Khi pháp sư đi vào chính trường

Lữ Giang

 

Trong những tuần qua bà Park Geun Hye, đương kim Tổng thống Hàn Quốc, bị cáo buộc đồng loă với bạn thân là pháp sư Choi Soon Sil và là một cựu trợ lư của bà, đă gây áp lực để buộc một số tập đoàn đóng góp tiền cho hai quỹ chính trị của bà ta. Cả hai đang bị điều tra và truy tố. Tổng thống Park Geun Hye bác bỏ các cáo buộc là bà đă làm sai nhưng xin lỗi về mối liên hệ giữa bà và pháp sư Choi Soon Sil. Các cuộc biểu t́nh chống bà đă tăng lên tới hơn một triệu người trong những tuần gần đây và tỉ lệ ủng hộ bà hiện chỉ c̣n ở mức thảm hại 4-5%.

 

 

Hôm 9.12.2016, với tỷ lệ 234 phiếu thuận trên tổng số 300, Quốc hội Hàn Quốc đă thông qua quyết định luận tội Tổng thống Park Geun Hye. Bà bị tạm thời đ́nh chỉ mọi chức vụ trong khi chờ Toà án Hiến Pháp phán quyết về quyết định của Quốc hội. Trong thời gian này, Thủ tướng Hwang Kyo Ahn sẽ tạm thời nắm quyền lănh đạo đất nước cho đến khi Ṭa Hiến Pháp có kết luận.

Hăng tin AFP cho biết hai cuộc tuần hành đă diễn ra trên đường phố thủ đô Seoul sau khi có quyết định của Quốc Hội. Một bên là phe chống đối và bên kia là thành phần ủng hộ tổng thống họ Park. Cuộc biểu t́nh do phe ủng hộ bà khởi xướng đă huy động được khoảng 15.000 người, chủ yếu là những người cao tuổi từng ngưỡng mộ thân phụ bà là cố tổng thống Park Chung Hee.

Chuyện bà Park Geun Hye và pháp sư Choi Soon Sil khá dài và phức tạp. Chúng tôi xin tŕnh bày những nét chính để rút bài học.

 

VÀI NÉT VỀ BÀ PARK GEUN HYE

Bà Park Geun-hye (Hán-Việt: Phác Cận Huệ) là nữ tổng thống đầu tiên trong lịch sử Hàn Quốc. Bà nhận chức Tổng Thống kể từ ngày 25.2.2013. Trước đó bà là Chủ tịch đảng Saenuri và Nghị sĩ Quốc hội Hàn Quốc.

Bà sinh ngày 2.2.1952 tại Samdeok-dong Jung-gu, Daegu, con gái của cố tổng thống Park Chung Hee và mẹ là Yuk Young-soo. Bà tốt nghiệp cử nhân kỹ thuật điện tại Đại học Sogang năm 1974 rồi sang Pháp nghiên cứu tại Đại học Grenoble, nhưng đă phải về nước khi mẹ bà bị điệp viên Bắc Triều Tiên sinh ra ở Nhật Bản giết chết tại Nhà hát Quốc gia Hàn Quốc ở Seoul ngày 15.8.1974. Kể từ đó, bà Park Geun-hye đóng vài tṛ đệ nhất phu nhân cho đến năm 1979 khi cha bà là Tổng Thống Park Chung Hee cũng bị ám sát.

Vụ ám sát Park Chung Hee (1917 – 1979)  diễn ra vào ngày 26.10.1979 tại một ṭa nhà bí mật ở Nhà Xanh (Cheong Wa Dae) tại Seoul vào lúc 7:41 tối. Giám đốc cơ quan t́nh báo Hàn Quốc KCIA là Kim Tái Khuê (Kim Jae-Kyu) mời Tổng Thống Park Chung Hee đến dự một bữa tiệc tại một ṭa nhà của KCIA tại Nhà Xanh. Sau khi Tổng Thống Park và các khách mời an vị, Kim bỏ ra ngoài và ra tín hiệu cho các đồng lơa, rồi trở vào rút súng lục bắn chết viên vệ sĩ của Tổng Thống Park Chung Hee, sau đó bắn nhiều phát vào Tổng Thống.

