DACA: “Một ngày không có người Mễ”!

Lữ Giang

“Một Ngày Không Có Người Mễ” (A Day Without a Mexican) là tên của một cuốn phim do nhà đạo diễn Sergio Arau thực hiện năm 2004. Đây là một cuốn phim khôi hài - giả tưởng nói lên vai tṛ của người Mexican trong nền kinh tế của nhiều tiểu bang tại đất nước này. Và đây cũng là cái tên chúng tôi mượn để nói về những hậu quả khi Tổng Thống Donald Trump hủy bỏ văn kiện do bà Janet Napolitano, Bộ Trưởng Nội An của Hoa Kỳ ban hành ngày 15.6.2012 ấn định chương tŕnh "Thực hiện theo quyết định của Công tố viên đối với những cá nhân đă đến Hoa Kỳ khi c̣n nhỏ", nay được gọi là Tạm hoăn thi hành đối với hhững người đến Mỹ khi c̣n nhỏ” (Deferred Action for Childhood Arrivals - DACA).  

 

Image result for pictures of: we are all immigrants

Ở Mỹ chúng ta tất cả đều là di dân

 

Như chúng tôi đă nói nhiều lần, từ ngày nhận chức cho đến nay, Donald Trump chỉ làm có một công việc duy nhất là phá bỏ “di sản của Obama” để trả thù việc Tổng Thống Obama và EU đă áp dụng lệnh cấm vận Nga kể từ ngày 12.9.2014 khiến Exon Mobile và Donald Trump phải ngưng các hoạt động kinh doanh ở Nga. Việc hủy bỏ chương tŕnh DACA cũng nằm trong chủ trương trả thù đó. Trong bài "Donald Trump, người cầm đầu phá hoại", báo Le Figaro của Pháp gọi Donald Trump là "thủ lănh gây rối trong một thời kỳ rối loan".

 

KHÁI LƯỢC VỀ CHƯƠNG TR̀NH DACA

V́ chương tŕnh DACA do Bộ Trưởng Nội An Hoa Kỳ kư và ban hành chứ không phải Tổng Thống Obama nên khi hủy bỏ Tổng Thống Trump cũng đă làm như vậy. Ông quyết định phải hủy bỏ chương tŕnh DACA nhưng giao việc này cho Bộ Trưởng Tư Pháp Jeff Sessions làm.

 

1.- Chọc cho người ta chửi

Ngày 5.9.2017, Bộ trưởng Jeff Sessions họp báo, cho rằng chương tŕnh DACA vi hiến và khiến việc làm của hàng trăm ngh́n người Mỹ rơi vào tay những người nhập cư bất hợp pháp nên phải kết thúc nó “một cách có trật tự và hợp pháp. Ông nhấn mạnh: “Việc không tuân thủ luật pháp trong quá khứ đă đặt quốc gia của chúng ta vào nguy cơ tội phạm, bạo lực và thậm chí là khủng bố. Chính v́ vậy, Bộ Tư pháp không thể bảo vệ vấn đề này quá mức”.

Bị dư luận phản đối, Trump đă đưa ra một Tweet nhẹ nhàng hơn: “Quốc hội, hăy sẵn sàng để làm công việc của quư vị - DACA. Không có sự sai lầm, chúng tôi đang đặt quyền lợi của Công dân Mỹ Trên hết. Những người nam và nữ bị bỏ quên sẽ không c̣n bị bỏ quên nữa”. Ông dành cho Quốc Hội sáu tháng để đưa ra luật lệ nhằm thay thế chương tŕnh DACA. Nhưng Thống đốc tiểu bang Washington là Jay Inslee nói: “Tổng thống không thể chỉ biết đặt chuyện này lên vai Quốc hội. Ông phải có trách nhiệm điều chỉnh nó”.

Nhiều người tin rằng hành động này của Donald Trump cũng chỉ để chọc cho người ta chửi như những ǵ ông đa làm trong hơn 8 tháng qua, chớ chẳng đem lại lợi ích ǵ cho nước Mỹ cũng như cho chính cá nhân ông.

