- Thượng Tọa Quảng Thanh: Thượng Tọa cho rằng các thành viên mới của Văn Phòng II Viện Hóa Đạo, tuy được gọi là lãnh đạo mà không biết gì về hành chánh. Theo Thượng Tọa, một giáo hội được bầu bán hay được công cử, mà khi giải tán thì không có cái đại hội nào hết, cho dù có một buổi họp sơ đẳng cũng không có. Thượng Tọa hỏi: “Những người lãnh đạo này có biết hành chánh hay không và họ làm như vậy họ có thấy trái lương tâm hay không?”

Sau đó, Thượng Tọa cũng lặp lại luận điệu của Hòa Thượng Chơn Thành, cho rằng: “Pháp lý, pháp nhân của mỗi quốc gia như Hoa Kỳ, Pháp, Canada, một ngôi chùa chỉ chịu pháp lý của quốc gia đó và cái giáo hội được thành hình cũng chịu pháp lý, pháp nhân của chính phủ đó...” Vị thế, Thượng Tọa đặt câu hỏi rằng “làm sao giải tán được?”

Cuối cùng, Thượng Tọa cho biết: “Đã có nhiều vị tăng về Việt Nam thỉnh HT Huyền Quang về Giáo Chỉ này, ngài không biết! Giáo Chỉ này chỉ là sự ngụy tạo.”

***

4.- Một vài nhận xét: Qua lời phát biểu của ba tăng sĩ nói trên, chúng tôi có hai nhận xét sau đây:

Nhận xét thứ nhất, Hòa Thượng Chơn Thành và Thượng Tọa Quảng Thanh không nắm vững nguyên tắc về tách biệt giữa quốc gia và giáo hội (separation of church and state) và giữa thế quyền với giáo quyền. Trên nguyên tắc, định chề chính quyền và tôn giáo phải được giữ tách biệt và độc lập với nhau (government and religious institutions are to be kept separate and independent of one another). Vì thế, Giáo Hội có quyết thiết lập hệ thống tổ chức riêng của mình khác với cơ cấu của chính quyền và theo một hệ cấp pháp lý riêng.

Một thí dụ cụ thể: Giáo Hội Ấn Quang có thể theo Hiến Chương của Giáo Hội, thiết lập tại Nam Cali hai ban đại diện, một tại Orange County và một tại San Diego. Nhưng sau này, khi thấy hoạt động của ban đại diện ở San Diego không còn thích hợp, Giáo Hội có quyên giải tán. Chuyện ban đại diện của San Diego có được giấy phép của chính quyền để hoạt động hay không và có xin được hoạt động dưới hình thức “non-profit” để được miễn thuế hay không, không ảnh hưởng gì đến quyền giải tán của Giáo Hội. Nếu ban đại diện San Diego bất tuân lệnh của Giáo Hội, họ có thể ly khai để tiếp tục hoạt động, nhưng không còn thuộc Giáo Hội nữa.

Nhận xét thứ hai: Những phát biểu của ba tăng sĩ nói trên cũng như các kháng thư của một số tăng sĩ, cư sĩ hay Phật tử đều tránh né một sự thật mà dư luận quần chúng muốn biết: Nhóm “Thân Hữu Già Lam” có thật sự muốn hợp tác hay sát nhập vào với Giáo Hội Phật Giáo Nhà Nước như Thượng Tọa Thích Thiện Hạnh đã tố cáo hay không? Đây mới là vấn đề cần được làm sáng tỏ. Cứ tranh luận lòng vòng chẳng giải quyết được gì.

NHƯNG HÀNH ĐỘNG BỊ TỐ CÁO

Để giúp độc giả theo dõi vấn đề, chúng tôi xin tóm lược lại dưới đây các lý do đã được viện dẫn trong Giáo Chỉ số 9 và các văn kiện tiếp theo để ra lệnh giải tán Văn Phòng II Viện Hóa Đạo hải ngoại cũ và thành lập Văn Phòng II mới.

1.- Hòa Thượng Thiện Hạnh, người khai pháo: Khởi đầu, ngày 8.9.2007 Hòa Thượng Thích Thiện Hạnh, Chánh Thư Ký Viện Tăng Thống, từ Huế đã gởi cho Hòa Thượng Viện Trưởng và Ban Chỉ Đạo Viện Hóa Đạo “Bản Phúc trình Phật sự” mang số 8907/VTT/CTK.

