♠ www.motgoctroi.com mến chào bạn   

Lại chuyện tản mạn!

Lữ Giang

Lâu lâu xẹt vô Việt Tide đọc mục “Tản mạn lịch sử” để xem ông Lê Mạnh Hùng đang đưa lịch sử đất nước ta đi về đâu. Đúng như chúng tôi đã nhận định trong bài “Sách cần viết lại” phổ biến ngày 6.6.2008, ông Lê Mạnh Hùng vẫn tiếp tục viết sử theo định hướng của nhóm Đỗ Mậu, coi tin đồn ngoài phố như là sử liệu, chỉ chọn và trích dẫn những tài liệu yểm trợ cho định hướng của mình rồi nhận định căn cứ vào những tài liệu đó, bỏ ra ngoài những biến cố và tài liệu khác, kể cả những biến cố và tài liệu chính. Ông cũng không hề biết đến những tài liệu đã được chính phủ Hoa Kỳ cho giải mã trong thời gian gần đây!

NHỮNG LÝ DO TƯỞNG TƯỢNG

Trên Việt Tide số 369 ra ngày thứ sáu 8.8.2008, trong bài “Tình hình chính trị miền Nam sau đảo chánh 1.11.1963”, ông đề cập đến những biến cố chính trị đã xẩy ra sau vụ lật đổ ông Diệm và sự thành lập chính quyền quân nhân do tướng Dương Văn Minh cầm đầu đã dẫn đến một giai đoạn xáo trộn chính trị sâu đậm trong chính trường miền Nam. Ông đưa ra 7 lý do mà theo ông đã đưa tới tình trạng nói trên. Chúng tôi xin tóm lược như sau:

1.- Sự phân hóa chính trị của miền Nam Việt Nam: Theo ông, đây là một đặc trưng vốn có từ thời chính quyền Bảo Đại, mà trong bao nhiêu năm bị dập tắt bởi chế độ độc tài của ông Diệm nay với sự sụp đổ của chế độ đã có cơ hội bùng nổ trở lại. Một chính quyền quân sự do giới quân nhân lãnh đạo đã tạo ra những bất mãn trong hầu hết tất cả mọi giới.

2.- Việc giết ông Diệm: Ông cho biết, theo Conein, việc giết hai ông Diệm Nhu đã làm vỡ sự đoàn kết giữa những người đảo chánh bởi vì nhiều người trong bọn họ không đồng ý hành động này và vì vậy “nhiều người tham gia vào cuộc đảo chánh nay có khuynh hướng muốn tách rời ra khỏi và không nhận cuộc đảo chánh này”.

3.- Những thí nghiệm cởi mở chính trị nửa vời: Việc thí nghiêm này đã chỉ dẫn đến việc giảm thiểu uy tín của chính quyền mới cũng như làm cản trở các cố gắng chống lại phiến quân Cộng sản và chẳng bao lâu đã bị hủy bỏ.

4.- Vấn đề Phật Giáo: Ông cho biết phía Phật Giáo chỉ trong vòng một thời gian ngắn phân rã thành hai ba phái trong đó phái Phật Giáo Ấn Quang vẫn tiếp tục đấu tranh chống lại chính quyền mới. Chỉ trong vòng tháng đầu tiên của chế độ mới, ba vụ tự thiêu đã xảy ra trên toàn quốc.

5.- Phản ứng của Công Giáo: Trong khi đó, theo ông, Công Giáo, cảm thấy mình bị đe dọa vì những hành động mà họ cho là thiên vị Phật Giáo cũng đứng ra tổ chức các cuộc biểu tình chống đối để khẳng định sức mạnh của mình.

6.- Việc bắt giữa các thành phần chế độ cũ: Theo ông, có lẽ hành động có ảnh hưởng mạnh nhất đến tình trạng suy yếu sau này của các chính quyền miền Nam là việc bắt giữ hoặc thanh trừng những người được coi như là trung thành với ông Diệm... Đặc biệt là trong tháng mười một và tháng mười hai chính quyền quân nhân đã giải giới một phần lớn các lực lượng Thanh Niên Chiến Đấu được lập ra để bảo vệ các Âp Chiến Lược vì nghi ngờ sự trung thành của họ đối với chế độ mới. Quyết định này đã làm sụp đổ hầu như hoàn toàn kế hoạch Ấp Chiến Lược vốn đã bắt đầu có hiệu lực sau thời gian đầu gặp khó khăn.

