www.motgoctroi.com mến chào bạn       

Ngoài ca trong hát!
Lữ Giang

 

Chưa lănh tụ cộng sản Việt Nam nào ra đi mà được ngoài ca trong hát như Vơ Văn Kiệt, thường được gọi là Sáu Dân, c̣n giới viết trào phúng gọi là Sáu Kẹt, đúng như cuộc đời của ông.

Bên ngoài, trước hết là Tổng Thư Kư Liên Hiệp Quốc, rồi đến Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, Thủ Tướng Singapore, Đài BBC... hết mực ca. Bên trong, gần như báo nào của Đảng và Nhà Nước cũng hát. Báo Tuổi Trẻ, báo VNExpress... hát là chuyện đương niên. Báo Công An Nhân Dân vốn là tờ báo bảo thủ nổi tiếng, cũng nhảy ra hát!

Trước khi bàn về lư do của chuyện ca hát này, chúng tôi xin nói qua về lư lịch của Vơ Văn Kiệt để độc giả dễ theo dơi hơn.

 

VÀI NÉT VỀ SÁU KẸT

Trước tiên chúng tôi xin tŕnh bày lư lịch của Sáu Kẹt theo tài liệu của Đảng CSVN. Dĩ nhiên, trong phân này chúng tôi không thể biết được đúng bao nhiêu phần trăm. Tiếp đến, chúng tôi sẽ nói về một bí mật quan trọng liên quan đến đời “làm cách mạng” của Sáu Kẹt.

Báo Nhân Dân online ngày 13.6.2008 đă công bố lư lịch của Vơ Văn Kiệt khá dài, chúng tôi xin ghi lại những điểm chính như sau:
 

Vơ Văn Kiệt tên khai sinh là Phan Văn Ḥa, bí danh là Sáu Dân, sinh ngày 23.11.1922 tại xă Trung Hiệp, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long.

Năm 1938, ông tham gia hoạt động trong Phong Trào Thanh Niên Phản Đế. Tháng 11-1939, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, làm Bí Thư Chi Bộ, Huyện Uûy Viên và tham gia cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ ở huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long.

Từ năm 1941 đến năm 1945, ông hoạt động cách mạng ở Rạch Giá, tham gia Tỉnh Ủy lâm thời và tham gia khởi nghĩa cướp chính quyền ở tỉnh Rạch Giá. Sau Tổng Khởi Nghĩa Tháng Tám năm 1945, ông làm Ủy Viên Chính Trị dân quân cách mạng liên tỉnh Tây Nam Bộ. Năm 1950, ông được điều về tỉnh Bạc Liêu làm Phó Bí thư rồi Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu.

Năm 1955, ông được bầu làm Ủy Viên Xứ Ủy Nam Bộ, Phó Bí thư liên Tỉnh ủy Hậu Giang.

Năm 1959, ông được điều về Khu Sài G̣n - Gia Định làm Bí thư Khu ủy T.4 (Sài G̣n - Gia Định) cho đến cuối năm 1970.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (năm 1960), ông được bầu làm Ủy Viên Dự Khuyết Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng. Là Ủy Viên Trung Ương Cục Miền Nam, ông tiếp tục làm Bí Thư Khu Ủy T.4 (Sài G̣n - Gia Định), rồi Bí Thư Khu Ủy Khu 9 (Khu Tây Nam Bộ). Năm 1972 ông được bầu làm Ủy viên chính thức Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III.

Từ năm 1973 đến 1975 ông được điều về công tác ở Trung ương Cục và là Ủy viên Thường vụ Trung ương Cục miền Nam. Trong thời gian chuẩn bị giải phóng Sài G̣n, ông được Trung ương Cục phân công làm Bí thư Đảng ủy đặc biệt trong Ủy Ban Quân Quản thành phố Sài G̣n.

