Đất nước khốn cùng!
Lữ Giang
Nhân vụ động đất xẩy ra ở Haiti hôm 12.1.2010 gây ra thảm họa lớn cho đất nước này, b́nh luận gia Nick Caistor có viết một bài dưới nhan đề “Haiti's history of misery” (Lịch sử khốn khổ của Haiti) được đài BBC phổ biến hôm 14.1.2010.
Nick Castor là một nhà nghiên cứu về lịch sử và những vấn đề của Mỹ Châu Latin, do đó ông có nhiều nhận định khá sau sắc về Haiti. Mở đầu bài nói trên, ông viết:
“Haiti có vẻ là nơi phải hứng chịu quá nhiều hậu quả của các đợt hỗn loạn, nghèo khổ và thiên tai. Và cũng như bao lần trước đây tại nước này, vào đúng lúc t́nh h́nh có vẻ đang tiến triển tốt hơn th́ một thảm họa mới lại giáng xuống.”
Trước khi trở lại những nhận định của Nick Castor, chúng ta thử nh́n qua đât nước và con nguời của Haiti.

Người dân Haiti
SỐNG BẰNG BÁNH ĐẤT!
Trong bài “Rising food costs force haiti’s poor to resort to eating dirt” (Gia tăng giá thực phẩm bắt buộc người nghèo ở Haiti phải ăn đất) phổ biến ngày 29.1.2008, kư giả Jonathan M. Katz của hăng thông tấn AP cho biết trong giờ ăn trưa ở một trong những khu ổ chuột tồi tàn nhất Haiti, Charlene Dumas đang ngồi gặm những mẩu bánh đất. Với giá thực phẫm gia tăng, những người nghèo nhất ở Haiti không đủ tiền mua gạo ăn hằng ngày, một số phải dùng những biện pháp khác để lấp đầy dạ dày của họ.
Bà mẹ 16 tuổi Charlene cùng với đứa con trai mới 1 tháng tuổi đă phải xử dụng biện pháp chữa đói của cha ông để lại: ăn bánh làm từ đất sét khô lấy từ vùng cao nguyên miền trung của Haiti. Đó là thứ đất sét (mud) từ lâu được phụ nữ có thai và trẻ em coi trọng bởi theo họ chúng chống axít và có nhiều calcium!

Một khu làm bánh đất
Nhưng ở những nơi như Cité Soleil chẳng hạn, một khu ổ chuột bên bờ biển mà Charlene đang sống cùng đứa con nhỏ của ḿnh, 5 đứa trẻ khác, và hai cha mẹ đều thất nghiệp, bánh được làm bằng đất b́nh thường (dirt), muối, và dầu thực vật đă trở thành bữa ăn hàng ngày của họ.
Charlene nói: “Khi mẹ tôi không nấu ǵ cả, tôi phải ăn chúng ba bữa một ngày”. Woodson, con trai của cô, nằm im trên tay cô, trông thậm chí c̣n nhỏ hơn cả lúc cậu bé mới ra chào đời.
Mặc dù thích vị béo cũng như vị mặn của chiếc bánh đất, nhưng Charlene cho biết những chiếc bánh đó làm cô thấy đau dạ dày. Cô nói: “Khi tôi cho con bú, thằng bé dường như thỉnh thoảng cũng bị đau bụng vậy”.
Những người đi buôn chở đất từ thị trấn Hinche ở miền trung đến chợ La Saline, để chúng giữa những bàn rau, thịt ruồi nhặng bâu đầy. Những người phụ nữ mua đất về sau đó nhào nặn chúng thành bánh đất ở những nơi như Fort Dimanche, một khu ổ chuột gần đó.
Mang những rổ đất và nước leo từng bậc thang lên mái của một nhà tù cũ, họ nhặt nhạnh đá, sỏi trong đất trên một tấm khăn, rồi sau đó quấy chúng trong mỡ và muối. Rồi họ nhào nặn hợp chất đó thành bánh đất, phơi khô chúng dưới ánh nắng mặt trời. Khi bánh đă "chín", chúng được cho vào rổ mang ra chợ hoặc ra ngoài đường phố bán.