7.- Cái chết của Kennedy: Ông nhận định rằng những hệ quả của việc ông Kennedy bị ám sát chết này với chiến tranh Việt Nam đến nay vẫn còn được tranh cãi. Tổng thống Johnson cảm thấy có trách nhiệm phải tiếp tục cam kết của Kennedy vào một chiến thắng tại Việt Nam. Nhưng Johnson muốn có một số thay đổi trong cung cách hành động của Mỹ tại Việt Nam...

Chúng tôi thấy những lý do mà ông Lê Mạnh Hùng đã nêu ra chỉ là những lý do tưởng tượng hay là những lý do phụ. Chúng tôi thấy các lý do như sự phân hoá chính trị, việc giết ông Diệm, thí nghiệm cởi mở nửa vời, cái chết của Tổng Thống Kennedy... gần như chẳng ảnh hưởng gì đến sự suy sụp của miền Nam lúc đó cả về chính trị lẫn quân sự.

Chúng tôi không hiểu ông Hừng lấy tài liệu ở đâu mà dám nói rằng “Chỉ trong vòng tháng đầu tiên của chế độ mới, ba vụ tự thiêu đã xảy ra trên toàn quốc”? Theo tài liệu chính thức của Phật Giáo do Hoà Thượng Thích Thiện Hoa lập, người tự thiêu sau cùng trong chế độ Ngô Đình Diệm là Đại Đức Thích Thiện Mỹ, tự thiêu ngày 27.10.1963 và người đầu tiên sau khi ông Diệm bị lật đổ là Phật tử Đoàn Thị Yến Phi, tự thiêu ngày 26.1.1965. Xin ông Hùng cho biết trong thời gian từ 1.11.1963 đến 26.1.1965 có thêm những ai đã tự thiêu và tự thiêu vào lúc nào? Chúng tôi không hay biết chuyện này.

Quả thật, sau cuộc đảo chánh ngày 1.11.1963, mặc dầu chỉ là công sụ của CIA, nhóm Phật Giáo đấu tranh cứ tưởng họ là “công thần” đã “làm nên lịch sử”, nên trở thành kiêu binh, đòi hỏi chính quyền đủ thứ, kể cả phải thả các cán bộ cộng sản nằm vùng bị bắt! Nhưng Phật giáo đã thật sự bắt đầu tái nổi loạn kể từ khi Mỹ đưa Tướng Nguyễn Khánh lên nắm chính quyền sau cuộc “chỉnh lý” ngày 30.1.1964, vì họ không biết Tướng Khánh là tay chân bộ hạ (agent) của CIA mà cứ tưởng rằng Tướng Khánh là “Cần Lao tái xuất giang hồ”! Nạn kiêu binh và các cuộc nổi loạn này đã tạo ra một tình trạng xã hội mới với các đảng cấp mới được báo chí thời đó diễn tả bằng câu châm biếm như sau: “Nhất Đĩ nhì Sư tam Cha tứ Tướng”!

BỌN CÓC NHÁI CỦA CIA VÀ USIS

Nguyên nhân thật sự đã đưa tình hình chính trị và quân sự tại miền Nam suy sụp sau khi chế độ Đình Diệm bị lật đổ là sự bất tài và tham nhũng của nhóm quân nhân được Mỹ thuê làm đảo chánh rồi giao cho cai trị đất nước.

Trong công điện gởi cho Bộ Ngoại Giao lúc 2 giờ chiều ngày 7.9.1963, Đại Sứ Cabot Lodge có kể lại lời ông Ngô Đình Nhu đã nói với ông như sau:

“Tôi báo động về những gì sẽ xẩy ra trong Quân Lực. Nếu tôi ra đi, Quân Lực sẽ nắm chính quyền. Bọn cóc nhái của CIA và USIS này sẽ phá hoại nỗ lực chiến tranh.”

(I am alarmed by what's going on in the Armed Forces. If I leave, the Armed Forces will take over the government. 'Ces grenouillards' (which I translate as "these schemers" or 'these contrivers') of the CIA and USIS will sabotage the war effort.)

Lời tiên đoán này đã trở thành hiện thực.

