Góp một bàn tay
Lữ
Giang
Từ trước đến nay, các nhà phân tích đều nhận định rằng
các chế độ cộng sản và độc tài thường dùng ba thứ sau
đây để khống chế quần chúng, đó là Đói
(Hunger), Sợ (Fear)
và Dốt (Ignorance).
Liên Hiệp Quốc và cộng đồng quốc tế chủ trương rằng muốn
đưa dân chúng của các nưóc ra khỏi ba thứ gọng ḱm nói
trên, điều cần thiết là phải nâng cao mức sống và dân
trí của họ lên. Nỗ lực này cũng sẽ giúp đất nước dần dần
phát triển và tiến tới dân chủ.
MỤC TIÊU
THIÊN NIÊN KỶ
Chúng ta nhớ lại, trong Tuyên Ngôn
Thiên Niên Kỷ của Liên Hiệp Quốc tại Hội nghị thượng
đỉnh Thiên Niên Kỷ diễn ra từ ngày 6 đến 8.9.2000, được
189 quốc gia chấp thuận, cộng đồng quốc tế đă đưa ra
“Những Mục Tiêu Phát Triển Thiên Niên Kỷ”
(Millennium Development Goals)
phải đạt được vào năm 2015 nhằm loại trừ nạn nghèo đói
trên thế giới. Những mục tiêu này được tóm lược như sau:
1.- Loại bỏ nạn nghèo đói cùng cực của gần 1 tỷ người
trên thế giới.
2.- Cung cấp nền giáo dục phổ thông cho 872 triệu người
mù chữ.
3.- Kiến tạo sự b́nh đằng giữa nam giới và nữ giới. Tài
liệu cho biết 70% người nghèo là phụ nữ, nhưng họ lại
đảm trách 66% công việc làm.
4.- Bảo đảm sức khỏe cho trẻ em và các bà mẹ. Hàng năm
có 11 triệu trẻ em dưới 5 tuổi phải chết v́ các thứ bệnh
có thể chữa trị được.
5.- Bảo đảm sức khỏe của các bà mẹ: hàng năm có 500.000
bà mẹ phải thiệt mạng khi sinh con.
6.- Chống vi khuẩn HIV và các tật bệnh khác. Hiện nay
trên thế giới có 42 triệu người bị bệnh liệt kháng,
trong đó có hơn 20 triệu là người Phi Châu.
7.- Yểm trợ an sinh cho 2,4 tỷ người không được săn sóc
y tế và 1,2 tỷ người không có nước trong lành để uống.
8.- Củng cố sự cộng tác toàn cầu bằng cách đưa ra các
luật lệ thương mại b́nh đẳng đối với các nước nghèo.
Tám mục tiêu này đă được Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc bổ
sung trong phiên họp lần thứ 62, vào tháng 10 năm 2007.
Nhưng chương tŕnh “giải phóng con người” này vẫn c̣n
gặp nhiều khó khăn.
Ngày 9.12.2008 tổ chức Lương Nông Quốc Tế (FAO)
đă công bố bản tường tŕnh năm
2008 về nạn đói trên thế giới. Bản phúc tŕnh cho biết
giá cả thực phẩm leo thang trong năm nay đă khiến cho số
người đói tăng thêm 40 triệu nữa. Và hiện nay trên thế
giới có 963 triệu người phải chịu cảnh thiếu dinh dưỡng.
Ông Jacques Diouf, Giám Đốc tổ chức FAO, cho biết: để có
thể loại trừ nạn đói này mỗi năm phải có ngân khoản 30
tỷ mỹ kim, tức 8% ngân khoản mà các nước kỹ nghệ tân
tiến đă yểm trợ cho nghành nông nghiệp của họ. Mặc dù
khi đưa ra “Những Mục Tiêu Phát Triển Thiên Niên Kỷ”,
cộng đồng quốc tế đă đồng loạt quyết tâm loại trừ nạn
đói đến hạn chót là cuối năm 2015 tới đây, bằng cách
đóng góp 0,7% lợi tức quốc gia cho qũy chống nghèo đói,
nhưng đa số các quốc gia, kể cả các cường quốc kinh tế,
đă không giữ lời hứa.