 

2.- Con dường đưa tới DACA

Chúng ta nhớ lại, vào tháng 9 năm 2001, do sáng kiến của hai Thượng nghị sĩ Lorin Hatch (Cộng ḥa - Utah) và Richard Durbin (Dân chủ - Illinois), một dự luật được gọi là DREAM Act đă được đệ tŕnh Quốc Hội để giải quyết vấn đề pháp lư của một số thiếu niên di dân bất hợp pháp nhưng đang có cuộc sống và những đóng góp như người Mỹ. Chữ DREAM Act là viết tắt của cụm từ Development, Relief and Education for Alien Minors Act”. Ngày 9.12.2010, dự luật này đă được Hạ Viện thông qua, nhưng khi đưa ra thảo luật tại Thượng viện ngày 28.10.2011 th́ bị kẹt lại. Bà Janet Napolitano, Bộ trưởng Bộ Nội An, nói với các nghị sĩ rằng thật là vô lư nếu chúng ta cố trục xuất những thanh niên không gây một đe dọa nào cho an ninh xă hội, những người lớn lên trên đất Mỹ và là những người muốn đóng góp cho quốc gia của chúng ta trong quân đội hoặc vào đại học”.

Trước t́nh trạng này, ngày 15.6.2012, bà Bộ Trưởng Nội An đă ban hành một văn kiện ấn định chương tŕnh DACA. Chương tŕnh đă đưa ra những quy định ǵ khiến Trump phải ra lệnh hủy bỏ?

 

3.- Khái lược về chương tŕnh DACA

Chương tŕnh DACA cho phép những người trẻ vị thành niên nhập cư tại Hoa Kỳ từ ngày 15.6.2007 mà không có giấy tờ hợp pháp, có thể được tạm hoăn trục xuất và được cấp giấy phép làm việc tạm thời trong 2 năm. Chương tŕnh này có thể gia hạn sau 2 năm. Đại khái, để được hưởng chương tŕnh DACA, phải hội đủ những điều kiện sau đây:

- Chưa tṛn 31 tuổi tính đến ngày 15.6.2012;

- Đến Hoa Kỳ trước khi được 16 tuổi;

- Cư trú tại Hoa Kỳ từ ngày 15.6.2007 cho đến nay.

- Hiện diện thực tế tại Hoa Kỳ vào ngày 15.6.2012, và lúc gởi đơn cho USCIS (Sở Di Trú) để xin hưỡng chương tŕnh DACA.

- Không có t́nh trạng di trú hợp pháp, hoặc giấy tờ hết hạn vào ngày 15.6.2012.

- Đang đi học, đă tốt nghiệp hoặc có chứng chỉ hoàn tất trung học, hoặc đă có chứng chỉ hoàn tất chương tŕnh GED; là một cựu quân nhân danh dự của Quân Đội hay Lực Lượng Tuần Duyên Hoa Kỳ; và

- Không có các tiền án về các tội đại h́nh, các tội tiểu h́nh nghiêm trọng, hoặc 3 hay nhiều lần các tội tiểu h́nh cộng lại, và không là mối đe doạ đến an ninh quốc gia và an toàn công cộng.

Hiện có khoảng 800.000 người nhập cư đến Mỹ từ khi c̣n nhỏ, đa số từ Mexico và các quốc gia Mỹ Latin khác, đang được hưởng chương tŕnh DACA. Riêng Mexico đă có 650.000 người. Hơn 200.000 người đang sinh sống ở bang California và 100.000 người ở Texas. Phần c̣n lại ở các bang New York, Illinois và Florida và một số tiểu bang khác.

Chuyên viên di trú David Bier của Viện Cato cho biết, nếu chính quyền cho phép các đối tượng này ở lại làm việc cho đến khi hết hạn giấy phép th́ vẫn có 110.652 người phải đối mặt với nguy cơ bị trục xuất trong năm 2017; 404.000 người vào năm 2018 và 275.500 người phải rời Mỹ trong 2 năm sau đó.

 

PHẢN ÚNG CỦA GIỚI LUẬT GIA VÀ CÁC TIỂU BANG

Trong tháng 8 vừa qua, đă có hơn 100 giáo sư và giảng viên luật ở Mỹ viết thư cho Donald Trump khẳng định DACA là hợp pháp. Lá thư nói: Theo quan điểm của chúng tôi, không có nghi ngờ ǵ về việc DACA 2012 là sự thực hành hợp pháp thẩm quyền hành pháp. Kết luận của chúng tôi dựa trên nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực này và nghiên cứu kỹ lưỡng Hiến pháp Hoa Kỳ, luật hành chính, những đạo luật di trú, những quy định của liên bang và án lệ.”

Nhận xét này hoàn toàn đúng. Bản văn quy định (memorandum) về chương tŕnh DACA không hề sửa đổi luật pháp về đi trú mà chỉ ấn định thể thức thi hành các luật lệ này mà thôi, đó là quyền được dành cho hành pháp, không thể bị coi là vi hiến được.

