Chuyện “Đại sử gia”

LỜI GIỚI THIỆU: Trong bài “Viết cho đúng sự thật” phổ biến trên nhiều báo, diễn đàn và websites ngày 23.11.2009 chúng tôi phê phán bài “Lý do cuộc đảo chính 1.11.1963” của “đại sử gia” Trần Gia Phụng là phịa sử. Ông ta đã lựa chọn những “sử liệu” nhảm nhí do những kẻ có trình độ ấu trỉ về xuyên tạc lịch sử tung ra để làm căn bản cho bài viết của mình. Ông ta bắt chước Đỗ Mậu hay Vũ Ngự Chiêu chỉ tìm trích dẫn những “sử liệu” phù hợp với mục tiêu “oanh tạc” của mình, mặc dầu đó là những “sử liệu” rất nhảm nhí, và bỏ qua những sử liệu chính thức, có căn bản không thể chối cãi được. Ông còn dám trích dẫn cả những “tài liệu” mà trong thực tế không hề có! Tuy nhiên, chúng tôi có nói rõ vì bài “Lý do cuộc đảo chính 1.11.1963” khá dài, nên trong bài đó và bài tiếp theo chúng tôi chỉ mới đề cập đến mục 2 nói về “Dụ số 10 và vấn đề tôn giáo” mà thôi. Chúng tôi có hứa sẽ đề cập đến những mục khác trong những lần tiếp theo.

Tuy nhiên, ông Lê Bình vừa cho phổ biến bài “Nhận định về bài viết ‘Sử gia’ Trần Gia Phụng: Lý do cuộc đảo chính 1.11.1963” phân tích khá đầy đủ những sai lầm của ông Trần Gia Phụng khi viết bài nói trên, chúng tôi xin phổ biến để rộng đường dư luận. Vào dịp khác, chúng tôi sẽ phân tích rõ hơn về nhóm trí thức Caravelle do Mỹ lập ra để đối kháng với ông Diệm, vụ ông Ngô Đình Nhu liên lạc với Việt Cộng, v.v.

Lữ Giang

Nhận Định về Bài Viết ‘Sử Gia’ Trần Gia Phụng:

Lý Do cuộc Đảo chánh 1.11.1963

Lê Bình

Đề tài thật sự cuốn hút tôi, vì tôi nghĩ một nhà nghiên cứu sử như ông viết về một biến cố đã xảy ra cách đây 46 năm, chắc chắn ông đã có nhiều thì giờ để nghiên cứu, đối chiếu các tài liệu để đưa ra một nhận định công tâm, khách quan và khoa học hơn về những biến cố một thời đã gây ra nhiều tranh cãi và vẫn còn những âm hưởng không tốt đẹp đến ngày nay, đặc biệt là giữa đồng bào Công giáo và Phật Giáo. Nhưng khi đọc xong bài viết của một người được gọi là sử gia như ông, thú thật với ông, tôi vô cùng thất vọng, vì những lý do sau đây:

I. Phương Pháp Sử

1. Ông dùng toàn là những tài liệu loại hai, tài liệu thứ cấp (secondary sources), nghĩa là những tài liệu đã được những người khác đọc rồi, cắt xén, sắp xếp, đẻo gọt theo quan điểm một chiều, nên giá trị khách quan về sử liệu và khoa học khó có thể chấp nhận. Để dễ hiểu hơn, tôi xin lỗi, vì không được lịch sự với ông, khi trích cách dùng chữ của ông Đinh Từ Thức trả lời cho ông Lữ Phương trước đây. Ông Thức gọi đó là loại tài liệu Cứt chồn, nghĩa là giống như con chồn, nó ăn những hạt cà phê, rồi nó ịa ra và người ta lượm về để xay ra và uống. Lương tâm của một người viết sử, như ông phải biết, nếu ông đã tự nhận mình là nhà viết sử, không cho phép ông dùng những tài liệu kém giá trị, đáng nghi ngờ, mà không kiểm chứng với bản gốc. Trong khi đó, trong những thập niên gần đây, vô số những tài liệu mật đã được bạch hoá, thì ông có vẻ như không bao giờ biết đến. Điều này đã khiến cho nhãn quan và nhận định của ông trở nên hạn định và sai lầm chăng?

2. Thứ đến, ông là người viết sử, nhưng lại cũng có vẻ như không biết những nguyên tắc căn bản của phương pháp sử học, nghĩa là khi muốn đưa ra một phán đoán, một nhận định về một sự kiện lịch sử, là phải đặt nó vào trong bối cảnh lịch sử, chính trị, pháp lý, xã hội của thời đó mà phê phán.

Ví dụ, muốn phê phán một hành động của Vua Gia Long, thì phải đặt nó vào trong khung cảnh pháp lý, chính trị và xã hội của Việt Nam đầu thế kỷ thứ 19 mà nhận định, chứ không thể dùng quan niệm dân chủ Tây Phương ngày nay để thẩm định việc làm của thời đó.

Tương tự như vậy, Tổng Thống Diệm chấp chánh  ở Việt Nam trong thời kỳ 1954-1963, đó là một quốc gia đang trong tình trạng chiến tranh, phải đối đẩu với những cuộc bạo loạn từ bên trong và một cuộc chiến tranh du kích, phá hoại và khuynh đảo đột nhập từ miền Bắc vào. Không thể sử dụng những tiêu chuẩn pháp lý của một quốc gia dân chủ thời bình như Hoa Kỳ vào thời điểm đó để phán xét sinh hoạt chính trị của Chính Quyền Việt Nam lúc bấy giờ. Đó là việc làm sai lạc đáng chê trách của những nhà báo thiếu lương thiện như David Halberstam, Neil Sheehan, Malcolm Browne và của Đại Sứ Cabot Lodge thời đó. Và họ đã thực hiện những sự việc đó chỉ vì mục tiêu chính trị nước họ hay quyền lợi ích kỷ cá nhân của họ. Còn ông, Trần Gia Phụng, ông là người viết sử, lương tâm và phương pháp sử, không cho phép ông lập lại những luận điệu sai lầm tệ hại và ấu trỉ đó.

3. Tệ hại hơn nữa, là ông trưng dẫn những tài liệu của những người mà chính họ chưa bao giờ đọc những văn kiện đó, như chú thích số 2, về Đạo Dụ số 10 chẳng hạn. Những người đó đã bịa đặt ra những điều khoản về Đạo Dụ này, để viết vì mục tiêu chính trị có lợi cho đảng phái hay phe nhóm của họ. Trong những tài liệu này, có những sai lầm căn bản về phương diện pháp lý, nếu một người có chút kiến thức tối thiểu về luật học, họ cũng đều nhận ra ngay và không thể chép lại một cách hồ đồ như vậy. Ông là một người viết sử, hẳn ông đã hiểu, trách nhiệm của người viết sử là phải phân tích văn kiện mình trích dẫn, đối chiếu với chứng từ gốc, nếu mình chưa đủ hiểu biết về chuyên môn, đòi buộc mình phải tìm hiểu, học hỏi thêm, trước khi đưa ra một nhận định công tâm về một sự kiện lịch sử. Chứ đâu phải chỉ việc cóp nhặt một cách cẩu thả những lập luận bịa đặt đầy thiên kiến, để rồi đưa ra những kết luận vô trách nhiệm và bất công như ông đã làm.

4. Nhưng điều tệ hại nhất, là ông đã hoàn toàn đánh mất sự liêm khiết tối thiểu của người cầm bút và lương tâm chức nghiệp của một người viết sử. Đó là việc ông chưa đọc một văn kiện pháp lý, như Đạo Dụ số 10, mà ông viết như là ông đã đọc rồi, điều nầy thể hiện qua câu ông viết:

Dụ này cũng qui định các tôn giáo và hội đoàn chỉ được treo cờ trong khuôn viên nơi thờ phượng

Nhưng thực tế, không có một câu nào trong Đạo Dụ số 10, đề cập đến vấn đề này. Tôi xin nhắc lại, trách nhiệm tinh thần của người viết sử là phải nói đúng sự thật về các sự kiện lịch sử, là sự liêm khiết trí thức, chứ không phải chưa hề đọc mà nói đọc rồi, nhằm mục đích bóp méo hay xuyên tạc sự thật. Đó là sự thật đáng trách nhất trong giới trí thức mà chỉ có ông và ông Chính Đao mới dám làm.

Kế đó, có lẽ để củng cố cho lập luận thiếu khả tín của mình, ông kê tên một tác giả khá nổi tiếng như Mark Moyar, để đánh lừa độc giả. Đó là trường hợp ông đề cập đến việc ông Nhu bí mật gặp gở Phạm Hùng ở rừng Tánh Linh để bàn việc trung lập hoá Việt Nam… Trong chú thich số 13, ông ghi rằng theo Mark Moyar, tr. 128. Nhưng khi tôi giở sách của Moyar ra, đúng trang sách đã dẫn 128, chẳng thấy có một câu nào viết về sự kiện này. Tôi nghĩ rằng đây là một sự lương lẹo trí thức khác thêm vào những gian lận trí thức mà ông đã phạm phải.

Điều này gây cho tôi một cảm giác thật sự đau buồn. Vì tôi trộm nghĩ trong đời sống thường nhật, một người ăn cắp của cải vật chất, sẽ bị tòa án kết tội là những phạm nhân hình sự và rồi dư luận công chúng lên án và xem thường họ như thế nào? Còn đối với một nhân chứng trước toà án, chuyện không có mà nói có, chuyện chưa đọc mà nói đọc rồi, nếu tòa khám phá ra, họ sẽ bị ghép vào tội hình sự và bị tống giam. Đối với giới cầm bút và quan trọng hơn nữa là một nhà viết sử, thì sự gian lận trí thức phải được đánh giá như thế nào đây? Ông phải trả lời làm sao trước học trò của ông và trước công luận. Thật sự, tôi không dám suy nghĩ tiếp. Để ông tự vấn lương tâm của chính mình.

II.  Vị trí Của Người Viết

Nhưng trước khi chính thức đưa ra những nhận định từng điểm một về bài viết của ông, tôi xin trình bày sơ lược đôi dòng về gia đình tôi, để tránh trường hợp, khi các ông không còn tìm được lý lẽ để thảo luận nữa, các ông lại quay ra bảo tôi nhận tiền của đồ đệ nhà Ngô để phục hận …hay là những tên Việt Cộng bêu xấu những nhà viết sử quốc gia.

Tôi là một sinh viên mới đến Mỹ từ năm 1995, mới tốt nghiệp tại Đại Học thuộc miền Nam California ban Nhăn Văn, được 4 năm, vì khi đến định cư tại miền đất này, tôi chỉ hơn 12 tuổi, nên tiếng Việt của tôi không được khá lắm, còn tiếng Anh thì đến nay vẫn còn tệ hại hơn nữa. Nhưng trong thời gian qua, mỗi ngày tôi vẫn cố gắng học thêm tiếng Việt và tiếng Anh của tôi. Do đó, tôi viết bài này chắc chắn có nhiều sai sót, mong được quí vị thứ lỗi cho.

Trước đây, ông Ngoại tôi sống ở khu vực Bến Ngự, thành phố Huế, lúc đó, ông tôi chỉ là một tuỳ phái ở Toà Khâm Sứ vào đầu thập niên 1930, nhưng vì nghe danh Cụ Phan Bội Châu, lúc đó cũng bị Pháp bắt an trí ở Bến Ngự, nên thỉnh thoảng lại đến xin gặp cụ Phan. Ông tôi nghe cụ Phan khen cụ Diệm đáo để về đức liêm khiết, chính trực, một lòng vì dân vì nước, đã không màn công danh phú quí, dám từ chức Thượng Thư Bộ Lại để thách thức cả chính quyền Thực Dân Pháp thời bấy giờ. Đó là một con người nghĩa khí hiếm có. Nên sau này, khi cụ Diệm về chấp chánh, ông tôi cũng là một công chức nhỏ, nhưng lúc nào cũng kính phục cụ Diệm. Đến năm 1963, biến cố Phật Giáo bùng nổ ở Huế. Ông tôi theo Đạo Ông Bà, không bao giờ tới chùa. Nhưng bà ngoại tôi là một Phật Tử thuần thành rất siêng năng đi chùa. Theo hiểu biết nông cạn của tôi, bà không theo Đạo Phật, nhưng thực hành theo giáo lý nhà Phật, là mình phải tu thân theo một con đường Phật dạy tự cứu thoát mình ra khỏi kiếp luân hồi, để sau này được vào cỏi Niết Bàn. Bà tôi tin Phật như một ông Trời biết thưởng cho những người sống ngay lành và phạt những người làm việc ác đức. Và bà thường đến chùa dâng cúng tiền bạc nơi thùng Phước Sương, để mua phước đức cho con cháu.

Sau này, tôi nghe mẹ tôi kể lại, là trong những ngày Mồng Một và Rằm, bà tôi và mẹ tôi thường lên Chùa Từ Đàm để cúng Phật và nghe thuyết pháp. Vào những ngày tháng 7 và đầu tháng 8, 1963, bà và mẹ tôi thường lên Chùa, mỗi đêm, bà thường nghe các thầy bảo hôm nay trong Đà Nẵng, có nhiều ni cô bị mật vụ của Ngô Đình Cẩn hảm hiếp và rồi bỏ vào bao bố đem đi thả sông, ngày khác bảo ở Phan Thiết các Sa Di bị mật vụ tra tấn và bỏ đói đến chết trong nhà lao… Nghe vậy, về nhà, bà tôi khóc nức nở. Ông tôi cự nự trách mắng bà tôi. Tổng Thống Diệm là người Nho Học lấy đức Nhân làm đầu, làm sao lại đi làm những chuyện ác đức như vậy được. Bà tôi và mẹ tôi không dám cãi lại ông tôi, nhưng vẫn tiếp tục đi chùa.

Rồi đến khi tôi từ giã ông ngoại tôi để qua Mỹ, Ông tôi dặn dò tôi: con lớn lên cố tìm hiểu dùm cho ông. Làm sao Cụ Diệm, một người hiền đức, quang minh chính trực như vậy, thế mà chỉ trong vòng có mấy tháng trong mùa Hè năm 1963, trở thành một người xấu xa, đê hèn không thề nào tả hết được… Vì món nợ tinh thần với ông tôi, nên khi qua Mỹ tôi đã cố gắng đọc sách và tìm hiểu về biến cố 1963. Từ những lý do đó, nên khi đọc nhan đề bài viết của ông, tôi mừng khấp khởi, vì tôi nghĩ rằng đây là bài viết của một sử gia chắc hẳn phải là những nhận định có giá trị sâu sắc và công minh về biến cố lịch sử này, để tôi có thể đem lên cúng trước bàn thờ của ông Ngoại tôi.. Nhưng kết quả, tôi cảm thấy thất vọng não nề khi đọc bài viết của một người được gọi là sử gia như ông.

Theo tôi được biết, Ông đã tốt nghiệp Cử Nhân Giáo Khoa Sử Địa và là giáo viên sử học, của một trường trung học cấp 3 nào đó ở Việt Nam. Nên tôi xin tạm dùng những tiêu chuẩn của phương pháp sử học, để thẩm định bài viết của ông. Tôi xin lỗi ông trước về sự thất lễ này.