Ngày 3.11.1963 Hội Đồng Quân Nhân Cách Mạng được thành lập do Trung Tướng Dương Văn Minh làm Chủ Tịch. Ngày 4.11.1963, Hiến Ước Lâm Thời số 1 được ban hành: Việt Nam là nước Cộng Hoà. Quyền Lập Pháp và Hành Pháp thuộc Hội Đồng QNCH. Quyền hành pháp được ủy cho chính phủ lâm thời do Hội Đồng chỉ định.

Theo Tướng Đôn, không hỏi ý kiến ai, Tướng Minh tự ý chọn người cậu của mình là ông Nguyễn Ngọc Thơ làm Thủ Tướng. Cũng trong ngày 4.11.1963, ông Nguyễn Ngọc Thơ đã công bố thành phần chính phủ lâm thời. Thành phần này do Tướng Minh và ông Nguyễn Ngọc Thơ chọn. Ông Thơ làn Thủ Tướng kiêm Tổng Trưởng Kinh Tế và Tài Chánh, tức nắm hầu bao của quốc gia.

1.- Chỉ lo vơ vét và khảo của

Trên đây chỉ là mặt nổi. Mặt chìm là đi lùng kiếm tài sản của chế độ cũ để bỏ túi và bắt các viên chức chế độ cũ hay những thành phần bị coi là “kinh tài” cho đảng Cần Lao để khảo của. Các cán bộ cao cấp của cộng sản, không kể cấp bậc nào, cũng được thả ra nếu chịu đưa tiền chuộc.

Để thực hiện việc vơ vét, Tướng Dương Văn Minh, vua tham nhũng số 1 của miền Nam, đã cử Tướng Mai Hữu Xuân, tướng tham nhũng nhất miền Nam, kiêm ba chức vụ cùng một lúc: Đô Trưởng Sài Gòn, Tổng Giám Đốc Cảnh Sát Quốc Gia và Đặc Ủy Trưởng Phủ Đặc Ủy Trung Ương Tình Báo. Sau đó, Tướng Dương Văn Minh đã vội ban hành ba văn kiện để Tướng Xuân và các tay chân bộ hạ của ông có thể dựa vào đó để hành động:

1.- Sắc luật số 6/SLCT ngày 16.11.1963 thành lập Ủy Ban điểu tra tội ác của các phần tử thuộc chế độ cũ đã đựa vào thế lực hay địa vị để bắt giam trái phép, tra tấn, hảm hiếp, v.v.

2.- Sắc luật số 7/SL/CT ngày 16.11.1963 điều tra tài sản thủ đắc phi pháp từ 26.10.1955.

3.- Sắc luật số 26/SL/CT ngày 16.12.1963 tịch thu tài sản của ông Ngô Đình Diệm, gia đình, thuộc hạ (21 người) và các đoàn thể ủng hộ chế độ cũ: Cần Lao Nhân Vị, Phong Trào Cách Mạng Quốc Gia, Phong Trào Liên Đới Phụ Nữ, Thanh Niên Cộng Hoà, Hội Việt Nam Cao Đẳng Giáo Dục.

Tướng Trần Văn Đôn kể lại, lúc 4 giờ chiều ngày 2.11.1963 Đại Sứ Cabot Lodge đến thăm Tướng Dương Văn Minh và cho biết ông Trần Quốc Bữu (nhân viên CIA) là người của Tổng Liên Đoàn Lao Công Việt Nam, được quốc tế biết nhiều, hiện đang bị Hội Đồng Cách Mạng bắt giữ. Ông yêu cầu thả ông Bửu ra. Tướng Đôn nhờ Tướng Đính điều tra. Tướng Đính cho biết ông Trần Quốc Bửu bị hai sĩ quan chiến tranh chính trị bắt vì lầm ông Trần Quốc Bửu với ông Nguyễn Văn Bửu, một người kinh tài về hằng hãi cho ông Ngô Đình Cẩn!

Điều này cho thấy sau cuộc đảo chánh, không phải chỉ nhân viên an ninh, cơ quan nào của muốn bắt giữ những người của chế độ cũ để khảo của. Có người không liên hệ gì đến chế độ cũ, nhưng vì làm ăn khấm khá ở địa phương, cũng bị bắt giữ và vu cho kinh tài cho chế độ cũ để khảo của.