Năm 1976 ông làm Phó Bí Thư Thành Ủy, Chủ Tịch Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố Sài G̣n. Ông được bầu làm đại biểu Quốc hội các khóa VI, VIII, và IX.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng (năm 1976), ông được bầu làm Ủy Viên Dự Khuyết Bộ Chính Trị và được phân công làm Bí Thư Thành Uûy Thành Phố Sài G̣n.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng (tháng 3-1982), ông được Ban Chấp hành Trung ương Đảng bầu làm Ủy Viên Bộ Chính Trị. Tháng 2-1987, ông được bầu làm Phó Chủ Tịch Thường Trực rồi Phó Chủ Tịch Thứ Nhất Hội Đồng Bộ Trưởng.

Tại kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa VIII (tháng 8-1991), ông được Quốc hội bầu giữ chức Chủ Tịch Hội Đồng Bộ Trưởng nước Cộng ḥa Xă hội chủ nghĩa Việt Nam.

Tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa IX (1992 - 1997), ông được Quốc hội bầu làm Thủ Tướng Chính Phủ nước Cộng ḥa Xă hội chủ nghĩa Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Quốc pḥng và An ninh.

Từ tháng 12-1997 đến tháng 4-2001, ông được cử làm Cố Vấn Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng Cộng sản Việt Nam.


Về lư lịch, chúng ta chỉ cần nhớ hai chức vụ quan trọng mà Vơ Văn Kiệt đă giữ: từ năm 1982 ông được bầu làm Ủy Viên Bộ Chính Trị và từ tháng 8-1991 đến tháng 12-1997, ông được cử giữ chức Chủ Tịch Hội Đồng Bộ Trưởng, tức Thủ Tướng Chính Phủ. Như vậy ông đă làm Thủ Tướng trong hơn 6 năm.

 

MỘT BÍ MẬT LỊCH SỬ

Trong bộ “Lịch sử Đảng CSVN” Đảng này nói phét là đă đánh thắng ba đế quốc Nhật, Pháp và Mỹ. Nhưng trong thực tế không có cuộc chiến nào giữa Việt Minh và Nhật cả! Trong cuốn Trong cuốn “Why Vietnam?”, Đại Úy Archimedes L.A. Patti, Trưởng Pḥng Hành Quân của OSS đặt tại Côn Minh, Trung Hoa, nói rằng lúc đầu ông có ư xử dụng tất cả các đảng phái chính trị của Việt Nam để chống Nhật, nhưng về sau ông thấy hai đảng Đại Việt và Việt Nam Quốc Dân Đảng không đáng tin cậy. Ông nhận thấy Việt Minh là nhóm duy nhất có thực lực có thể giúp Đồng Minh chống Nhật. V́ thế Mỹ đă bàn với Pháp thuê và huấn luyện cho Việt Minh để đánh Nhật. Vơ Văn Kiệt là một trong những người được chọn làm loại lính đánh thuê này.

Ở miền Bắc, năm 1944, do sự sắp xếp của Trương Phát Khuê, Hồ Chí Minh từ Trung Quốc được cấp hai giấy giới thiệu, giấy thông hành, bản đồ quân sự, một số tiền bạc và 20 cán bộ do ông lựa chọn... để về Việt Nam tổ chức chống Nhật.

Trong hai năm 1944 và 1945, các sĩ quan t́nh báo của Hoa Kỳ trong cơ quan t́nh báo chiến lược Office of Strategic Services (OSS) đă nhảy dù xuống Kim Lung, Tuyên Quang, để huấn luyện cho quân đội của Hồ Chí Minh. Việc huấn luyện đợt đầu chưa hoàn tất th́ Nhật đầu hàng. Như vậy Việt Minh chưa đánh với Nhật trận nào, nhưng nhờ những trang bị của Mỹ, Việt Minh đă cướp được chính quyền vào tháng 8 năm 1945.

Ở trong Nam: Pháp xử dụng Trần Văn Giàu và Vơ Văn Kiệt.

Năm 1934 Trần Văn Giàu từ Pháp trở về Nam Kỳ hoạt động và tổ chức Đảng Cộng Sản Đông Dương tại miền Nam nên bị Pháp bắt và kết án 5 năm khổ sai, đày ra Côn Đảo. Vơ Văn Kiệt tham dự cuộc nổi dậy tại Mỹ Tho ngày 22.11.1940, cũng bị Pháp bắt giam và đày ra Côn Đảo.