III. Bối Cảnh Lịch Sử

1. Ngay trong phần mở đầu, ông đã viết:

Chính phủ của Thủ Tướng Ngô Đình Diệm ổn định tình hình…,tổ chức Trưng cầu dân ý ngày 23-10-1955, truất phế Bảo Đại, tự tuyên bố thành lập nền Cộng Hòa và tự tuyên bố trở thành tổng thống đầu tiên của Việt Nam Cộng Hòa.⁽¹⁾

Rồi trong phần chú thích 1, ông giải thích thêm như sau:

(1) Hai câu của cuộc trưng cầu dân ý chỉ hỏi truất phế hay không truất phế Bảo Đại và chấp thuận hay không chấp thuận Ngô Đình Diệm làm quốc trưởng để đặt nền móng dân chủ, chứ không nói đến việc thành lập nền cộng hòa và nhất là không nói đến việc chọn Ngô Đình Diệm làm tổng thống.

Điều này chứng tỏ ông đã không đọc kỷ về phiếu Trưng Cầu Dân Ý thời đó, mà chính ông đã trưng dẫn, hoặc ông không đủ hiểu biết về khía cạnh pháp lý của vấn đề, hoặc vì thành kiến ông đã cố tình nói sai sự thật. Tôi xin chép lại câu 2 của phiếu Trưng Cầu Ý Kiến thời đó mà ông đã trưng dẩn trên đây:

Chấp thuận hay không chấp thuận Ngô Dình Diệm làm Quốc Trưởng để đặt nền móng dân chủ.

Rồi ông viết chứ không nói đến việc thành lập nền Cộng Hòa và nhất là không nói đến việc chọn Ngô Đình Diệm làm tổng thống. Thực sự, tôi không hiểu ông muốn nói gì! Theo một người có chút hiểu biết về thể chế chính trị dân chủ, hiện nay trên thế giới chỉ có 2 hình thức, đó là chế độ đại nghị và chế độ tổng thống. Như vậy theo ông, thể chế cộng hoà và chế độ tổng thống, không phải là những cơ cấu dân chủ? Tôi chỉ đặt câu hỏi, để ông tự tìm câu trả lời khách quan cho mình.

Còn đối với tôi, cũng như những người có trí óc bình thường khác đều hiểu rằng, khi có kết quả cuộc Trưng Cầu Dân Ý với đa số áp đảo, gồm 98% số phiếu bầu cho ông Diệm, nghĩa là toàn dân đã uỷ thác cho ông nhiệm vụ phải xây dựng nền móng Dân Chủ, thì ông có quyền chọn lựa bất cứ một thể chế chính trị dân chủ nào thích hợp cho hoàn cảnh của đất nước lúc đó để mang lại lợi ích tối đa cho quốc gia. Đó là việc làm đứng đắn, chính danh, hợp lý và hợp pháp, vì đó là theo nguyện vọng mà đa số dân chúng đã ủy thác cho ông qua cuộc Trưng Cầu Dân Ý.

Ví thế, trong bản Tuyên Cáo đọc trước quốc dân ngày 26. 10. 1956, ông Ngô Đình Diệm tuyên bố:

Thể theo nguyện vọng mà đồng bào đã bày tỏ qua lá phiếu trong cuộc Trưng Cầu Dân Ý, ngày 23. 10 vừa qua, tôi long trọng tuyên bố Quốc Gia Việt Nam là một nước Cộng Hoà

Và tiếp theo trong Hiến Ước tạm thời số 1 cũng ban hành trong ngày 26. 10. 1955, Ông Diệm đã xác dịnh rõ:

 Từ nay, Quốc Trưởng sẽ kiêm nhiệm chức vụ Thủ Tướng, được gọi là Tổng  Thống

Rồi sau đó, vào ngày 4.3.1956, chính phủ đã tổ chức bầu cử quốc hội lập hiến, để chọn 123 dân biểu đại diện cho toàn thể đồng bào trên toàn quốc, để soạn thảo hiến pháp.

Quốc Hội Lập Hiến khai mạc ngày 15. 3. 1956,

Và tiếp theo, ngày 18. 4. 1956, Quốc Hội đề cử Uỷ Ban soạn thảo Hiến Pháp gồm 15 dân biểu, trong đó có những nhà luật học tên tuổi như Vũ Quốc Thông, Nguyễn Hữu Châu, Trần Chánh Thành, Hà Như Chi và Nguyễn Phương Thiệp.

Rồi sau đó, Quốc Hội Lập Hiến đã bỏ phiếu chung quyết để chấp thuận bản Bản Hiến Pháp cùng với những điều khoản căn bản như sau:

 · Việt Nam là nước Cộng Hoà, Độc Lập, Thống Nhất, lãnh thổ bất khả phân. (điều 1)

· Quốc Hội Dân Cử ngày 4. 3. 1956, sẽ là Quốc Hội Lập Pháp đầu tiên theo Hiến Pháp VNCH. (điều 95)

· Đương kim Tổng Thống được nhân dân uỷ nhiệm thiết lập nền dân chủ trong cuộc trưng cầu dân ý ngày 23. 10. 1955, sẽ là Tổng Thống đầu tiên theo Hiến Pháp VN CH (điều 96)

· Trong khoá họp thứ nhứt của Quốc Hội Lập Pháp đầu tiên, đương kim Tổng Thống sẽ chỉ định Phó Tổng Thống đầu tiên. Sự chỉ định này sẽ thành nhất định nếu được Quốc Hội chấp nhận. (điều 97).

Những sự kiện và thủ tục pháp lý trên đây chứng nhận rằng Ông Diệm đã được toàn dân ủy thác để xây dựng một nền móng cho cơ chế dân chủ của Việt Nam. Và để thi hành ý nguyện của toàn dân giao phó, ngày 26. 10. 1955, ông đã long trọng tuyên cáo Việt Nam là một nước Cộng Hòa và từ nay Quốc Trưởng sẽ kiêm nhiệm chức vụ Thủ Tướng được gọi là Tổng Thống. Và 2 điều căn bản trong bản Tuyên Cáo này, trước đó đã được toàn thể 123 vị dân biểu, đai diện cho toàn thể đồng bào trên toàn quốc, long trọng biểu quyết chấp thuận trong bản Hiến Pháp, được Tổng Thống Diệm chính thức ban hành vào ngày 26. 10. 1956

Như vậy, việc ông Ngô Đình Diệm thành lập chính thể Cộng Hoà và trở thành Tổng Thống đầu tiên của Việt Nam là việc làm hợp lý, chính danh, hợp pháp và hợp hiến. Không biết ông Phụng có thể dẫn chứng một nguyên tắc nào trong Luật Hiến Pháp và điều khoản nào trong bản hiến pháp của Đệ I CHVN, cho biết việc làm của ông Diệm là sai luật, để rồi ông phải đặt những nhận định ngớ ngẩn như thế. Như vậy đứng về phương diện sử học, ông đã có 2 điểm sai lầm (sai lầm 1 &2)

Xin lỗi ông, người xưa có câu “xấu hay làm tốt, dốt hay nói chữ.” Khi viết những dòng chữ này, tôi liên tưởng đến trường hợp của tướng Đỗ Mậu, trong tác phẩm Việt Nam Máu Lửa Quê Hương Tôi.  Theo thiển nghĩ của tôi, trình độ học vấn của ông Mậu chưa qua khỏi bậc tiểu học, nên khi đọc Hiến Pháp Đệ I CHVN, vì không hiểu nổi thuật ngữ chuyên môn Quốc Dân, (ở điều 3) và việc biểu quyết thông qua một đạo luật ở Quốc Hội, (điều 69), nên ông Mậu lên tiếng chê các nhà luật học tên tuổi mà tôi dẫn chứng ở trên như Gs Vũ Quốc Thông, Trần Chánh Thành…là không biết luật.. Thật là mỉa mai và nghich lý, một học sinh chưa đổ tiểu học mà đi dạy luật pháp cho các giáo sư luật học nổi tiếng. Đó là trường hợp hợm mình đến trơ trẽn, mất tư cách mà không biết xấu hổ của ông Đỗ Mậu. Và tôi ước mong rằng, ông Phụng không ở trong trường hợp đó.

2. Tản quyền cho các Đại Biểu Chính Phủ

Qua phần kế tiếp, ông viết:

Tuy nền Cộng hòa được phân nhiệm rõ ràng, chính phủ trung ương gồm nhiều bộ trưởng điều hành việc nước, đồng thời tản quyền cho các tòa đại biểu tại các vùng (Trung nguyên Trung phần, Cao nguyên Trung phần, Miền Đông Nam phần, Miền Tây Nam phần),

    Xin ông đọc lại Hiến Pháp Đệ I Cộng Hòa, Thiên Thứ Ba về Tổng Thống, từ điều 30 đến điều 47, có chỗ nào nói về việc Tổng Thống phải chia quyền cho các ông Đại Biểu Chính Phủ?  Tiếp đến, ông là người viết sử, chắc ông phải biết điều kiện tiên quyết, trước khi ông Diệm nhận lời mời của Quốc Trưởng Bảo Đại về nước chấp chánh là phải giao cho Ông toàn quyền hành động về hành chánh và quân sự.

Tại sao vậy? Vì trước đây Quốc Trưởng Bảo Đại thường qua mặt Thủ Tướng để ra lệnh trực tiếp cho các Thủ Hiến. Lúc đó Ông Diệm cần có một chính quyền mạnh, tập trung quyền hành về trung ương để đối phó với một tình thế vô cùng nghiêm trọng, như Tướng Nguyễn Văn Hinh, Tổng Tư Lệnh quân đội, đang thách thức quyền hành lãnh đạo của Thủ Tướng, Bình Xuyên, đang nắm Lưc Lượng Công An & Cảnh Sát tại Đô Thành, đe doạ trực tiếp Dinh Độc Lập, rồi Bảy Viễn liên kết với các giáo phái Cao Đài & Hoà Hảo, gởi tối hậu thư đòi hỏi chính phủ phải cải tổ nội các trong vòng 5 ngày  và sau cùng là sự phá rối cùa CS. Lúc đó, Thủ Tướng Diệm cần phải có một chính phủ trung ương  với quyền lực mạnh, để có thể mang lại trật tự và an ninh cho một vùng đất loạn lạc sau nhiều năm chiến tranh, để khần cấp định cư cho gần 1 triệu người di cư từ miền Bắc vào Nam.. Tiếp đó khi Quốc Trưởng Bảo Đại bị truất phế. Tổng Thống Diệm đã ban hành Dụ 57a, ngày 24. 10. 1956, bãi bỏ các Phần trong cơ cấu hành chánh Việt Nam và ấn định rõ ràng quyền hạn của các Đại Biểu Chính Phủ.

Như vậy việc Tổng Thống Diệm không tản quyền cho các ông đại biểu chinh phủ là việc làm hợp lý, hợp pháp và phù hợp với thực tại chính trị Miền Nam lúc đó. Tại sao một sử gia như ông, lại có những câu phê bình về cơ cấu hành chánh của một chính quyền mà lại hoàn toàn thiếu cơ sở luật học đến tệ hại như vậy (sai lầm 3)

Khi đọc những nhận định của ông sử gia, tôi có cảm tưởng rõ ràng rằng ông không có chút kiến thức tối thiểu về luật học, ông lại không cần bận tâm đọc bản Hiến Pháp của VNCH cũng như bất cứ một văn kiện lập qui nào cả, nhưng ông rất thích nói về luật pháp. Đó là điều một người viết sử còn chút tư trọng nên tránh.  Vì theo tôi, uy tín của một sử gia được xây dựng trên sự liêm khiết trí thức và vốn kiến thức uyên thâm của mình, chứ không phải qua lối khoa trương gian lận về kiến thức. Vì sự gian dối trí thức thế nào cũng bị bại lộ, lúc đó không những uy tín của mình, nếu có, sẽ bị sụp đổ thảm hại, mà còn thể hiện phẩm cách thấp kém của mình.

3. Độc Tài & Gia Đình Trị

Rổi ông viết tiếp:

...nhưng ngoài tổng thống Diệm, quyền hành nằm trong tay một số người là các ông bà Ngô Đình Nhu, Ngô Đình Cẩn, và một số ít người thân tín. Tổng giám mục Ngô Đình Thục không chính thức giữ một chức vụ hành chánh hay chính trị nào, nhưng ảnh hưởng rất lớn đến Tổng Thống Diệm, đến các bộ trưởng trong chính phủ và các viên chức địa phương. Lúc đó, dư luận cho rằng Tổng Thống Diệm chủ trương độc tài và gia đình trị.

Trong một đoạn khác ông lại viết:

Dư luận nầy còn thêm rằng ông Thục trình với Tòa thánh Vatican rằng số tín đồ trong tổng giáo phận Huế, lúc đó gồm hai tỉnh Thừa Thiên và Quảng Trị, do ông cai quản chiếm 80% dân số khu vực. Tháng 5-1963, Tòa thánh cử một phái đoàn điều tra đến Huế, thì dân chúng Phật tử đang treo cờ mừng Phật Đản. Kết luận sơ khởi của phái đoàn là chỉ có 20% dân chúng địa phận Huế theo Ky-Tô giáo chứ không phải 80

Một nhà viết sử, đối với một sự kiện xảy ra cách đây hơn 46 năm rồi, không thể viết lúc đó, dư luận cho rằng, tôi xin nhắc lại, bổn phận của một sử gia là đủ kiến thức về sự thật và thực tại (factual knowledge), kế đến là biết đưa ra những nhận định, phán đoán về giá trị của sự việc (judgments of value). Thưa ông, ngay cả đến một người ký giả thường họ cũng không thể viết một cách cẩu thả như vậy được,  mà họ thường thêm vào câu như thế này Vì đây là một tin tức chưa được kiểm chứng, chúng tôi xin phổ biến sự việc này với tất cả sự dè dặt và thận trọng thường lệ. Vì nếu viết cẩu thả như ông, họ sẽ bị đưa ra toà vì tội vu cáo và mạ lỵ (defamation) người khác. Ông viết ông Thục trình với Toà Thánh. Ngay điều căn bản này ông đã viết sai, vì tôi vừa điện thoại để hỏi một vị giáo sư về giáo luật của Đại Chủng Viện St. Patrick ở California này. Linh mục này cho biết, không có nguyên tắc tự đề cử mình hay tự xin để trở thành giám mục hay hồng y trong Giáo Hội Công Giáo. Và ngay cả những ứng viên đã được đề cử (nominated candidate) mà đi vận động thêm cho mình, cũng sẽ bị loại bỏ (disqualified) ngay. Như vậy, ông Thục là một giám mục, là một người đã tốt nghiệp tiến sĩ giáo luật, ông sẽ không làm chuyện ngớ ngẩn như vậy. Tôi không ngờ một người viết sử như ông lại viết một cách thiếu trách nhiệm như vậy.

Thêm vào đó, ông là sử gia thì ông phải biết điều tra, thu góp tài liệu từ nhiều phía, rồi phân tích tổng hợp để đưa ra một nhận định giá trị, khách quan và vô tư về một sự kiện lịch sử. Ông không thể trốn chạy trách nhiệm trong việc kết tội, lên án người khác một cách bất công, thiếu cơ sở, thiếu chứng cớ bằng cách nói lập lờ, lấp liếm với lối dùng chữ dư luận cho rằng…Vì lương tâm đạo đức của người viết sử là sự liêm khiết, phán đoán khách quan, không được bóp méo hay xuyên tạc lịch sử và sử gia còn có trách nhiệm phải nói lên sự thật lịch sử không những cho những người còn sống mà cả cho những người đã khuất. (sai lầm 4 và 5 )

4. Vấn dề gia đình trị.

Vì phạm vi hạn hẹp của bài báo, không cho phép tôi trình bày cặn kẽ và chi tiết vấn đề này. Tôi chỉ nói một cách tổng quát về lời cáo buộc gia đình trị của họ Ngô. Trước hết, chỉ có ô. Ngô Đinh Nhu là cố vấn chinh trị chính thức của Tổng Thống Diệm. Ông Ngô Đình Luyện là Đại Sứ Việt Nam ở Anh Quốc.