Chúng tôi đã phỏng vấn một số nhân vật có liên hệ chặt chẽ với chế độ cũ như Đại Tá Nguyễn Văn Y, Tổng Giám Đốc Cảnh Sát Quốc Gia, ông Cao Xuân Vỹ, Trưởng Đoàn Thanh Niên Cộng Hoà và là người thân cận của ông Ngô Đình Nhu, v.v. Họ đều cho biết khi bị bắt họ bị tra tấn dã mam, nhưng người tra tấn không hỏi gì về các công việc đã làm dưới chế độ cũ mà chỉ hỏi tiền bạc và tài sản để ở đâu. Khi họ trả lời rằng ngoài tiền lương ra họ không còn lợi tức nào khác, người điều tra liền cho biết muốn được phóng thích phải nộp 20 hay 30 triệu đồng, nều không sẽ bị giam giữ lâu dài. Riêng ông Nguyễn Văn Bửu, chủ hảng tàu chuyên chở hàng từ Sài Gòn ra miền Trung, đã bị tra khảo về số tiền để ở chương mục ngoại quốc, nhưng ông nói ngoài số tài sản bị chính phủ tịch thu, ông không còn tài sản nào hết. Chính phủ muốn làm gì thì làm.

2.- Nhà chùa cũng tham nhũng!

Trường hợp của hảng OPV là một ngoại lệ. Dược Sĩ Nguyễn Cao Thăng, Chủ Tịch Hội Đồng Quản Trị hãng OPV, một hảng sản xuất và nhập cảng duợc phẩm, đã thoát nạn nhờ biết chạy chọt. OPV là chữ viết tắt của những chữ “Office Pharmaceutique du Vietnam”, một công ty dược phẩm của người Pháp tại Sài Gòn, được ông Ngô Đình Cẩn giao cho Dược Sĩ Nguyễn Cao Thăng đứng tên sang lại vào khoảng năm 1955 khi Pháp rút ra khỏi Việt Nam, nên được dư luận coi là tổ chức kinh tài của Đảng Cần Lao. Giới thạo tin tại Sài Gòn lúc đó đều biết người đứng ra làm trung gian thu xếp vụ này là bà Đào Thị Xuân Yến, nguyên hiệu trưởng trường trung học Đồng Khánh ở Huế và là đệ tử thân tín của Hoà Thượng Đôn Hậu ở chùa Thiên Mụ. Bà là vợ ông Tuần Phủ Trương Văn Chi, nên thường được gọi là bà Tuần Chi. Qua sự sắp xếp của bà, Nguyễn Cao Thăng đã tặng cho Phật Giáo một khu đất rộng ở số 222 đường Trương Minh Giảng, Saigon, lúc đó do bà Trương Ngọc Diệp, vợ của Nguyễn Cao Thăng đứng tên. Khu đất này sau được dùng làm Đại Học Vạn Hạnh. Còn tiền bạc “cúng dường” cho các thầy bao nhiêu, không ai có thể biết được. Nhờ vừa chạy tiền cho Tướng Mai Hữu Xuân vừa nhờ Phật Giáo can thiệp, Dược Sĩ Nguyễn Cao Thăng không bị bắt và cơ sở OPV không bị đụng tới. Sau biến cố Tết Mậu Thân ở Huế, bà Tuần Chi và Hoà Thượng Thích Đôn Hậu đều được đưa ra Bắc.

Trong bản phúc trình mang số TDCS-3/658,154 ngày 2.12.1963 đánh giá tình hình đến ngày 30.11.1963. cơ quan CIA có nhận xét về Tướng Mai Hữu Xuân như sau:

“Tướng Xuân vẫn tiếp tục kiêm chức Đô Trưởng Sài Gòn và Tổng Giám Đốc Cảnh Sát Quốc Gia với nhóm bạn nối khố cũ (old cronies), một vài người trong số những người này có tiếng tăm đáng nghi ngờ, và việc lấy lời khai của những viên chức có liên hệ đến chế độ Diệm với có sự hăng say truy bức lớn hơn là cần thiết.” (xem FRUSS 1961 – 1963. Volume IV, tr. 648. Document 335).

Nhận xét này tuy nhẹ nhàng và kín đáo, nhưng nó cho thấy người Mỹ đã nhận ra được những chuyện bê bối mà nhóm của Tướng Mai Hữu Xuân đang làm.