Khi một phóng viên ăn thử loại bánh đó, anh ta đă phải nhổ ra ngay lập tức khi miếng bánh vừa chạm vào đầu lưỡi. Vài giờ sau, mùi vị khó chịu của đất vẫn c̣n nhờ nhợ trong miệng.
Theo một số chuyên gia nghiên cứu tục ăn đất, bánh đất vừa có tác hại vừa có tác dụng đối với sức khoẻ. Đất có thể có động thực vật kư sinh hoặc chất độc gây chết người. Tuy nhiên, nó cũng có thể củng cố thêm hệ miễn dịch của bào thai ở trong tử cung đối với một số bệnh. Nhưng bác sỹ Gabriel Thimothee, người đứng đầu bộ Y tế Haiti cho biết: "Hăy tin tôi, nếu tôi thấy ai ăn thứ bánh đó tôi sẽ ngăn họ ngay".
Bà Marie Noel, 40 tuổi, là người bán bánh đất trong chợ để kiếm tiền nuôi 7 đứa con. Gia đ́nh bà cũng ăn thứ bánh đó. Bà nói: "Tôi hy vọng một ngày nào đó tôi sẽ có đủ thức ăn để chúng tôi không phải ăn những thứ này nữa. Tôi biết loại bánh đó không tốt".
Trên tờ The Guardian của Anh ngày 29.7.2008, kư giả Rory Carroll cũng đă viết bài “Haiti: Bánh đất đă trở thành bửa ăn ổn định khi giá thực phẩm vượt lên trên tầm với của gia đ́nh” để nói lên t́nh trạng tương tự. Kư giả này kể lại, bà Marie-Carmelle Baptiste, 35 tuổi, một người sản xuất bánh đất, đă nói với ông ta: “Bánh này làm cho khỏi đói. Các ông ăn những bánh đó khi các ông phải ăn”.
Haiti là một quốc gia ở Tây bán cầu, trong vùng biển Caribé, Trung Mỹ, gần sát với Cuba, gồm một phần phía tây của đảo Hispaniola. Phía đông của ḥn đảo này là Cộng Hoà Dominican (Dominican Republic). Haiti có những dăy núi cao khoảng 2.800 mét chạy dài từ đông sang tây, xen kẻ với những thung lũng và đồng bằng đông dân. Chữ Haiti phát xuất từ thổ ngữ AYITI của người Taino trong vùng có nghĩa là “đất của những núi cao” (land of high mountains). Diện tích Haiti chỉ có 27.750 cây số vuông (tương đương với tiểu bang Maryland) nhưng dân số nay đă lên khoảng 8.700.000 người, gồm có 95% là người Phi Châu da đen, 80% theo Thiên Chúa Giáo La Mă và 16% theo Tin Lành. Ngôn ngữ chính là tiếng Pháp và tiếng Créole.
Tài nguyên thiên nhiên là bauxite và tôm cá. Nông phẩm gồm cà phê, mía, gạo và bắp. Sản phẩm kỹ nghệ là đường biến chế, gạo, hàng văi và xi-măng. 66% làm nghề nông, 25% làm ngành dịch vụ và 9% làm kỹ nghệ hay thương mại. Tài nguyên ít, con người lại thường ỷ lại, lười biếng, hay xâu xé nhau và không có khả năng vương lên, nên Haiti được coi là nước nghèo nhất ở Tây bán cầu.
Hiện nay khoảng 80% người dân Haiti phải sống dưới 2 đô la một ngày, trong khi chỉ một phần rất nhỏ những người giàu có đang nắm giữ toàn bộ nền kinh tế.