Còn Bà Ngô Đình Nhu, tức là Trần Lệ Xuân, Dân Biểu Quốc Hội. Bà không có chức vụ và quyền hành nào trong chính quyền. Ô. Ngô Đinh Cẩn là Cố vấn các Đoàn Thể Chính Trị Tại Trung Nguyên và Cao Nguyên Trung Phần, không phải là một chức vụ trong chính quyền.

Giám Mục Ngô Đình Thục, trước là Giám Mục Địa Phận Vĩnh Long, đến tháng 11 năm 1960, là Tổng Giám Mục Địa Phận Huế. Ông giám mục này không có một chức vụ nào trong công quyền. Thì làm sao bảo quyền hành nằm trong tay những người như Ông Cẩn, bà Nhu hay ông Thục được?

Tôi không muốn bênh vực Tổng Thống Diệm hay gia đình của ông. Điều đó không đúng với chủ đích của tôi hôm nay. Tôi chỉ muốn nói với ông khi làm một phán đoán, phải trưng dẫn chứng cớ, tài liệu, chứ không thể đơn thuần đưa ra sự kiện mang tính suy diễn, vì biến cố đó đã xảy ra cách đây đã 46 năm rồi. Tôi muốn trích dẫn quan niệm của những người binh vực cho ông Diệm, họ đã đưa ra chứng cớ, để ông thấy rõ phương pháp của người viết sử cần phải làm. 

Họ vẫn mang tiếng là gia đình trị, bởi vì các công chức cao cấp trong ngành hành chánh, các tướng tá lớn nhỏ trong quân đội không biết tự trọng, chỉ biết nịnh hót,  bợ đở, cậy thần cậy thế mà gây ra nhiều tai tiếng. nếu có trách, phải trách những hạng người vô liêm sĩ này trước, 

Và sau đây, tôi xin trưng dẫn tài liệu về Tướng Trân Văn Đôn, như là một trường hợp điển hình:

Theo Trung Tá Minh, lúc Trần Văn Đôn đến nhậm chức Tư lệnh Quân Đoàn I và Quân Khu I, có đến thăm xã giao Ngô Đình Cẩn. Thăm xã giao thì cũng được đi, nhưng sau khi thăm xã giao lại xin chỉ định cho một sĩ quan chánh văn phòng. Thật là một sự yêu cầu nhảm nhí, tự mình phủ nhận quyền hành của mình! Ngô Đình Cẩn đâu phải là Tổng Tham Mưu Trưởng, quản trị tất cả nhân viên quân đội? Văn Phòng Tư Lệnh quân khu là do Tư Lệnh Quân Khu tổ chức, sắp đặt, liên can gì đến Ngô Đình Cẩn mà phải hỏi. Lúc Tổng Thống Ngô Đình Diệm bổ nhiệm Đôn ra Huế, có bắt buộc Đôn phải hành động như vậy không? Chắc chắn là không! Vì đó là vấn đề tiểu tiết, Đôn phải tự mình lo lấy. Nhưng Đôn đã bợ đỡ Ngô Đình Cẩn không phải chỗ và không phải lúc. Vô hình chung, Đôn đã tự tạo ra rồi gán cho Ngô Đình Cẩn là gia đình trị. Người đáng phỉ nhổ trong vụ này là Trần Văn Đôn chứ không phải là Ngô Đình Cẩn. 

Tóm lại, về vấn đề này, tôi chỉ xin thử đặt câu hỏi, tại sao Tổng Thống Diệm có ô. Nhu và ô. Luyện trong chính quyền, thì bảo là Gia đình trị? Trong khi Tổng Thống John F. Kennedy có em ruột là ô. Robert Kennedy làm Tổng Trưởng Tư Pháp, ô. Edward Kennedy lọt vào Thượng Viện từ năm 1962, khi J. F. Kennedy còn đang tại chức. Còn Tổng Thống Thiệu có anh ruột là ô. Nguyễn Văn Kiểu, làm đại sứ Đài Bắc, Ông Ngô  Khắc Tỉnh, họ hàng thân tộc của Ông Thiệu làm Tổng trưởng Giáo Dục, và có cháu kêu bằng Cậu là Hoàng Đức Nhã làm Tổng Trưởng Dân Vận. Không ai bảo 2 chính quyền này là gia đình trị cả, phải chăng vì một gia đình là của chính quyền Mỹ, còn một chính quyền là tai sai của Mỹ, nên không bị báo chí Mỹ chỉ trích, nên các sử gia như ông cũng không bao giờ dám chỉ trích? Tôi thấy ông là người viết sử mà lại không có lấy một nhận định khách quan và độc lập, không có một phân tích, một phán đoán thận trọng và hợp lý, mà chỉ chép lại một cách vô trách nhiệm những lời kết án vô bằng chứng, đầy thiên kiến và ác ý của một số ký giả Mỹ thiếu lương tâm chức nghiệp ngày xưa. Nhiều khi tôi tự hỏi: Hay là ông đã bỏ quên lương tâm chức nghiệp của người viết sử rồi? (sai lầm 4 &5)

IV. Về 3 Biến Cố Lịch Sử

Vì vậy, chính phủ Diệm càng ngày càng bị phản đối, nổi bật nhất là các vụ:

1) Ngày 26-4-1960, 18 chính khách tên tuổi trong Uỷ Ban Tiến Bộ Và Tự Do họp tại khách sạn Caravelle ở Sài Gòn, ra kháng thư công khai phản đối chế độ Ngô Đình Diệm độc tài.

2) Ngày 11-11-1960 của nhóm Nguyễn Chánh Thi, Vương Văn Đông đảo chánh hụt.

3) Ngày 27-2-1962, hai phi công Nguyễn Văn Cử và Phạm Phú Quốc ném bom Dinh Độc Lập.

1. Nhóm Trí Thức Caravelle

Tôi cảm thấy rất buồn khi thấy ở đây, ông chỉ chép lại các sự kiện, không bận tâm tìm hiểu các nguyên nhân của các sự kiện, không cần tìm hiểu quan điểm của phía bị ông kết án. Rồi ông vội vã đưa ra những nhận xét không đứng đắn, thiếu chính xác và không công bình với những người đã khuất, mà ít ra một thời, dù đứng ở quan điểm nào đi nữa, phải công nhận họ đã góp phần tich cực trong công cuộc phục hồi độc lập và phát triển quốc gia.

Để có một nhận định khách quan và vô tư hơn về vấn đề này, chúng ta nên khảo sát sơ lược các thành tố đã chi phối bối cảnh chính trị Việt Nam lúc bấy giờ. Đó là CS Bắc Việt, Hoa Kỳ và Chính Phủ VNCH.

· Phía Cộng Sản Bắc Việt

Đầu năm 1959, nhà cầm quyền Hà Nội đã gia tăng mức độ tiếp tế vào Nam để mở rộng hoạt động du kích phá hoại trên toàn miền Nam. Đồng thời chính sách đấu tranh của CS lúc đó là phương châm ba vùng và ba mặt đấu tranh.  Tưởng cũng nên giải thích ở đây CS dùng ba vùng là vùng rừng núi, nông thôn và đô thị và ba mặt là mặt trận quân sự, chính trị và binh vận. Riêng tại đô thị, lúc đó, CS đã mở những chiến dịch đấu tranh chính trị nguỵ trang dưới những cuộc biểu tình như đòi giảm học phí trường tư, tăng lương công nhân viên chức, chấm dứt nạn đuổi nhà, giải quyết nạn thất nghiệp, miễn thuế lương bổng cho giáo chức trường tư thục..  nhằm mục đích tạo nên những rối loạn chính trị tại Saigon, đồng thời CS còn chỉ đạo cho những nhà văn, nhà báo nằm vùng như Thiếu Sơn, Nam Đình, Vũ Hạnh, Sơn Nam, Lữ Phương… viết báo đả kích những chính sách của chính phủ, nhằm làm giảm uy tín  của chính quyền và khơi dậy sự bất mãn trong dân chúng.

· Phía Hoa Kỳ

 Nhưng điều quan trọng hơn cả, lả khi tình hình an ninh suy sụp, và sự bất ổn gia tăng, thì mâu thuẫn giữa chính phủ Hoa Kỳ và Tổng Thống Diệm càng trở nên sâu sắc hơn. Thực vậy, như khi Tổng Thống Nixon sau này nhận xét, các viên chức Hoa Kỳ, đã quan niệm sai lầm về bản chất cuộc chiến tranh Việt Nam. Trong khi Hoa kỳ nghĩ rằng cuộc chiến tranh này là cuộc chiến tranh cách mạng. Họ lập luận rằng đây là cuộc chiến tranh do những phần tử bất mãn với cách cai trị độc đoán của chính quyền Ngô Đình Diệm nổi dậy chống đối chính quyền miền Nam.  Từ đó họ luôn đòi hỏi Tổng Thống Diệm phải mở rộng tự do báo chí, tự do hội họp và tự do lập các đoản thể, đảng phái chính trị, tạo điều kiện cho các chính trị gia đối lập tham gia vào nội các để có thêm hậu thuẫn trong quần chúng. Theo các chuyên gia này, nếu những điều trên được thực hiện tốt đẹp, thì dân chúng cũng như các chính trị gia rất hân hoan, phấn khởi và hăng hái tham gia cùng chính phú trong công cuộc chống CS, thì lúc đó, CS sẽ không còn đất sống ở Miền Nam nữa.

 Trong khi đó, thì Tổng Thống Diệm quan niệm đây là cuộc chiến tranh du kích, phá hoại, khủng bố, khuynh đảo do Cộng Sản Hà Nội điều động, đột nhập từ Miền Bắc vào. Không phải là cuộc chiến tranh do dân chúng Miền Nam bất mãn nổi dậy chống chính phủ như người Mỹ nhận định. Tổng Thổng Diệm cho rằng, không lẽ bây giờ ban hành tự do báo chí, tự do lập hội, để phe đối lập tự do chỉ trích chính phủ thì tự nhiên Cộng Sản ở nông thôn sẽ chạy vào rừng lẫn trốn hay chạy về Bắc lánh nạn, hay trái lại CS sẽ có lợi thế xâm nhập, khuấy động và lũng đoạn và phá hoại dữ dội hơn. Điều quan trọng nhất là làm sao cho người dân ở thôn quê, chiếm khoảng 80% dân số, được bảo đảm an ninh, không bị Việt Cộng khủng bố, đêm đêm du kích CS vào nhà, dùng súng uy hiếp, để thu thóc gạo, tiền bạc, thuốc men và bắt con em họ đí lính cho CS. Hơn nữa người dân quê, cần chính phủ tạo cho họ một đời sống đủ ăn, đủ mặc, chống lại sự bóc lột của chủ đất và một thiểu số có thế lực và giàu có .

Vì không được Tổng Thống Diệm chia sẻ quan điểm của mình, người Mỹ lại thi hành một đường lối khác. Trước hết họ tiếp xúc với các chính trị gia đối lập như Nguyễn Văn Lực (VNQDĐ), Đặng Văn Sung (ĐV), Nguyễn Trân, Phan Quang Đán, Phan Huy Quát (ĐV), Lê Quang Luật, Trần Văn Lý, Lê Ngọc Chấn, các lãnh tụ nghiệp đoàn như Trần quốc Bửu, Đàm Sĩ Hiến, những chính khách miền Nam như Trần Văn Văn, Bs Trần Văn Đỗ, Trần Văn Hương, Phan Khắc Sửu, Bs. Nguyễn Lưu Viên, Bs Nguyễn Tăng Nguyên, Bs Hồ Văn Nhật... Sau đó, họ mớm cho các chính trị gia này viết kiến nghị lên Tổng Thống Diệm đúng như yêu cầu của họ đã đòi hỏi Tổng Thống Diệm thi hành, mà không được chấp nhận. Đặc biệt nhất là trong điện văn ngày 16. 3. 1960, thuật lại một cuộc gặp gỡ giữa đại diện của Toà Đại Sứ Mỹ tại Saigon với Bs. Hồ Văn Nhựt và ô. Trần Văn Văn… Trong buổi tiếp xúc này, Ông Văn đã trao cho đại diện của toà Đại Sứ một bản Cương Lĩnh Chính Trị của Nhóm Đối Lập. Một Quốc Hội Lâm Thời được thành lập khi chính phủ [Diệm] bị lật đổ, và một Chính Phủ Lâm Thời (bao gồm danh sách các nhân vật) được thiết lập trong trường hợp biến cố đó xảy ra,   Rất tiếc, là tôi chưa tìm được những văn bản của ông Văn trao cho  Toà Đại Sứ Mỹ lúc đó để đối chiếu với  Bản Thỉnh Nguyện Thư mà Nhóm của ông Trần Văn Văn đã trình bày tại khách sạn Caravelle  vào ngày 26. 4. 1960, và danh sách chính phủ mà ô. Trần Văn Văn trao cho Toà Đại Sứ Mỹ có trùng hợp với 18 vị chính trị gia đối lập trong Nhóm Caravelle ? Ông ngoại tôi kể lại cho nghe, theo Cụ Võ Văn Hải, là người thân tín của Tổng Thống Diệm nói rằng văn phòng Tổng Thống Phủ  đã có đầy đủ bằng chứng là nhân viên sứ quán Mỹ ở Saigon thời đó đã sửa những lỗi Anh văn cho bản manifesto  này.

 Vì hiện nay, chưa có đầy đủ tài liệu, để biết được những khía cạnh thực của sự kiện lịch sử này. Nhưng ít ra, chúng ta cũng biết rõ được 2 điều:

· Trước khi ông Văn công bố Bản Tuyên Ngôn của Nhóm Caravelle,( ngày 26. 4. 1960) Ông Văn đã tiếp xúc cho Toà Đại Sứ Mỹ ở Saigon (ngày 16. 3. 1960)

· Nội dung của Bản Tuyên Ngôn mà ông Văn công bố hoàn toàn phù hợp với quan điểm của Toà Đại Sứ Mỹ lúc đó, là lên án chế độ Diệm độc tài, mở rộng quyền tự do ngôn luận tự do báo chí, tự do hội họp, tự do lập hội và mở rộng thành phần nội các v.v.

Trước hết, để có một ý niệm khách quan hơn, ta thử đặt câu hỏi, về phương diện pháp lý, Tổng Thống Diệm khi hạn chế các quyền tự do đó, có hợp pháp hay không?

Ông làm điều đó rất hợp pháp và hợp hiến vì điều 98 trong Hiến Pháp có ghi rõ:

Trong nhiệm kỳ Lập Pháp đầu tiên, Tổng Thống có thể tạm thời đình chỉ sự sử dụng các quyền tự do đi lại và cư ngụ, tự do ngôn luận và báo chí, tự do hội họp và lập hội, tự do nghiệp đoàn và đình công để thoả mãn những đích đáng của an toàn chung, trật tự công cộng và quốc phòng.

Rồi qua nhiệm kỳ Lập Pháp 2, ngày 19. 10 .1961 Quốc Hội đã biếu quyết luật số 13/61:

Uỷ quyền cho tổng thống ban hành những sắc luật về các biện pháp bảo vệ an ninh quốc gia và điều động các nhân lực cần thiết

Thứ đến, thử hỏi biện pháp này có phù hợp với thực tại chính trị Việt Nam lúc đó không? Phải nói ngay rằng, rất phù hợp, vì lúc đó, CS đang gây rối, đánh phá chính quyền trên một trận rộng lớn và toàn diện trong chính sách đấu tranh ba vùng và ba mặt như tôi vừa trình bày ở trên.