3.- Nhận tiền và thả cán bộ Việt Cộng bị bắt

Trường hợp lấy tiền của Việt Cộng và phóng thích Trần Quốc Hương tự là Trần Ngọc Trí, tự là Mười Hương, là trường hợp nghiêm trọng. Ông Nguyễn Tư Thái, tự là Thái Đen, một nhân viên xuất sắc của Đoàn Công Tác Đặc Biệt, một tổ chức chuyên truy bắt các tên cộng sản nằm vùng dưới chế độ Đệ Nhất Cộng Hoà, đã cho chúng tôi biết chính anh là người bắt Trần Quốc Hương. Các cuộc lấy lời khai cho biết ở ngoài Bắc Trần Quốc Hương là Ủy Viên Trung Ương Đảng, Thanh Tra Đông Á Vụ của Cục Tình Báo Trung Ương của Hà Nội, được đưa vào Nam để chỉ huy điệp báo tại miền Nam. Hương đã bị bắt năm 1959. Ông ta có được đưa ra Huế để gặp ông Ngô Đình Nhu ở một nhà nghỉ mát tại cửa Thuận An. Nhưng sau cuộc đảo chánh ngày 1.11.1963, Việt Cộng đã nhờ một Trung Tướng của VNCH, người Huế, theo Phật Giáo, vận động để thả Mười Hương ra. Trung Tướng này đã nói chuyện với Tường Mai Hữu Xuân. Nghe nói Tướng Xuân đòi 50.000 đô la. Hà Nội đồng ý. Sau khi đưa tiền, Mười Hương đã được phóng thích!

Sau 30.4.1975, ông Thái Đen bị bắt và bị đưa đi thẩm vấn tại nhiều cơ quan khác nhau. Khi bị giam ở trại Thanh Liệt, nhiều cán bộ cao cấp từ trung ương đã đến hỏi ông về những lời khai của Mười Hương. Năm 1986, khi ông được đưa về giam tại trại Nam Hà, Bộ Chính Trị phái một Tướng tên là Hải và một Đại Tá đến hỏi ông về chuyện hợp tác giữa Mười Hương và cơ quan tình báo VNCH. Ông Thái viết: “Cũng trong dịp này, hai tên cán bộ này có cho tôi biết sau năm 1963 phải lo lót cho nhóm Dương Văn Minh và Mai Hữu Xuân trên 5 triệu đồng Mười Hương mới được thả ra.”

Cũng theo ông Nguyễn Tư Thái, số cán bộ cộng sản nằm vùng bị Đoàn Công Tác Đặc Biệt bắt đã được Tướng Mai Hữu Xuân lần lượt thả ra sau khi nhận tiền của Việt Cộng. Những cán bộ này hầu hết không được xử dụng vào các công tác tình báo nữa mà được tập hợp lại thành hai tiểu đoàn là Tiểu Đoàn Phú Lợi và Tiểu Đoàn Tây Đô.

Tài liệu của Việt Cộng cho biết, dưới chế độ Ngô Đình Diệm có 94.000 cán bộ của họ cài lại miền Nam Việt Nam để hoạt động, đã bị các cơ quan tình báo của Việt Nam Cộng Hòa quét sạch. Sau cuộc đảo chánh, hầu hết các cán bộ này đã được phóng thích dưới danh nghĩa “Phật tử bị đàn áp” và hoạt động trở lại. Các cán bộ trước đây đã phải trở về Bắc vì bị bố ráp quá gắt, nay trở vào.

NHỮNG QUYẾT ĐỊNH SAI LẦM

Ngoài những bê bối nói trên, Tướng Dương Văn Minh đã ra lệnh hủy bỏ 16.000 ấp chiến lược vốn bị lên án là “nhà tù” của chế độ, nhờ vậy Việt Cộng đã kiểm soát trở lại hầu hết các vùng nông thôn, tuyển lính và thâu thuế nuôi quân. Chỉ trong một thời gian ngắn, ba phần tư ấp chiến lược được thiết lập dưới thời chính phủ Ngô Đình Diệm đã bị phá hủy. Biết được Dương Văn Minh ra lệnh phá hủy tất cả các ấp chiến lược, Việt Cộng đã mở các cuộc tấn công khắp nông thôn. Đến ngày 14.12.1963, một báo cáo sơ khởi cho biết, Việt Cộng đã giết khoảng 2.800 các viên chức và nông dân có nhiệm vụ bảo vệ ấp chiến lược và tịch thu một số vũ khí thừa để thành lập một tiểu đoàn chính quy. Ngày 2.12.1963, ông Barl Young, cố vấn Hoa Kỳ tại tỉnh Long An đã làm một báo cáo gởi về Washington với nhận xét như sau:

“Chỉ có một sự tiến bộ duy nhất được thực hiện ở Long An, đó là sự tiến bộ của Việt Cộng. Trong 30 ngày qua, hàng ngày người ta đã phá bỏ các ấp chiến lược được Hoa Kỳ và Việt Nam bảo trợ và có sự gia tăng đáng kể ảnh hưởng của Việt Cộng.” (Xem Anne Blair, Lodge in Vietnam, a patriot Abroad, Vail Ballou Press, New York 1995, tr. 87).