Ông Robert B. Zoellick, Chủ Tịch Ngân Hàng Thế Giới cảnh
báo rằng tác động của cuộc khủng hoảng này sẽ kéo theo
hàng trăm triệu người trên khắp thế giới sống dưới mức
nghèo đói. Lư do là ngân sách viện trợ nhân đạo của
nhiều nước sẽ phải bị cắt giảm để lo cho các vấn đề bức
thiết trong nước của họ trước khi ban phát cho các mục
đích khác.
Riêng tại Việt Nam, ngày 21.5.2002, Thủ Tướng Chính Phủ
đă phê duyệt "Chiến lược toàn diện về tăng trưởng và xoá
đói giảm nghèo" và Việt Nam đă được đánh giá cao về
những nổ lực xóa đói giảm nghèo. Thống kê của Liên Hiệp
Quốc cho thấy tỷ lệ nghèo hơn 60% từ năm 1998 đă giảm
xuống c̣n 18,1% vào năm 2004. Tỷ lệ giảm nghèo này phần
lớn nhờ vào tăng trưởng kinh tế song song với những trợ
giúp của Liên Hiệp Quốc trong nhiều kế hoạch giảm nghèo
cho người dân.
Tuy nhiên, theo tài liệu thống kê của Việt Nam, đến cuối
năm 2006, cả nước c̣n có 61 huyện (gồm 797 xă
và thị trấn) thuộc 20 tỉnh có
tỷ lệ hộ nghèo trên 50%, trong đó trên 90% là đồng bào
dân tộc thiểu số, sống phân tán, thu nhập thấp
(b́nh quân 2,5 triệu đồng/người/năm).
Chính phủ Việt Nam đă đặt ra các mục tiêu như: Giảm tỷ
lệ hộ nghèo của 61 huyện xuống dưới 40% vào năm 2010
(theo chuẩn nghèo được quy định năm 2005),
cơ bản không c̣n hộ dân ở nhà tạm, cơ bản hoàn thành
việc giao đất, giao rừng... Phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo
xuống mức ngang bằng mức trung b́nh của tỉnh vào năm
2015, của khu vực vào năm 2020. Tỷ lệ lao động nông thôn
qua đào tạo, tập huấn, huấn luyện sẽ tăng từ 25% năm
2010 lên trên 40% năm 2015, trên 50% năm 2020.
Tỷ lệ nhgèo trong cả nước trong những năm gần đây được
báo cáo là đă giảm xuống chỉ c̣n 14%. Nhưng hôm
17.10.2008, ông Lê Bạch Hồng, Thứ Trưởng Bộ Lao Động và
Thương Binh Xă Hội đă cảnh báo rằng số hộ có t́nh trạng
nghèo đói sẽ tăng lên như mức vào năm 2004, tức đạt tới
mức khoảng 16% hay 17% trên khắp nước. Theo ông Hồng,
t́nh trạng lạm phát cũng như đà tăng trưởng kinh tế tŕ
trệ đă trực tiếp góp phần vào việc gia tăng số hộ nghèo
này.
Hôm 16.10.2008, trong kỳ họp thứ 4 Quốc Hội khóa XII,
Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết tỉ lệ tái nghèo của
cả nước hiện đang tăng, và chỉ tiêu giảm nghèo đạt được
năm nay thấp hơn kế hoạch.
Theo cảnh báo mới nhất của chương tŕnh phát triển Liên
Hiệp Quốc th́ số hộ nghèo cần quan tâm không nằm ở các
thành phố mà là vùng sâu vùng xa, đặc biệt tại khu vực
sinh sống của người dân tộc thiểu số.
Thứ Trưởng Lê Bạch Hồng cho biết chính sách cho vay, trợ
giúp người dân tộc ít người thật ra rất khó mà thi hành
rốt ráo. Ông Y Súp, một người sắc tộc Jharai cho biết:
“Điều đó th́ tôi thấy chưa đi đến đâu hết. Cụ thể họ nói
như vậy nhưng đâu có được như vậy đâu. Không nên trông
cậy quá nhiều vào những trợ giúp này mà phải tự đứng lên
bằng đôi chân của ḿnh nếu muốn bước những bước vững
chắc về phía trước.”