 Khi hiểu được những khái niệm ở trên, chúng ta nhận thấy rằng những yêu sách của Nhóm Caravelle là không hợp lý, bất hợp pháp và không phù hợp với thực tại chính trị Việt Nam thời đó, và vi phạm vào những biện pháp an ninh quốc gia trong thời chiến, lúc bấy giờ, vì không có quốc gia nào trên thế giới, trong tình trạng chiến tranh, lại không hạn chế tối đa những quyền tự do dân chủ ấy. Thêm vào đó, nếu ngày nay ta có thêm bằng chứng, những “nhà” được gọi trí thức này, đã cấu kết với Hoà Kỳ, chỉ vì tham vọng cá nhân, bè phái… để tạo thêm những rối loạn cho một đất nước vốn đã bất ổn vì tình trạng chiến tranh và phá hoại của CS, thì càng đáng bị lên án hơn nữa. Đến nỗi, Duncanson, một nhà bình luận người Anh cũng đã phải viết rằng:

Nếu bản kiến nghị này được đưa ra trong điều kiện chính trị ổn định của một Miền Nam không bị CS Hà Nội đe doạ tiêu diệt, thì đó là một yêu sách đáng được cứu xét nghiêm chỉnh. Điều đáng tiếc nhất, là khi cộng quân đã tấn công đến cấp trung đoàn và các vụ sát hại các viên chức chính phủ hầu như xảy ra hằng ngày, thì đó là một yêu sách nếu không muốn bảo là ngớ ngẫn, thì ít ra cũng bắt nguồn từ sự thiếu khôn ngoan. 

Với những dẩn chứng trên, tôi nghĩ một người có trí óc bình thường cũng hiểu rằng việc làm của các chính trị gia trong Nhóm Caravelle là việc làm sai trái, bất hợp pháp và không phù hợp với thực tại chính trị Miền Nam. Nếu chính quyền có phải đưa họ ra toà, cũng là điều đương nhiên, vì họ đã vi phạm luật pháp quốc gia. Nhưng Tổng Thống Diệm đã không làm điều đó, cho đến khi họ tham gia vào cuộc bạo loạn có vũ trang nhằm khuynh đảo chính quyền của nhóm Trung Tá Vương Văn Đông, thì họ mới bị câu lưu và đưa ra toà án xét xử một cách công minh, và cuối cùng đa số những vị này đều được tha bổng…Lấy cơ sở pháp lý và luận lý nào để bảo Tổng Thống Diệm là độc tài? Xin ông sử gia dẫn chứng.

2. Rồi vụ Đảo Chánh ngày 11. 11. 60

Theo tài liệu ngày nay tiết lộ của chính người chủ trương, ta thấy rõ đây chỉ là chủ trương của một nhóm sĩ quan cấp tá, đầy tham vọng cá nhân, manh động, không có chủ trương, không có đường lối và được sự xúi bẩy bởi CIA, chính trung tá Đông đã tiết lộ:

Đầu tháng 10. 1960, trong một cuộc họp Ls. [Hoàng Cơ] Thuỵ đã cho Hội Đồng biết có một nhân vật Hoa Kỳ, ông Carver, qua sự giới thiệu của một người bạn, ông Thuỵ đã liên lạc với ông ta. Mục đích của cuộc liên lạc [của Carver] là tìm hiểu và khuyến khích giới đối lập đứng lên chống chế độ với sự ủng hộ của Mỹ, hay ít ra là thành phần CIA tại Việt Nam

Và sau khi cuộc đảo chánh thất bại, George Carver, đã dùng phương tiện của Mỹ, đưa Hoàng Cơ Thuỵ trốn sang Pháp, và chính quyền Việt Nam thời đó nói rằng họ có bằng chứng về những liên lạc thường xuyên và mật thiết của những nhân viên của sứ quán Mỹ ở Saigon với những người mưu sát Ngô Đình Diệm . Vì thế, sau đó Howard C. Elting và G. Carver đã phải rời khỏi nhiệm sở ở Saigon.

 3. Vụ bỏ bom dinh độc Lập 27.2.1962

 Có những sự trùng hợp quá khác thường để những người nghiên cứu phải suy nghĩ, sau khi ông Nguyễn Văn Lực (Cha của Trung Úy Phi Công Nguyễn Văn Cử) được mời qua Mỹ quan sát và sau khi Frank C. Child, một nhân viên trong Phái Bộ của Đại Học Tiểu Bang Michigan cho Học Viện Quốc Gia Hành Chánh trở về Mỹ, thì chính Frank C. Child này đã gởi một phúc trình cho Carl Kayson, một thành viên tham mưu của Hội Đồng An Ninh Quốc Gia vào 5. 10. 1961. Trong đó Child viết:

Có những nhân vật thông minh và có khả năng ở Việt Nam có tài lãnh đạo và thu hút được niềm ước vọng của dân chúng- chỉ có một cuộc đảo chánh quân sự, hay một viên đạn ám sát- là những phương tiện duy nhất để cho tài lãnh đạo này được thực hiện.

(xem thư của Frank C. Child, trong hồ sơ US policy in Vietnam, Kennedy Library)

Thì đến ngày 27. 2. 1962, xảy ra vụ 2 Trung Úy Phi Công là Nguyễn Văn Cử và Phạm Phú Quốc bỏ bom Dinh Độc Lập. Tôi thiển nghĩ đây là những liên hệ nhân quả của các sự kiện lịch sử đáng được các nhà nghiên cứu lịch sử tìm hiểu trước khi đưa ra những phê phán một chiều và thiếu thận trọng như ông đã làm.

Còn về phương diện luật pháp, việc dội bom Dinh Độc Lập của Trung Uý Cử và Trung Uý Quốc là hành động cố sát có dự mưu hay là một vụ ám sát chính trị. Đối với các quốc gia có truyền thống dân chủ lâu đời như Pháp, như Anh, (mặc dù trên thực tế Anh quốc là một quốc gia theo thể chế Quân Chủ Lập Hiến), họ xem ám sát chính trị là hành động hết sức ghê tởm và toà án thường áp dụng hình phạt tối đa và nặng nề nhất cho hành động sát nhân tệ hại này, còn nặng hơn những vụ án cướp của, giết người. Điều này thể hiện rõ rệt nhất trong vụ xử án ám sát chính trị dân biểu Newman, ở Sydney, Úc Châu vào năm 2001.

Còn đối với đảng phái chính trị đối lập, mà âm mưu tổ chức vụ ám sát này, thì chính họ đã từ bỏ ý nghĩa cao quí và chính danh của một chính đảng đối lập để trở thành một băng đảng tội phạm hay tổ chức giết người bất hợp pháp. Thì làm sao ông bảo là chính quyền cứng rắn đối với các thành phần đối lập được? Vì chính họ đã tự biến họ thành những tội phạm hình sự, chứ đâu còn tư cách của những chính trị gia đối lập nữa. Nhất là một quốc gia đang ở trong tình trạng chiến tranh phá hoại khiếp hãi của CS như Việt Nam thời đó, thì hành động vũ trang bạo loạn của nhóm sĩ quan cấp tá như Vương Văn Đông và Nhóm Chính Trị Gia không tưởng, do người Mỹ xúi dục, để gây rối loạn và bất ổn chính trị và an ninh quốc gia. Rồi lại âm mưu ám sát Tổng Thống, nhằm tạo nên một tình trạng khủng hoảng lãnh đạo trong một đất nước đang cần sự ổn định để chiến đấu chống Cộng. Đó là những hành động đáng bị lên án và kết tội nặng nề. Tôi rất đau buồn, khi thấy một người viết sử, có học ở trường lớp như ông, lại đưa ra những nhận định nghịch lý, đổi trắng thành đen, đổi đen thành trắng, rồi kết tội những người hành sử quyền hành một cách hợp pháp, hợp hiến, đáp ứng nhu cầu của thực tại chính trị của đất nước trong nỗ lực đem lại sự ổn định cho quốc gia.  Rồi ngược lại, ông ca tụng những người vì quyền lợi cá nhân, bè nhóm cùng với sự xúi giục của ngoại bang để gây bất ổn cho đất nước…Không biết ông đang đứng ở lập trường viết sử nào đây?

Tiếp theo ông viết như sau:

 Về phía chính phủ, Tổng Thống Diệm càng ngày càng tập trung quyền lực, chỉ tin dùng những người trong gia đình và trong đảng Cần Lao, không mở rộng thành phần chính phủ.

Tại sao Tổng Thống Diệm phải làm như vậy? Chính William Colby, Trưởng phòng CIA Saigon tiết lộ trong cuốn hồi ký của ông:

Vào năm 1962, trước khi [Colby] rời Saigon, CIA đã gài người vào cửa trước và cửa sau của Dinh Độc Lập cho đến các cộng đồng thôn xã, trong hàng ngũ chỉ huy tối cao của quân đội, trong các cấp chỉ huy của các các đơn vị quân đội cũng như trong giới chính trị đối lập trên khắp lãnh thổ Việt Nam.

(CIA has agents from the front door to rear door of the Palace to the rural communities, in the top commanders of military, in the commanders of units as well as in political oppositions throughout Vietnam)

Lúc bấy giờ, người Mỹ đã mua chuộc được cả những người thân cận nhất của tổng thống Diệm như ô. Vỏ văn Hải , ô. Nguyễn Đình Thuần  là những người được Tổng Thống Diệm tin dùng và cả Bs Trần Kim Tuyến, một cộng tác viên thân cận của ông Nhu.

Qua những sự kiện trên đây, ta thấy người Mỹ đã dùng một thủ đoạn vô cùng thâm độc, nghĩa là họ gài người của họ vào các cơ chế của chính quyền và mua chuộc các chính khách đối lập. Rồi họ dùng chiêu bài dân chủ đòi buộc Tổng Thống Diệm cải tổ nội các, tản quyền cho những người của họ có sẵn trong chính quyền, và mở rộng nội các để họ có thể đưa những chính khách của họ vào trong chính phủ. Như vậy, nếu Tổng Thống Diệm chấp nhận đòi hỏi của Mỹ mở rộng nội các như ông lập luận, thì Tổng Thống Diệm chỉ còn là bù nhìn, và Mỹ sẽ là người thực sự điều khiển chính quyền Việt  Nam qua những người tay sai của họ. Chủ quyền Quốc Gia Việt Nam sẽ đi về đâu? Vì thế, những người viết sử phải nhận thức uẩn khúc trong hậu trường chính trị thời đó, để có một cái nhìn đúng đắn, vô tư và công bình hơn với những biến cố lịch sử lúc bấy giờ. Không thể dựa vào lối lý luận hay nhận định của những ký giả thiếu lương thiện, đã nhận tiền để biện hộ cho chính sách vừa ăn cướp vừa la làng cùa Mỹ.

4. Phươnng Cách Nhận Định Vấn Đề

Để nhận định vấn đề một cách tổng quát, tôi nghĩ rằng nếu ông có một chút kiến thức căn bản về khoa chính trị học thì ông sẽ hiểu rằng, đất nước ta vào thời kỳ cuối thập biên 50 và đầu thập niên 60 đang trong tình trạng chiến tranh, đặc biệt là cuộc chiến tranh du kích, khủng bố, phá hoại và khuynh đảo do Cộng sản điều động. Nói khác đi đây là chiến tranh nguy hiểm nhất, vì cùng một lúc nó bao gồm nhiều mặt trận khác nhau như quân sự, kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội... Trong những trường hợp như vậy, luật pháp các nước dân chủ đều cho phép chính quyền ban hành tình trạng chiến tranh, tình trạng khẩn trương, hay lệnh thiết quân luật và quốc hội cho phép chính phủ hạn chế các quyền tự do dân chủ căn bản, như tự do hội họp, tự do ngôn luận, tự do báo chí tăng cường cho chính phủ nhiều quyền hành rộng rãi hơn.. Ông hãy đọc lại lịch sử để biết Hoa Kỳ và Gia Nã Đại, để biết trong thế chiến thứ 2, chính phủ cũng đã ban hành tình trạng chiến tranh, họ đã phải hạn chế những quyền dân chủ căn bản như thế nào.

Trong khoa chính trị học, ông cũng hiểu rằng khái niệm dân chủ là khái niệm xếp hàng (line up). Nghĩa là những người có cùng một lý tưởng, một quan điểm, một lập trường chính trị, kết hợp nhau trong một tổ chức chính trị gọi là chính đảng, có nội quy, có kỷ luật có chủ trương, đường hướng chung để hoạt động trong tinh thần đồng đội (team work) và mục tiêu cuối cùng của một chính đảng là phải dành được chính quyền qua những sinh hoạt dân chủ bình thường trong việc ứng cử và bầu cử ở các cấp chính quyền địa phương cũng như trung ương, để đem chính sách, đường lối kinh bang tế thế mà chính đảng cho là hay nhất của họ, đem ra thực thi để phát triển quốc gia dân tộc chứ không phải là dùng binh lực mà khuynh đảo chính quyền hay dội bom với mưu đồ ám sát một tổng thống đương nhiệm, như các chính trị gia đối lập đã làm. Đó là những hình thức bất hợp pháp gây hổn loạn trong đời sống chính trị quốc gia, mà không một thể chế dân chủ tiến bộ nào có thể chấp nhận được.

Từ ý niệm dân chủ xếp hàng đó, nếu một chính đảng thắng cử qua một cuộc bầu cử dân chủ và hợp pháp, thì người lãnh đạo của đảng đắc cử, khi thành lập chính phủ, ông ta chọn những người trong chính đảng của ông là điều hợp lý, hợp hiến và hợp pháp. Tại sao đòi hỏi ông phải mở rộng thành phần chính phủ để mời các chính khách đối lập tham gia để thêm hậu thuẫn quần chúng…Nếu bây giờ, khi ông Obama đắc cử tổng thống, ông phải dành các ghế trong nội các của ông cho đảng Dân Chủ là điều đương nhiên, không ai đặt vấn đề. Nếu có người nào đó đòi hỏi tổng thống Obama phải mời người của Đảng Cộng Hoà vào trong nội các, nếu không sẽ bảo ông là độc tài, chắc chắn ai cũng bảo đòi hỏi đó khá buồn cười, nếu không muốn bảo người đó bị bệnh tâm thần.

Tại sao có những đòi hỏi nghịch lý và phản dân chủ như vậy có thể tồn tại gần 46 năm rồi, mà ngày nay những người được gọi là sử gia của người Việt quốc gia như ông, lại sao chép một cách không ý thức và không một chút đắn đo, thận trọng. Thật là vô lý!