Bản đồ Haiti
MỘT LỊCH SỬ BI THẢM
Christopher Columbus đă cập bến Môle Saint-Nicolas ngày 3.12.1492 và tuyên bố đảo này thuộc Tây Ban Nha và đặt tên cho nó là La Espanola. Đây là vùng đất mà những người thuộc sắc tộc da đỏ Carib và Arawak (Carib and Arawak Indians) đang sinh sống. Các thống đốc Tây Ban Nha bắt đầu nhập cảng những người nô lệ Phi Châu vào để khai thác. Năm 1697 vùng đất này trở thành thuộc địa của Pháp và được đổi tên thành Saint Domingue. Năm 1791, một nữa triệu người nô lệ đă nổi loạn và năm 1801, Pierre Dominique Toussaint l’Ouverture tuyên bố độc lập. Hoàng Đế Napoleon đă đưa quân đến dẹp loạn, nhưng người da đen đă thắng và năm 1804, nước này tuyên bố độc lập trên toàn đảo Hispaliona và lấy tên là Haiti, tức đất của những núi cao.
Tuy nhiên, năm 1843, nhóm dân theo Tây Ban Nha ở phần phía đông đảo Hispaliona nổi loạn và thành lập một quốc gia khác lấy tên là Cộng Hoà Dominican (Dominican Republic). Nước này rộng đến 48.442 cây số vuông, nói tiếng Tây Ban Nha và có nền văn minh cao hơn.
Trong thế kỷ 19, Haiti bị cai trị bởi một chuổi các chế độ độc tài làm nền kinh tế kiệt quệ. Năm 1915, Hoa Kỳ đem quân xâm chiếm nước này. Sau Đại Chiến II, Haiti được trao trả độc lập, Dumarsais Estimé được chọn làm Tổng Thống. Nhưng năm 1949, Tướng Paul Magloire làm đảo chánh và đưa Haiti trở lại chế độ độc tài. Năm 1957, François Duvalier được bầu làm Tổng Thống và trở thành một nhà độc tài khét tiếng. Ông bị ám sát năm 1971 và người con của ông là Jean-Claude, thường được gọi là “Baby Doc”, lên kế vị. Năm 1986 “Baby Doc” phải bỏ nước ra đi sau những cuộc rối loạn liên tiếp. Tháng 1 năm 1988 quân đội tổ chức bầu cử và Leslie Manigat được bầu làm Tổng Thống. Nhưng đến tháng 8 Tướng Prosper Avril lại làm đảo chánh. Ông tổ chức bầu cử Tổng Thống ngày 6.12.1990 và Linh mục Jean-Bertrand Aristide được bầu làm Tổng Thống. Aristide nhận chức ngày 7.2.1991 và được hoan hô như là một anh hùng dân chủ. Nhưng đến tháng 9, Tổng Thống Aristide bị đảo chánh phải đi lưu vong. Hoa Kỳ và các nước trong tổ chức các quốc gia Mỹ Châu đă áp dụng cấm vận và phong tỏa hải cảng Port-au-Prince, nên ngày 15.10.1994 quân đội Haiti đồng ư trao quyền lại cho Aristide. Quân đội Hoa Kỳ đem quân vào ǵn giữ an ninh cho việc chuyển quyền và kể từ ngày 31.3.1995 lực lượng ǵn giữ Hoà B́nh của LHQ đến thay quân đội Hoa Kỳ.
Chính quyền Haiti quyết định tổ chức bầu cử lại, nhưng Linh mục Aristide không tái tranh cử nữa và chỉ định René Préval thay thế ông. Trong cuộc bầu cử ngày 27.12.1995, René Préval thắng cử và trở thành Tổng Thống.
Năm 2000 Linh mục Aristide tái ứng cử và đắc cử, nhưng chế độ Aristide trong nhiệm kỳ thứ hai này bị tố cáo là tham nhũng. Báo cáo của Ủy ban Công lư và Hoà b́nh Haiti công bố vào tháng 4 năm 2003 cho biết rằng giết người, bạo hành, bắt cóc: một chuỗi các tội ác xảy ra hằng ngày ở Haiti. Có 117 người chết trong 4 tháng đầu năm. Hội Đồng Giám Mục Haiti đă lên tiếng: “Chúng tôi nhận thấy rằng t́nh đoàn kết giữa con người với nhau đă tan biến. Chúng tôi lo lắng về sự cẩu thả của một số người nắm giữ vận mệnh của những người khác”.