Đến năm 1941 bỗng nhiên Trần Văn Giàu và Vơ Văn Kiệt được Pháp đưa về đất liền và giữ ở trại Tà Lài, Bà Rá
(sau này là tỉnh Phước Long). Ngày 21.3.1941, một bản tin của Pháp nói rằng Trần Văn Giàu và Vơ Văn Kiệt đă trốn khỏi trại. Nhưng Nguyễn Văn Trấn, Giám Đốc Công An Nam Bộ của Việt Minh, có kể lại rằng lúc đó Prochérious, Phụ Tá Giám Đốc Công An Sài g̣n, có đến gặp ông và cho biết Pháp đang cần hợp tác với Đông Dương Cộng Sản Đảng để tổ chức chống Nhật. Ông trả lời rằng việc này phải nói với Bí Thư Xứ Ủy Nam Kỳ đang bị giam ở trại Tà Lài. Sau đó, Mật Thám Pháp đă dùng một chiếc Traction đến ngay trại Tà Lài vào ban đêm và lén đón Trần Văn Giàu và Vơ Văn Kiệt đưa về Chợ Lớn rồi thả ra cho hoạt động. Với sự yểm trợ của Pháp, Trần Văn Giàu tổ chức các tỉnh bộ cộng sản ở miền Tây, c̣n Vơ Văn Kiệt dựng lại các cơ sở của Đông Dương Cộng Sản Đảng ở Sàig̣n - Chợ Lớn và vùng phụ cận.

Như vậy, việc bản lư lịch của Đảng CSVN công bố nói rằng từ năm 1941 đến năm 1945, Vơ Văn Kiệt hoạt động cách mạng ở Rạch Giá, tham gia Tỉnh Ủy lâm thời và tham gia khởi nghĩa cướp chính quyền ở tỉnh Rạch Giá... là nói phét.

 

VÀI Ư KIẾN CỦA SÁU KẸT

Vơ Văn Kiệt nói khá nhiều đến vấn đề đổi mới, đặc biệt là vấn đề đại đoàn kết về hoà giải dân tộc.

1.- Về đại đoàn kết: Trong bài “Đại đoàn kết dân tộc-cội nguồn sức mạnh của chúng ta” đăng trên vietnam.let ngày 28.8.2005, ông có viết:

“Sau khi miền Nam được hoàn toàn giải phóng, rất nhiều vận hội đă mở ra cho cả nước:

- Đất nước đă được hoà b́nh, thống nhất. Giang sơn đă trở về một mối. Ḷng người cũng quy về một mối.

- Toàn dân, vui mừng được yên ổn làm ăn, kiến tạo lại đất nước, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và phát triển chung của cả dân tộc.

- Một đội ngũ đông đảo công thương gia và trí thức miền Nam, có những khả năng và kinh nghiệm trên nhiều lĩnh vực khác nhau, là một vốn quư, có thể đóng góp vào việc xây dựng một nước Việt Nam hoà b́nh, giàu mạnh.

- Hầu hết quân đội, sỹ quan và những viên chức trong chính quyền cũ cũng đều mong mỏi được sống trong hoà b́nh, hoà hợp, có cơ hội làm lại một cuộc sống yên ổn.

- Trên b́nh diện quốc tế, cả những nước đă từng đem quân tham gia vào cuộc chiến ở Việt Nam cũng thấy cần xoá đi những ám ảnh của quá khứ và bày tỏ thiện chí với Việt Nam. Kể cả trong chính quyền Mỹ cũng thấy có những dấu hiệu muốn sớm đi tới b́nh thường hoá quan hệ với Việt Nam, như một cách để làm dịu vết thương nhức nhối của cuộc chiến …

“Rất tiếc là ư thức đoàn kết dân tộc lại một lần nữa bị phần nào xao nhăng bởi bệnh chủ quan và say sưa v́ chiến thắng, bởi những cách nh́n hẹp ḥi, biệt phái, bởi chuyện phân biệt thắng- thua, bởi những kỳ thị ta - ngụy…

“Tiếp đó, cuộc cải tạo công thương nghiệp tư nhân ở miền Nam và việc hợp tác hoá nông nghiệp một cách rập khuôn, mà sau này Đại hội Đảng lần thứ VI đă rút kinh nghiệm, là vừa đụng chạm tới cả những người đă từng có công đóng góp cho cách mạng, vừa triệt tiêu đi một nguồn lực kinh tế rất quan trọng...”