Ngoài ra, khi phán xét một chính quyền độc tài hay không độc tài, người viết sử phải thận trong cứu xét những khía cạnh khác của vấn đề. Tổng Thống Diệm, ông muốn có một chính quyền mạnh, trung ương tập quyền, đủ sức bảo vệ chủ quyền và chính nghĩa quốc gia để thu hút được sự kính nể và ủng hộ của các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các quốc gia Á Phi, cho công cuộc chống Cộng. Khi bảo vệ chủ quyền và chính nghĩa quốc gia là ông đã thành công trong việc đánh tan luận điệu tuyên truyền xảo trá của Cộng Sản cho rằng ông Diệm chỉ là bù nhìn của Mỹ. Về phương diên kinh tế cũng vậy, ông cần một chính phủ mạnh để hướng dẫn dân chúng trong một nền kinh tế có hoạch định, có tổ chức để phát triển quốc gia đem lại cuộc sống an cư lạc nghiệp cho mọi người. Chính vì vậy, dù trong suốt 9 năm cầm quyền, phải đối đầu với cuộc chiến tranh du kích, phá hoại khiếp hãi của CS, Tổng Thống Diệm đã duy trì được mức phát triển kinh tế ổn định và cao nhất so với các quốc gia Đông Nam Á, trong cùng giai đoạn đó. Về mặt quân sự cũng vậy, ông cần có những biện pháp cứng rắn, để tập trung dân chúng vào các ấp chiến lược, để chống lại sự xâm nhập, khủng bố của cộng sản vào các thôn ấp, để bảo đảm an ninh cho dân chúng yên ổn làm ăn và thực sự hưởng được những quyền tự do dân chủ căn bản tại đây. Đó là những biện pháp chế tài bất đắc dĩ có tính toán, có kế hoạch để phát triển quốc gia, chứ đâu phải là thứ độc tài để tham nhũng, thối nát, hối lộ để tìm cách làm giàu cho cá nhân, gia đình hay bè nhóm một cách bất chính như chính quyền Hà Nội hiện nay.

Còn đối với các chính khách đối lập, họ làm bất cứ điều gì cũng được ca tụng là đúng, là hợp lý, ngay cả những hành động bạo loạn, tạo phản bằng vũ lực, gây rối loạn nghiêm trọng cho nền an ninh trật tự của đất nước, họ đã vi phạm trầm trọng luật pháp quốc gia trong thời chiến. Nhưng họ đã được ca tụng, phải chăng, vì họ đã làm theo chỉ thị của Mỹ? Nên báo chí Mỹ thời đó khen ngợi hết mình, nên 46 năm sau, để làm sử gia, ông chẳng cần phải suy nghĩ gì cả, sao chép lại lời ca tụng những người này là đủ.

Nhưng thưa Ông, một nhà viết sử để được hậu thế kính trọng, như tôi đã trình bày nhiều lần, phải có đủ hiểu biết về thực tại và phải có đủ kiến thức để phê phán. Nhưng khi đọc bài viết của ông từ đầu đến đoạn này, tôi nghĩ ông đã thiếu vắng hai điều kiện căn bản này. Thật vậy, ông đã không hiểu biết một tí gì về thực tại chính trị Miền Nam thời đó và ông hoàn toàn không có một học vấn tối thiểu về chính trị học để phẩm bình về sinh hoạt chính trị của một chính quyền hợp pháp và hợp hiến lúc bấy giờ.

 Phải hiểu rằng hiện nay Tân Gia Ba, là một quốc gia dân chủ tiến bộ, đang trong thời kỳ thanh bình, không có chiến tranh, họ vẫn có những quy định giới hạn quyền hội họp và tự do báo chí. Nhưng có ai bảo Thủ Tướng Lý Hiển Long là độc tài đâu? Phải chăng vì Tổng Thống Diệm ngày xưa bị báo chí Mỹ chỉ trích một cách bất công, thiên lệch, thì ngày nay các nhà viết sử của Người Việt quốc gia phải rập khuôn theo Mỹ để chỉ trích ông một cách thiếu công tâm và vô trách nhiệm như vậy, mới được gọi là sử gia chăng? Hay là kiến thức của ông quá hạn hẹp, không biết được những nguyên tắc căn bản của thể chế chính trị dân chủ cùng phương pháp sử học, nên ông mới có những nhận định quàng xiên và võ đoán như vậy. (sai lầm 6, 7 &8)

Đến vụ án Nguyễn Tường Tam, ông nói dù không bị bắt giam và chỉ bị gọi ra toà xét xử, ông Tam đã quyên sinh và để lại những dòng tuyệt mệnh… đầy khí phách hào hùng . Ông là người viết sử, ông không thấy có gì phi lý trong cách xử sự đó sao? Phải chăng, vì ông Tam sợ rằng cuộc đời của một lãnh tụ cách mạng của ông sẽ hoàn toàn sụp đổ trong nhục nhã khi phải đối chất với đàn em của ông như các Ông Trương Bảo Sơn, Nguyễn Thành Vinh, Trần Tương… trước Toà Án Quân Sự Đặc Biệt và để bảo toàn chút danh dự còn sót lại của mình, bắt buộc ông phải tự tử? Nhưng trước giờ chết, ông đã không được thanh thản ra đi, vì tâm hồn ông còn vướng bận với những hư danh, nên mới viết thư tuyệt mệnh để tự tâng bốc mình như ông Lê Nguyên Phu, Uỷ Viên Chính Phủ của Toà Án Quân Sự Đặc Biệt hồi đó đã tiết lộ. ? (sai lầm 9)

V. Đạo Dụ số 10

Chính sách tôn giáo của chính phủ Diệm dựa trên Dụ số 10 do chính phủ Trần Văn Hữu ban hành ngày 6-8-1950 dưới thời quốc trưởng Bảo Đại.

Tôi rất kinh ngạc và vô cùng thất vọng khi đọc những nhận xét của ông về đạo dụ số 10. Tai sao? Tôi không bao giờ dám nghĩ rằng một người tự xưng là nhà nghiên cứu lịch sử như Ông lại không biết đến liêm khiết trí thức của người cầm bút, ông không có sự tự trọng tối thiểu để giữ phẩm cách và lương tâm của người viết sử. Ngoài ra, ông cũng không có đủ kiến thức căn bản để nhận định vấn đề như bổn phận của một nhà viết sử đòi hỏi. Thực vậy, vì sau khi đọc 3 điều ông trưng dẫn về đạo dụ số 10, tôi thấy không có điều nào đúng cả. Để cho công bình, tôi xin trích từng điều một để cho độc giả thấu triệt được vấn đề:

1. Ông viết về điều 1 của Đạo Dụ số 10:

 Điều 1 của dụ nầy sắp các tôn giáo, trừ Ky-Tô giáo, vào loại hiệp hội thường (như hội  thể thao, hội đua ngựa..);

Trong khi đó, điều 1 của Đạo Dụ số 10  viết:

Hội là hiệp ước của hai hay nhiều người thoả thuận góp kiến thức hay hành lực một cách liên tiếp để theo đuổi mục đích không phải phân chia lợi tức, như là mục đích thuộc về  tế tự, tôn giáo, chính trị, từ thiện, thể thao và đồng nghiệp ái hữu.

Muốn có hiệu lực thì hội nào cũng phải hợp với nguyên tắc chung của pháp luật về khế ước và nghĩa vụ.

2. Ông viết về điều 45 của Đạo Dụ số 10:

điều 45 của dụ nầy cho biết sẽ ấn định quy chế đặc biệt cho các hội truyền đạo Ky-Tô và các hội Hoa kiều.

Trong khi đó, điều 45 của Đạo Dụ số 10 viết:

Dụ này sẽ đăng vào Công Báo và mang thi hành như quốc pháp.

3.  Rồi tiếp theo, ông viết:

Dụ này cũng qui định các tôn giáo và hội đoàn chỉ được treo cờ trong khuôn viên nơi thờ phượng.

Trong khi đó, Đạo Dụ số 10: Không có điều khoản nào nói về thể lệ treo cờ.

Như vậy, tôi thiển nghĩ, ông chưa bao giờ đọc Đạo Dụ này, nhưng ông vẫn dùng nó như một văn kiện pháp lý để buộc tội Tổng Thống Diệm kỳ thị Phật Giáo. Như vậy, có bao giờ ông tự hỏỉ chính mình, ông còn chút tự trọng và lương tâm của người viết sử nữa không?

Tôi thấy rất ái ngại cho ông, nếu ông có chút hiểu biết tối thiểu về luật học hay chịu khó đọc chừng 30 trang sách về thể thức lập hội và công ty trong Company Law, ông sẽ tránh được những lỗi lầm sơ đẳng như vậy, vì không có luật về lập hội nào, qui định những điều kiện treo cờ vớ vẩn như thế.

Hơn nữa, điểu tối kỵ của người viết sử là dùng tài liệu thứ cấp (secondary sources), nghĩa là tài liệu mà người khác đã cắt xén, sắp xếp, đẻo gọt lại theo quan điểm của họ, người viết sử còn có chút liêm khiết trí thức phải tìm đọc các tài liệu gốc để đọc, để kiểm chứng, nghiên cứu thận trọng trước khi viết. Trong trường họp này, khi ông viết về Đạo Dụ số 10 ông đã phạm phải những lỗi lầm vô cùng tệ hại, vì người được ông trích dẫn cũng chưa bao giờ đọc về văn kiện này, đã viết một cách sai lầm vì 2 lý do, trước hết họ không có kiến thức căn bản về pháp lý, và thứ đến, có thể họ đã cố tình nói sai sự thật để có lợi cho mục tiêu chính trị của họ. Còn ông là người viết sử trước khi trích dẫn một nhận định lầm lẫn nghiêm trọng như vậy, ông đã không kiểm chứng lại tài liệu gốc, để có thể đưa ra một nhận định khoa học và công bình hơn. Đằng này, ông đã chọn một thái độ thiếu liêm khiết, thiếu tư cách đến tệ hại, là ông có ý định lừa dối độc giả như chính ông đã đọc văn kiện này. Điều này thể hiện quá rõ qua câu ông viết:

Dụ này cũng qui định các tôn giáo và hội đoàn chỉ được treo cờ trong khuôn viên nơi thờ phượng

Nhưng trong thực tế, trong Đạo Dụ này, không có một điều khoản nào nói như vậy. Tôi xin nhắc lại một điều mà tôi đã viết trước đây, trách nhiệm tinh thần cao quí của người viết sử là phải nói đúng sự thật về các sự kiện lịch sử, là sự liêm khiết trí thức, chứ không phải chưa hề đọc mà nói đọc, nhằm mục đích bóp méo và xuyên tạc sự thật. Đó là sư gian lận đáng trách nhất trong giới trí thức mà chỉ có ông và ông Chính Đạo mới dám làm như vậy. (sai lầm 10, 11 &12)

Để phê bình về Dụ số 10, ông viết:

Dụ nầy rõ ràng không công bằng giữa các tôn giáo….Trong các đạo trên đây, tổng số tín đồ Phật giáo, Nho giáo, Lão giáo, Cao Đài giáo và PGHH chiếm tỷ lệ rất lớn trên tổng dân số Việt Nam, có thể lên đến trên 80% dân số, thì bị xếp như các hiệp hội, trong khi Ky-Tô giáo với số lượng tín đồ ít, thì được hứa hẹn một quy chế đặc biệt.

Có lẽ ông muốn viện dẫn điều khoản 44 của Đạo Dụ số 10, nhưng chưa bao giờ đọc nên trưng dẫn sai thành điều 45 như trên đã nói. Trước hết, xin trích lại nguyên văn, điều 44 để ông rõ, sau đó là phần góp ý:

Điều thứ 44 – Chế độ đặc biệt cho các hội truyên giáo Thiên Chúa và Gia Tô và các Hoa Kiều Lý Sự Hội sẽ ấn định sau.

Trước tiên, vì bổn phận và trách nhiệm của một người viết sử, ông không nên viết: Dụ nầy rõ ràng không công bằng giữa các tôn giáo. Thật vậy, trước hết muốn phê bình một đạo luật, phải tìm hiểu ý muốn thực sự của người soạn luật và tại sao họ đã soạn như vậy hay ít ra ông cũng nên tìm hiều một ý niệm khái quát về luật học căn bản, trường hợp này là luật hiến pháp để có thể hiểu vấn đề một cách đầy đủ hơn. Ngược lại, ông là một người viết sử lại hành sử như một người thiếu hiểu biết, chưa hiểu biết được sự việc, đã vội vàng thẩm định vấn đề lịch sử một cách bất công do kiến thức nông cạn của mình hay vì thiên kiến chính trị riêng tư của ông. Nhưng cả hai thái độ trên đều phản khoa học, không khách quan và vô tư như phương pháp sử đòi hỏi. (sai lầm 13)

Thật sự, khi soạn điều khoản 44 trên, các nhà làm luật thời đó, đã phải căn cứ vào điều 1 của Hiệp Ước Việt – Pháp Élysée được ký kết ngày 8.3.1949, giữa Bảo Đại và Tổng Thống Vincent Auriol của Pháp, trong đó, có ấn định trước khi ban hành những điều luật liên quan đến người Pháp và ngoại kiều sinh sống tại Việt Nam, đều phải có sự đồng ý của Cao Ủy Pháp tại Đông Dương, chính phủ Việt Nam mới được ban hành. Ngoài ra, vì giáo hội Công Giáo Việt Nam lúc đó chưa có tư cách pháp nhân riêng biệt, còn trực thuộc vào Hội Truyền Giáo Ba Lê, (Société des Missions Etrangères de Paris,) cũng như Hội Thánh Tin Lành và các Hoa Kiều Lý Sự Hội, v.v..., đều được xem là những hiệp hội ngoại kiều nên cần phải có sự đồng ý của Pháp mới ban hành được. Sự việc pháp lý đơn giản như vậy. Thực vậy, Quốc Trưởng Bảo Đại và ông Bộ Trưởng Tư Pháp Nguyễn Khắc Vệ, người đã ký phó thự vào Đạo Dụ này cùng với Quốc Trưởng, không có một lý do gì để ban hành một đạo dụ bất công giữa các tôn giáo. Nếu ông chưa tham khảo tài liệu đầy đủ và chưa đủ hiểu biết về luật học để nhận định vấn đề, tốt hơn ông không nên vội vã đưa ra những phán đoán sai lạc như vậy. Điều này chỉ thể hiện sự thiếu tự trọng và phẩm cách của người viết sử mà thôi.

Rồi ông viết tiếp:

Cần chú ý là sau dụ số 10 ngày 6-8-1950 cho đến đầu thập niên 60, tình hình tôn giáo Việt Nam thay đổi rất nhiều, nhưng dụ số 10 ngày 6-8-1950 vẫn không được điều chỉnh.

Ông viết câu này hàm chứa ý nghĩa lên án chinh quyền Ngô Đình Diệm đã không tu chỉnh luật pháp để những bất công cho Phật Giáo vẫn tồn tại. Tôi xin nhắc lại với ông, một người viết sử như ông tại sao lại đặt một câu hỏi ngớ ngẩn như vậy? Trước khi đặt câu hỏi tại sao Đạo Dụ số 10 chưa được tu chính, ông phải tìm hiểu về sáng quyền lập pháp, về thủ tục đề nghị một dự thảo luật, thủ tục thông qua một dự thảo luật, thủ tục ban hành một đạo luật… để hiểu rõ vấn đề trước khi đưa ra một nhận xét công bình và đứng đắn về các sự kiện lịch sử. Đằng này, rất tiếc vì không có đủ kiến thức về luật học, không có đủ hiểu biết về thực tại chính trị, lại làm biếng không tìm hiểu vấn đề, rồi thêm vào đó, không biết tự trọng, ông đã dựa vào kiến thức giới hạn của mình để đưa ra những lời lên án bất công và sai lạc. Điều này thực sự đã đi ngược với bổn phận và lương tâm của một người viết sử. (sai lầm 14)

Trong đoạn kế tiếp, ông viết:

Riêng Phật giáo, ngày 6-5-1951, các hội Phật học trên toàn cõi Việt Nam họp tại chùa Từ Đàm (Huế), thành lập Tổng Hội Phật giáo Việt Nam, thông qua bản điều lệ, nội quy, bầu ban quản trị và suy cử hòa thượng Thích Tịnh Khiết làm tổng hội chủ.

