♠
www.motgoctroi.com
mến chào bạn
Biển Đông nổi sóng: Mỹ làm ǵ?
Lữ Giang
Từ năm 1974 đến nay, kể từ khi Trung Quốc đem tàu chiến
chiếm quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, Biển Đông thỉnh
thoảng lại nổi sóng. Đặc biệt, hôm 2.12.2007, Quốc Vụ
Viện Trung Quốc đă thành lập thành phố hành chính cấp
huyện có tên là Tam Sa thuộc tỉnh Hải Nam để trực tiếp
quản lư ba quần đảo: Hoàng Sa, Trung Sa và Trường Sa
(Trung Quốc gọi là Tây Sa, Trung Sa và Nam Sa).
Trước đó, trong thời gian từ 16 đến 23.11.2007, Hải Quân
Trung Quốc đă tổ chức tập trận ở khu vực quần đảo Hoàng
Sa và khuyến cáo tàu bè qua lại phải tránh xa khu vực
này. Từ đó, nhiều cuộc tranh chấp về Biển Đông đă xẩy ra.
Đại diện các quốc gia tranh chấp và các chuyên gia quốc
tế đă mở nhiều cuộc hội thảo hay hội họp để t́m một giải
pháp cho vụ tranh chấp, nhưng không thành v́ sự gạt bỏ
của Trung Quốc.
CÁC BIẾN
CỐ MỚI
Hôm 10.3.2009, bà Gloria Macapagal
Arroyo, Tổng thống Philippines, đă kư đạo luật tuyên bố
chủ quyền Philippines đối với hơn 7.100 đảo trong vùng
biển cạnh Philippines, trong đó có hai đảo Hoàng Nham và
Nam Sa (tên Philippines là Kalayaan và băi
Scarborough) vốn được coi là
nằm trong quần đảo Trường Sa gần Philippines. Cả Trung
Quốc lẫn Việt Nam đều lên tiếng phản đối đạo luật này và
tuyên bố hai đảo Hoàng Nham và Nam Sa là của họ.
1.- Trung Quốc khiêu khích Hoa Kỳ
Trước đó ba ngày, hôm 8.3.2009, chiếc tàu thăm ḍ không
có vũ trang của Hải Quốc Hoa Kỳ đang thực hiện một sứ
mạng thường lệ trong hải phận quốc tế, tại một địa điểm
nằm cách đảo Hải Nam của Trung Quốc lối 120 km về hướng
Nam, th́ bị 5 tàu Trung Quốc bao vây và khiêu khích. Đây
là một hiện tượng đặc biệt đang được dư luận quốc tế
theo dơi và bàn luận.
Trong cuộc họp báo hôm 10.3.2009, ông Robert Gibbs, phát
ngôn viên Ṭa Bạch Ốc, tuyên bố các nhà ngoại giao Mỹ đă
phản đối hành động của phía Trung Quốc. Ông nói các tàu
Hải Quân của Hoa Kỳ sẽ tiếp tục hoạt động trong các vùng
biển thuộc hải phận quốc tế, và Hoa Kỳ đă yêu cầu Trung
Quốc phải tôn trọng luật quốc tế.
Trong khi đó ông Bryan Whitman, phát ngôn viên của Ngũ
Giác Đài, cho biết các chiếc tàu Trung Quốc đă bao vây
tàu Hải Quân của Hoa Kỳ và tiến tới sát tàu Hải Quân
Impeccable. Ông nói:
“Đây là một hành động thiếu thận trọng và nguy hiểm,
không được chuyên nghiệp. Làm như thế là vi phạm luật
pháp quốc tế quy định tàu bè phải tôn trọng các quyền và
sự an toàn của các tàu khác đi lại trên biển cả.”