Ngoài việc thông báo bản thân Hòa Thượng tại chùa Báo Quốc cùng tất cả chư Tăng thuộc GHPGVNTN Thừa thiên - Huế bị một lực lượng Công an hùng hậu bao vây, cản trở tín đồ đi chùa dự Lễ Vu Lan, không cho chư Tăng đi bái kiến đảnh lễ Đức Tăng Thống ở Bình Định, Hòa Thượng Thiện Hạnh cho biết các sự vụ trầm trọng đang xẩy ra cho Giáo hội trong và ngoài nước như sau:

"Một số Phật tử ở Úc và Hoa Kỳ gọi điện về thăm và bày tỏ sự bất bằng về một số Thượng tọa, Đại đức và Cư sĩ tu xuất đang là thành viên các Hội đồng Điều hành GHPGVNTN-HN tại Úc và Hoa Kỳ lại đi vận động tách khỏi GHPGVNTN là vì sao?".

"Điều mà Phật tử thắc mắc, chúng tôi thấy, đã được cụ thể qua quan điểm của anh Trần Quang Thuận và Bùi Ngọc Đường. Hai anh hồi cuối tháng 6 và đầu tháng 7 năm 2007; anh Trần Quang Thuận chê trách Hòa thượng Thích Quảng Độ. Bùi Ngọc Đường ngoài những lời lẽ như anh Thuận, còn chê bai Giáo hội. Sau hết Bùi Ngọc Đường khuyên chúng tôi từ chức Chánh Thư Ký Viện Tăng Thống để nghỉ ngơi, giống hệt như lời Thượng tướng Công an Nguyễn Văn Hưởng đã khuyên Đức Tăng Thống thôi việc, nghỉ ngơi. Giọng điệu hai anh có vẻ như muốn thỏa hiệp (với Nhà nước) để được sinh hoạt, ý tưởng nầy còn được thấy rõ qua nhóm Thân hữu Già Lam.

"Chúng tôi được biết, ở Tu viện Quảng Hương Già Lam (Gò Vấp, Saigon) cách đây một năm đã hình thành một nhóm có tên gọi "Thân hữu Già Lam". Thành viên khoảng trên dưới 40 vị gồm các thành phần Tu sĩ, Cư sĩ, Cư sĩ tu xuất, có mặt trong nước, ngoài nước khắp các châu lục. Các vị sinh hoạt dưới dạng Tăng già, chưa dám đứng hẳn vào Giáo hội Phật giáo Việt Nam năm 1981 (tức Giáo hội Phật giáo Nhà nước). Các vị quyên góp tiền gây quĩ xây dựng Đại học, Thư viện, Hội trường, làm Văn hóa, Giáo dục Phật giáo. Đứng đầu nhóm có Giáo sư Tiến sĩ Lê Mạnh Thát và học giả Thượng tọa Thích Tuệ Sỹ.

"Nhóm Thân Hữu Già Lam phần đông đang là thành viên chủ chốt của GHPGVNTN trong nước và hải ngoại. Nay vì một vài ý kiến bất đồng nào đó mà xây lưng lại với Giáo hội và vận động người khác chống lại Giáo hội, cô lập nhị vị Hòa thượng lãnh đạo Giáo hội thì chẳng hay ho gì! Mà ai lại làm vậy bao giờ...

"Chúng tôi nghĩ và hết sức ngạc nhiên, nếu các vị thấy sự nghiệp vận động để GHPGVNTN được phục hoạt, còn nhiều khó khăn nguy nan, không muốn hợp tác nữa thì các vị cứ tự nhiên rút lui khỏi Giáo hội. Có ai ngăn cản gì đâu. Nhưng đã tự nguyện đứng trong hàng ngũ Giáo hội, cùng chung lý tưởng phục vụ Đạo pháp và Dân tộc, mà nay trở lại chống phá Giáo hội, rủ rê xui khiến người khác cùng nghỉ để cô lập hai vị Hòa thượng lãnh đạo tối cao của Giáo hội; đó là việc làm mà tự vấn lương tâm, kẻ đạo người đời, không ai chấp nhận.”