Năm 2004 quân đội lại làm đảo chánh. Boniface Alexandre lên lănh đạo chính phủ lâm thời. Phái Bộ Ổn Định cuả LHQ (The United Nations Stabilization Mission) liền đến Haiti. Trong cuộc bầu cử vào tháng 2 năm 2006, René Préval, người thân tín của Aristide, lại tái đắc cử lần thứ hai

Lính LHQ đến ǵn giữ hoà h́nh
Chúng ta hăy nghe một số đoạn trong bài “Lịch sử khốn khổ của Haiti” do kư giả Nick Caistor tường thuật lại:
1.- Thiên tai
Rất nhiều cư dân trong khu ổ chuột bị buộc phải tới Port-au-Prince v́ điều kiện tại các vùng nông thôn c̣n khổ hơn. T́nh trạng suy dinh dưỡng nghiêm trọng, Aids và các bệnh kinh niên khác đang lan tràn.
Haiti chiếm 1/3 khu núi phía tây của đảo Hispaniola. Khi những người châu Âu lần đầu đặt chân tới đây cách đây hơn 500 năm, họ ngạc nhiên là đất nước này lại có nhiều rừng đến như vậy. Giờ đây, chỉ c̣n 3% rừng nguyên sinh c̣n sót lại. Phần lớn các khu rừng đă bị chặt để lấy gỗ hoặc làm than củi, vốn là nhiên liệu phổ biến nhất tại nước này. Chính việc chặt phá rừng đă làm gia tăng các hậu quả của một loạt trận băo đổ vào nước này năm 2008, khiến gần một ngàn người thiệt mạng và một triệu người bị mất nhà cửa sau khi bốn cơn băo ập vào thành phố quan trọng là Gonaives trong vài tuần...
2.- Băo tố chính trị
Bên cạnh thiên tai, Haiti c̣n phải gánh chịu nhiều hậu quả trong suốt lịch sử đầy biến động chính trị và các chế độ cai trị tồi.
Khi ‘Baby Doc’ Duvalier bị truất quyền năm 1986, có vẻ như nước này cuối cùng cũng được hưởng một giai đoạn dân chủ. Sau vài năm bất ổn, hi vọng mới được h́nh thành và gắn với cuộc bầu cử năm 1990, khi cựu tu sĩ Công giáo Jean-Bertrand Aristide đắc cử.
Tuy nhiên, giai đoạn cầm quyền của ông ta chấm dứt chỉ sau vài tháng, khi các tướng tá quân đội lên tước quyền. Kinh nghiệm dân chủ tại Haiti bị cắt ngắn, hàng ngàn người trở thành nạn nhân của chế độ mới và hàng người người khác phải bỏ chạy khỏi nước này trên các xuồng bè tự tạo.
Lượng thuyền nhân di tản quá lớn vào Mỹ năm 1994 đă thuyết phục Tổng thống Bill Clinton rằng đă đến lúc phải dẹp bỏ các sĩ quan quân đội ở Haiti. Một lần nữa, ông Jean-Bertrand Aristide được phục hồi quyền lực, và một kỷ nguyên chính trị mới có vẻ bắt đầu.
Dưới sự cầm quyền của ông Aristide và người kế nhiệm là René Préval, cùng với sự trợ giúp của Liên Hiệp Quốc cũng như các tổ chức viện trợ quốc tế khác, đời sống đă cải thiện đôi chút, mặc dù Haiti vẫn là quốc gia nghèo nhất tại Tây bán cầu, với thu nhập b́nh quân chưa đầy hai dollar/ngày.
Khi ông Aristide tái đắc cử Tổng thống nhiệm kỳ hai vào năm 2001, t́nh h́nh chính trị lại thụt lùi, với nhiều biến động và bạo lực gia tăng. Tổng thống Aristide bị buộc phải từ chức vào đầu năm 2004, sau vài tháng biến động chính trị leo thang tại nước này. Một lực lượng ǵn giữ ḥa b́nh của LHQ với 9000 lính được gởi tới Haiti từ đó nhằm mang lại ổn định và giúp xây đường xá cũng như các cơ sở hạ tầng quan trọng khác.