Vào đầu tháng tư vừa qua, nhân dịp kỷ niệm 50 năm thiết
lập Hàng Giáo Phẩm Giáo Hội Việt Nam, LM. Nguyễn Ngọc
Sơn, Tổng Thư Kư Ủy Ban Bác Ái Xả Hội (UBBAXH)
- Caritas Việt Nam - đă viết một bài khá dài nói về
“Giáo hội Việt nam và sứ mạng phục vụ con người trong
lĩnh vực bác ái xă hội 50 năm qua”.
Nội dung bài này gồm 3 phần chính sau đây:
- Sơ lược hoạt động bác ái xă hội của Giáo Hội Việt Nam
từ 1960-2009
- T́nh trạng xă hội Việt Nam hiện nay
- Định hướng hoạt động bác ái xă hội trong thời gian tới.
Bài này có thể giúp cho chúng ta thấy rơ hơn t́nh trạng
xă hội Việt Nam hiện nay và Giáo Hội Công Giáo đă hoạt
động dưới chế độ cộng sản như thế nào, từ đó chúng ta có
thể chọn một hướng đi thích hợp để góp phần vào việc
giải thoát những người nghèo khổ và bị áp bức ở trong
nước. V́ thế, chúng tôi xin ghi lại dưới đây những điểm
chính của bài nói trên.
HOẠT ĐỘNG TỪ 1960 - 1975
Sở dĩ LM. Nguyễn Ngọc Sơn đă chọn thời điểm 1960 v́ ngày
24.11.1960 ĐGH Gioan XXIII đă chính thức thiết lập Hàng
Giáo phẩm Việt Nam. Nhưng Linh mục nói rằng về mặt xă
hội, thời điểm quan trọng có lẽ phải tính từ ngày
20.7.1954, ngày kư hiệp định Genève chia đôi đất nước.
Hiệp định Genève đă dẫn đến cuộc di cư của khoảng
800.000 người, trong đó có 650.000 người Công Giáo, từ
miền Bắc vào miền Nam Việt Nam, làm cuộc sống của người
dân ở cả hai miền có những xáo trộn và thay đổi lớn lao.
Cuộc chiến tranh tương tàn kéo dài từ 1960 đến 1975 gây
nên những thiệt hại gấp nhiều lần so với cuộc chiến
Pháp-Việt. Hơn 1 triệu người chết, 2,5 triệu người goá
bụa, trên 2 triệu trẻ em mồ côi và hơn 1 triệu thương
phế binh. Hàng triệu tấn bom đạn và hàng trăm ngàn tấn
chất độc rải xuống đồng ruộng, rừng cây làm nghèo tài
nguyên thiên nhiên và gia tăng t́nh trạng nghèo đói của
con người. Chiến tranh c̣n tàn phá tâm hồn người Việt
nặng nề hơn nữa.
1.- Hoạt động của Giáo Hội miền Bắc
Hoạt động bác ái xă hội công khai của giáo hội miền Bắc
trong thời kỳ này không được tổ chức v́ nhiều nguyên
nhân như sự nghi ngại của chính quyền, thiếu các phương
tiện, thiếu nhân sự chuyên môn do nhiều linh mục, tu sĩ
đă di cư vào miền Nam. Sau cuộc vận động cải cách ruộng
đất (1955-1956),
nhằm đánh đổ toàn bộ giai cấp địa chủ, hầu như toàn bộ
tài sản của các giáo phận, giáo xứ như ruộng đất, vườn
tược bị Nhà Nước tịch thu và các cơ sở bác ái xă hội như
viện mồ côi, nhà dưỡng lăo, trường học bị tiếp quản,
phải ngưng hoạt động. Do nghi ngờ về lập trường chính
trị của người Công giáo, nhiều hoạt động bị theo dơi
chặt chẽ nên tín hữu chỉ tập trung vào việc dự lễ, đọc
kinh.
Tuy nhiên, trong thời kỳ này,
nhiều hoạt động bác ái xă hội tự nguyện và âm thầm vẫn
được thực hiện trong nội bộ xứ đạo hay trong giáo phận
như nuôi dưỡng các trẻ mồ côi, tàn tật, giúp đỡ những
gia đ́nh nghèo khổ, neo đơn, dạy học cho những người mù
chữ. Tổng kết về giáo dục và các cơ sở xă hội miền Bắc
như sau: Giáo phận Hải Pḥng có 40 trường nam với 4.865
học sinh, 29 trường nữ với 2.900 học sinh và 2 cơ sở từ
thiện với 160 người; Bắc Ninh có 4 cơ sở từ thiện; Phát
Diệm có 42 trường nam với 12.465 học sinh và 42 trường
nữ với 6.233 học sinh, 2 cơ sở từ thiện với 25 người;
Vinh có 110 trường, 9 cơ sở từ thiện (x. Việt
Nam Công giáo Niên giám 1964, tr. 180-205).
