Mỹ biến Pakistan thành VNCH thứ hai?

 

Lữ Giang

 

Cuối năm 2017, đài RFI của Pháp đă đưa lên bài “Năm 2017, Donald Trump làm thế giới choáng váng” tóm lược lại những biến cố mà Đonald Trump đă làm cho cả thế giới điên đầu trong năm vừa qua. Mở đầu, tác giả viết: “Bất ngờ đắc cử tổng thống của cường quốc số một thế giới với khẩu hiệu «Nước Mỹ trước tiên», ông Donald Trump với tính khí khó lường đă có một năm 2017 gây náo động thế giới bởi những quyết định chưa từng có, khi th́ tấn công vào cả hệ thống thế giới đa phương, lúc th́ không ngần ngại châm ng̣i làm bùng nổ rối loạn ở nơi này nơi kia”.

Nhà phân tích Barbara Slavin, thuộc cơ quan tư vấn Atlantic Council, nhận thấy «có vẻ như ông Trump nghĩ rằng sức mạnh quân sự và kinh tế của nước Mỹ là đủ để cho phép làm bất cứ điều ǵ họ muốn». Thế nhưng, theo chuyên gia này, «Hoa Kỳ chỉ thực sự là cường quốc khi hành động làm sao để tạo ra đồng thuận quốc tế».

Trong thực tế, Trump tin rang ông ta là Tề Thiên Đại Thánh có thể hô phong hoán vũ!

 

MỘT BIẾN CỐ BẤT THƯỜNG MỚI

Với đầu óc ấu trĩ, ngày 1.1.2018 trong tweet đầu tiên của năm 2018 Trump lại gây ra một biến cố bất thường khác. Ông viết:

 Hoa Kỳ đă hào phóng cho Pakistan hơn 33 tỷ USD viện trợ trong 15 năm qua, và họ cho chúng tôi không có ǵ ngoài sự lừa dối và lừa đảo, nghĩ rằng các nhà lănh đạo của chúng tôi là những kẻ ngốc. Họ cung cấp nơi ẩn náu an toàn cho những kẻ khủng bố mà chúng tôi săn lùng ở Afghanistan, cùng với một phần sự giúp đỡ. Không c̣n nữa (về vấn đề viện trợ)!"

 Image result for Pakistan and Afghanistan maps

Bản đồ Pakistan - Afghanistan

 

Các nhà phân tích nói rằng Donald Trump thường không hiểu ǵ về những vấn đề ông ta muốn nói hay chỉ hiểu một cách nông cạn về những vấn đề ông ta muốn nói và muốn làm, chẳng hạn như sự biến đổi khí hậu, hiệp ước TTP, hiệp ước hạt nhân Iran... Trong vấn đề Pakistan cũng vậy. Đây là một lời tuyên bố có tính cách chiến thuật, đă được nhiều viên chức Hoa Kỳ phát biểu nhiều lần, nhắm thúc đẩy Pakistan thành công cụ chống Taliban thay cho Mỹ, nhưng với kinh nghiệm đau thương của VNCH, Pakistan đă t́m cách từ chối. Một lời tuyên bố có tính các chiến thuật như thế thường được giao cho các cấp thuộc quyền trong chính phủ như các cố vấn, các chuyên gia hay một hăng tin nào đó chẳng hạn. Nhưng nay chính Tổng Thống Donald đă chụp lấy và la lên để chứng tỏ ta đây mới là “dân chơi cầu bốn cẳng” thứ thiệt!

Tuần trước, tờ New York Times đưa tin rằng chính quyền của Tổng thống Trump đă nghiêm túc cân nhắc liệu có nên chặn lại 255 triệu USD viện trợ cho Islamabad - trước đó đă bị tŕ hoăn - về sự thất bại của họ trong việc trấn áp các nhóm khủng bố ở Pakistan hay không.

Trump cũng không biết rằng nếu Pakistan trả đũa, Mỹ sẽ gặp khó khăn như thế nào!