NHẬN XÉT CỦA HOA KỲ

Trong cuốn hồi ký “In Retrospect” xuất bản năm 1995, ở Chương III, dưới tiêu đề “Mùa Thu Định Mệnh Năm 1963” (24.8 đến 22.11.1963), ông Robert S. McNamara cho biết ngày 14.11.1963 ông Lodge có gởi cho Washington một bản báo cáo, trong đó ông Lodge nói:

“Chuyên gia nào mà từ lâu nay từng chống lại cuộc đảo chánh và những ai đã từng nói “chiến thắng với ông Diệm” thì bây giờ có thể nói rằng cuộc đảo chánh này có nghĩa là chiến tranh có thể rút ngắn một cách đáng kể”.

Tổng Thống Kennedy không tin vào điều đó. Ông ra lệnh mở một cuộc họp tại Honolulu vào ngày 20.11.1963 do ông McNamara chủ tọa để nghiên cứu tình hình vì “sau khi có đảo chánh, việc ấy không thấy thực hiện cụ thể”. Riêng Tổng Thống Kennedy không tin vào một cuộc chiến thắng ở Việt Nam sau khi lật đổ ông Diệm. Trong cuộc họp báo ngày 14.11.1963, Tổng Thống hỏi: “Bạn có chào thua tại miền Nam Việt Nam không?”. Rồi ông tự trả lời câu hỏi của chính mình: “Chương trình quan trọng nhất, dĩ nhiên là cho nền an ninh của chúng ta, nhưng tôi không muốn Hoa Kỳ đưa quân tác chiến sang đó.”

 Sau đó ông nói: “Giờ đây mục tiêu của chúng ta là đưa quân nhân Hoa Kỳ về nước, cho phép Việt Nam tự duy trì lấy nước mình như là một quốc gia độc lập.”

Ông McNamara đã mô tả tình hình miền Nam Việt Nam sau khi Tổng Thống Ngô Đình Diệm mất không đúng như Đại Sứ Cabot Lodge đã vẻ ra:

“Miền Nam bây giờ thiếu hẳn bất cứ truyền thống đoàn kết quốc gia nào. Thay vào đó, những sự hận thù tôn giáo, các phe phái chính trị, cảnh sát tham nhũng xâu xé nhau, và chưa hết, sự bành trướng của chiến tranh du kích quấy rối được người láng giềng miền Bắc yểm trợ. Trước khi ông Diệm chết, thậm chí những người ủng hộ đảo chánh chống lại ông ta, cũng thừa nhận rằng các cơ hội để ổn định việc lãnh đạo chính trị kế tiếp ông ta thành công một nữa là cùng. Như vậy đã lạc quan đáng rồi: Chỉ trong vòng có 90 ngày của chính quyền Johnson mà thay đổi đến hai chính phủ, và rồi trong vòng chín tháng kế tiếp đã có đến bốn chính phủ”.

Trong cuốn “Lyndon Johson and Vietnam”, sử gia Herbert Y. Schandle đã viết:

“Từ ngày lật đổ chính quyền Ngô Đình Diệm vào tháng 11 năm 1963 cho đến mùa đông, trong tháng 2 và 3 năm 1964, giới lãnh đạo Hoa Kỳ đã bắt đầu thấy rõ thêm mà trước đó chưa thấy, rằng tình hình miền Nam đang suy sụp quá tồi tệ đến mức những nỗ lực của Hoa Kỳ đầu tư vào đó từ trước đến nay vẫn không thể làm đảo ngược tình thế. Cũng thật là rõ ràng trong thời gian các báo cáo lạc quan trước đó về những tiến bộ của cuộc chiến đều bị coi là quá đáng, và mặc dầu có sự giúp đỡ có ý nghĩa của người Mỹ, miền Nam Việt Nam không thể thực hiện được sự ổn định chính trị. Washington càng lo ngại Hoa Kỳ bất lực trong khả năng chận đứng sự sụp đổ sắp xẩy ra của chính phủ miền Nam Việt Nam.”