2.- Về hoà giải dân tộc: Trong cuộc phỏng vấn của đài BBC hôm 17.4.2008, Vơ Văn Kiệt nói:

''Hơn 30 năm rồi, năm nay nữa là 32 năm, không có lư do ǵ giữa chúng ta với nhau không ḥa giải được.

''Kẻ thù của Việt Nam là Pháp trước đây, kẻ thù Việt Nam là Mỹ sau này, kẻ thù Việt Nam là Trung Quốc đánh biên giới phía bắc, chúng ta cũng khép lại quá khứ được, th́ tại sao chúng ta lại không khép lại quá khứ ấy mà lại cứ đố kỵ lẫn nhau.''

''Tôi có ba cháu trai, mất đi hai cháu trai trong thời chiến. Ba cháu gái mất đi hai cháu, cũng trong thời chiến.

''Và có thể tôi nhắc ông nhớ trong thảm sát ở Sài G̣n năm 1966, Mỹ bắn ch́m một cuộc hành quân ở vùng Củ Chi đất thép, bắn bắn ch́m chiếc tàu Thuận Phong. Trên 100 người trong đó có vợ con tôi, tức là một đứa trai, một đứa gái và vợ tôi...”

 

3.- Về quan niệm thế nào là yêu nước: Ông Kiệt phát biều:

"Tôi đă đặt vấn đề này và cũng viết trong một số bài rằng có một cách nh́n méo mó từ phía một số người cộng sản rằng yêu nước và yêu chủ nghĩa xă hội là đúng, c̣n những người yêu nước khác mà không yêu chủ nghĩa xă hội th́ không yêu nước đủ như ḿnh".

 

Ông nói tiếp:

"Có hàng trăm con đường yêu nước khác nhau. Tổ quốc Việt Nam không của riêng một đảng, một phe phái, tôn giáo nào".

 

Câu nói sau đây của ông được coi là hay nhất:

"Tổ quốc là của ḿnh, dân tộc là của ḿnh, quốc gia là của ḿnh, Việt Nam là của ḿnh, chứ không phải là của riêng của người cộng sản hay của bất cứ tôn giáo hay phe phái nào cả".

4.- Về những người Việt chống cộng ở hải ngoại: Trong cuộc phỏng vấn được đăng trên VietWeekly số từ 7 – 13.12.2006, ông Kiệt có nói về những người Việt chống cộng ở hải ngoại như sau:

“Có một số người chống đối quyết liệt sinh tử với cộng sản, số đó chắc không nhiều. Đó là những người cực đoan. Tôi nghĩ một dân tộc nào, một tôn giáo, ngay cả trong Đảng, lúc nào cũng có một số cực đoan v́ nhiều lư do. Nếu chúng ta ṣng phẳng ngồi nói chuyện với nhau v́ đất nước, hoàn toàn có thể gặp nhau được. Cần đấu tranh xây dựng, đấu tranh v́ lẽ phải, v́ lợi ích dân tộc. Ví dụ đối với những sai trái có hại cho đất nước như tham nhũng, lăng phí, những hành vi làm tổn thương lợi ích dân tộc chúng ta có quyền phê phán để xây dựng ngôi nhà chung của ḿnh.