Đến nay đă có 20 tiểu bang nộp đơn kiện quyết định hủy bỏ chương tŕnh DACA của chính quyền Trump với những lư do khác nhau: Có bang cho rằng chính quyền Trump đă phân biệt đối xử với người gốc Mexico, có bang cho rằng nền kinh tế của bang nguyên đơn sẽ bị tổn hại nếu trục xuất các cư dân này, v.v.

Bộ trương Tư Pháp New York Eric T. Schneiderman nói quyết định của Trump cho dừng DACA và buộc quốc hội có quyết định cuối cùng trong 6 tháng, là "tàn nhẫn, thiển cận và vô nhân đạo".

 

PHẢN ỨNG CỦA CÁC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP LỚN

Trong một bài đăng trên Twitter, Sundar Pichai, Giám đốc điều hành của Google đă nói lên quan điểm của Google như sau: Dreamers là những người hàng xóm của chúng tôi, bạn bè và đồng nghiệp của chúng tôi. Đây là nhà của họ. Quốc hội cần hành động ngay bây giờ để bảo vệ DACA”.

Tổng giám đốc của tập đoàn Apple đă gởi một văn thư đến toàn bộ nhân viên của tập đoàn và nói: "Tôi thấy buồn ḷng sâu sắc với ư nghĩ về việc 800.000 người Mỹ, trong đó có hơn 250 đồng nghiệp ở Apple, có thể sớm bị đuổi ra khỏi đất nước mà họ chưa từng bao giờ không xem là đất nước của ḿnh".

Tập đoàn Microsoft cũng có  39 trường hợp có thể bị trục xuất khi DACA chấm dứt. Trong một văn thư công bố trên trang blog chính thức của ḿnh, Microsoft viết: "Hợp pháp hóa cho chương tŕnh DACA vừa là yêu cầu thiết yếu cho kinh tế vừa là chuyện cần làm về nhân đạo". Tập đoàn công nghệ này cho rằng đây là "một sự thụt lùi to lớn đối với toàn nước Mỹ".

Mark Zuckerberg - ông chủ của Facebook, nói rằng "đây là một ngày buồn của đất nước chúng ta". Ông cho rằng quyết định của chính quyền Trump "không chỉ tệ hại mà c̣n độc ác" và ông kêu gọi Quốc hội Mỹ phải hành động nhanh.

 

HĐGMHK PHẢN ỨNG MẠNH MẼ

Chỉ vài giờ sau khi Bộ Tưởng Jeff Sessions tuyên bố chính quyền Trump sẽ chấm dứt chương tŕnh DACA, Đức Hồng y Timothy Dolan thuộc Giáo phận New York đă cùng hợp lực với một liên minh đa dạng gồm các nhà lănh đạo thành phố New York và các nhà hoạt động, đưa ra một thông điệp đơn giản: Chúng tôi sẽ bảo vệ các anh chị em”.

 Image result for Pictures of Cardinal Timothy Dolan

 

ĐHY Dolan đă mô tả quyết định về việc hủy bỏ DACA là một quyết định “bất công” và đồng thời bày tỏ tinh thần liên đới với những người hưởng lợi của chính sách DACA hiện đang sống trong một “cơn ác mộng”. Ngài nói:

Là một người Mục tử, tôi có thể nói với anh chị em rằng những ‘Dreamers’ này không phải là những kẻ tội phạm, những người ngoài hành tinh … những kẻ xâm phạm … họ chính là chúng ta, họ là những người dân của chúng ta”. 

Ngài nhấn mạnh: “Việc khinh thường họ như những mối đe dọa hoặc những kẻ khủng bố hoàn toàn trái ngược với Kinh Thánh, với tinh thần của Hoa Kỳ, New York cũng như sự chính đáng chung”.

 

Trong một tuyên bố chính thức được công bố vào hôm 12.9.2017, ĐHY Dolan nói:

Chúng ta phải luôn nhớ rằng, như Chúa Giêsu đă dạy chúng ta, lề luật đă được tạo ra để phục vụ con người, chứ con người không phải được đem ra để phục vụ lề luật”.

Người ta không thể giấu đằng sau thuật ngữ ‘tính hợp pháp’ trong việc hủy bỏ DACA. Đó là một sự ruồng bỏ đối với nhân loại, và đồng thời ruồng bỏ những người trẻ tài năng và đầy hy vọng, những người cũng là những công dân Hoa Kỳ như anh chị em cũng như tôi đây”.