Một thông báo mới nói rằng hai chiếc tàu Trung Quốc đă
dừng lại ngay trước mũi chiếc tàu hải quân Mỹ, buộc tàu
Impeccable phải khẩn cấp ngưng chạy. Thông báo này nói
các thủy thủ trên tàu Hải Quân Mỹ đă dùng ṿi nước phun
vào một trong những chiếc tàu Trung Quốc. Tàu Impeccable
đă lập tức tiếp xúc với tàu Trung Quốc, để yêu cầu phía
Trung Quốc mở một lối an toàn cho tàu Mỹ rời khỏi vùng
biển này.
Ông Bryan Whitman cho biết Tàu Impeccable là một tàu
nghiên cứu, không mang theo vũ khí. Theo Hải Quân Hoa Kỳ
th́ tàu Impeccable dài 84 mét, rộng 25 mét và phân nửa
thủy thủ đoàn là nhân viên dân sự.
Theo ông Whitman, chiếc tàu Impeccable đang thi hành
công tác thăm ḍ đại dương thường lệ trong vùng hải phận
quốc tế, tại một địa điểm cách đảo Hải Nam của Trung
Quốc 120 kilômét về hướng nam khi các tàu Trung Quốc
tiến tới gần với thái độ khiêu khích, một chiếc tàu của
Trung Quốc chỉ cách tàu hải quân Mỹ khoảng 8 mét mà thôi.
Ông Whitman nói:
"Các tàu này di chuyển đến gần sát tàu của Hoa Kỳ một
cách nguy hiểm. Họ thả nhiều thanh gỗ xuống biển, ngay
trên đường đi của tàu Impeccable. Họ c̣n dùng các cây
sào dài với ư định làm găy một hệ thống âm sonar của
chiếc Impeccable.” (Đây là một bộ phận của
thiết bị sonar để thăm ḍ hải dương).
Ông Whitman cho biết thêm rằng một số thủy thủ Trung
Quốc đă tuột quần xuống để lộ cả đồ lót của họ như để tỏ
thái độ khinh miệt, một hành động mà ông Whitman mô tả
là thiếu chín chắn. Tuy nhiên, ông khuyến cáo rằng di
chuyển gần tàu của Hải Quân Mỹ và cố t́nh ngăn cản sự đi
lại của tàu Impeccable là một vấn đề nghiêm trọng. Ông
nói:
“Đây không phải là lần đầu tiên một tàu Trung Quốc đă
tiến tới gần tàu của Hoa Kỳ với một thái độ khiêu khích,
nhưng tôi nghĩ đây là một trong những hành động có tính
khiêu khích nhất mà chúng tôi đă chứng kiến trong một
thời gian khá dài.”
Thông cáo chính thức của Hoa Kỳ nói các tàu và máy bay
Trung Quốc ngày càng xử sự một cách khiêu khích hơn đối
với các tàu của Hải Quân Mỹ những ngày gần đây. Thông
cáo đơn cử ba trường hợp, hai trường hợp có liên hệ đến
cùng một chiếc tàu của Hoa Kỳ:
Hôm 4.2.2009, một tàu tuần tra của Bộ Hải Sản Trung Quốc
đă sử dụng đèn cao áp chiếu thẳng vào tàu thăm ḍ đại
dương USNS Victorious của Mỹ tại Hoàng Hải và một hôm
sau đó, máy bay thăm ḍ hải dương Y-12 của Trung Quốc
cũng bay ṿng quanh trên đầu tàu Victorious.
Hôm 5.3.2009, một tàu Trung Quốc đă lại gần tàu
Impeccable mà không báo trước và lại gần tới khoảng
100m, sau khi máy bay Y-12 của Trung Quốc đă 11 lần bay
thấp theo sát chiếc tàu Impeccable của Hải Quân Hoa Kỳ.
Các nguồn tin cho hay Hoa Kỳ quyết định điều tàu chiến
có trang bị vũ khí tới hộ tống tàu thăm ḍ của nước này
tại khu vực Biển Đông (Nam Hải),
sau khi có sự cố với tàu Trung Quốc hồi cuối tuần.