“Bây giờ có cơ hội để anh em bên ngoài có thể có tiếng nói xây dựng. Tôi cảm thấy vui mừng v́ ngày càng có nhiều người Việt Nam ở hải ngoại tham gia vào lĩnh vực này lĩnh vực khác về kinh tế, văn hóa rồi kỹ thuật, đóng góp rất lớn cho kinh tế Việt Nam. Tôi đánh giá cao việc đó. Mỗi người cần có trách nhiệm của ḿnh, dân tộc là của chung không phải của riêng người cầm quyền hiện giờ.Tôi thấy anh em lănh đạo đă rất nỗ lực.”

 

 

BÊN NGOÀI CA TRƯỚC

Vơ Văn Kiệt đă từ trần tại Singapore lúc 7 giờ 40 ngày 11.62008, thọ 86 tuổi. Cái chết của ông được đài BBC loan sớm nhất. Trong khi đó các cơ quan truyền thông trong nước êm re. Có báo đưa tin lên rồi lại vội rút xuống. Điều này rất dễ hiểu. Các cơ quan truyền thông trong nước phải đợi Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng họp và quyết định sẽ mô tả “đồng chí Vơ Văn Kiệt” như thế nào và tổ chức tang lễ ra làm sao... rồi mới dựa vào đó để loan tin theo. Loan tin sai đường lối có thể đi tù.

Măi đến ngày 13.6.2008, nhật báo Nhân Dân mới đưa ra thông báo chính thức của của Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng với một bài ca cải lương khá dài. Các cơ quan truyền thông trong nước sau đó mới mới dựa và đó để “ăn theo”.

V́ có sự chậm trẻ nói trên nên bên ngoài đă ca trước. Ông Ban Kimoon, Tổng Thư Kư LHQ là người mau mắn nhất. Tin của Tân Hoa Xă cho hay hôm 11.6.2008, Văn Pḥng Tổng Thư Kư Liên Hiệp Quốc đă phổ biến một thông cáo báo chí, bày tỏ sự đau buồn của ông Ban Ki-Moon trước tin ông Vơ Văn Kiệt qua đời. Ông gởi lời phân ưu tới tang quyến, tới nhân dân và chính phủ Việt Nam.

Ông Ban Ki-Moon nói ông Vơ Văn Kiệt là “
một sức mạnh quan trọng trong công cuộc cải cách kinh tế của Việt Nam, khởi sự trong thập niên 1980, đưa Việt Nam từ chỗ nghèo khó tới một thập niên phát triển kinh tế đầy khích lệ.”

Ông Ban K-moon cũng ca ngợi ông Kiệt đă đóng vai tṛ quan trọng trong việc cải thiện quan hệ ngoại giao với các nước khác trong thời gian ông giữ chức Thủ Tướng từ năm 1991 tới năm 1997.

Cũng trong ngày 11.6.2008, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đă phổ biến một thông cáo báo chí nói rằng
“sự lănh đạo của ông Kiệt trong thời gian từ năm 1991 tới năm 1997 đă đem lại những cải cách giúp cải thiện đời sống của hàng chục triệu người dân Việt.” Theo Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, những nỗ lực của ông Kiệt đă giúp mở đường cho việc b́nh thường hóa quan hệ ngoại giao giữa Cộng sản Việt Nam và Hoa Kỳ trong năm 1995.

Thông tấn xă DPA cho biết các nhà lănh đạo Tân Gia Ba cũng đă lên tiếng ca ngợi ông Vơ Văn Kiệt, cho rằng dưới sự lănh đạo của ông, Việt Nam đă thực hiện một số quyết định quan trọng như gia nhập Hiệp Hội Các Quốc Gia Đông Nam Á
(ASEAN) năm 1995 và tham gia vào việc thành lập Diễn Đàn Âu-Á một năm sau đó. Thủ Tướng Singapore Lư Hiển Long đă gửi thư chia buồn tới Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng, trong đó có đoạn như sau: "Ông Vơ Văn Kiệt là bạn lâu năm của Singapore, người đặt nền móng cho quan hệ thân cận giữa hai nước".