Thưa ông, ở đây ông lại viết sai nữa, Theo Cư sĩ Mai Thọ Truyền, một phật tử trí thức của miền Nam đã tiết lộ:

Ngày 6. 5. 1951, một Đại Hội Phật Giáo Toàn Quốc đầu tiên, được tổ chức tại Huế với sự tham dự của 53 tăng sĩ và cư sĩ đại diện cho 3 miền Việt Nam. Đại hội đã thông qua một số điều khoản nhưng vì những chia rẽ Nam Bắc, nên đại hội đã không thành lập được Tổng Hội Phật Giáo Việt Nam như ý muốn . Sự thật là Phật Giáo phải đợi đến ngày 1. 4. 1956, dưới thời chính quyền Diệm là chính quyền mang tiếng đàn áp và kỳ thị Phật Giáo, những người lãnh đạo Phật Giáo mới có thể ngồi lại với nhau và thành lập Tổng Hội Phật Giáo Việt Nam. (sai lầm 15)

Rồi sau đó, ông lại viết về vấn đề treo cờ:

Ngày 6-5-1963, hai ngày trước lễ Phật đản, đổng lý văn phòng Phủ TổngThống gởi công điện yêu cầu các địa phương không được treo cờ ngoài khuôn viên của chùa, theo đúng tinh thần dụ số 10 ngày 6-8-1950.

Như đã trình bày trên đây, không có một điều khoản nào trong Đạo Dụ số 10 nói về việc treo cờ, nhưng vì ông chưa bao giờ đọc Dụ này, nên ông cứ nhắc đi nhắc lại điều lầm lẫn này mãi. Tôi xin đề nghị ông nên đọc Nghị Định số 189-BNV/NA/P5 ngày 12. 5. 1958 và Thông Tư số 519/B-BNV/NA/P5 cùng ngày và Nghị Định số 5036/B-BNV/KS ngày 1. 9. 1962 của Bộ Nội Vụ để biết về thể lệ treo cờ chung cho mọi tôn giáo  (sai lầm 16)

Về biến cố Phật Giáo ngày 8. 5, ông viết:

Tối Phật đản 8-5-1963, khi dân chúng tụ tập ở Đài phát thanh Huế để theo dõi buổi tường thuật Lễ Phật đản ngày hôm đó, một tiếng nổ bùng lên, làm thiệt mạng 8 người và bị thương 15 người. Tin tức về vụ nổ được lan truyền nhanh chóng. Người ta không biết đích xác ai gây ra vụ nổ.

Không biết tường thuật như vậy, ông sử gia có thấy sự bất hợp lý của chính ông không? Ai cũng hiểu rằng vào năm 1963, hầu như mọi gia đình ở Huế đều có máy thu thanh. Mấy ai đến trước Đài Phát Thanh Huế với mục đích theo dõi buổi tường thuật về buổi lễ Phật Đản ngày hôm đó như ông trình bày?

Thật sự, sáng hôm đó, ngày 8. 5. 1963, là buổi lễ Phật Đản chính thức, được tổ chức ở chùa Từ Đảm, Thượng Tọa Trí Quang mở đầu buổi lễ bằng một bài diễn văn phản đối chính phủ cấm treo cờ Phật Giáo quốc tế trước các đại diện chính quyền như ông Tỉnh Trưởng Nguyễn Văn Đẳng, Đại Biểu Chính Phủ Hồ Đắc Khương… rồi Thượng Toạ tiếp theo  nói rằng đòi hỏi của Phật giáo là chính đáng, xây dựng, không những có lợi ích cho chính Phật Giáo và các tôn giáo khác, mà còn có lợi cho cả chính phủ…rồi Thượng toạ tuyên bố sẽ đạo đạt yều cầu lên chính quyền địa phương và lên Tổng Thống Diệm. Tiếp đó, Thượng toạ Thích Đôn Hậu cử hành lễ Phật Đản. Sau cùng, mọi người bình thường ra về.

Theo đúng lịch trình tối hôm đó, Phật Tử sẽ đến Chùa Từ Đàm, để nghe thuyết pháp xem pháo bông và xem rước kiệu hoa bắt đầu vào lúc 7 giờ 30 tối. Nhưng Thương toạ Thích Trí Quang đột ngột thay đổi chương trình, bảo mọi người tham dự, đến đường Cầu Trường Tiền , để đón 20 xe hoa Đà Nẵng ra Huế. Do đó, khi nghe nói là đi xem xe hoa, đa số các người tham dự là các em thiếu nhi, trong đó có cả thiếu nhi Công Giáo, đều háo hức.

Khi thấy số người tụ tập trước Đài Phát Thanh khá đông, như đã tính toán trước là lợi dụng số đông của quần chúng để áp lực với chính quyền, thầy Trí Quang, Thiện Minh và một số nhà sư khác nữa đi vào Đài Phát Thanh yêu cầu ông Giám Đốc Đài Phát Thanh Ngô Ganh, thay đổi băng về chương trình Phật Đản được thu âm trước đó một tuần, đã được kiểm duyệt theo đúng luật lệ, bằng cuộn băng ghi âm hồi sáng, trong đó có bài diễn văn chỉ trích chính phủ của Thượng toạ Trí Quang. Dĩ nhiên, ông Ngô Ganh phải từ chối điều đó, vì đây là đài Phát Thanh Quốc Gia, không thể phát thanh một cuộn băng chống chính phủ. Các thương toạ hiện diện lớn tiếng đe doạ, cùng với những tiếng la ó và phản đối bên ngoài.. Ông Ganh đã khóa cửa lại và gọi điện thoại cho Ông Tỉnh Trưởng để kêu cứu. Rồi ông Tỉnh Trưởng đã chỉ thị cho Ông Đặng Sĩ, Phó Tỉnh Trưởng Nội An, kiêm Tiểu Khu Trưởng, đem cảnh sát và binh sĩ đến để giải tán đám đông. Rồi một tiếng nổ lớn đã phát ra, khiến 7 em thiếu nữ từ 12 đến 17 tuổi, và một thanh nữ 19 tuổi chết và một số khác bị thương. Trong số người chết, có một em là Công Giáo .

Đã 46 năm sau ngày biến cố này xảy ra, mà ông đã không kiếm tìm những tài liệu đúng đắn của những nhân chứng hay tài liệu khả tín để biết về sự thật này. Ông lại đi sử dụng những tài liệu loại 2 của ông Chánh Đạo, là người có quá nhiều tai tiếng trong việc dẫn chứng tài liệu lịch sử.

Điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây là có 3 sự thật cần phải phơi bày là:

· Thầy Trí Quang đã đánh lừa Phật Tử đến đầu cầu Trường Tiền, để đón xe hoa từ Đà Nẵng ra, chứ không hề kêu gọi tín đồ đến Đài Phát Thanh để biểu tình.

· Khi đến đầu cầu Trường Tiền tức là trước Đài Phát Thanh, các Phật Tử mà đa số là các em thiếu nhi và các thanh niên, thanh nữ được thông báo cần ở lại  tranh đấu  để chính phủ cho phát thanh  chương trình đặc biệt Phật Đản như thường lệ hằng năm. Chứ họ hoàn toàn không biết chương trình phát thanh đặc biệt Phật Đản đã không thực hiện được vì âm mưu thay đổi cuộn băng ghi âm của Thầy Trí Quang vào giờ chót.

· Các nạn nhận trong vụ nổ này toàn là trẻ em dưới 18 tuổi và chỉ có một người 19 tuổi. Trong đó có một em là người Công Giáo. Như vậy chắc chắn không phải là những người đến đài phát thanh để theo dõi chương trình Phật đản như ông nói.

Qua những sự kiện trên đây, ông là người viết sử đã không cho người đọc được biết rõ ràng về những chi tiết quan trọng của sự thật này. Không biết vì vô tình hay cố ý. Nhưng cả 2 thái độ đó đều phản ảnh sự thiếu lương tâm, bổn phận và trách nhiệm chức nghiệp của một người viết sử. Và qua những chi tiết này, mọi người đều nhận thấy Thầy Trí Quang đã hành động với thủ đoạn của một người làm chính trị, chứ không phải hành xử theo tư cách đạo đức của một tăng sĩ Phật Giáo chân chính. (sai lầm 17, 18 &19)

Trong một đoạn khác, ông viết:

Sau các cuộc họp giữa Uỷ ban Liên bộ của chính phủ và phái đoàn Uỷ ban Liên phái Phật giáo do thượng tọa Thích Thiện Minh cầm đầu từ 14-6 đến 16-6-1963, chính phủ Diệm nhượng bộ, đồng ý để Phật tử tự do treo cờ và tạm ngưng áp dụng sắc dụ số 10 ngày 6-8-1950.

Ở đây, tôi cũng rất ân hận, để nói rằng, ông viết sử mà không đọc tài liệu, không cần chứng cớ, chỉ viết theo tin đồn ngoài phố. Đó là thái độ thiếu nghiêm chỉnh đáng trách của một người viết sử. Thật vậy, ông đã không đọc Bản Thông Cáo Chung giữa Uỷ Ban Liện Bộ và Ủy Ban Liên Phái Phật Giáo, ký ngày 16. 6. 1963. Trong đó, có ghi rõ điều kiện treo cờ Phật giáo và cờ quốc gia ở các Chùa, ở nơi khán đài công cộng, trong các cuộc rước kiệu và sau hết là ở tư gia, chứ không để phật tử tự do treo cờ như ông nói.

Và Đạo Dụ số 10 vẫn được tiếp tục cho đến khi Quốc Hội biểu quyết đạo luật mới để thay thế, chậm nhất là đến cuối năm 1963 hay đầu năm 1964. Trong khi chờ đợi Uỷ Ban Liện Bộ sẽ ra một thông báo yêu cầu chính quyền các cấp đừng áp dụng Dụ này quá khắt khe với các Hiệp Hội Phật Giáo, chứ không có việc tạm ngưng áp dụng sắc dụ số 10 ngày 6-8-1950.

VI. Phái Đoàn Điều Tra Liên Hiệp Quốc

Trong một đoạn khác ông viết:

Trên thế giới, ngày 9-8-1963, Cambodia, Ceylon (sau đổi thành Sri Lanka), Nepal đưa vấn đề Phật giáo Việt Nam ra trước Liên Hiệp Quốc (LHQ). Đại hội đồng LHQ ngày 8-10-1963 quyết định gởi một phái đoàn điều tra đến Việt Nam. Phái đoàn LHQ đến Sài Gòn ngày 24-10-1963. Hôm sau, phái đoàn đến gặp tổng thống Diệm và tổ chức họp báo. (Đoàn Thêm, sđd. tr. 364) Phái đoàn chưa hoàn tất công việc điều tra, thì chính phủ Diệm sụp đổ ngày 1-11-1963.

Trong một đoạn văn ngắn, ông đã phạm phải 3 lỗi lầm:

· Vì Đại Hội Đồng LHQ không thể gởi phái đoàn điều tra đến Việt Nam như ông nói, vì Việt Nam dưới thời Tổng Thống Diệm là một quốc gia có độc lập và chủ quyền, LHQ chỉ có thể đến Việt Nam, nếu có lời mời của Việt Nam hoặc có sự đồng ý của Việt Nam.

Thực tế đã trái ngược với điều ông đã viết, theo lịch trình Đại Hội Đồng LHQ sẽ thảo luận để lên án Việt Nam vi phạm nhân quyền vào ngày 8. 10. 1963, nhưng trước đó 4 ngày, tức ngày 4. 10. 1963, Đại Sứ Bửu Hội đã chính thức gởi một thông điệp đến Chủ Tịch Đại Hội Đồng LHQ và Tổng Thư Ký LHQ U Thant, chính thức mời LHQ gởi một phái đoàn đến điều tra tại Việt Nam. Ngày 8. 10. 1963, Đại Hội Đồng LHQ chấp nhận lời mời của chính phủ Việt Nam, chấp thuận đình hoãn việc thảo luận Vấn Đề Phật Giáo cho đến khi nhận được bản Phúc Trình của Uỷ Ban Điều Tra LHQ.

· Ông nói: Phái đoàn chưa hoàn tất việc điều tra. Thực tế, phái đoàn đã hoàn tất công việc điều tra.

· Tiếp đến, không những phái đoàn đã hoàn tất điều tra, mà còn viết một phúc trình về vấn đề này, dày 323 trang, gồm cả phụ lục, khiến Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ lo sợ phải tìm cách ém nhẹm đi , vì Đại Sứ Fernando Volio của Costa Rica, trong Uỷ Ban Điều Tra Sự Thật đã viết:

Lời cáo buộc tại Đại Hội Đồng LHQ đối với chính quyền Diệm đã không thể tồn tại… với những bằng chứng thu thập được đã chứng tỏ rằng không hề có vấn đề kỳ thị tôn giáo hoặc xâm phạm quyền tự do tôn giáo

Và Thượng Nghị Sĩ Thomas J Dodd , Chủ Tịch Uỷ Ban Tư Pháp Thượng Viện Hoa Kỳ, sau khi đọc bản  phúc trình này đã viết:

Theo ý tôi, điều cần phải nói thêm rằng nhân dân Hoa Kỳ một lần nữa, đã bị một vài tờ báo thông tin một cách sai lạc về tình hình quốc ngoại mà nhân dân Hoa Kỳ hằng lưu tâm đến.

Chúng ta được thông tin rằng chính phủ Diệm đã có những hành động đàn áp, rằng những tu sĩ vô tội đã bị thúc đẩy tự thiêu để phản kháng. Ngược lại, việc đàn áp đã không xảy ra một cách trầm trọng và đó chỉ là một sự khích động mang màu sắc chính trị. 

Uỷ Ban đã không đi sâu vào động cơ chính trị dẫn đến sự khích động của Phật Giáo. Nhưng tôi nghĩ rằng câu trả lời cho vấn đề này chính là câu trả lời của Thượng Toạ Thích Trí Quang người lãnh đạo cuộc tranh đấu (hiện đang tị nạn tại Toà Đại Sứ HoaKỳ ở Saigon) với Cô Marguerite Higgins: ‘Chúng tôi chỉ có thể dàn xếp với Miền Bắc sau khi lật đổ Diệm và Nhu’. …

Giờ đây chúng ta lại là nạn nhân của một sự lừa dối khác, hậu quả là chính phủ của Ông Ngô Đình Diệm đã bị tiêu diệt và một tình trạng rối loạn đã diễn ra sẽ làm cho việc chống Cộng trở nên khó khăn hơn.

Như vậy, những người viết sử như ông và những người Phật Giáo tranh đấu đến nay, vẫn cho là cuộc tranh đấu năm 1963 là vì vấn đề kỳ thị tôn giáo, thì chính thượng Toạ Trí Quang công khai xác nhận đó là cuộc tranh đấu vì mục tiêu chính trị. Phải chăng ông và nhóm người này còn bảo hoàng hơn cả ông vua?

Thưa ông Phụng, với tư cách là một người viết sử, không biết có bao giờ ông tự vấn lương tâm về những điều ông đã viết sai sự thật này không? (sai lầm 20, 21 & 22)

Đoạn kế tiếp ông viết:

Sau biến cố Phật giáo ngày 8-5-1963 ở Huế, người đứng đầu Nhóm nghiên cứu Việt Nam thuộc Tòa đại sứ Hoa Kỳ, Ben Wood, soạn một kế hoạch khẩn cấp ngày 23-5-1963 về các cách thay đổi chính phủ Diệm.