3.- Dập tắt hi vọng
Dưới thời của Tổng thống René Préval, vốn đắc cử nhiệm kỳ hai vào năm 2006, t́nh trạng tại Haiti đă có những cải thiện quan trọng: công ăn việc làm được tạo ra, các khu ổ chuột trở nên đỡ bạo lực và bắt đầu có dấu hiệu gia tăng về du lịch.
Nhưng giờ đây, cũng như bao lần đă xảy ra trong quá khứ của Haiti, những hi vọng mới này lại bị dập tắt. Liên Hiệp Quốc và cộng đồng quốc tế phải đưa ra những nỗ lực khổng lồ đơn giản chỉ để cứu hộ cho hàng ngàn nạn nhân cũng như dọn dẹp sau động đất.
Nói chuyện sau những thảm họa năm 2008, Tổng thống Préval nói Haiti cần sự giúp đỡ lâu dài chứ không nên để “luôn bị bỏ rơi một ḿnh để đối phó với những thảm họa mới”.
Đối diện với khu dinh Tổng thống tại Champ de Mars ở Port-au-Prince là một bức tượng lớn mô tả những người bị bỏ rơi trên hoang đảo, là các nô lệ bỏ trốn, vốn là biểu tượng của cuộc đấu tranh giành độc lập của Haiti vào cuối thế kỷ 18.
Người dân Haiti giờ đây cần có tinh thần tương tự nếu họ muốn vượt qua thảm họa mới đây nhất giáng xuống nước này.
NÉN HƯƠNG L̉NG
Trong bài “Nén hương ḷng” đăng trong mục “Chuyện có thật” trên website hayyeuthuongnhau.org ngày 24.11.2008, Linh mục Martino Nguyễn Bá Thông ở St. Frances Cabrini Catholic Church, GA, có kể lại câu chuyện sau đây sau một chuyến viếng thăm Haiti (những tiểu đề do chúng tôi thêm vào):
1.- Lâm cảnh cùng khốn
Người Haiti mang ḍng máu da đen. Tổ tiên của họ là những nô lệ đến từ Phi Châu nên một phần nào tính “thụ động” vẫn c̣n trong họ, chính v́ thế đất nước họ rất nghèo và chậm phát triển.
Miền nam của Haiti có những mảnh đất màu mỡ trồng rất nhiều soài, chuối và lúa gạo, nhưng vẫn với những công cụ thô sơ và sản xuất bằng tay nên không thể nào cạnh tranh nổi với thế giới công nghệ tiên tiến của ngày hôm nay. Chẳng hạn như soài của họ ăn rất ngon và rất thơm (như soài thanh ca của VN vậy đó) nhưng họ lại không biết bảo quản nên khi ăn trái nào cũng bị nhăo từ bên trong – và chuối th́ cũng như thế. Khi tôi đi qua các ruộng lúa đang vàng khoe thóc, th́ vẫn nh́n thấy các người c̣m lưng gặt lúa và đập lúa bằng chính đôi tay của ḿnh. Thế mới biết được, Việt Nam chúng ta vẫn c̣n hơn họ nhiều lắm...
Nhắc đến nhà thương th́ tôi nghĩ cũng nên nói để qúy vị rơ là cả nước Haiti vừa mới có nhà thương phục vụ 24 giờ một ngày đầu tiên cách đây khoảng một năm. Tuy vậy khi vào nhà thương, gia đ́nh người bệnh cần phải ra trước cửa bệnh viện mua cho bác sĩ đôi găng tay khám bệnh v́ bệnh viện không có găng tay...
Haiti có 3 không: không đường, không điện, không nước nên tỉ lệ bị nhiễm HIV ở đây rất cao.

Một em bé Haiti
Tôi là kẻ đă lang thang với trẻ bụi đời khắp năm châu (mời bạn đọc những chia sẻ trước của tôi sẽ rơ) trên 10 năm nay. Đă nh́n thấy những cảnh đời bất hạnh và cuộc sống nghèo khổ đến độ tôi nghĩ không thể nào nghèo hơn được nữa. Tôi không dám nói những ǵ tôi nh́n thấy ở Haiti là nghèo nhất, nhưng có thể nói là một trong những nước nghèo nhất. Cái khổ nhất mà tôi đă chứng kiến tận mắt là ở Zaire và Rwanda (hai nước ở Phi Châu) khi mà con người phải ăn “đất” để sống...