THE PENTAGON'S COUP!

Trước tình hình đen tối nói trên, Washington đã cho các thuộc cấp của họ làm cuộc đảo chánh thứ hai vào ngày 30.1.1964, được Tướng Nguyễn Khánh gọi là cuộc “chỉnh lý” để loại các tướng Dương Văn Minh, Trần Văn Đôn, Lê Văn Kim, Mai Hữu Xuân, và ổn định tình hình.

Tướng Khánh có kể lại rằng vào đầu tháng 1 năm 1964 Lucien Conein đến Đà Nẵng tìm gặp ông và cho biết sẽ có một cuộc đảo chánh thứ hai để loại nhóm Dương Văn Minh, Trần Văn Đôn, Lê Văn Kim và Mai Hữu Xuân. Tướng Khánh sẽ về lãnh đạo thay Tướng Minh. Sau khi Tướng Trần Thiện Khiêm, Tư Lệnh Quân Đoàn III, bố trí xong, Lucien Conein báo cho Nguyễn Khánh vào Saigon nhận chức. Theo sự khuyến cáo của Lucien Conein, ngày 29.1.1964, Tướng Khánh không đi bằng máy bay quân sự mà đi bằng máy bay Air Việt Nam vào Saigon, có Đại Tá Mã Sanh Nhơn đi theo hộ tống. Còn Đại Tá Nguyễn Chánh Thi đi bằng trực thăng của Quân Đoàn với Trung Tá Trang Văn Chính. Vì thế, trong cuốn “Intervention, How American Became Involved in Vietnam”, Giao sư George McT. Kahim đã gọi cuộc đảo chánh này là “The Pentagon's Coup”, tức cuộc đảo chánh của Ngũ Giác Đài!

Cuộc “chỉnh lý” ngày 30.1.1964 thành công một cách quá dễ dàng, không tốn một viên đạn nào. Đại Sứ Cabot Lodge đã nhận xét rằng Khánh là người trầm tĩnh, có đầu óc rõ ràng, người có kế hoạch thực tế, có hồ sơ tốt; là người cứng rắn, không thương xót, có tầm nhìn xa. (Xem FRUSS 1964 – 1968. Volume I Vietnam 1964, tr. 44).

Nhưng Tướng Nguyễn Khánh không chịu dành cho Tướng Trần Thiện Khiêm làm Thủ Tướng còn ông làm Quốc Trưởng bù nhìn như Washington đã sắp xếp, nên đã đẩy Tướng Khiêm ra ngoại quốc rồi làm Quốc Trưởng kiêm luôn Thủ Tướng, đưa tới rối loại liên lục. Phật Giáo lại tưởng Tướng Khánh là “Cần lao tái xuất giang hồ” nên chống tới cùng. Tình hình miền Nam càng suy sụp hơn, Mỹ phải đưa quân vào.

Một cuốn băng được công bố ngày 28.3.2003 cho biết ngày 1.2.1966, Tổng Thống Johnson đã gọi điện thoại cho Thượng Nghị Sĩ Eugene McCarthay than phiền về việc chính quyền Kennedy như sau:

“Ngài nhớ, lúc đầu họ nói với tôi về Diệm. Ông ta tham nhũng và ông ta phải bị giết. Vì thế, chúng ta đã giết ông ta. Tất cả chúng ta đã họp lại với nhau và xử dụng một bọn ác ôn côn đồ đáng nguyễn rủa để hạ sát ông ta. Bây giờ chúng ta không có sự ổn định chính trị [ở Miền Nam Việt Nam] từ lúc đó.”

Vài nét đại cương chúng tôi vừa nêu ra trên cũng đủ cho ông Nguyễn Mạnh Hùng thấy rằng tình hình miền Nam bị sụp đổ cả về chính trị lẫn quân sự sau khi ông Diệm bị lật đổ không phải vì 7 lý do mà ông đã đưa ra. Chúng tôi mong ông thận trọng hơn khi viết về lịch sử cuộc chiến Việt Nam.

Riêng về lý do tại sao Tổng Thống Kennedy phải bị giết, chúng tôi sẽ bàn vào dịp khác với những tài liệu và nhận định mới nhất.

Lữ Giang