Một viên chức quốc pḥng Mỹ giấu tên được hăng AFP trích
lời nói tàu chiến sẽ hộ tống tàu thăm ḍ trong "thời
gian trước mắt". Hoạt động hộ tống này chỉ áp dụng cho
vùng Biển Đông.
2.- Trung Quốc phản pháo
Tại một cuộc họp báo thường lệ của Bộ Ngoại Giao Trung
Quốc ở Bắc Kinh vào ngày 10.3.2009, phát ngôn viên Mă
Triêu Húc cực lực bác bỏ cách thuật lại câu chuyện của
Mỹ, đă đổ lỗi một cách trực tiếp cho phía Trung Quốc.
Ông Mă nói rằng những lời tuyên bố của Hoa Kỳ trái ngược
một cách nghiêm trọng với các sự kiện, gây lẫn lộn trắng
đen và hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với Trung
Quốc. Ông ta cho rằng hành động của Mỹ vi phạm Quy Ước
Liên Hiệp Quốc về Luật Biển và nhiều luật khác của Trung
Quốc. Nhưng ông không đưa ra chi tiết nào về sự cố và
không trả lời các câu hỏi của các phóng viên về luật cụ
thể nào đă bị vi phạm.
Tuy nhiên, ba ngày sau Trung Quốc phản ứng một cách mạnh
mẽ, cáo buộc ngược lại rằng Hoa Kỳ đă "vi phạm luật lệ
quốc tế và Trung Quốc khi vào Nam Hải mà không được phép
của Trung Quốc".
Báo chí Trung Quốc cho biết Bắc
Kinh đă điều tàu tuần tra lớn và hiện đại nhất tới khu
vực Biển Đông sau “sự cố” với tàu thăm ḍ của Mỹ hôm
Chúa nhật tuần trước. Tàu tuần tra ngư nghiệp này mang
số 311 được điều tới nơi từ hôm 10.3.2009, tức chỉ hai
ngày sau khi tàu Trung Quốc đối đầu với tàu thăm ḍ
Impeccable của Hoa Kỳ. Nhiệm vụ của tàu này được nói là
"bảo vệ các tàu đánh cá
của Trung Quốc quanh các quần đảo Nam Sa và Tây Sa
(Hoàng Sa và Trường Sa),
đồng thời thể hiện chủ quyền của Trung Quốc đối với các
đảo trong Nam Hải".
Ông Triệu Hưng, Ủy Viên Hội Đồng
Cố Vấn Chính trị Trung Quốc và là cựu Phó Tổng Tư Lệnh
Hải Quân, đă nói với các nhà báo:
"Nếu chúng ta nhượng bộ, không chỉ
ranh giới lănh hải quốc tế mà cả khu vực kinh tế đặc
quyền (EEZ) của chúng ta bị
xâm phạm".
KHÁI NIỆM VỀ BIỂN ĐÔNG
Trước khi tŕnh bày các giải pháp đă được đề nghị để
giải quyết các tranh chấp về Biển Đông và chủ trương của
Hoa Kỳ, chúng tôi xin nói qua khái niệm về Biển Đông.
Biển Đông là một “bán nội hải” (semi enclosed
sea) nằm về phía Đông của Việt
Nam, nên được người Việt gọi là Biển Đông hay Đông
Hải. Philippines gọi là Biển Tây hay Tây Hải,
v́ nó nằm ở phía tây của nước này, c̣n người Tàu gọi là
Nam Hải, v́ biển này nằm ở phía Nam Trung Quốc.
Nhưng trên bản đồ thế giới, vùng này thường được ghi là
“South China Sea”, tức Biển Nam Trung Quốc.
Biển Đông rất rộng lớn, có diện tích được ước tính
khoảng 1.091.642 hải lư vuông, bao gồm hai vịnh khá lớn
là vịnh Bắc Việt (46.961 hải lư vuông)
và vịnh Thái Lan (85.521 hải lư vuông),
90% do các nước sau đây bao vây: Việt Nam, Kampuchea,
Thái Lan, Malaysia, Singapore, Indonesia, Brunei,
Philippines, Taiwan và Trung Quốc.