Ngay khi nghe tiếng súng, 5 đặc vụ KCIA xông vào pḥng kế bên giết nốt 2 vệ sĩ khác và viên tài xế. Kim tuyên bố: Tôi đă bắn đúng tim của Hiến pháp Duy Tân (trao nhiều quyền cho nhà độc tài Park Chung Hee) như một con thú. Tôi làm điều đó v́ dân chủ của Tổ quốc. Không hơn, không kém.”

Năm 2007 bà Park Geun-hye là lănh đạo đảng Saenuri, đă lên tiếng hối tiếc về việc cha bà là cựu tổng thống Park Chung Hee đă đàn áp đối lập. Đối với Bắc Hàn, bà cam kết thực hiện hai chính sách song song, vừa cải thiện quan hệ, vừa răn đe mạnh mẽ và hướng tới một cuộc họp mặt thượng đỉnh với lănh tụ Kim Jong-un.

Trước khi được bầu làm tổng thống, bà Park từng là nghị sĩ quốc hội 5 khóa liên tiếp cho đến tháng tư năm 2012, qua chức vụ Chủ tịch đảng Saenuri. Tháng 2 năm 2013 bà được bầu làm Tổng Thống Hàn Quốc.

Tính từ năm 1948 đến nay, Hàn Quốc đă có 13 đời Tổng Thống. Bà Park Geun-hye là Tổng Thống thứ 13 của Hàn Quốc.

 

QUAN HỆ VỚI PHÁP SƯ?

Trong mấy tuần qua, dư luận Hàn Quốc đă rúng động khi được tin về chuyện tổng thống Park Geun Hye có quan hệ với một nhân vật được coi là "cố vấn trong bóng tối" và được phe đối lập gọi là "thầy bói pháp sư", đó là bà Choi Soon Sil

Choi Soon Sil là một công dân không có hồ sơ an ninh, khoảng 60 tuổi, nhưng có ảnh hưởng đáng kể đối với Tổng thống Park Geun Hye. Choi được phép chỉnh sửa một số bài phát biểu quan trọng nhất của bà Park. Kênh truyền h́nh Chosun đăng tải một đoạn video cho thấy nhiều trợ lư của tổng thống tỏ ra khúm núm trước bà Choi. Thậm chí người phụ nữ này c̣n có ảnh hưởng đến trang phục của bà Park. Bà ta đă giám sát việc thiết kế các trang phục của tổng thống và bảo tổng thống mặc màu ǵ cho phù hợp với từng dịp. Nhưng nếu vấn đề chỉ thế th́ chẳng có ǵ quan trọng lắm.

Một tài liệu nói bà Choi là con gái của Choi Tae Min, một nhân vật thần bí. Ông Choi là người sáng lập của một giáo phái bí ẩn mang tên Church of Eternal Life (tạm dịch là Giáo Hội của Sự sống Vĩnh cửu). Ông bắt đầu có mối quan hệ với bà Park, người kém ông 40 tuổi, ngay sau khi mẹ bà ta bị ám sát vào năm 1974. Theo báo cáo của cơ quan t́nh báo Hàn Quốc, ông Choi bước đầu tiếp cận nữ tổng thống bằng việc nói rằng mẹ bà xuất hiện trong giấc mơ của ông và yêu cầu ông giúp đỡ bà.