Sau khi trình bày các sự kiện nói trên, Hòa Thượng Thiện Hạnh đưa ra 5 biện pháp chấn chỉnh trong đó có đề nghị sau đây: “Những cá nhân, hoặc nhân danh tập thể, không còn giữ được lòng trung kiên với Giáo hội, thì tạo điều kiện để các vị được rút lui, không nên cầm giữ làm gì. Ít cũng được, ít mà lòng trung thành, chí kiên hậu còn hơn nhiều mà bất trung, bất nghĩa.”

2.- Thượng Tọa Không Tánh tiếp ứng: Hôm 14.9.2007, Thượng Tọa Thích Không Tánh ở trong nước, đã gởi lên các diễn đàn một văn thư nói về những chuyện gây lủng củng trong nội bộ Giáo Hội Ấn Quang, trong đó có đoạn như sau:

“Những năm 1977, 78 vì VC họ nắm được và điều khiển được HT Trí Quang, Minh Châu, Trí Tịnh (Ghi chú của TG: và luôn cả HT Trí Thủ. Viện Trưởng VHD Ấn Quang)... cho nên VC mới bắt và giam cầm nhị vị HT Huyền Quang, HT Quảng Độ... Nếu Quý HT theo VC mà có tinh thần Pháp Lữ thì VC không thế nào lập được GHPG Quốc doanh như ngày hôm nay được!

“Thầy Trí Siêu LMT (Lê Mạnh Thát) và Thầy Tuệ Sĩ là học trò, là cháu của HT Trí Quang và HT Minh Châu cho nên cũng đang đi theo con đường của Chú và Thầy mình, nhưng ngại dư luận lên án, nên phải nói là “Trá hàng VC để làm Văn Hóa, Hoằng Pháp...”! Kính xin quý Thầy từng là học trò, đệ tử, đàn em của Thầy Tuệ Sĩ, Trí Siêu... hoặc đã có lúc Tu Học ở Hải Đức Nha Trang hay Tu Viện Quảng Hương Già Lam, xin lưu tâm cho, và đừng vì “Tình Riêng mà bỏ ‘ĐẠI NGHĨA’ với DÂN TỘC và GIÁO Hội PGVNTN.”

3.- Xác định trong văn bản chính thức: Cả hai văn kiện chính thức của Giáo Hội cũng đã đưa ra những lý do tương tự:

(a) Giáo Chỉ Số 09/VTT/GC/TT ngày 8.9.2007 Thành Lập Văn Phòng II Viện Hóa Đạo đã viết:

“Nhận định rằng vì nhiều lý do nội tại hay khách quan, vô tình hay cố ý, một số chư Tăng, Phật tử rời bỏ con đường cao rộng của Chánh pháp, đem thân phục vụ thế quyền làm biến tướng Bát chánh đạo và làm nghiêng ngửa Giáo hội;”

(b) Thông bạch Hướng dẫn thi hành Giáo Chỉ số 9 thành lập cơ cấu mới của Giáo Hội đề ngày 25.9.2007 của Hòa Thượng Quảng Độ đã nhắc lại gần như toàn bộ “Bản Phúc trình Phật sự” của Hòa Thượng Thiện Hạnh mà chúng tôi đã trích dẫn ở trên và xác định:

“Tại hải ngoại, người ta chứng kiến một số Tăng Ni, Phật tử tuyên truyền cho việc hợp tác với nhà cầm quyền Cộng sản theo chỉ thị của Nhóm Thân Nữu Già Lam trong nước. Luận điểm của họ là: "Tranh đấu 30 năm qua được gì? Chỉ như húc đầu vào tường mà thôi! Nay phải thỏa hiệp với Nhà nước để có thể xây dựng chùa chiền "như bên Công giáo xây dựng Nhà thờ", để có thể "đào tạo nhân sự, Tăng Ni". Tuy nhiên không bao giờ họ nghĩ rằng tiền nhân, trong có Tăng Ni, Phật tử, có lý luận theo kiểu đó suốt 10 thế kỷ đầu lệ thuộc Tàu hay không? Nghĩa là đừng kháng chiến giành độc lập mà thỏa hiệp, đầu hàng Bắc phương, thì còn chi là đất nước Việt Nam và Phật giáo Việt Nam?”