2.- Hoạt động của Giáo Hội miền Nam
Do các Giám Mục miền Nam được thôi thúc bởi tinh thần
dấn thân của Công đồng Vatican II mới được tổ chức tại
Rôma từ 1962-1965, cũng như chính quyền tôn trọng tự do
tôn giáo, nên hoạt động bác ái xă hội ở miền Nam mạnh mẽ
và phong phú hơn:
a) Hoạt động bác ái:
Năm 1965, Hội Đồng Giám Mục Việt Nam đă thành lập tổ
chức Caritas Việt Nam và Đức Cha Phạm Ngọc Chi làm chủ
tịch. Từ năm 1966, Caritas được thành lập tại các giáo
phận miền Trung
(5 giáo phận), miền Nam
(6 giáo phận) để trực tiếp
giúp đỡ những người nghèo, các nạn nhân xă hội, nạn nhân
thiên tai, nạn nhân chiến tranh. Nhiều cơ sở xă hội được
các ḍng tu xây dựng để nuôi dưỡng các trẻ mồ côi, tàn
tật (như Ttrường Câm Điếc Lái Thiêu (B́nh
Dương), các người già yếu, các
bệnh nhân phong cùi [trại
phong Bến Sắn (B́nh Dương),
Thanh B́nh (Thủ Thiêm),
Di Linh (Đà Lạt)].
Tổng kết miền Nam có 435 cơ sở xă hội .
b) Hoạt động giáo dục:
hầu như xứ đạo nào cũng có trường tiểu học, ở vùng đông
dân cư có trường trung học cơ sở (đệ nhất cấp), trung
học phổ thông (đệ nhị cấp) thậm chí cả đại học như ở Đà
Lạt (viện Đại học Đà Lạt), Sài G̣n (Đại học Minh Đức).
Nhiều linh mục, tu sĩ dạy trong các trường Công giáo
cũng như các trường của Nhà Nước. Các trẻ em, sinh viên
nghèo hiếu học thường nhận được học bổng từ các tổ chức
của Giáo Hội. Riêng tại Sài G̣n, Giáo hội Công giáo có
hơn 300 trường tư thục lớn nhỏ từ cấp mẫu giáo đến đại
học. Một số ḍng tu đă mở các trường tư thục rất nổi
tiếng.
Tổng kết: từ năm 1961-1975, Giáo
hội Công giáo miền Nam có 145 trường Trung học với
62.324 học sinh và 1.060 trường tiểu học với 209.283 học
sinh (riêng tại giáo phận Sài G̣n có 56 trường
trung học với 30.748 học sinh và 338 trường tiểu học với
91.870 học sinh) (x.
Việt Nam Công giáo Niên giám 1964, tr. 506).
Năm 1972, tổ chức COREV được thành lập nhằm giúp đỡ các
nạn nhân chiến tranh ổn định đời sống trong những làng
định cư mới, như các làng Đồng Tâm ở B́nh Thuận.
HOẠT ĐỘNG TỪ 1975-1990.
1.- T́nh trạng xă hội Việt Nam
Sau khi đất nước thống nhất, hàng triệu người trước đây
đă bỏ làng quê, t́m sống yên ổn trong các thành thị, nay
muốn trở về quê hương để làm ăn sinh sống đă tạo nên
nhiều thay đổi ở một số vùng nông thôn. Hơn nữa, Nhà
Nước muốn chuyển một bộ phận dân chúng trong những tỉnh
thành có mật độ dân số cao như Sài G̣n, Hà Nội, Bùi Chu,
Nam Định, Ninh B́nh đến những vùng thưa vắng như Cao
Nguyên, Tây Nguyên để phát triển kinh tế. Đây là chính
sách di dân đến các vùng kinh tế mới.