Thưa ông Phụng, ở đây, ông lại viết sai nữa. Thật vậy, Chalmers B. Wood đã rời Toà Đại Sứ Mỹ ở Saigon từ tháng 9. 1959 , làm sao có mặt ở Tòa đại sứ Hoa Kỳ, để soạn thảo kế hoach khẩn cấp như ông nói. (sai lầm 23)

VII. Điện Văn 243 ngày 24. 8. 1963

Tôi hết sức kinh ngạc khi đọc đoạn tường trình này của ông vì tất cả các sự kiện ông viện dẫn đều không đúng sự thật. Trước hết, ông viết:

Ngày 24-8-1963, Lodge gởi về Washington DC một điện văn báo cáo rằng ông Nhu là người ra lệnh tấn công chùa và nói về dự tính đảo chánh của một số tướng lãnh.

Thưa ông, khổ quá, sử gia của tôi lại viết sai nữa, trong ngày 24. 8, Lodge gởi về Hoa Thịnh Đốn tới 4 điện văn để tố cáo ông Nhu, chứ không phải 1 điện văn như ông nói. Điều này có ghi rõ trên phần đầu của điện văn 243 ngày 24. 8. 1963 mà chính ông đã trích lại của Ngô Kỷ, trong chú thích số 18 trong bài viết của ông:

Theo CAS Sài Gòn 0265 báo cáo về quan điểm của Tướng Đôn; Saigon 320, Saigon 316, Saigon 329. [Các con số là những ký hiệu mật mã.]

Nguyên văn tiếng Anh viết như sau:

Re CAS Saigon 0265 reporting General Don’s views. Saigon 320 Saigon 316 and Saigon 329.

Nhưng ông Ngô Kỷ đã không hiểu về thủ tục viết văn thư hành chánh, nên cho rằng đây là những ký hiệu mật mã. Sự thực hoàn toàn khác hẳn và phải được hiểu như sau:

Tham chiếu: Các nguồn tin do Hoa kỳ kiểm soát  (Re CAS là chữ viết tắt của Reference Controlled American Sources) tại Saigon tường trình về quan điểm của tướng Đôn, Điện văn 320 của Toà Đại Sứ Mỹ ở Saigon, Điện văn 316 của Toà Đại Sứ Mỹ ở Saigon, Điện văn 329 của Toà Đại Sứ Mỹ ở Saigon,

Như vậy, chắc bây giờ ông đã hiểu. Điện văn 243 ngày 24. 8. 1963 của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ thảo ra nhằm trả lời cho Đại Sứ Lodge, căn cứ trên 4 văn kiện mà Toà Đại Sứ Saigon gởi về cho Toà Bạch Ốc. Nếu là một người viết sử đứng đắn, thận trọng và có một chút hiểu biết chuyên môn và quen tham khảo tài liệu, sẽ phát hiện ngay được những sai lầm của ông Ngô Kỷ, nhưng ông lại không chịu khó tham khảo các tài liệu gốc, và chỉ thích làm việc dễ dàng là chọn những tài liệu thứ cấp để đọc, nên mới có những sai lầm này. Đáng lý, ông phải tìm hiểu rõ những điện văn này báo cáo như thế nào mà HTD đã gởi điện văn khẩn cấp như vậy để phúc đáp. Ở đây, ông là người viết sử, lại chọn một thái độ rất đáng trách, chép lại một cách không cần suy nghĩ, không buồn kiểm chứng một tài liệu của ông Ngô Kỷ, một người mà khả năng chuyên môn rất đáng nghi ngờ như tôi vừa trình bày ở trên. Ngay cả trường hợp của tôi, môt sinh viên vô danh tiểu tốt, khi làm một bài luận văn ở đại học, giáo sư của tôi cũng không thể chấp nhận cách làm việc cẩu thả này. Huống gì ông, một nhà viết sử, lại để quên lương tâm chức nghiệp của mình, làm điều sai trái như vậy.

Để cho độc giả thấy rõ hơn vấn đề, tôi xin vắn tắt về các điện văn này. Điện văn Saigon 320, thực sự tên đầy đủ của điện văn này là Embtel Saigon no. 320, (viết tắt của Embassy Telegram) gởi đi từ Saigon ngày 24. 8.1963 lúc 6 giờ chiều tường trình về cuộc gặp gỡ giữa Tướng Lê Văn Kim và Rufus Phillips, lúc đó là giám đốc USOM, đặc trách về  Nông Thôn. Điện văn 316 (Embtel 316), tường trình về cuộc gặp gỡ giữa Paul Kattenburg  và Võ Văn Hải, gởi đi từ Saigon ngày 24. 8. 1963, không ghi rõ giờ. Điện Văn 329, trong đó tổng kết tin tức của 3 cuộc gặp gỡ này cùng cuộc gặp gỡ giữa Nguyễn Đình Thuần và Rufus Phillips, và nhận định tổng quát về tình hình chính trị lúc đó, được gởi đi từ Saigon ngày 24. 8. 1963, lúc 11 giờ khuya. Vì giới hạn của bài báo không cho phép chúng tôi phân tích về nội dung của các điện văn này. Tôi chỉ muốn đưa ra ở đây để cho các nhà viết sử như ông Phụng biết được những khía cạnh phức tạp của vấn đề cùng cách tra cứu và sử dụng tài liệu để có thể đưa ra những nhận định khách quan và khoa học hơn. (sai lầm 24)

Tiếp theo, ông cho rằng:

Thứ trưởng Ngoại giao George Ball, cùng Harriman (thứ trưởng Ngoại giao), Hilsman (phụ tá ngoại trưởng), Forrestal (phụ tá tổng thống) đồng soạn và ký tên mật điện 243. rồi chuyển cho tổng thống Kennedy và ngoại trưởng Rusk. Hai ông nầy đồng ý cho gởi đi.

Tôi không thể tưởng tượng một nhà viết sử như ông lại không có một chút kiến thức nào về thể chế chính trị tại Hoa Kỳ, khi ông viết Forrestal là Phụ Tá Tổng Thống. Một người dân bình thường ở Hoa Kỳ cũng thừa biết rằng, trong cơ chế chính quyền Hoa Kỳ làm gì có chức vụ Phụ Tá Tổng Thống, mà ông là một nhà viết sử lại có kiến thức quá kém cỏi để viết như vậy. Thực sự, lúc đó, Michael Forrestal, là phụ tá cho McGeorge Bundy, mà Bundy là Cố Vấn về An Ninh Quốc Gia cho Tổng Thống Kenndy. (sai lầm 25)

Còn về sự kiện lịch sử này, sự thật hoàn toàn khác hẳn với điều mà ông vừa trình bày. Thật vậy, chính George Ball đã tiết lộ: Hilsman và Harriman đã thảo điện văn này và tìm đến Sân Golf  9 lỗ ở Washington để gặp Ball và xin chấp thuận văn kiện này trước khi gởi cho Lodge ở Saigon , vì lúc đó Ball xử Lý Thường Vụ Ngoại Trưởng, còn Dean Rusk đang ở New York . Ball đã giải thích rằng, trong những vấn đề thường nhật, ông có thể quyết định một mình ông. Nhưng đây là vấn đề quan trọng nên ông cần có sự chấp thuận của Dean Rusk, Ngoại Trưởng, Robert McNamara, Bộ Trưởng Quốc Phòng cùng các giới chức quân sự quan trọng và John McCone, Giám Đốc CIA.  Tuy nhiên, vấn đề gặp trở ngại, là các vị này không có mặt ỏ Hoa Thịnh Đốn vào thời diểm đó. Tổng Thống Kennedy đang ở Hyannisport , Robert McNamara đang leo núi ở Grand Tetons , John McCone đang đi nghỉ ở California  và Maxwell Taylor, đang ở một nhà hàng nào đó ở Hoa Thịnh Đốn . Sau đó, Ball liên lạc với Tổng Thống Kennedy, Kennedy trả lời, ông chỉ chấp thuận nếu Bộ Trưởng Quốc Phòng và Ngoại Trưởng đồng ý. Rồi sau đó, Ball gọi điện thoại cho Dean Rusk và làm cho Rusk nghĩ rằng Kennedy đã dồng ý với điện văn này. Nhưng sau này Rusk biết rằng Kennedy đã nói ‘tôi sẽ chấp thuận điện văn đó, nếu Rusk và McNamara chấp thuận nó’. Nhung lúc đó, nghĩ rằng sự chấp thuận của Tổng Thống đã giới hạn quyền tự do hành động của tôi … và tôi đã đồng ý. 

Như vậy, rõ ràng là Ball đã gọi điện thoại đánh lừa Tổng Thống Kennedy và Ngoại Trưởng Dean Rusk rồi qua mặt Bộ Trưởng Quốc Phòng McNamara để chuyển điện văn này đi, chứ không có việc chuyển điện văn này đến cho Kennedy và Dean Rusk. Rồi hai ông này đồng ý cho gởi điện văn ấy đi như ông đã trình bày. (sai lầm 26)

Sự việc chuyển điện văn một cách gấp rút và không minh bạch này đã khiến Tổng Thống Kennedy tức giận, và McCone, Maxwell Taylor hậm hực vì bị lừa dối. McNamara cũng bất bình không kém.

Tổng Thống Kennedy sau này đã nói: Điện văn này đã soạn thảo một cách tồi tệ, và không bao giờ nên gởi đi vảo thứ Bảy. Sau đó, Kennedy thêm rằng ông không nên đồng ý với điện văn này nếu không có một cuộc họp bàn tròn trong đó McNamara và Taylor có thể trình bày quan điểm của mình.

VIII. Ngô Đình Nhu và Trung Lập Hoá Miền Nam

Rồi khi nói về việc ông Ngô Đình Nhu bí mật điều đình với CS Bắc Việt để Trung Lập Hoá Miền Nam, ông lại dùng những tài liệu thứ cấp, hay loại hai (secondary sources), nghĩa là những tài liệu có mức độ khả tín rất thấp. Ông chép lại những mẫu chuyện của nhà biên khảo Minh Võ và của ông Chánh Đạo, thuật lại chuyện Cành Đào ở Dinh Độc Lập, rồi chuyện đi săn của ông Nhu, rồi chuyện ô. Nhu gặp Mieczyslaw Maneli… Từ đó các vị này thêu dệt thêm chuyện ô. Nhu mật đàm với CS Bắc Việt. Nhưng họ đã không đưa ra được một văn kiện, một chứng từ, một tài liệu nào khả tín cả. Toàn bộ câu chuyện chỉ là góp nhặt, chắp nối và tưởng tượng cho thành tuồng, tuồng tích, chẳng có chút giá trị sử liệu nào cả. Rồi ông đi đến kết luận:

Hai ông Diệm và Nhu lại có sáng kiến ngoại giao trực tiếp với Bắc Việt để giải quyết chiến tranh giữa hai miền Nam Bắc với nhau, chẳng những làm cho dư luận Việt hoang mang, mà còn làm cho chính phủ Mỹ nghi ngờ và bất bình, vì người Mỹ bị hai ông đặt ra ngoài cuộc thương thuyết.

Ông viết sử mà ông chỉ sử dụng tài liệu có một phía, ông lo cho người Mỹ không biết âm mưu này rồi ông lo cho người Mỹ bị hai ông Diệm Nhu loại ra khỏi cuộc thương thuyết này. Không biết ông suy nghĩ thế nào, chứ như trí óc nông cạn của tôi, với hệ thống CIA họ cài dày đặc ở Việt Nam, những chuyện đi đêm như vậy của Ô. Nhu làm sao họ không biết được? Trái lại, người Mỹ đã dựng nên chuyện ông Nhu đi đêm với CS Bắc Việt để có lý do thuyết phục các tướng lãnh đảo chánh cũng như để tranh thủ dư luận tại Hoa Kỳ và dư luận tại các nước Á Phi cho cuộc chính biến mà họ đang âm mưu thực hiện tại Saigon.

Theo tài liệu mật mà tôi nghĩ rằng có mức độ đáng tin cậy, có giá trị sử liệu cao được Ts. Pham Văn Lưu trưng dẫn khi trả lời câu hỏi của tôi trong buổi hội luận tại Đài Truyền Hình SBTN ở Westminster vào ngày 26. 10. 2008 trước đây. Tài liệu như sau:

Theo bản tóm lược về Mục tiêu của Mỹ trong cuộc chiến tranh VN của Hội Đồng An Ninh Quốc Gia tháng 9. 1963, lưu trữ tại Thư viện John F. Kennedy. Trong đó Hội Đồng An Ninh Quốc Gia chỉ thị cho cơ quan CIA:

Nguỵ tạo một tài liệu để liên kết Nhu với Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà, nhằm làm mất uy tín của ông ta đối với các tướng lãnh

(Fabric a document linking Nhu with the Democratic Republic of Vietnam thus decrediting him with the generals)

Và để che giấu vai trò chủ mưu trong cuộc đảo chánh ở Saigon đang tiến hành, Ngoại Trưởng Dean Rusk đã phải gởi một điện văn số 674 cho Toà Đại Sứ Mỹ ở Sagion vào ngày 1.11. 1963 lúc 12:04pm giờ Hoa Thịnh Đốn, (khoảng 0:04 phút ngày 2. 11. 1963 giờ Saigon) chỉ thị:

Nếu cuộc đảo chánh thành công, sự chấp nhận và hiểu biết về mục tiêu [cuộc đảo chánh] sẽ gia tăng lớn lao ở đây, nếu các tướng lãnh và những cộng sự viên dân sự của họ tiếp tục khai thác một cách mạnh mẽ và công khai giải pháp và tường thuật [giải pháp] một trong những buổi phát thanh rằng Nhu đã mặc cả với Cộng Sản để phản bội sự nghiệp chống Cộng. Giá trị cao của lập luận này phải được nhấn mạnh cho các tướng lãnh biết trong một cơ hội sớm nhất.

(if the coup succeeds, acceptance and understanding of its purpose here will be greatly increased if generals and their civilian associates continue to develop strongly and publicly the conclusion reported in one of their broadcasts that Nhu was dickering with communists to betray anti-communist cause. High value of this argument should be emphasised to them at earliest opportunity.)

Rồi ngày 5. 11. 1963, Tướng Đính lúc đó là Tổng Trưởng Nội Vụ đã họp báo theo đúng chỉ thị của Đại Sứ Lodge nói rằng tướng lãnh phải đảo chánh vì Diệm Nhu đã điều đình với CS phản bội lại mục tiêu chống CS theo đúng chỉ thị của Mỹ.

Vào cuối tháng 7. 1963, khi trả lời một cuộc phỏng vấn của ký giả Joseph Alsop về việc dư luận cho rằng ông Nhu đang điều đình với CS Bắc Việt để trung lập hoá Miền Nam. Ông Nhu chỉ vào cái ghế mà ký giả Alsop đang ngồi và nói:

Một giờ trước đây, đại diện của Bắc Việt cũng ngồi chiếc ghế mà ông đang ngồi đó để điều đình với tôi.

Nếu ông Nhu quả thực có điều đình với CS Bắc Việt, thì đó là một việc tối mật. Ông không thể công khai nói ra như vậy. Do đó ta có thể suy diễn rằng, đó là cách thấu cáy với người Mỹ, nếu ông (người Mỹ) làm khó dễ với tôi quá, tôi sẽ điều đình với Bắc Việt.

Trên đây là phần Ts. Lưu đã trả lời câu hỏi của tôi trong buổi hội luận tại Westminster nói trên.

