Chuyện dài dân oan

   Chuyện dài nông dân khiếu kiện, khởi sự cách đây khoảng 20 năm, đã trở thành một vấn đề nan giải. Công An đã được lệnh trấn áp và giải tán không biết bao nhiêu lần, nhưng chưa bao giờ thành công, vì nông dân bị đẩy vào đường cùng không còn biết sợ sệt gì và họ chẳng còn gì để mất!

    Tuy nhiên, khi nông dân quyết định chọn Văn Phòng II của Quốc Hội ở 194 đường Hoàng Văn Thụ, Phường 10, Phú Nhuận, làm nơi tập trung khiếu kiện thay vì ra vườn hoa Mai Xuân Thưởng ở Hà Nội như thường lệ, nhà cầm quyền phải quan tâm, vì Sài Gòn là bộ mặt quốc tế, ở đó dân tình hoàn toàn khác xa với Hà Nội, phương tiện giao thông, liên lạc và tiếp tế lại dễ dàng..., nên có thể bùng phát mạnh được.

   Để dẹp một cuộc biểu tình hay tụ họp, công việc đầu tiên bao cũng phải điều tra xem ai hay tổ chức nào lãnh đạo, sau đó là các thành phần xách động. Công An đã gài một số “dân oan” giả vào đoàn khiếu nại để theo dõi và cho các máy quay phim hoạt động không ngừng để nhận diện.

   MỘT BIẾN CỐ BẤT THƯỜNG

   Khi cuộc tụ họp kéo dài đến ngày thứ 25, bổng nhiên phái đoàn của Hòa Thượng Thích Quảng Đô xuất hiện để “ủy lạo” dân oan.

   Tưởng cũng cần nhắc lại, nhân ngày lễ Độc Lập 2.9.1998, Đảng CSVN đã tuyên bố trả tự do cho Hòa Thượng Thích Quảng Độ cùng với trên 5000 tù nhân khác. Hòa Thượng được trở về sinh hoạt tại Thanh Minh Thiền Viện ở Sài Gòn. Nhưng ngày 23.3.1999, khi ngài ra Quảng Ngãi thăm Hòa Thượng Huyền Quang đang đau nặng, Công An đã bắt ngài đưa về quản chế tại Thanh Minh Thiền Viện. Theo sự mô tả của ông Võ Văn Ái, từ đó đến nay, Công An đã canh gác rất chặt chẽ, không cho Hòa Thượng rời Thanh Minh Thiền Viện một bước.

   Đột nhiên, cũng theo thông cáo báo chí của ông Võ Văn Ái, vào sáng thứ ba ngày 17.5.2007, Hòa Thượng Thích Quảng Độ được tự do dẫn đầu Phái đoàn Viện Hóa Đạo đến thăm, ủy lạo và tiếp tế cho tập thể Dân oan khiếu kiện tại tiền đình Văn phòng Quốc hội II ở đường Hoàng Văn Thụ. Phái đoàn gồm có các Thượng tọa Thích Không Tánh, Thích Minh Nguyệt, Thích Thiện Lễ, Thích Giác Ngôn và ba Đại đức Thích Huệ Minh, Thích Viên Hỷ và Thích Đồng Minh.

   Cũng theo ông Võ Văn Ái, vì tình cảnh của Dân Oan đi khiếu kiện quá bi đát, “Nên một mặt, Hòa thượng đánh điện cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất Hải ngoại tại Hoa Kỳ yêu cầu trích qũy Giáo hội Hải ngoại hoặc mượn tiền đâu đó gửi gấp về cứu tế Dân Oan khiếu kiện, một mặt kín đáo tổ chức chuyến viếng thăm lần thứ hai vào sáng thứ ba này.”