Ngoài ra, do chính sách nhân đạo của cộng đồng quốc tế
cũng như do những cuộc chiến tranh biên giới giữa Việt
Nam – Trung Quốc (1979)
và Việt Nam – Campuchia
(1978-1979),
nhất là do những cuộc cải tạo công thương nghiệp, đánh
tư sản mại bản đă tạo nên một làn sóng di tản lớn với
hàng triệu người Việt đi đến nhiều nước trên thế giới.
Nhiều người đă bỏ tất cả tải sản, người thân, để ra đi
bất chấp những nguy hiểm lớn lao như bị đói khát, hăm
hiếp, băo tố, cướp bóc trên đường vượt biên, nhất là
bằng đường biển (họ là những “thuyền nhân”
Việt Nam). Những kư ức hăi
hùng đó in đậm trong tâm hồn người Việt khiến họ giữ măi
ḷng hận thù cho đến hôm nay. Đó cũng là những vết
thương xă hội cần chữa trị bằng t́nh yêu của Chúa Kitô.
Nền kinh tế tập trung, bao cấp do Nhà nước Xă hội Chủ
nghĩa hoạch định không thành công đă dẫn đến t́nh trạng
nghèo khổ, khoa học kém phát triển, Việt Nam bị cô lập
đối với thị trường thế giới. Hậu quả chiến tranh để lại
rất nặng nề: gần 40% dân chúng ở trong t́nh trạng nghèo
đói, trên 5 triệu người tàn tật, mồ côi, 2 triệu người
goá bụa nghèo khổ. Số người thất nghiệp và không được
đào tạo tay nghề rất lớn. Trong khi đó, đồng ruộng bị bỏ
hoang v́ bom ḿn, v́ chất độc màu Da Cam, v́ thiếu phân
bón, giống tốt... đă dẫn đến t́nh trạng thiếu lương thực
trong vài năm đầu của thời kỳ này: dân chúng phải ăn độn
khoai sắn, bo bo.
Nhiều tệ nạn xă hội tồn tại và phát triển hơn cả thời kỳ
chiến tranh như mại dâm, nghiện ngập ma tuư, phá thai.
Sự xung đột âm ỉ giữa hai ư thức hệ diễn ra gay gắt
trong xă hội, nhất là ở miền Nam.
2.- Hoạt động của Giáo Hội Việt Nam
Giáo Hội Việt Nam cũng chịu nhiều hậu quả từ những sai
lầm, xung đột về ư thức hệ trên đây: nhiều linh mục phải
đi học tập; một số ḍng tu phải bị giải thể, các cơ sở
xă hội, trường học Công giáo được Nhà Nước tiếp quản.
Hàng ngàn linh mục, tu sĩ giáo viên trở thành những thợ
thủ công làm mành trúc, giỏ mây, nón lá thay v́ đứng
trên bục giảng. Hoạt động của Caritas Việt Nam bị đ́nh
chỉ trên toàn quốc (1976),
các cán sự xă hội bàn giao cơ sở cho những người tiếp
quản, nhiều trẻ em mồ côi, tàn tật trong các cơ sở đó
buộc phải rời cơ sở để bước vào đời. Giáo Hội Việt Nam
hầu như không có những hoạt động bác ái xă hội chính
thức nào trong thời kỳ này.
Tuy nhiên, Giáo Hội vẫn luôn đồng hành với dân tộc. Các
vị lănh đạo Giáo Hội mời gọi người tín hữu nhận ra ư
nghĩa của các biến cố lịch sử để can đảm ở lại và xây
dựng đất nước. Các tín hữu Công giáo vẫn thực hiện ḷng
bác ái, tiếp tục cứu giúp những người nghèo đói, bệnh
tật, mồ côi, goá bụa qua những hoạt động cụ thể nhưng âm
thầm trong phạm vi giáo xứ hay giáo phận. Những lớp học
t́nh thương vẫn được các ḍng tu lặng lẽ mở ra để nâng
đỡ những học sinh nghèo. Từ 1986, các trường mẫu giáo do
các nữ tu phụ trách mọc lên hầu như ở khắp các thành phố
lớn để giúp đỡ phụ huynh có điều kiện lao động trong các
xí nghiệp, cơ quan cũng như để giáo dục trẻ thơ.