“Hai nhà học Phật Lê Mạnh Thát và Thích Tuệ Sỹ, vốn có công trong việc trước tác, dịch kinh Phật giáo. Nhưng trên lĩnh vực chính trị thì hai ngài mắc phải sai lầm trầm trọng. Năm 1981, hai ngài cố vấn cho Cố Hòa thượng Thích Trí Thủ tham gia Giáo hội Phật giáo Nhà nước, theo luận điểm thỏa hiệp với nhà cầm quyền cộng sản để có thể làm văn hóa thuần túy, làm giáo dục thuần túy và đào tạo Tăng Ni thuần túy. Nhưng 26 năm qua cái Giáo hội mà Cố Hòa thượng Thích Trí Thủ tham gia làm được gì cho Phật giáo Việt Nam, ngoài vai trò làm công cụ chính trị cho Nhà nước và Đảng?”

***

CẦN PHẢI TRẢ LỜI

Hiện nay, đã có nhiều nhóm đứng ra chống lại quyết định giải tán Văn Phòng II của Viện Hóa Đạo cũ và thành lập Văn Phòng II của Viện Hóa Đạo mới, trong đó có Tâm Thư Ngỏ đề ngày 30.10.2007 của Hòa Thượng Tâm Châu, v.v. Riêng nhóm “Văn Nghệ Sĩ Tự Do” đã công bố một bản lên tiếng đề ngày 26.10.2007 “yêu cầu hãy chấm dứt ngay các phát ngôn triệt hạ uy tín cá nhân, xúc phạm phẩm giá nhắm vào Tuệ Sỹ mà không có những bằng chứng cụ thể và khả tín”!

Nhưng vấn đề không đơn giản như lý luận của những người bênh vực nhóm Thân Hữu Già Lam vì hai lý do sau đây:

Lý do thứ nhất: Đây là vấn đề phân biệt “LÀN RANH QUỐC CỘNG”, nên nhóm Thân Hữu Già Lam phải trả lời dứt khoát: Có thật nhóm đã quyết định đưa Giáo Hội Ấn Quang sát nhập hay “hợp tác” với Giáo Hội Phật Giáo Nhà Nước hay không?

Lý do thứ hai: Đây là loại “VẤN ĐỀ QUẦN CHÚNG QUAN TÂM” (Problem of Public Concern) nên các cơ quan ngôn luận có trách nhiệm phải trình bày để cho dân chúng biết rõ sự thật, không thể yêu cầu “chấm dứt ngay các phát ngôn” được.

Khi bị một tổ chức lớn như GHPGVNTN tố cáo đích danh có âm mưu khuynh đảo Giáo Hội và liên kết với Việt Cộng mà nhóm bị tố cáo không dám minh thị phủ nhận, thì lời tố cáo đó phải được coi là đúng cho đến khi có phản chứng.

Ngoài nhóm “Văn Nghệ Sĩ Tự Do”, một số nhóm “nội vận” lại đang đưa lên các diễn đàn hay thì thầm to nhỏ với các cơ quan truyền thông một luận diệu cũ mà họ đã dùng trước năm 1975 là yêu cầu “đừng đụng đến tôn giáo” để tránh gây chia rẻ, với mục tiêu ngăn cản các cơ quan truyền thông đụng đến nhóm Thân Hữu Già Lam. Trước năm 1975, họ đã dùng luận điệu này để giúp Việt Cộng tự do khai thác tôn giáo vào việc đánh bại miền Nam Việt Nam. Nay họ cũng đang dùng luận điệu đó để giúp Việt Cộng nuốt trọn phần GHPGVNTN còn lại ở trong nước. Điều đáng tiếc là một số cơ quan truyền thông vẫn trúng kế của địch!

TẠI SAO TO TIẾNG?

Về sự to tiếng của Hòa Thượng Chơn Thành ở chùa Liên Hoa, số 9561 Byxby Ave., Garden Grove, California, chúng ta chỉ cần nhìn lại một biến cố đã xẩy ra tại chùa này vào năm 2000, chúng ta sẽ khám phá ra nguyên nhân ngay.