 

DIỄN BIẾN ĐƯA TỚI BIẾN CỐ

Ngày 25.12.1979 Quân đoàn 40 của Liên Sô bắt đầu tiến vào Afghanistan để bảo vệ chế độ Karmal. Để chống lại Liên Sô, năm 1980 CIA bắt đầu giúp quân kháng chiến Mujahadeen. Osama Bin Laden đă đưa quân tới Afghanistan để tham chiến. Thấy Bin Laden có khả năng và có quyết tâm, CIA đă huấn luyện Bin Laden về t́nh báo và chiến đấu có kỷ thuật cao để chống lại Liên Sô.

Với sự giúp đỡ của CIA, Bin Laden thành lập những trại huấn luyện riêng của ḿnh và trong 2 năm đă xây dựng được 6 trại. Hoa Kỳ đă viện trợ vũ khí và phương tiện cho Bin Laden, nhờ vậy ông đă trực tiếp điều khiển các binh sĩ mở 5 trận đánh lớn với quân Liên Sô và hàng trăm trận giao tranh lẻ tẻ, làm quân Liên Sô điêu đứng. Rơ ràng Bin Laden là con đẻ của CIA.

Không chống nổi quân Mujahadeen, tháng 4 năm 1988, Liên Sô đă phải kư Hiệp định Genève chấm dứt chiến tranh và rút quân Liên Sô khỏi Afghanistan năm 1989. Sau khi Liên Sô rút, Mỹ đă bỏ rơi Afghanistan, không hề giúp chính phủ mới xây dựng lại đất nước.

Ngày 2.8.1990 Tổng Thống Saddam Hussein đă đem quân xâm lược Kuwait, Bin Laden đề nghị đưa 4.000 quân Mujahedin của ông từ Afghanistan về bảo vệ Saudi Arabia, nhưng bị bác bỏ. Chỉ vài tuần sau, Hoa Kỳ tiến vào Saudi Arabia để giải phóng Kuwait khiến Bin Laden bất măn vô cùng. Ông cho rằng vấn đề của người A-rập phải để người A-rập giải quyết với nhau, Hoa Kỳ không được can thiệp vào. Từ đó, Bin Laden bắt đầu chống Mỹ.

Ngày 11.9.2001 một loạt bốn vụ tấn công khủng bố đă xảy ra tại Hoa Kỳ làm 2.996 người chết, hơn 6.000 người khác bị thương, gây ra thiệt hại về tài sản và cơ sở hạ tầng ít nhất 10 tỉ USD và gây tổn thất tổng cộng 3 ngh́n tỷ USD. Lúc đầu, Bin Laden, thủ lĩnh của al-Qaeda, phủ nhận mọi cáo buộc liên quan đến vụ tấn công này, nhưng vào năm 2004 ông nhận trách nhiệm.

Tổng thống Mỹ George W. Bush đă yêu cầu Taliban giao nộp Bin Laden và trục xuất al-Qaeda, nhưng Taliban đă từ chối, trừ khi Mỹ có bằng chứng Bin Laden có dính líu đến vụ 9/11.. Ngày 7.10.2001 Tổng Thống Bush ra lệnh tấn công Afghanistan.

 

TẦM QUAN TRỌNG CỦA PAKISTAN

Nh́n vào bản đồ, chúng ta thấy Afghanistan có đường biên giới dài với Pakistan ở phía nam và phía đông, Iran ở phía tây, Turkmenistan, Uzbekistan và Tajikistan ở phía bắc, và Trung Quốc ở khu vực viễn đông bắc. Như vậy Mỹ muốn đem quân vào đánh Afghanistan, chỉ c̣n một con đường duy nhất là từ Ấn Độ Dương di qua Pakistan. V́ thế, Pakistan trở thành quan trọng đối Mỹ.

Sau vụ tấn công khủng bố ngày 11.9.2001 tại Mỹ, Pakistan đă trở thành đồng minh chủ chốt của Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố. Mỹ đă chuyển quân đội, vơ khí và hậu cần vào các cơ sở quân sự của Pakistan rồi từ đó chuyển vào Afghanistan. Tuy nhiên, theo cam kết, Mỹ không được dùng các căn cứ ở Pakistan để tấn công Taliban dù ở trên đất Afghanistan hay Pakistan.. Riêng Pakistan đă mở nhiều cuộc hành quân để ngăn chận quân Taliban tràn qua biên giới.