Bờ biển của Việt Nam được coi là bờ biển dài nhất trong
vùng, từ Quảng Ninh đến Kiên Giang dài đến 2.828 hải lư
(tức 3.260km).
Biển Việt Nam, nếu tính cả vùng nội hải, lảnh hải, vùng
đặc quyền kinh tế và thềm lục địa, có diện diện tích
trên 1 triệu km2, tức rộng gấp 3 lần diện tích đất liền
(330.000km2). Đặc biệt, trên
biển này có 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, và 2.577 đảo
lớn, nhỏ, gần và xa bờ, với vô số quyền lợi kinh tế về
hải sản, dầu hỏa, khí đốt, khoáng sản, phân bón... Nhưng
bảo vệ vùng biển Việt Nam không phải là dễ v́ vùng này
luôn bị Trung Quốc nḥm ngó. Đại khái, Trung Quốc đă có
những hành động sau đây để xâm lấn chủ quyền của Việt
Nam:
- Ngày 19.1.1974, dùng hải quân chiếm toàn bộ quần đảo
Hoàng Sa sau khi đánh bại Hải Quân VNCH;
- Ngày 14.3.1988, chiếm một số đảo thuộc quần đảo Trường
Sa, sau khi đánh bại Hải Quân của CSVN.
- Ngày 14.4.1988, tuyên bố sát nhập 2 quần đảo Hoàng Sa
và Trường Sa vào tỉnh Hải Nam.
- Ngày 2.12.2007, thành lập thành phố Tam Sa bao gồm hai
quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa.
Trường Sa nằm ở toạ độ 8,38 độ Bắc và 111,55 độ Đông,
đường bờ biển là 926 cây số, với khoảng 100 đảo nhỏ nằm
rải rác trên một diện tích gần 410.000 cây số vuông ở
giữa Biển Đông, đa số là băi san hô phủ cứt chim và đá
(reefs), rất thấp,
hầu hết ở mức 0 m hoặc thấp hơn mực nước biển, chỉ nổi
lên khi biển rút. Nơi cao nhất là 4 m. Đảo chính có diện
tích nhỏ hơn 5 cây số vuông.
Ḥn đảo gần nhất của Trường Sa cách Việt Nam 280 hải lư,
Philippines 310 hải lư, Trung Quốc 580 hải lư và Đài
Loan 900 hải lư.
Việt Nam đặt Trường Sa thuộc tỉnh Khánh Hoà, Philippines
đặt thuộc tỉnh Palawan, Trung Quốc đặt thuộc tỉnh Hải
Nam, c̣n Malaysia đặt thuộc tỉnh Sabah.
Tuy là một quần đảo không lớn, nhưng Trường Sa được bao
quanh bởi những vùng đánh cá trù phú và giàu có về tài
nguyên dầu mỏ và khí đốt, do đó đă xẩy ra những sự tranh
chấp giữa Trung Quốc, Việt Nam, Đài Loan, Philippines,
Malaysia và Brunei. Mỗi nước tuyên bố chủ quyền nhiều
phần. Nh́n lên bản đồ do “Energy Information
Administration” cung cấp, chúng tôi thấy Trung Quốc
đang chiếm 10 đảo, Philippines 8 đảo, Malaysia 4 đảo,
Việt Nam 21 đảo và Đài Loan 1 đảo. Nhưng các chuyên gia
cho rằng vùng Trung Quốc chiếm có nhiều dầu lửa và khí
đốt nhất.
GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP
Có ba cách để giải quyết tranh chấp trên Biển Đông, đó
là:
- Đưa nội vụ ra trước Toà Án Quốc Tế.
- Dùng họng súng.
- Thay v́ tranh chấp về chủ quyền, thương lượng để phân
chia quyền khai thác.
Rất nhiều người Việt đ̣i kiện Trung Quốc ra trước Ṭa Án
Quốc Tế (International Court of Justice).
Nếu chuyện này làm được, chính phủ lưu vong của Tây Tạng
đă làm từ lâu rồi.