1.- Mưu toan “hòa hợp” với Việt Cộng: Tờ Việt Báo ở Orange County số ra ngày 18.10.2000 cho biết ngày 1.10.2000, Hòa Thượng Quảng Liên từ Việt Nam đã đến thăm Quận Cam theo lời mời của Giáo Hội Vạn Hạnh tại Hoa Kỳ.

Trong “bửa cơm đạo vị và thân mật” tại chùa Liên Hoa có sự tham dự “đông đủ Tăng Ni đoàn, cư sĩ Phật tử, gia đình Phật tử, v.v...”, các vị đã “bày tỏ tâm tình chân thật muốn trông thấy hai Giáo Hội Việt Nam được hòa hợp lại với nhau, làm Phật sự chung và góp phần xây dựng Tổ Quốc Việt Nam được giàu mạnh tự do dân chủ.” Các vị đã nhất trí giao phó cho Hòa Thượng Quảng Liên khi trở về nước phải bằng mọi cách “tạo hòa giải hòa hợp Phật giáo”. Hòa Thượng Quảng Liên coi đây là “Ý kiến cao thượng đúng như lời Phật dạy” mà các vị chỉ giáo cho Hòa Thượng.

2.- Hòa Thượng Quảng Liên là ai? Hòa Thượng Thích Quảng Liên sinh năm 1924 tại thôn Khoan Hậu, xã Xuân Thọ, huyện Song Cầu, tỉnh Phú Yên, cùng quê với Hòa Thượng Thích Chơn Thành, Thượng Tọa Thích Pháp Châu và Thượng Tọa Thích Nguyên Trí ở Orange County, xuất gia năm 1940 lúc 16 tuổi. Năm 1956 Thầy Quảng Liên được chính phủ Ngô Đình Diệm cho đi du học ở đại học Yale, Conecticut, Hoa Kỳ. Thượng Tọa tốt nghiệp năm 1960 và trở về Việt Nam làm Giáo Sư Đại Học Văn Khoa Saigon, xây dựng Trường Trung Học Bồ Đề tại Saigon và một số trường Bồ Đề ở tỉnh. Năm 1964, khi Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất được thành lập, Thượng Tọa được bầu làm Tổng Vụ Trưởng Tổng Vụ Giáo Dục của Giáo Hội.

Ngày 27.2.1965, Thượng Tọa Thích Quảng Liên tuyên bố thành lập Phong Trào Bảo Vệ Hòa Bình và Phong Trào Dân Tộc Tự Quyết, yêu cầu chấm dứt chiến tranh Việt Nam và rút quân đội Hoa Kỳ ra khỏi miền Nam Việt Nam.

Vì phản ứng của dư luận rất mạnh mẽ, ngày 11.3.1965 Viện Hóa Đạo Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất phải ra thông cáo tuyên bố: Ủy Ban Vận Động Hòa Bình do Thượng Tọa Thích Quảng Liên thành lập với tư cách cá nhân, không liên quan gì đến Viện Hóa Đạo. Dựa vào thông cáo này, Bộ Nội Vụ công bố danh sách 358 người đã ký tên vào kiến nghị của Ủy Ban Vận Đông gồm 3 luật sư, 5 bác sĩ và dược sĩ, 5 kỹ sư, 11 ký giả, 20 giáo viên, 22 công chức, 64 buôn bán, 78 lao động, 24 sinh viên, 77 học sinh v.v. Ngày 17.3.1965, Thượng Tọa Thích Quảng Liên tuyên bố từ chức Chủ Tịch Phong Trào. Ngày 19.3.1965, ba người thuộc Phong Trào Bảo Vệ Hòa Bình của Thầy Quảng Liên bị trục xuất ra miền Bắc qua cầu Hiền Lương: Bác sĩ thú y Phạm Văn Huyến, Giáo sư Tôn Thất Dương Kỵ và ký giả Cao Minh Chiếm.