BÊN TRONG HÁT SAU

Bản thông cáo của Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng viết:
“Để tỏ ḷng tưởng nhớ và biết ơn đồng chí Vơ Văn Kiệt, Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng, Quốc Hội, Chủ Tịch Nước, Chính Phủ, Ủy Ban Trung Ương Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam quyết định tổ chức tang lễ đồng chí Vơ Văn Kiệt với nghi thức quốc tang."

Nhật báo Nhân Dân ra ngày 13.6.2008 tuyên xưng ông Vơ Văn Kiệt là:
“Một chiến sĩ cách mạng trung kiên, hết ḷng v́ sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc...”

Báo Tuổi Trẻ viết một loạt bài ca tụng Vơ Văn Kiệt với những đề tài như sau:

- Một lời đưa tiễn

- Chú Sáu Dân đă ra đi

- Nguyên Thủ tướng Vơ Văn Kiệt từ trần

- Trái tim Vơ Văn Kiệt vẫn đập mạnh trong mạch sống dân tộc! (*)

- Kư ức về Vơ Văn Kiệt

- Giă biệt người đội viên danh dự của tuổi trẻ
 

Kư giả Huỳnh Sơn Phước của báo Tuổi Trẻ gọi Vơ Văn Kiệt là “vị thuyền trưởng đă chèo lái con thuyền Việt Nam ra khỏi băi cạn của cơ chế bao cấp."

Các báo chủ trương đổi mới ca tụng Vơ Văn Kiện đă đành, báo Công An Nhân Dân, một tờ báo bảo thủ và thường đi bắt những người đ̣i đổi mới, cũng đăng đến 19 bài ca tụng Vơ Văn Kiệt:

- Người quyết đoán, thủy chung và nhân nghĩa

- Đồng chí Vơ Văn Kiệt có công đào tạo, chăm sóc rất nhiều tới văn nghệ
(Nhà văn Lê Văn Thảo, Chủ tịch Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh)

- Người Sài G̣n xuống đường tiễn đưa cố Thủ tướng

- Cố Thủ tướng Vơ Văn Kiệt b́nh dị giữa đời thường

- Thế giới ca ngợi nguyên Thủ tướng Vơ Văn Kiệt

- Vơ Văn Kiệt: Con người cách mạng tiến công

- Cả nước thương tiếc, viếng đồng chí Vơ Văn Kiệt

- Vị Thủ tướng của hành động
(Vũ Măo, Nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội)

- Chú Sáu Dân - Ân nhân của văn nghệ sĩ

- Tiễn biệt cố Thủ tướng Vơ Văn Kiệt

- Nhớ đồng chí Vơ Văn Kiệt
(GS Đào Nguyên Cát)

- Hàng chục ngh́n người tiễn đưa cố Thủ tướng Vơ Văn Kiệt

- Chú Sáu Dân trong mắt một nhà báo

- Báo chí quốc tế: Ông Vơ Văn Kiệt đóng góp to lớn cho đổi mới

- Người kết bạn với báo chí

- Người khai sinh ra Dung Quất

- Cố Thủ tướng Vơ Văn Kiệt qua câu chuyện người trợ lư

- Cố Thủ tướng Vơ Văn Kiệt từng cứu Saigon khỏi nguy cơ đói

- Lănh đạo thế giới đánh giá về nguyên Thủ tướng Vơ Văn Kiệt.


TẠI SAO CA VÀ HÁT?

Tại sao ‘Chú Sáu” được cả ngoài và trong ca vung vít như vậy?

1.- Chỉ là “cường điệu”

Chúng tôi đă từng nói, trong một chế độ “Đảng lănh đạo, Nhà Nước quản lư...”, Vơ Văn Kiệt, Phan Văn Khải hay Nguyễn Tấn Dũng làm Thủ Tướng đều gióng nhau, Họ chỉ là những người thi hành quyết định của Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng, chứ không thể tự ư thi hành bất cứ một điều ǵ không được Trung Ương chấp thuận. Dĩ nhiên, Thủ Tướng cũng như các bộ trưởng đều có quyền tŕnh lên ư kiến của ḿnh, nhưng quyền quyết định tối hậu là quyền của Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng. Cho nên bảo rằng Vơ Văn Kiệt là cha đẻ của các kế hoạch đổi mới là “cường điệu”.