Muốn đưa một vụ tranh chấp ra trước Ṭa Án Quốc Tế, phải
hội đủ hai điều kiện sau đây:
(1) Chủ thể đứng đơn kiện phải là một quốc gia thành
viên của Liên Hiệp Quốc.
(2) Hai bên tranh tụng phải đồng ư sẽ thi hành phán
quyết của Toà Án Quốc Tế.
Khi có một bên không đồng ư thi hành phán quyết của Toà
Án Quốc Tế (như Trung Quốc chẳng han),
không thể đưa nội vụ ra trước Toà Án Quốc Tế được.
Vă lại, những tài liệu mà các bên tranh chấp đưa ra để
chứng minh chủ quyền của ḿnh cũng chỉ mới được coi là
những thông tin (information),
rất khó kiểm chứng để được công nhận là bằng chứng
(evidence) có thể
dùng tranh tụng trước toà án, mặc dầu về phương diện chủ
quan, bên nào cũng đang xác tín tài liệu của ḿnh là
đúng 100%!
Cách thứ hai đang được Trung Quốc xử dụng. Mao Trạch
Đông đă từng nói: "CHÍNH
QUYỀN được đẻ từ họng súng.”
Nay Hồ Cẩm Đào cũng đang thực hiện một chủ trương tương
tự: "CHỦ QUYỀN được đẻ
từ họng súng.”!
Trong tác phẩm “Khế Ước Xă Hội”
(Du Contrat Social)
Jean Jacques Rousseau cũng đồng ư như vậy khi ông nói
ràng “kẻ mạnh hơn luôn có lư” (le plus
fort a toujours raison). Hoa
Kỳ khi mở cuộc tấn công Iraq cũng đă bất chấp quốc tế
công pháp và quyết định của Hội Đồng Bảo An.
Cách thứ ba là thay v́ tranh chấp về chủ quyền, các bên
tránh chấp thương lượng với nhau để phân chia vùng khai
thác. Nhưng đây không phải là một chuyện dễ dàng v́ hiện
nay Trung Quốc đă kiểm soát tới 75% Biển Đông. V́ thế,
các chuyên gia đă khuyến cáo nên tiến từ từ từng buớc.
1.- Xác định rơ các nguyên tắc căn bản của Luật Biển cần
được tôn trọng
Căn cứ vào Công Ước Liên Hiệp Quốc
về Luật Biển (United Nation Convention on the
Law of the Sea) ngày
10.12.1982, cần xác định rơ các nguyên tắc căn bản sau
đây:
(1) Những đảo nằm dưới mức thủy triều cao không được
hưởng quy chế lănh hải 12 hải lư, quy chế vùng đặc quyền
kinh tế ra tới 200 hải lư, hay quy chế thềm lục địa ra
tới 350 hải lư.
(2) Những đảo nằm trên mức thủy triều cao chỉ được hưởng
quy chế lănh hải 12 hải lư nhưng không được hưởng quy
chế vùng đặc quyền kinh tế ra tới 200 hải lư, hay quy
chế thềm lục địa ra tới 350 hải lư.
Trong vụ các tàu của Trung Quốc khiêu khích tàu
Impeccable của Hoa Kỳ cho thấy rằng Trung Quốc quan niệm
vùng đặc quyền kinh tế (ra tới 200 hải lư)
hay thềm lục địa (ra tới 350 hải lư)
là lănh hải của Trung Quốc chứ không phải là biển quốc
tế nên Hoa Kỳ không có quyền xâm phạm. Điều này hoàn
toàn trái với Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển như
chúng tôi đă tŕnh bày trên.