Ngày nay, Chính quyền không chỉ đóng cửa biên giới mà họ c̣n đóng cửa tâm hồn và tâm trí của họ nữa”,

ĐHY cho biết thêm: “Có một tinh thần nhiệt huyết, có một sự thống nhất, và các Giám mục cảm thấy chúng ta cần phải trở thành những người tiên phong về vấn đề này”.

 

WE ARE ALL IMMIGRANTS!

Cuốn phim “A Day Without a Mexican” của nhà đạo diễn Sergio Arau đang được phổ biến trở lại với mục tiêu dạy cho Donald Trump biết vai tṛ của người Mỹ Latin di dân bất hợp pháp trong nền kinh tế Mỹ như thế nào và sự vắng mặt của họ sẽ gây thiệt hại cho nước Mỹ ra sao. Họ thường được gọi chung chung là người Hispanic, Latino hay Mexican (Mễ). Cuốn phim mô tả:

 "Chúng ta thử tưởng tượng, một buổi sáng thức dậy, 1/3 dân số California, tất cả người Mễ trên tiểu bang này đều biến mất th́ sự việc ǵ xảy ra? Biến cố này quá trọng đại đến đỗi chính phủ phải ban lệnh California đang ở trong t́nh trạng khẩn cấp (State of Emergency)...

"Hôm nay, California – 3/4 hàng quán phải đóng cửa, v́ không ai rửa chén bát, nhặt rau, lau bàn ghế, phụ việc ở trong bếp; – đường sá đầy rác bẩn, không ai quét dọn; – không có xe đổ rác hôm nay; – cỏ trong vườn nhà, ngoài công viên không người cắt; – cam, nho, dâu trên cánh đồng thối rữa không kịp hái; một số lớp mẫu giáo trẻ em phải nghỉ học v́ không có cô giáo; – những ngôi nhà đang xây, gạch cát ngổn ngang, những con đường đang sửa bị bỏ dở; ông Thượng Nghị Sĩ tiểu bang hôm nay không c̣n cô người Mễ giúp việc, người thường ngày đă dọn bữa điểm tâm cho ông, sắp món ăn trưa trong cái lunch-box cho ông mang đến nơi làm việc…"

Image result for Pictures of meeting: We are all immigrants

Những người di dân làm cho nước Mỹ vĩ đại

 

Nh́n lại lịch sử, chúng ta thấy nhiều phần đất của Mỹ hiện nay là lănh thổ của Mexico trước đây. Trước tiên Tây Ban Nha chiếm sau đó trả lại cho Mexico. Năm 1845 Hoa Kỳ tuyên bố sáp nhập Texas vào Hoa Kỳ, mặc dầu Mexico phản đối. Năm 1846 Lục Quân Hoa Kỳ chiếm New Mexico. California là một lănh thổ rộng lớn của Mexico do Đế Quốc Tây Ban Nha chiếm, nó bao gồm cả Nevada, Utah, Arizona, và Wyoming, được gọi là Alta California ((Thượng California), về sau Mexico cũng phải nhượng lại cho Mỹ. Hiện nay dân số Hoa Kỳ là 321 triệu, trong đó Mỹ trắng chiếm 73,9%, người Mỹ Latin 14,8%, người gốc Phi Châu 12,4%. Người Việt tuy to tiếng hơn ai hết và một số người tuyên bố sẽ bảo vệ Trump đến giọt máu cuối cùng, nhưng dân số chỉ có 0.5%.

Ngày 16.2.2017 một cuộc biểu lớn được tổ chức tại Houston, Texas, có tên là: “Ngày Không Có Di Dân” với những biểu ngữ như "CHÚNG TA TẤT CẢ ĐỀU LÀ DI DÂN" (We are all immigrants) hay "NHỮNG NGƯỜI DI DÂN LÀM CHO NƯỚC MỸ VĨ ĐẠI (Immigrants make America Great) để phản đối chính sách về di dân của Donald Trump. Cuốn phim “A Day Without a Mexican” đă cho người Mỹ thấy một ngày không có Mễ, t́nh trạng của nhiều tiểu bang sẽ như thế nào.

Điều may mắm là có nhiều nhà lập pháp, các tổ chức chính trị, tôn giáo, công nghiệp lớn… đă không chấp nhận chủ trương lạc hậu của Donald Trump là “Make Amrrica White Again”, nên nước Mỹ vẫn sinh hoạt b́nh thường và tiếp tục phát triển, không cần biết Trump muốn ǵ hay làm ǵ.

 

Ngày 21.9.2017

 

Lữ Giang