 

 

Ông Choi Tae Min đứng ở giữa

 

Ông Choi Tae Min là một cựu sĩ quan cảnh sát, rồi một nhà sư Phật Giáo, sau đó cải đạo theo Công giáo. Ông cũng sử dụng 7 tên khác nhau và kết hôn 6 lần cho đến khi qua đời vào năm 1994 ở tuổi 82. Ông Choi trở thành cố vấn cho bà Park, giúp bà duy tŕ hoạt động của một nhóm t́nh nguyện ủng hộ chính phủ. Bà Choi Soon Sil, con gái của ông, là một nhà lănh đạo trẻ trong nhóm đó. Nữ tổng thống Park Geun Hye chưa bao giờ kết hôn và từng phủ nhận tin đồn nói bà có con với ông Choi.

Trong một cuộc phỏng vấn với báo chí vào năm 2007, bà Park Geun Hye nói ông Choi Tae Min là một người yêu nước và bày tỏ ḷng biết ơn với ông này v́ những lời khuyên và sự an ủi trong "thời điểm khó khăn" của bà.

Nhật báo Hankyoreh dẫn lời một nhân viên từng phục vụ trong quỹ của bà Choi và một cựu nhân viên làm việc tại quỹ từ thiện của bà Choi trước đây, đó là ông Lee Seong Han. Tờ báo nói ông Lee cho hay: "Bà Choi có ảnh hưởng quan trọng trong việc khuyên tổng thống làm điều này hay điều kia. Chẳng có việc ǵ mà tổng thống có thể tự quyết định cả".

Ông này cho biết bản sao các báo cáo gửi cho bà Park đều được mang đến cho bà Choi xem xét mỗi ngày. Ông Lee tiết lộ bà Choi gọi tổng thống Park là "chị" và sở hữu đội ngũ cố vấn riêng gồm các nhân vật từng can thiệp vào những quyết định quan trọng của chính phủ Hàn Quốc. Những quyết định này bao gồm cả việc bổ nhiệm các bộ trưởng, đóng cửa khu công nghiệp Kaesong, một dự án chung của Triều Tiên và Hàn Quốc sau vụ thử hạt nhân của Bắc Triều Tiên trong tháng 1/2016.

Văn pḥng của bà Park hiện chưa đưa ra b́nh luận ǵ về thông tin này.

 

MỞ CUỘC ĐIỀU TRA

Cơ quan t́nh báo Hàn Quốc KCIA gọi ông Choi là một "mục sư giả mạo" và lợi dụng mối quan hệ với Park Geun Hye để che giấu hành vị nhận hối lộ.

Phát biểu trên sóng truyền h́nh quốc gia hôm 25.10.2016, Tổng thống Park thừa nhận đă để bà Choi chỉnh sửa một số bài phát biểu quan trọng nhất của ḿnh. Bà nói: "Tôi gửi lời xin lỗi sâu sắc đến nhân dân".

 

 

Vào ngày 29.9.2016, một tổ chức dân sự Hàn Quốc có tên "Trung tâm giám sát vốn đầu cơ" đă tố cáo với Công Tố Viện về những bê bối trong việc điều hành hai quỹ Quỹ Mir  Quỹ K-Sports. Tổ chức này tố cáo Cố vấn Điều phối Chính sách thuộc Phủ Tổng thống là ông Ahn Jong-bum và bà Choi Soon-sil đă điều hành hai quỹ này một cách sai trái và lạm dụng.

Hôm 5.10.2016, Công Tố Viện Seoul ra lệnh kiểm soát nhà bà Choi, một vài cộng sự, và hai quỹ Mir và K-Sports do bà nắm quyền điều hành. Bà bị cáo buộc lợi dụng mối quan hệ với Tổng thống Park Geun Hye để ép các doanh nghiệp đóng 69 triệu USD cho các quỹ này.

Quỹ Mir do Liên đoàn Công nghiệp Hàn Quốc (FKI) lập ra để quảng bá văn hóa quốc gia. Trong khi đó Quỹ K-Sports được thành lập để thúc đẩy thể thao Hàn Quốc. Hai quỹ này đă được Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch cho phép thành lập chỉ hai ngày sau khi nộp đơn. Dư luận bàn tán về việc 10 tập đoàn lớn đă tự nguyện hay chịu sự lôi kéo của Liên đoàn công nghiệp Hàn Quốc (FKI), đă đóng góp 77,4 tỷ won (khoảng 63 triệu USD) cho hai quỹ này.