Luật biển cũ chỉ quy định lănh hải của mỗi quốc gia là 3
hải lư và không đề cập đến vùng đặc quyền kinh tế và
thềm lục địa. Do đó, cả Trung Quốc lẫn Việt Nam, sau khi
gia nhập Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển, đă phải
hủy bỏ Hiệp Ước Thiên Tân về Vịnh Bắc Việt và phân chia
lại theo luật mới để có nhiều quyền lợi hơn. Dĩ nhiên là
vùng lănh hải được chia lại theo luật mới sẽ không thể
gióng như trước được. Hoa Kỳ đă từ chối phê chuẩn Công
Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển v́ cho rằng việc gia
nhập Công Ước này sẽ gây khó khăn cho Hoa Kỳ.
Ngoài việc xác định các nguyên tắc pháp lư căn bản nói
trên, ngày 4.11.2002, các nước ASEAN đă cùng Trung Quốc
kư kết một bản tuyên bố về hành vi của các bên ở Biển
Nam Trung Quốc, gồm những điểm chính sau đây:
(1) Tái cam kết tôn trọng mục đích và nguyên tắc của
Hiến Chương Liên Hợp Quốc và Công Uớc LHQ về Luật Biển
năm 1982;
(2) Tránh những hành động cư trú ở những đảo, đá, băi
cát, đảo thấp;
(3) Cam kết giải quyết tranh chấp chủ quyền một cách hoà
b́nh, và
(4) Tôn trọng quyền tự do giao thông và bay trên Biển
Nam Trung Quốc.
Cam kết th́ cam kết vậy, nhưng Trung Quốc vẫn dùng sức
mạnh để khống chế Biển Đông, kể cả đối với Hoa Kỳ.
2.- Các nước nhỏ tranh chấp về Biển Đông phải ngồi lại
với nhau để đối phó với Trung Quốc
Các nước Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Brunei và
Philippines phải tạm thời ngưng đưa ra những quyết định
bất lợi cho nhau, kể cả những tranh chấp về chủ quyền
đối với lănh hải 12 hải lư chung quanh mỗi đảo mà mỗi
nước đang chiếm.
Hiện nay, nhiều tổ chức và chuyên gia đă mở các cuộc hội
thảo hay hội họp để t́m một giải pháp cho Biển Đông. Họ
đă đưa ra những đề nghị khác nhau về việc phân chia các
vùng khai thác kinh tế dành cho mỗi nước. Họ khuyến cáo
các nước nhỏ cần đi tới thỏa thuận về một giải pháp
chung. Nhưng các chuyên gia cho rằng các nước nói trên,
kể cả khối ASEAN, không đủ mạnh để nói chuyện với Trung
Quốc. Vậy cần phải liên kết với một số nước lớn có liên
hệ về quyền lợi ở Biển Đông như Hoa Kỳ, Ấn Độ, Nhật Bản
hay Úc chẳng hạn.
Tiến sĩ Toshi Yoshihara, nhà
nghiên cứu về chiến lược chính trị Trung Quốc tại trường
Đại Học Hải Chiến (Naval War College)
Rhodes Island, Hoa Kỳ, đă nhận định:
“T́m sự trợ giúp của bên thứ ba
để đối chọi Trung Quốc là phương cách duy nhất cho các
nước dính líu vào vụ tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông.”
Phóng viên đài BBC lại hỏi: Có những người ở Việt Nam
chê trách chính phủ đă không dám lớn tiếng với Trung
Quốc. Lại cũng có ư kiến cho rằng Hà Nội chẳng thể làm
ǵ hơn v́ Trung Quốc quá mạnh. Theo ông, chiến lược của
một nước nhỏ nên là thế nào trong vấn đề này?
Tiến sĩ Toshi Yoshihara nói:
“Tôi
nghĩ nếu các nước nhỏ có khả năng chống lại Trung Quốc,
chắc chắn họ sẽ làm, hoặc bằng động thái ngoại giao cứng
hơn hoặc phô trương sức mạnh quân sự. Việt Nam,
Philippines, Brunei, là những nước không đủ lực lượng để
chứng tỏ quyết tâm trước Trung Quốc. Cách duy nhất là
dựa vào bên thứ ba. Bên thứ ba nổi bật nhất, chắc chắn,
là Hoa Kỳ, Nhật Bản hoặc phần nào đó là Ấn Độ...”