Ngoài ra, tôi cũng xin nói thêm với ông, vì ông chỉ đọc lại những tài liệu của ông Đỗ Mậu và ông Chính Đạo, nên bị họ dẫn dắt sai lầm. Thực sự, nếu ông đọc chính tác phẩm Mieczyslaw Maneli và ông có chút bình tỉnh và khách quan để thẩm định vấn đề, ông sẽ thấy nhà cầm quyền Cộng Sản Ba Lan đã sợ ông Nhu dùng Maneli, như một dụng cụ tuyên truyền không công cho kế hoạch trung lập giả hiệu của ông Nhu, nên cấm không cho Maneli tiếp xúc với ông Nhu nữa. Chính Maneli đã thú nhận điều này trong tác phẩm War of the Vanquished của ông ta khi viết: Chúng tôi khuyên Ông đừng đến thăm  Nhu nữa, Ông ta có thể dùng cuộc viếng thăm của ông vào những ý đồ khiêu khích. (We advised you against paying a visit to Nhu. He may use it for provocative purposes) . Sở dĩ chính quyền CS Ba Lan viết ý đồ khiêu khích, vì trước đó, ông Nhu nói vói Maneli rằng ông chống đối chính sách bành trướng của chủ nghĩa duy vật do Bắc Kinh và Mạc Tư Khoa lãnh đạo.

Hơn nữa, tôi cũng có tài liệu chứng minh rằng chính Hoa Kỳ đã có ý định điều đình trung lập hoá Miền Nam, để phản bội Việt Nam Cộng Hoà, chứ không phải Ông Nhu, như ông và các người được gọi là sử gia Việt Nam lầm tưởng.

Thực sự, vào khoảng cuối tháng 7.1962, khi Hội Nghị Geneva về Ai Lao sắp kết thúc, Tổng Thống Kennedy đã chỉ thị cho Harriman bí mật gặp riêng các đại biểu của phái đoàn Bắc Việt tại Hội Nghị này để tìm kiếm những cơ hội thảo luận về vần đề Việt Nam, bao gồm việc mở rộng một hội nghị bàn về việc trung lập Việt Nam tương tự như trường hợp Ai Lao. Harriman lúc đó là Trưởng Phái Đoàn của Hoa Kỳ tại Hội Nghị, đã cùng đi với William Sullivan, Phó Phái Đoàn đến khách sạn của Phái Đoàn Miến Điện tham dự hội nghị, ở đây họ đã gặp ngoại trưởng Bắc Việt lúc đó là Ưng Văn Khiêm và một người phụ tá của ông ta. Nhưng cuộc gặp gỡ này không đi đến kết quả. Sau này Sullivan thuật lại: “Chúng tôi hoàn toàn không có lối thoát. Chúng tôi chạm phải một bức tường bằng đá.”

 (Hồ sơ Lịch Sử Vấn Đáp, Phỏng vấn với William Sullivan ngày 5. 8. 1970, tr. 32, Thư Viện John F. Kennedy).

Những văn kiện trên là những tài liệu văn khố có mức độ khả tín không thể chối cãi được, chứng tỏ rằng người Mỹ trước đây đã nguỵ tạo tài liệu để gây nghi ngờ chia rẽ trong chính trường Việt Nam và xúi giục các tướng lãnh làm đảo chánh lật đổ chế độ Đệ I CHVN để xoa dịu dư luận bất bình tại Mỹ cũng như sự suy sụp tinh thần và mất tin tưởng của các lãnh tụ Á Phi vào chính sách ngoại giao của Mỹ về vụ đảo chánh và ám sát Tổng Thống Diệm.

Điều đáng buồn nhất là ngày xưa, các tướng lãnh đã nghe theo Mỹ, vì sự ít học hay vì quyền lợi cá nhân của họ. Đó không phải là điều tôi muốn bàn ở đây. Trọng tâm tôi muốn nói đến là 46 năm sau ngày biến cố này xảy ra, mà các người viết sử như các ông cũng chưa nhận biết đâu là sự thật đâu là nguỵ tạo? Điều này có thể là do khả năng kém cỏi của ông vì thiếu tìm tòi, tham khảo những văn kiện đầu tay, những tài liệu văn khố (primary sources), mà chỉ đọc một số rất ít sách báo, những tài liệu thứ cấp (secondary sources), mà cách nói nôm na cho dễ hiểu là những tài liệu cứt chồn hoặc giả là vì thành kiến chính trị, ông đã đưa ra những nhận định không công bình nhằm bóp méo và xuyên tạc sự thật lịch sử. Cả hai thái độ đó đều là hành động thiếu hiểu biết, gian lận trí thức, đáng chê cười, không phản ảnh lương tâm cao quí của người viết sử. (sai lầm 27)

IX. Kết Luận

1. Tóm lại, tôi mới đọc một bài viết ngắn của ông về cuộc đảo chánh ngày 1. 11. 1963, tôi cảm thấy đau buồn và thất vọng não nề, vì trong bài viết đó có đến 27 điểm sai lầm về phương pháp viết sử hay nói sai sự thật và ông chỉ tham khảo có 2 quyển hồi ký. Đó là hồi ký của Linh Muc Cao Văn Luận và hồi ký của Tướng Trần Văn Đôn. 8 quyền sách, 3 bài báo, một bài viết của Thầy Trí Quang, Từ Rạch Cát đến toà Đại Sứ , và cuối cùng là 1 tài liệu của Ngô Kỷ. Điều đáng nói là trong những thập niên cuối của thế kỷ 20 rất nhiều tài liệu văn khố đã được bạch hoá, nên quyển Hồi Ký của Tướng Đôn về biến cố này không còn giá trị nữa, vì trong đó, Tướng Đôn đã nói sai sự thật quá nhiều. Nhưng ông đã dùng tài liệu đó một cách hết sức vô tư, không một chút đắn đo suy nghĩ. Thật đáng tiếc!

2. Trong khi đó, tài liệu văn khố đã được giải mật liên quan đến biến cố này có khoảng 1352 văn kiện gồm những airgrams, telegrams, memoranda, minutes và những reports của CIA đang được lưu giữ ở thư viện John Kennedy ở Boston và ít nhất là 20 Oral History, ghi âm lại các sự kiện liên quan đến các biến cố này, hiện lưu trữ tại 2 thư viện Kennedy và Johnson. Ngoài ra, nếu ông tìm kiếm ở trang mạng của Thư Viện Quốc Hội Hoa Kỳ, ông cũng sẽ thấy có ít nhất là 23 hồi ký liên quan ít nhiều đến biến cố này của những nhân vật cao cấp của Hoa Kỳ, Việt Nam và các cán bộ CS hoạt động tại Miền Nam trước năm 1975 và sau hết có ít nhất 80 quyến sách bằng tiếng Việt, Anh và Pháp Văn viết về giai đoạn lich sử này, có thể nhiều hơn nữa nhưng tôi chưa biết hết. Ngoài ra, còn có những tài liệu căn bản cần phải đọc như bản Hiến Pháp của Đệ I CHVN, Đạo Dụ số 10, cùng những tài liệu khác liên quan đến vấn đề treo cờ, Thông Cáo Chung giữa Uỷ Ban Liên Bộ và Ủy Ban Liên Phái Phật Giáo, ký  ngày 16. 6. 1963, Phúc Trình Điều Tra của LHQ về biến cố Phật Giáo vào năm 1963.

3. Hai sự kiện trên đây chứng tỏ ông chỉ tìm kiếm, tham khảo quá ít trong số rất nhiều tài liệu liên hệ hiện có, lẽ ra ông cần phải đọc, để hiều biết những khía cạnh cần thiết của vấn đề nhằm tìm hiểu những sự thật liên quan đến biến cố lịch sử này. Nói cách khác dễ hiểu hơn, ông như một người mù, chỉ rờ được cái đuôi và hậu môn của con voi, rồi kết luận con vật này dài dài và thúi quá. Tại sao lại thúi? vì đó là vị trí, chỗ đứng mà tự ông đã chọn lựa. Thật vậy, vì ông chỉ chọn những tài liệu nào bêu xấu, vu cáo hay mạ lỵ nhiều khi rất vô liêm sỉ về chế độ này để đọc. Còn những tài liệu nào nói công bình, đứng đắn về chế độ này thì ông từ chối không đọc. Vì thế, tôi xin lỗi đã đưa ví dụ không được lịch sự để diễn tả trường hợp của ông. nhưng đó là sự thật. Nghĩa là ông đã không bận tâm đọc những gì tối thiểu mà mình cần phải đọc, để viết về giai đoạn lịch sử này, ông lại không có những kiến thức căn bản về luật học cần thiết để hiểu được hiến pháp, các đạo luật, sắc lệnh cùng hiểu biết sơ đẳng để đọc và hiểu được đầy đủ một văn thư hành chánh như điện văn 243 ngày 24. 8. 1963 như tôi đã trình bày ở trên. Nhưng thái độ tệ hại nhất đối với một người trí thức, một người nghiên cứu lịch sử là chuyện gian lận trí thức, chuyện chưa đọc một văn kiện  pháp lý quan trọng liên quan đến sự kiện chính của vấn đề mà nói là đọc rồi, nhằm bóp méo và xuyên tạc sự thật lịch sử. Ngoài ra, vì những hạn chế khả năng của ông về nhiều phương diện, đáng lẽ bổn phận và trách nhiệm của một người viết sử, đòi hỏi ông phải đi học thêm để hiểu rỏ vấn đề, để có khả năng đưa ra một nhận định, một phán đoán có giá trị về sự kiện lich sử. Đàng này, có lẽ vì chưa ý thức đầy đủ về lương tâm và đạo đức của một người viết sử, ông đã hành động một cách hoàn toàn ngược lại, là lấy kiến thức nông cạn của mình để thẩm định cả một cơ cấu chính quyền suốt 9 năm mà ông chỉ hiểu được một phần rất nhỏ trong đó, vì sự hạn chế về hiểu biết chuyên môn và sự thiếu đọc sách của mình. Nhưng điều mỉa mai, ông lại không ngần ngại làm là phán đoán rất chủ quan, thiên lệch và bất công nhằm mục đích thoá mạ cả chế độ đó theo một thâm ý riêng tư của ông. Tôi không hiểu rõ nguyên nhân tại sao ông làm như vậy? Nhưng khi đọc bài viết của ông, tôi cảm nhận rõ ràng điều ấy. Theo tôi, hành xử như vậy chỉ chứng tỏ sự thiếu phẩm hạnh cần thiết phải có, của một người viết sử, chứ không tăng uy tín cho ông chút nào cả.

4. Rồi đến phương pháp sử, nó đòi buộc người viết sử phải có kiến thức về thực tại, nghĩa là phải biết thâu góp các tài liệu, các dữ kiện, các nhân chứng, vật chứng của tất cả các bên liên hệ, sau đó phải phân tích tổng hợp để tìm ra sự thật, rồi phải đặt nó vào trong bối cảnh lịch sử lúc nó xảy ra, để phán đoán, để thẩm định giá trị của sự kiện lịch sử đó. Chứ đâu phải liệt kê các sự kiện lấy từ quyển sách của Đoàn Thêm, 1945-1964, Việc Từng Ngày chép lại mà không cần tìm hiểu gì cả, rồi vội đưa ra những lời kết án đầy bất công và vô trách nhiệm như ông đã làm. Đó là việc làm của những ký giả thiếu lương thiện, những người được thuê viết mướn thiếu đạo đức, chứ không phải là cách hành xử của một người viết sử có lương tâm và đạo đức cao quí.

5. Tiếp đó là vấn đề nguyên nhân và hậu quả của sự việc, theo cách lập luận của ông và các tướng lãnh trong các quyển hồi ký, chính quyền Ngô Đình Diệm là chính quyền độc tài, gia đình trị, đàn áp Phật giáo, thanh toán các giáo phái Cao Đài và Hoà Hảo, tiêu diệt đối lập, tham nhũng, hối lộ, thối nát, bất lực, hẹp hòi, tàn ác, thiển cận, ngu dốt và còn nhiều điều tệ hại khác nữa…Nhưng có một điều không ai có thể chối cãi được về thành tích của ông Diệm, trong 9 năm cầm quyền, là đã biến một vùng đất hỗn loạn triền miên vì chiến tranh trở thành một quốc gia ổn định, có kỷ cương và luật pháp. Về chính trị, ông Diệm đã xây dựng thành công một thể chế chính trị dân chủ, tiến bộ và đầy hiệu năng, vừa phù hợp với trào lưu chính trị thế giới, vừa cứng rắn đủ để đáp ứng nhu cầu chính trị của một quốc gia mới thu hồi độc lập. Về quân sự, đã kiến tạo được một quân đội có qui củ, có hiệu năng chiến đấu cao, thiết lập đủ mọi quân binh chủng với trang bị vũ khí tối tân, có khả năng tác chiến được xếp hàng đầu, so với các quốc gia Đông Nam Á thời đó và trên chiến trường, đang giành được những chiến thắng quyết định trên mọi trận địa và gần đạt đến thắng lợi cuối cùng để tận diệt cuộc chiến tranh du kích và khuynh đảo của CS. Về kinh tế, mặc dù phải đối đầu với cuộc chiến tranh, phá hoại khủng khiếp nhất của CS, Việt Nam đã đạt được một chỉ số phát trển kinh tế nhanh nhất và ổn định nhất trong vùng.

6. Ngược lại, những tướng lãnh là những người tài ba, trong sạch, và những chính trị gia đối lập là những nhân vật có viễn kiến chính trị, đầy tài kinh bang tế thế… và tất cả những khuôn mặt xuất chúng này đều có cơ hội ít nhất là một lần tham gia vào cơ cấu chính quyền Việt Nam trong khoảng thời gian 1964-1965, sau khi ông Diệm bị ám sát. Nhưng có một sự thật hơi khó hiểu, các vị này đều tài giỏi như vậy, chỉ cầm quyền trong 18 tháng, họ cũng tạo được một ‘thành tích kỳ vĩ nhất trong lịch sử’, là biến một Việt Nam đang ở trong một tình trạng ồn định chính trị, trên đà chiến thắng du kích quân CS, có hiệu năng phát triển kinh tế cao, rơi vào tình trạng cực kỳ rối loạn về chính trị, hầu như hoàn toàn tuyệt vọng về quân sự, khiến người Mỹ chỉ còn cách là phải chọn 1 trong 2 giải pháp, một là chấp nhận bỏ rơi Miền Nam cho CS thôn tính, hai là phải đem quân đội Mỹ vào trực tiếp tham chiến để bảo vệ Miền Nam.  Không biết ông Phụng có còn đủ khách quan và vô tư của một người viết sử có chút lương thiện, để nhận ra sự nghịch lý trong lập luận của mình không?

7. Sau hết, tôi cảm thấy ông lúc nào cũng tự nhận mình là người nghiên cứu lịch sử, nhưng, không chịu khó tham khảo tài liệu, lại hạn định về kiến thức, thiếu hiểu biết chuyên môn và không biết sử dụng phương pháp sử học đúng cách, nhưng điều đáng trách nhất là thiếu sự liêm khiết trí thức, gian lận trong cách sử dụng tài liệu, nhưng lại thích phô trương trí thức một cách khéo léo, để lừa dối độc giả, nhưng lại thiếu thận trọng, thiếu công tâm trong cách thẩm định vấn đề. Từ những sai lầm đó, chính ông đã vô tình tự hạ mình xuống thành những người bồi bút, những kẻ đâm thuê chém mướn trên thị trường chữ nghĩa, để mong sách mình bán chạy hơn hay là mong tìm được một chút hư danh của một sử gia dỏm. Trong khi đó, lịch sử và hậu thế chỉ vinh danh những nhà sử học có học vấn uyên thâm, có lương tâm và đạo đức chức nghiệp cao quí, có khí phách để nói lên sự thật lịch sử.

Lê Bình

California 12. 2009

http://bacaytruc.com