2.- Tên của em là Matthew!
Lần đầu tiên, tôi gặp nó cũng là một đêm tối trời. Tôi vẫn c̣n nhớ hôm ấy đang lang thang đạp xe ṿng quanh nhà thờ Saint Mark ở nước Haiti, nhân chuyến tôi đi thăm giáo xứ “kết nghĩa” với giáo xứ của tôi, th́ cái xe đứt sên. Đang loay hoay chưa biết thế nào th́ nó xuất hiện. Với những ngón tay thoăn thoắt và hai viên đá trên tay, nó đă có thể nối lại sợi dây sên cho xe và rồi nó lại biến nhanh vào bóng đêm như lúc nó xuất hiện.
Và thế là tôi cũng chẳng c̣n nhớ đến nó. Và rồi sáng Chủ Nhật khi tôi đồng tế trong Thánh Lễ th́ nó lại xuất hiện. Đứng trên Cung Thánh tôi thấy nó cứ thập tḥ ngoài cửa nhà thờ không vào. Và cuối lễ qua một người thông dịch tôi đă biết được tên và cuộc đời của nó!
Tên của em là Matthew! Cả ông bà nội ngoại của em đă mất v́ bệnh Siđa (do vi khuẩn HIV). Bố mẹ em cũng đă mất v́ căn bệnh này cách đây gần 5 năm. Không ai biết là em có họ hàng thân thích hay không? Cũng chẳng ai biết là em có c̣n anh chị em ruột thịt hay không? Những người dân ở khu này chỉ biết đến em là một đứa trẻ “có thể” cũng bị mang vi khuẩn HIV, mồ côi và lang thang. Tuy vậy, theo lời của họ th́ em là một đứa bé rất ngoan, luôn giúp đỡ người khác khi cần và chưa bao giờ ăn cắp của ai cái ǵ! Mỗi khi em đói mà không có ǵ ăn th́ em lại ra cây xăng gần đó xin người qua lại bố thí, mà nếu cuối ngày chẳng được ǵ th́ em lại gơ cửa nhà cha xứ!
Thế là không biết v́ sao, tôi tự ḿnh phá lệ do chính tôi đặt ra – đó là nhận một đứa trẻ làm con nuôi. Tôi không nuôi em trong nhà xứ, và em cũng không ở nhà bố mẹ tôi. Nhưng tôi nuôi em bằng t́nh thương và dĩ nhiên là cả vật chất nữa. Cuộc sống Linh Mục của tôi “không nên” nhận con nuôi, v́ điều đó có thể sẽ làm tôi phải lo lắng thêm về vật chất – v́ mỗi tháng tôi sẽ phải gởi cho em 50 USD, đó là chưa kể đến những lúc “trái gió trở trời”, nhưng em là một ngoại lệ. Với lại không biết em sẽ c̣n sống được bao lâu nữa...
Mỗi tháng tôi gởi tiền “tiếp tế” cho em! Và cứ mỗi khi em nhận được tiền em lại viết cho tôi một lá thư bằng tiếng Pháp! Cũng may, tôi có vài giáo dân biết tiếng Pháp nên cũng không đến nỗi nào!
Noel vừa qua, tôi “thặng dư” cho em một chút, coi như đó là món quà Chúa Giáng Sinh tặng em và tôi nhận được một lá thư của em rất dài, xin được trích một đoạn như sau:
“Bố Thông yêu quư,
“... Đă gần 5 năm nay con “tủi thân” một ḿnh v́ không có cha mẹ. Nhưng hôm nay con đă dám ngẩng cao đầu nh́n mọi người v́ con đă... có một người cha! Con đă bắt đầu dám vào bên trong nhà thờ để đi lễ, không c̣n phải lén lút đứng ở bên ngoài nữa. Con đă khoe với mọi người là con đă có một người cha! Là bố đó!