V́ t́nh thế thay đổi, Đảng CSVN không thề “tiến lên xă hội chủ nghĩa” được nữa mà phải thay đổi để sinh tồn. Không chỉ Vơ Văn Kiệt mà bất cứ ai làm Thủ Tướng lúc đó, đều phải thực hiện đổi mới theo đường lối của Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng.

Có người đă thắc mắc: Tại sao khi c̣n làm Thủ Tướng, Vơ Văn Kiệt không thực hiện những điều ông muốn mà đợi khi về hưu mới đưa ra ư kiến? Câu trả lời rất giản dị: Ông không thể làm bất cứ cái ǵ không nằm trong đường lối và chỉ thị của Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng. Giả thiết lúc đó các chề độc cộng sản Liên Sô và Đông Âu chưa sụp đổ, Vơ Văn Kiệt cũng chỉ “tiến lên xă hội chủ nghĩa” mà thôi. Trong một bài khác chúng tôi sẽ chứng minh Nguyễn Văn Linh và Vơ Văn Kiệt chỉ là những con bài được dùng để thí nghiệm đổi mới.

2.- Tại sao trong hát?

Biết rằng Vơ Văn Kiệt thích đưa ra những ư kiến đổi mới, Đảng CSVN cũng nhưng các thành phần muốn đổi mới đă tương kế tựu kế.

Trong Đảng CSVN luôn có những đối kháng về các biện pháp đổi mới. Phe bảo thủ luôn chống đối việc đổi mới v́ sợ phương hại đến quyền hành và quyền lợi của họ. Những lúc như vậy, phe đổi mới thường mượn mồm Vơ Văn Kiệt để mở đường. Chúng tôi đọc thấy có nhiều bài và lời phát biểu của Vơ Văn Kiệt không phải do chính ông ta nghĩ và nói ra mà do những kẻ đứng đàng sau.

Những thành phần thích đổi mới cũng đă muợn mồm Vơ Văn Kiệt để đ̣i hỏi chính quyền phải đổi mới. Nếu chính họ nói ra có thể đi tù.

Tuy nhiên, Đảng CSVN không bao giờ đổi mới hoàn toàn như Vơ Văn Kiệt đă phát biểu. Vơ Văn Kiệt bảo “Phải tiếp tục đổi mới, phải thay đổi cơ chế quan liêu, tức là phải tạo môi trường ṣng phẳng, cơ chế thông thoáng cùng với nền kinh tế thị trường...”, nhưng Đảng chỉ đổi mới trong giới hạn không phương hại đến quyền hành và quyền lợi của Đảng mà thôi.

3.- Tại sao ngoài ca?

Các viên chức LHQ, Hoa Kỳ, các cường quốc Âu Châu, các tổ chức tranh đấu cho nhân quyền... thường mượn mồm Vơ Văn Kiệt để thúc đẩy Đảng CSVN phải cải tiến nhanh hơn. Đối với những người này, ca tụng Vơ Văn Kiệt đồng nghĩa với thúc đẩy Đảng CSVN làm như những ǵ mà Vơ Văn Kiệt đă nêu ra. Nói cách khác, đây chỉ là một h́nh thức khích tướng, chứ không phải ca thật.

4.- Vần đề đại đoàn kết và hoà giải

Những lời phát biểu của Vơ Văn Kiệt về đại đoàn kết và hoà giải dù khéo léo đến đâu, nó cũng chỉ là một h́nh thức dụ hàng. Về cả phương diện tâm lư lẫn khung cảnh xă hội, các điều kiện để thực hiện đại đoàn kết và hoà giải giữa trong và ngoài hiện nay chưa hội đủ. Tâm lư và khung cảnh xă hội này sẽ thay đổi dần theo thời gian và đến một giai đoạn nào đó đại đoàn kết và hoà giải dân tộc sẽ đương nhiên đến, không cần có lời kêu gọi nào cả.

Lữ Giang