HOẠT ĐỘNG TỪ 1990-2010.
1.- Xă hội Việt Nam
Sau những biến cố ở Liên Xô và một số nước Đông Âu, Đảng
Cộng Sản Việt Nam đă chủ trương đổi mới toàn diện trong
hệ thống kinh tế xă hội, từ một nền kinh tế quốc dân
(tự cung tự cấp) đă
chuyển sang nền kinh tế nhiều thành phần đến nền kinh tế
thị trường; từ chính sách Nhà Nước độc quyền trong mọi
lĩnh vực đă chuyển sang chủ trương “Nhà Nước và nhân dân
cùng làm” trong lĩnh vực giáo dục, văn hoá, y tế, xă hội;
từ chủ trương chuyên chế sang chủ trương pháp chế; từ
chính sách khép kín chuyển sang chính sách mở rộng đối
thoại với các nước trên thế giới.
Kết quả là nền kinh tế Việt Nam có nhiều bước phát triển
vượt bậc, từ một nước phải nhập khẩu lương thực đă tiến
tới việc xuất khẩu lúa gạo và nhiều mặt hàng nông sản,
dệt may, cơ khí. Xă hội đang từng bước thay đổi và hội
nhập với thế giới. Tuy nhiên, bên cạnh đó lại là những
vấn đề xă hội lớn cần phải giải quyết như sự chênh lệch
giữa người giàu và người nghèo ngày càng gia tăng, nạn
tham nhũng khá phổ biến trong nhiều lĩnh vực, sự tŕ trệ
trong việc cải cách hành chính, nền giáo dục h́nh thức
và thụ động, nhiều tệ nạn xă hội cần giải quyết như
nghiện ma tuư, thuốc lá, rượu, phá thai, mại dâm, tai
nạn giao thông và nhiều dịch bệnh phải pḥng chống như
HIV/AIDS, cúm gia cầm, tâm thần, lao phổi.
2.- Hoạt động của Giáo Hội Việt Nam
Về hoạt động giáo dục: Trong t́nh h́nh đổi mới của đất
nước, chính quyền chủ trương xă hội hoá việc giáo dục.
Nhưng Nhà Nước chỉ cho phép cá nhân người Công giáo chứ
chưa cho phép Giáo Hội Công giáo mở một trường học nào
với tư cách pháp nhân, dù rằng nhiều tổ chức nước ngoài
đă đến mở các trường quốc tế ở Việt Nam từ cấp mẫu giáo
cho đến đại học. Tổng kết năm 2007, Giáo Hội Việt Nam
đang phục vụ tại 883 nhà trẻ, mẫu giáo, lớp học t́nh
thương.
Về hoạt động từ thiện, bác ái, người Công giáo, nhất là
các tu sĩ, đang điều hành hoặc làm việc tại 123 trạm xá,
bệnh viện, 13 trại phong, trung tâm tâm thần, người
nghiện ma tuư và nhiễm HIV/AIDS, 169 cơ sở khuyết tật,
cô nhi viện, nhà dưỡng lăo, 80 trung tâm di dân, lưu xá
cho sinh viên học sinh và nhà mở cho các bà mẹ đơn hành.
Sự tham gia về mặt xă hội như thế là tương đối ít so với
nhu cầu xă hội.
Ở Việt Nam, nhu cầu về công tác từ thiện xă hội rất cao,
nhưng nhiều tín hữu Công giáo dường như chỉ nghĩ đến
việc đóng góp, giúp đỡ chút ít về vật chất, mà không
hiểu được rằng công tác xă hội bao gồm việc thăng tiến
con người toàn diện và phát triển cộng đồng nên họ cần
được đào tạo kỹ lưỡng để biết tổ chức các hoạt động này
cho hiệu quả hơn.
Nhiều ủy ban đă được Hội Đồng Giám Mục thiết lập để lo
các công tác bác ái xă hội như UBBAXH (2000), Ủy ban Gia
đ́nh, Ủy ban Thanh niên, Ủy ban Di dân (2005), Ủy ban
Truyền thông Xă hội (2006) với nhiều hoạt động cụ thể và
tích cực. Đặc biệt, Giáo Hội Việt Nam vừa được Nhà Nước
cho phép tái lập Caritas Việt Nam (7-2008) và mở rộng
hoạt động bác ái xă hội đến từng giáo phận, giáo xứ.