“Bố c̣n nhớ tấm h́nh mà con với bố chụp chung mà bố gởi cho con không? Lúc nào con cũng mang nó bên người! Đi đâu con cùng khoe là con không c̣n “cô đơn”, không những con đă có một người cha, mà cha của con lại là một Linh Mục nữa đó! Từ ngày mọi người biết con là “con nuôi” của bố, họ đối xử với con tốt hơn – và bố tin con đi, con cũng đă và đang làm cho bố hănh diện đó!
“Dành dụm từ những đồng tiền bố cho con, con đă “xây” được một cái nhà bằng “vách đất” 4 mét vuông và giờ đây con không c̣n phải “lang thang” nữa. Con đă có chỗ “nương thân”. Và chỗ nương thân của con cũng là chỗ mà những người bị nhiễm vi khuẩn HIV như con có thể đến tá túc! Con vẫn đang chia sẻ t́nh thương của bố dành cho con đến với mọi người đó!
“À bố ơi, đă có hai người chết trong nhà của ḿnh (em gọi căn nhà của em đang ở là nhà của em và tôi). Con ước ǵ có bố ở đây để bố Xức Dầu và Cầu Nguyện cho họ! Nhưng bây giờ bố vẫn có thể xin Chúa được mà phải không bố?...”
Thật tôi không thể tin đó là lá thư của đứa bé chỉ khoảng 18 tuổi với tŕnh độ văn hoá lớp 3.
Hôm nay cũng là một đêm tối trời – sau bữa ăn tối tôi hay đi bộ qua nhà thờ để chầu thánh thể th́ chuông điện thoại cầm tay của tôi reo - đầu dây bên kia là giọng nói của ông thầy xứ gọi từ Haiti...
Cúp điện thoại, tôi thẫn thờ bước vào nhà chầu. Không ngờ, mới gần em đó mà giờ đă quá xa, xa khỏi tầm với của con người. Cầu xin cho em được b́nh an nơi đó! Tôi sẽ dâng lễ cầu nguyện cho Linh Hồn của em! À, mà quên nữa chứ, ngày mai tôi sẽ gởi tiền để trả chi phí an táng cho em. V́ em là đứa con mà tôi đă nhận! Tí nữa th́ bố quên – con tha lỗi cho bố nhé!
Bố của con,
LM Martinô Nguyễn Bá Thông
Chúng tôi thường đọc website www.hayyeuthuongnhau.org và theo dơi những việc LM Nguyễn Bá Thông đă làm trong nhiều năm qua, một đôi khi có tường thuật lại. Nay đọc câu chuyện trên, bổng nhiên tôi chợt nhớ lại mùa bầu cử ở Mỹ sắp tới, nhiều chiếc ghế “thơm” đang hiện ra trước mắt. Bổn cũ được soạn lại: Các chính khứa Bolsa nô nức hô hào “phải thống nhất cộng đồng sau lưng tôi” để cùng nhau ngồi ở Bolsa tiếp tục đấu tranh cho “dân chủ và nhân quyền trên quê hương” bằng... tuyên ngôn, tuyên cáo và kháng thư!

MISERE MEI, DEUS
Tổ chức Y tế liên châu Mỹ nói số người chết ở Haiti là từ 50.000 tới 100.000, trong khi Thủ tướng Haiti Jean-Max Bellerive nói ít nhất là 100.000. Ông nói 25.000 xác chết đă được thu gom và chôn cất. Nhân viên cứu trợ đang nỗ lực t́m người sống sót c̣n mắc kẹt dưới đống đổ nát. Phóng viên Chris Barria cho biết: "T́nh trạng thật là vô trật tự, hỗn loạn, và cảnh sát lại không có mặt ở đây. Người ta đánh nhau, ném đá vào nhau." Ủy Ban Hồng Thập Tự Quốc Tế ước tính có khoảng 3 triệu người Haiti – tương đương 1/3 dân số - có thể cần cứu trợ khẩn cấp!
Nh́n lại t́nh trạng của Haiti rồi nghe tuyên cáo đ̣i “giải phóng quê hương”, tôi chỉ biết đọc lời nguyện: “Misere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam...” Lạy Chúa, xin thương đến Haiti và quê hương chúng con theo lượng khoan dung của Chúa!
Ngày 18.1.2010.
Lữ Giang