Hôm 2.11.2016, Công tố Viện Seoul đă triệu tập cựu Cố vấn Điều phối Chính sách Phủ Tổng thống là Ahn Jong-bum v́ nghi ông ta đă ép tập đoàn SK và Lotte phải quyên góp hàng triệu USD cho hai quỹ nói trên. Ông Quốc Lee Seung-cheol, Phó Chủ tịch Liên đoàn công nghiệp (FKI) đă thừa nhận rằng ông Ahn đă chỉ thị hoạt động gây quỹ của hai quỹ trên. Cơ quan này cũng sẽ điều tra sự tố cáo Nghị sĩ Cho Eung-chun của đảng Dân Chủ đă đồng lơa với bà Choi Soon-sil, làm tổn hại tới danh dự của Tổng thống Park Geun-hye.

Sau khi điều tra, Công tố Viện đă ra lệnh bắt giam bà Choi v́ lạm dụng chức quyền, cản trở người thi hành công vụ và cố ư lừa đảo. Bà Choi bị nghi ngờ là người đứng sau lưng cựu Cố vấn Ahn, ép các tập đoàn lớn của Hàn Quốc quyên tiền cho hai Quỹ Mir và Quỹ K-Sports.

Khi đó bà Choi đang ở Đức, đă nói với các phóng viên rằng bà vô tội nhưng sẽ không về nước để đối mặt với các nhà điều tra. Bà Choi cũng bị nhà chức trách t́nh nghi đă dùng nguồn tiền quyên góp được cho mục đích cá nhân, trong đó có chi phí học cưỡi ngựa cho cô con gái Chung Yoo Ra. Hiệu trưởng Đại học Ewha Womans của nữ sinh viên ở Seoul đă từ chức v́ những cáo buộc đă đối xử ưu đăi đối với con gái bà Choi.

 

BÀ CHOI ĐĂ BỊ BẮT

Hăng thông tấn Yonhap cho biết bà Choi đă bay từ Anh về Hàn Quốc sáng hôm 30.10.2016. Ngày 31.10.2016, lần đầu tiên xuất hiện trước công chúng sau khi về nước, bà Choi đă cầu xin sự tha thứ của mọi người khi bà đến văn pḥng công tố quốc gia theo lệnh triệu tập. Bà nói: "Tôi đă phạm phải một tội lỗi không thể tha thứ. Xin hăy tha thứ cho tôi".

Hăng thông tấn Yonhap đưa tin bà Choi Soon Sil đă bị bắt vào cuối ngày 31/10 sau khi bà này đến văn pḥng công tố Seoul theo lệnh triệu tập. Hiện bà Choi đang ở trong một nhà tù của Seoul.

Nếu Ṭa Hiến pháp đồng ư quyết định của Quốc Hội, cuộc bầu cử tổng thống ở Hàn Quốc có thể sẽ được tiến hành sớm hơn thay v́ tháng 12/2017 như đă quy định, v́ theo luật, tổng tuyển cử phải được tiến hành trong ṿng 60 ngày kể từ ngày tổng thống từ chức hoặc là bị buộc từ nhiệm.

Nếu rời nhiệm sở sớm, bà Park sẽ mất quyền miễn trừ bị truy tố về các tội h́nh sự và bà có thể bị truy tố tội lạm quyền và nhận hối lộ.

Tuy nhiên, cơ cấu của Ṭa Hiến Pháp hiện tại có vẻ có lợi cho Tổng thống Park: Để bà Park bị luận tội, phải có ít nhất 6 trên 9 thẩm phán ủng hộ quyết định của Quốc Hội.

 

Ngày 15.12.2012

 

Lữ Giang