Kể từ năm 2002, Mỹ đă thông qua Quỹ Hỗ trợ Liên minh (CSP) để hỗ trợ Pakistan trong cuộc chiến với ngân sách hàng năm khoảng 1 tỷ USD. Qua quỹ này, Mỹ đă hỗ trợ về quân sự và kinh tế cho Pakistan, đồng thời hoàn trả chi phí các hoạt động quân sự của Pakistan tại các khu vực bộ lạc giáp biên giới Afghanistan.

 

VÀI NÉT VỀ TALIBAN

Quân Taliban phát xuất từ bộ tộc Pashtun. Theo ước lượng của CIA, tại Afghanistan, bộ tộc này chiếm 42% trên 29 triệu dân số, c̣n ở Pakistan, khoảng 15,42% trên 174 triệu dân số. Đây là sắc tộc đă lănh đạo Afghanistan sau khi Liên Sô bỏ chạy năm 1989 và nhiều người tin rằng sau khi Mỹ rút Taliban sẽ trở lại lănh đạo Afghanistan.

Khoảng 27 triệu người Pashtun ở Pakistan và 3 triệu người Pashtun tản cư từ Afghanistan qua Pakistan đang định cư tại vùng biên giới là môi trường hoạt động tốt của Taliban. Thung lũng Swat nằm sát biên giới Afghanistan là sào huyệt hay “an toàn khu” của Taliban.

 

Image result for Images Taliban in Pakistan

Quân Taliban ở Pakistan

 

Phong trào này do Mullah Mohammed Omar lănh đạo đang thực hiện một cuộc chiến du kích và chiến dịch khủng bố kéo dài chống lại chính quyền hiện tại của Afghanistan và các lực lượng NATO.

V́ bộ tộc Pashtun sống giữa biên giới Afghanistan và Pakistan, trong khu núi rừng hiểm trở nên quân Taliban thường chạy về phía Pakistan mỗi khi bị càn quét ở Afghanistan. Có khi quân Taliban ở đây lên tới gần 30.000 người.

 

KHÓ KHĂN CỦA PAKISTAN

Không phải sau khi cơ quan t́nh báo Hoa Kỳ bắt và giết trùm khủng bố Osama bin Laden trên đất Pakistan mới xẩy ra sự căng thẳng giữa Pakistan và Hoa Kỳ. Chuyện này đă xẩy ra ngay từ khi Mỹ và NATO tiến quân vào Afghanistan năm 2001. Mỹ đă yêu cầu Tổng Thống Pervez Musharaff phải mở cuộc hành quân vào thung lủng Swat ở phía tây bắc Pakistan, nhất là ở vùng biên giới Afghanistan và Pakistan, để tiêu diệt quân Taliban, nhưng Tướng Musharaff từ chối v́ các lư do chính sau đây:

- Lực lượng Pakistan không đủ khả năng làm điều đó.

- Pakistan không tin Mỹ sẽ thành công ở Afghanistan. Trong lịch sử, chưa có nước nào thành công khi xâm chiếm Afghanistan.

- Kháng chiến Taliban đă doạ nếu Pakistan tham gia cuộc chiến, họ sẽ biến Pakistan thành một biển màu. (Có một thời gian Taliban đă làm như vậy, gây kinh hoàng cho Pakistan nên Pkistan phải ngưng các cuộc hành quân).

- Dù bất cứ lực lượng nào sẽ tồn tại ở Afghanistan sau cuộc chiến, Pakistan vẫn phải giữ những giao hảo tốt v́ quyền lợi của Pakistan ở trong vùng.

Bị áp lực của Mỹ, ngày 18.8.2008 Tổng Thống Pervez Musharaff phải từ chức. Ông Asif Ali Zardari, chủ tịch Đảng Nhân Dân được bầu làm Tổng Thống và ông Yousaf Raza Gillani thuộc đảng này được chỉ định làm Thủ Tướng.

 

Đến năm 2009, Taliban đă kiểm soát toàn bộ thung lũng Swat. Chính phủ mới phải kư một thoả ước hoà b́nh với quân Taliban tại Swat, cho phép áp dụng luật Sharia tại khu vực này. Hành động này đă bị Mỹ chỉ trích kịch liệt.