CHỦ TRƯƠNG CỦA HOA KỲ
Khi biến cố xẩy ra giữa tàu Trung Quốc với tàu
Impeccable của Hoa Kỳ, phóng viên BBC Kevin Connolly tại
Washington, nhận định rằng có thể Trung Quốc đang muốn
thử thái độ của tân chính phủ Mỹ, giống như đă từng làm
ngay sau khi George W. Bush lên nhận chức năm 2001.
Nhưng giáo sư Carlyle Thayer thuộc Học Viện Quốc Pḥng
Australia nói:
"Vào thời điểm này tôi không nghĩ việc xảy ra là nhằm
thử thách chính quyền Obama. Ngoại Trưởng Clinton vừa đi
thăm Bắc Kinh, Tổng Thống Obama và người đồng nhiệm
Trung Quốc cũng đang có kế hoạch gặp nhau vào tháng tới."
Nhiều nhà phân tích tin rằng Trung Quốc đang hiện đại
hoá Hải Quân để có thể mở rộng các vùng trên biển mà
Trung Quốc có quyền lợi, nên đă tạo ra biến cố này để
thử xem phản ứng của Hoa Kỳ.
Trước đây và trong hiện tại,
Washington chỉ muốn giới hạn phản ứng của ḿnh trong
việc đ̣i hỏi phải phải bảo đảm an toàn cho việc xử dụng
biển quốc tế mà thôi, chứ không muốn can thiệp vào sự
tranh chấp về chủ quyền trên Biển Đông. Sau vụ tàu
Impeccable, ông Stewart Upton, phát ngôn cho quân đội Mỹ
nói: "Hành động thiếu
tính chuyên nghiệp của tàu Trung Quốc đă vi phạm luật
pháp quốc tế về quyền và an toàn của các bên khác trong
sử dụng vùng biển quốc tế".
Chúng ta nhớ lại, hôm 10.5.1995,
Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đă tuyên bố:
“Mỹ sẽ rất quan tâm đến bất
cứ một đ̣i hỏi liên quan đến biển hay ngăn cản hoạt động
hàng hải ở Nam Hải không phù hợp với Luật Biển.”
Sau đó, một tài liệu nghiên cứu của Bộ Quốc Pḥng Hoa Kỳ
cho biết:
“Mỹ không có quan điểm đúng sai pháp lư về các tuyên bố
chủ quyền. Lợi ích chiến lược của chúng ta trong việc
duy tŕ đường thông thương nối liền Đông Nam Á, Đông Bắc
Á và Ấn Độ Dương, đ̣i hỏi chúng ta chống lại các xác lập
chủ quyền vượt khỏi điều mà Công Ứớc Luật Biển cho phép.”
Hôm 16.6.1995, ông Joseph Nye, Phụ
Tá Bộ Trưởng Quốc Pḥng Hoa Kỳ về An Ninh Quốc Tế đă nói
trong một cuộc họp báo tại Tokyo:
“Nếu hành động quân sự xảy
ra ở quần đảo Trường Sa và ngăn cản tự do đi lại trên
biển cả, chúng tôi sẵn sàng hộ tống và bảo đảm rằng
thông thương tiếp tục.”
Với những lời tuyên bố nói trên, chúng ta thấy Hoa Kỳ
xác định không can thiệp vào vấn đề tranh chấp về chủ
quyền đối với các hải đảo trên Biễn Đông. Hoa Kỳ chỉ
quan tâm và can thiệp khi có “sự ngăn cản tự do đi lại
trên biển cả” trái với Công Ước LHQ về Luật Biển 1982.
Như vậy không thể dựa vào Hoa Kỳ để thúc buộc Trung Quốc
chấp nhận một giải pháp công bằng cho Biển Đông.
Lữ Giang
(Ngày 17.3.2009)
Ghi chú:
Nếu t́m không thấy bài, cứ vào
motgoctroi.com,
mục "Mỗi tuần
một chuyện" sẽ thấy
trong đó.