3.- Thực hiện “con đường Bác đi” (tức con đường bi đát): Ngày 23.6.2001 Hòa Thượng Quảng Liên đã đến Hà Nội gặp ông Lê Quang Vịnh, Trưởng Ban Tôn Giáo Chính Phủ, báo cáo kết quả đã thu được. Ông Vịnh trả lời như sau:

“Chánh Phủ có nhận được thư của Hòa Thượng và chính tôi cũng đọc kỹ, với tinh thần dân tộc, hài hòa của Hòa Thượng hợp với chánh sách Đảng và Nhà Nước. Chúng tôi ghi nhận ý kiến, quan niệm của Hòa Thượng trình bày, riêng phần tôi rất đồng tình với Hòa Thượng sự hòa hợp của các chư tôn đức Tăng Ni các Giáo Hội. Tuy nhiên cá nhân tôi không đủ thẩm quyền và tôi hứa với Hòa Thượng sẽ trình lên các cấp lãnh đạo Đảng và Nhà Nước: Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, Chủ Tịch nước Trần Đức Lương và thủ Tướng Phan Văn Khải, kết quả như thế nào tôi sẽ báo tin cho Hòa Thượng rõ.”

4.- La to là chuyện đương nhiên: Câu chuyện vừa được chúng tôi nhắc lại nói trên cho thấy chùa Liên Hoa của Hòa Thượng Chơn Thành ở Garden Grove đã từng được dùng làm nơi tập hợp “đông đủ Tăng Ni đoàn, cư sĩ Phật tử, gia đình Phật tử, v.v...” để cho Hòa Thượng Quảng Liên vận động “thống nhất” Giáo Hội Nhà Nước và Giáo Hội Ấn Quang. Trong “bửa cơm đạo vị và thân mật” tại đây, các vị đã nhất trí giao phó cho Hòa Thượng Quảng Liên về nước “tạo hòa giải hòa hợp Phật giáo”.

Nay Thượng Tọa Thiện Hạnh cho biết nhóm “Thân Hữu Già Lam” cũng đang có chủ trương gióng hệt chủ trương của nhóm Thầy Chơn Thành, vì thế Giáo Hội đã đưa ra các biện pháp “chỉnh lý”. Người xưa nói: “Đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu”. Chủ trương của nhóm Hòa Thượng Chơn Thành và chủ trương của nhóm Thân Hữu Già Lam gióng nhau, nên Hòa Thượng Chơn Thành đã to tiếng bênh nhóm Thân Hữu Già Lam là chuyện đương nhiên.

GÂY HẠI CHO TỰ THÂN

Các cuộc quan sát cho thấy nhóm Thân Hữu Già Lam gồm “một số Thượng tọa, Đại đức và Cư sĩ tu xuất...” ở trong và ngoài nước. Một số ở hải ngoại đã về nước tham gia sinh hoạt của Giáo Hội Phật Giáo Nhà Nước trong nhiều năm qua.

Nhóm này cho rằng các hoạt động chống cộng của nhóm Võ Văn Ái, hiện nay sẽ làm cho GHPGVNTN ngày càng suy tàn. Họ chủ trương phải hợp tác với nhà cầm quyền và Giáo Hội Nhà Nước để xây dựng một nhóm Phật Giáo mới (nhóm Thân Hữu Già Lam), và loại dần nhóm Võ Văn Ái ra. Sau đó, mượn thế của Giáo Hội Nhà Nước để phát triển, đợi khi chế độ cộng sản sụp đổ, sẽ tiến lên thống lãnh Phật Giáo VN và từ đó thống lãnh đất nước. Nhóm Thượng Tọa Thiện Hạnh và Võ Văn Ái thấy rõ chủ trương của nhóm này nên ra tay trước.

Tuy nhiên, không ai tin Cộng Sản và CIA để nhóm Thân Hữu Già Lam đạt được mục tiêu của họ. Nhóm này rồi cũng sẽ bị Cộng Sản biến thành công cụ để tiêu diệt nhóm GHPGVNTN còn lại, sau đó thanh toán như đã thanh toán “Ôn Già Lam”, giáo chủ của nhóm họ.

Kinh Pháp Cú, câu thứ 42, có dạy:

Kẻ thù hại kẻ thù,

Oan gia hại oan gia,

Không bằng tâm hướng tà,

Gây hại cho tự thân.

Tú Gàn