Rất nhiều những tổ chức tự nguyện của các ḍng tu cũng
như các cá nhân trong nước cũng như kiều bào Công giáo
nước ngoài đă có những hoạt động thiết thực để giúp đỡ
những người nghèo khổ, bệnh tật, các nạn nhân thiên tai
trong thời kỳ này.
NHỮNG VẤN ĐỀ ĐÁNG LƯU TÂM
- Muốn thay đổi và phát triển xă hội Việt Nam, chúng ta
phải quan tâm nghiên cứu kỹ lưỡng con người Việt Nam
hiện đại để thấy rơ những mặt mạnh và yếu.
- Theo báo cáo của Chương tŕnh Phát triển LHQ, năm
2006, Chỉ số phát triển con người (HDI: Human
Development Index): Việt Nam xếp hạng 109/177. Đây là
chỉ số tổng hợp gồm 3 thành phần: tuổi thọ, mức độ phổ
cập giáo dục và thu nhập b́nh quân đầu người.
- Xét về Tổng Sản lượng Nội địa (GDP: Gross
Domestic Product): Việt Nam
xếp hạng 122/177 nước
- Chỉ số Nghèo đói (HPI: Human Poverty Index):
Việt Nam cũng đang ở mức 45/90 nước đang phát triển.
- Chỉ số Ghi nhận Tham nhũng (CPI: Corruption
Perceptions Index): Việt Nam
xếp thứ 121/180 nước.
- Cả nước c̣n tới 11.058 hộ không có nhà ở; gần 23% số
hộ ở nhà tạm, đơn sơ; 22% số hộ chưa được dùng điện; mới
chỉ có 12,7% số hộ được dùng nước máy; 16,5% số hộ ở
nông thôn có phương tiện sản xuất.
- Dân số Việt Nam dưới 35 tuổi là 63,42%, tính theo cơ
cấu dân số năm 2006. Tính đến thời điểm 30.9.2007, cả
nước có 15.686.200 học sinh đang theo học 3 cấp phổ
thông. Tỷ lệ học sinh giảm dần qua mỗi lớp hay cấp: từ
6.860.300 học sinh học cấp I, đến cấp II c̣n 5.803.300
học sinh (84,6%),
đến cấp II chỉ c̣n 3.021.600 học sinh (tức
44%). Số học sinh bỏ học tương
đối cao do nhiều nguyên nhân và hoàn cảnh: khó khăn về
kinh tế gia đ́nh, học phí cao, phải lao động sớm, thiếu
trường lớp, thiếu giáo viên tận tâm, nhất là thiếu
chương tŕnh nhất quán.
CHỌN MỘT HƯỚNG ĐI TỚI
UBBAXH - Caritas Việt Nam hết sức quan tâm đến các vấn
đề xă hội ở Việt Nam và quyết tâm liên kết với mọi thành
phần trong xă hội để xây dựng và phát triển cộng đồng
dân tộc.
UBBAXH - Caritas Việt Nam không chủ trương xây dựng
nhiều cơ sở bác ái để giải quyết các vấn đề xă hội nhưng
cổ vũ linh đạo bác ái (x. Nội quy, Điều 1)
như là nền tảng để giải quyết các vấn đề này. UBBAXH -
Caritas Việt Nam tin cậy vào nội lực của đồng bào Việt
Nam.
ooOoo
Hôm 17.10.2008, nhân Ngày Quốc Tế Xóa Đói Giảm Nghèo LHQ,
ông Ban Ki-moon, Tổng Thư Kư LHQ đă nói: “Đói túng
lấy đi phẩm giá của người nghèo...” Ông nhấn
mạnh rằng thực hiện các cam kết trong Mục Tiêu Phát
Triển Thiên Niên Kỷ không phải là vấn đề nhân đạo mà là
một bổn phận trong tiến tŕnh gặt hái nhân quyền cho
toàn thể nhân loại.
Với “Những Mục Tiêu Phát Triển Thiên Niên Kỷ”
mà cộng đồng thế giới đă đưa ra, chúng tôi mong rằng
người Việt hải ngoại sẽ tích cực hơn trong việc góp phần
“giải phóng con người” ở trong nước.
Lữ Giang