 

MỸ MUỐN PAKISTAN TRỞ THÀNH CON BÀI THÍ

Kể từ năm 2009, Mỹ đă viện trợ cho Pakistan mỗi năm 1,2 tỷ USD để mua vũ khí trang bị cho quân tôi Pakistan. Hiện nay, quân đội Pakistan có khoảng 619.000 người trong lực lượng chính quy và 302.000 người trong lực lượng bán vũ trang và biên pḥng. Bị áp lực của Hoa Kỳ, Thủ tướng Pakistan Yusuf Raza Gilani đă ra lệnh mở các cuộc tấn công vào an toàn khu của Taliban, nhưng ông nói: "Đây không phải là một cuộc chiến b́nh thường. Đó là chiến tranh du kích. Đó là cuộc chiến của riêng chúng tôi. Một cuộc chiến v́ sự sống c̣n của đất nước".

Trong một cuộc điều trần trước Quốc hội Hoa Kỳ về quan hệ với Pakistan, Tướng Mike Mullen, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tố cáo Cơ quan T́nh báo Pakistan (ISI) đă hỗ trợ mạng lưới cực đoan Haqqani lên kế hoạch và thực hiện vụ tấn công nhằm vào Đại sứ quán Mỹ tại Afghanistan và cả vụ đánh bom làm 77 binh sĩ Mỹ thiệt mạng. Ông này c̣n tiết lộ Mỹ có nguồn tin đáng tin cậy về việc Haqqani, với sự giúp đỡ của ISI, đă thực hiện vụ tấn công hôm 28.6.2011 vào khách sạn Inter-Continental ở Kabul và một vài vụ nhỏ lẻ khác.

Ít ai tin rằng chuyện đó có thật. Những lời tuyên bố của Tướng Mike Mullen chỉ nhằm thúc đẩy quân đội Pakistan trở thành một công cụ chống lại Taliban của Mỹ và biến Pakistan thành một con bài thí trong một cuộc chiến mà Mỹ biết không bao giờ thắng được, rồi đổ lỗi cho Pakistan để rút quân như Mỹ đă đối xử với VNCH trong cuộc chiến Việt Nam.

Ngày 23.9.2011, Rabbani Khar, Ngoại trưởng Pakistan, cảnh báo cáo rằng Mỹ đang đối mặt với nguy cơ mất mối quan hệ đồng minh sau khi Washington chỉ trích Islamabad theo đuổi chính sách “xuất khẩu bạo lực” và Cơ quan T́nh báo Pakistan (ISI) ủng hộ lực lượng cực đoan tấn công binh sĩ Mỹ tại Afghanistan. Tuyên bố từ New York, nơi bà đang tham dự phiên họp Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc, bà Khar nói: “Bất cứ câu nói nào được công khai đưa ra để chỉ trích, để làm bẽ mặt một đồng minh, một đối tác là không thể chấp nhận được”.

 

CON ĐƯỜNG PAKISTAN ĐANG CHỌN?

Sự giận dữ đă lên cao khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố chính sách về Afghanistan hôm 21/8, chỉ trích đích danh Pakistan là dung dưỡng cho khủng bổ, cung cấp "nơi trú ẩn an toàn" cho khủng bố và dọa cắt tài trợ cho Pakistan..

Các giới chức cũng như các chức sắc tôn giáo Pakistan ngay lập tức có phản ứng kịch liệt, cho rằng Mỹ không nên lấy Pakistan là kẻ giơ đầu chịu báng cho thất bại của quân đội Mỹ trong cuộc chiến ở Afghanistan. Một nhóm giáo sĩ kêu gọi Chính phủ Pakistan rút khỏi liên minh trong cuộc chiến chống khủng bố mà Mỹ phát động.

Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Ahsan Iqbal tuyên bố: “Không có quốc gia nào trên thế giới hành động nhiều hơn Pakistan trong việc chống khủng bố hay cam kết nhiều hy sinh v́ điều đó. Do vậy, chúng tôi bác bỏ những tuyên bố cáo buộc Pakistan dung dưỡng khủng bố, v́ chúng tôi cũng là nạn nhân lớn nhất của chủ nghĩa khủng bố. Chúng tôi muốn một tương lai thịnh vượng và để có điều đó, chúng tôi không chỉ cần ḥa b́nh ở biên giới mà cũng cần ḥa b́nh trên toàn khu vực. Đó là lư do chúng tôi tin tưởng tham gia cùng các nước láng giềng, đóng vai tṛ trong việc mang lại ḥa b́nh cho khu vực”.

Thủ Tướng Gilani đă từng nói rằng thực tế đây là cuộc chiến v́ áp lực của Hoa Kỳ. Pakistan đang khai triển khoảng 15.000 quân để đối đầu với khoảng 4 hay 5 ngàn chiến binh Taliban. Cuộc chiến từ Afghanistan đă lan vào Pakistan và toàn đất nước Pakistan đang bị biến thành biển máu như Taliban đă đe dọa. V́ bất đắc dĩ phải đi theo Mỹ, đă có 30.452 người Pakistan bị giết.

C̣n Thủ tướng Musharraf đă nhấn mạnh rằng Al-Qaida, Taliban không là mối đe dọa cho Pakistan. Phát biểu tại Viện Quan hệ quốc tế Pháp, ông Musharraf nói: “Khi chúng tôi có một lực lượng vũ trang của Pakistan với 500.000 binh sĩ hiện dịch và trừ bị, tôi nghĩ rằng al-Qaida hoặc Taliban không thể nào có thể chiếm được Pakistan.”

Cuộc chiến chống khủng bố đă gây thiệt hại 118 tỷ USD cho nền kinh tế Pakistan trong 14 năm, tương đương hơn 1/3 tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của quốc gia Nam Á này.

Nhà kinh tế Shahid Siddiqi cho biết, thiệt hại về kinh tế do cuộc chiến chống khủng bố đối với nền kinh tế Pakistan trong năm 2011 ước tính là 8,5% GDP trong khi số tiền hỗ trợ mà Pakistan nhận được chỉ là 0,2% GDP.

 

MỸ KHÓ BỎ PAKISTAN ĐƯỢC

Các nhà phân tích đều tin rằng mắc dầu đă lên án Pakistan với giọng dao búa lớn, các nhà chiên lược Mỹ sẽ không để cho Donald Trump bỏ Pakistan v́ ba lư do chính sau đây: 

- Lư do thứ nhất, không có Pakistan Mỹ không thể tiếp tục chiến đấu ở Afghanistan được v́ các cơ sở hậu cần và tiếp vận không c̣n.

- Lư do thứ hai, Pakistan có thê liên kết với các quôc gia Hồi Giáo trong vùng, h́nh thành một khu vục chống Mỹ ở Nam Á  Châu.

- Lư do thứ ba là Trung Quốc sẽ đến thay Mỹ và mở rộng con đường tơ lụa trong vùng này. Ngày 20.4.2015, Pakistan và Trung Quốc đă quyết định nâng cấp quan hệ song phương lên tầm quan hệ hợp tác đối tác chiến lược toàn diện.

Biết rơ thế kẹt của Mỹ, Quân đội Pakistan tuyên bố xem xét khả năng đóng cửa biên giới với Afghanistan và cảng Karachi. Hôm 7.1.2018, lănh đạo phe đối lập Imran Khan yêu cầu chính phủ trả đũa, không chấp nhận để "quân đội Mỹ sử dụng miễn phí cơ sở hạ tầng của Islamabad"..

Như thường lệ, Trunp chỉ dùng dao to búa lớn để chứng minh ta đây cũng là “tay chơi cầu bốn cẳng” như ai chứ chẳng biết ǵ cả. Nhóm tài phiệt Mỹ đang xử dụng Donald Trump để thức hiện các kế hoạch bảo về quyền lợi của giới họ, trong đó có quyền lợi của giới tài phiệt quốc pḥng ở Afghnistan. Khi nhiệm vụ hoàn hoàn tất, số phận con rối Donald Trump sẽ được định đoạt.

 

Ngày 11.1.2017

 

Lữ Giang