Khi đến nơi, Hòa Thượng đã được dân oan đón tiếp niềm nở. Hòa Thượng cầm loa phóng thanh dõng dạc nói với đồng bào: “Tôi đến đây ngỏ lời thăm hỏi sức khỏe đồng bào, để chia sẻ nỗi thống khổ, tủi nhuc của đồng bào. Vì Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất cũng là nạn nhân của chế độ như đồng bào. Giáo hội chúng tôi cũng bị cướp đoạt tất cả mọi cơ sở, từ giáo dục, từ thiện cho đến chùa viện...” Bài lên án chính quyền của Hòa Thượng rất nặng nề và khá dài, nhưng Công An cứ để yên. Một người đi theo đoàn đã nói với phóng viên BBC rằng không có ai làm khó dễ, nhưng có "nhiều người mà chắc là công an" đứng đó quay phim.

   Nhận xét chung là Hòa Thượng Quảng Độ đã làm được chuyện này hoặc là do Hòa Thượng có “phép thần thông”, hoặc là do kế hoạch của Công An nhằm ít ra hai mục tiêu sau đây:

(1) Cho dư luận thấy rằng có các tổ chức chính trị đứng đàng sau cuộc tụ họp của dân oan để dễ dàng hành động,

(2) cho các thành phần lãnh đạo tưởng rằng “thời cơ đã đến”, xuất đầu lộ diện và tóm gọn. Sự xuất hiện của Hòa Thượng Quảng Độ còn là dấu hiệu cho thấy Công An sắp ra tay.

Bản tin ngày 18.7.2007 của BBC cho biết một Thứ Trưởng Bộ Công An đã nói rằng ít nhất có hơn 10 người đã được xác định là ''những đối tượng cầm đầu, xúi giục, có liên quan tới các tổ chức phản động ở nước ngoài.''

   Thứ Trưởng Bộ Công An Thi Văn Tám tuyên bố rằng cơ quan chức năng xác định có 13 đối tượng ở các địa phương thuộc các thành phần này, đã trực tiếp tham gia kích động và cung cấp tiền bạc (nhận từ các tổ chức phản động) cho người dân đi khiếu kiện.

   Theo ông, đã có sự liên kết giữa các tỉnh, xuất hiện những đối tượng cầm đầu xúi giục, có liên quan đến các tổ chức phản động ở nước ngoài, để kích động người khiếu kiện từ các tỉnh như Tiền Giang, Đồng Tháp, Long An, Bình Dương, Kiên Giang, Bến Tre, Bình Phước, Bình Thuận, Tây Ninh, tập trung về các cơ quan trung ương ở TPHCM và Hà Nội trong thời gian gần đây.

   Chưa có tài liệu nào giúp chúng ta kiểm chứng những điều Thứ Trưởng Thi Văn Tám đã tuyên bố. Nhưng chúng ta thấy trên Internet xuất hiện nhiều tổ chức quyên tiền yểm trợ dân oan khiếu kiện. Khi trả lời BBC, một người biểu tình thừa nhận có sự trợ giúp từ bên ngoài: "Nếu chúng tôi không có sự hỗ trợ đó, chúng tôi không đủ sức đòi đất. 'Giúp đỡ cho đồng bào như vậy chúng tôi hoan nghênh."

   Người Việt đấu tranh ở hải ngoại thường hành động ồn ào và công khai như thế.

   MẶT THẬT CỦA VẤN ĐỀ

   Muốn đấu tranh có kết quả, công việc trước tiên là phải xem lại một cách chính xác các nguyên nhân đưa tới khối dân oan khiếu kiện, nguyện vọng của họ, những nỗ lực đấu tranh trong quá khứ và phương thức giải quyết của chính quyền, con đường sẽ phải tiến tới. Chỉ đánh phèng la mà thôi chẳng bao giờ thành công được.

   Năm 2005, một cuộc khảo cứu về tình trạng tham nhũng tại Việt Nam do Cơ Quan Nội Chính của Đảng CSVN thực hiện với ngân khoản tài trợ của chính phủ Thụy Điển, cho biết tham nhũng trong lãnh vực địa chính đất đai đứng đầu bảng trong tất cả các loại tham nhũng.

   Đã có khá nhiều báo cáo của các viên chức chính quyền về những khiếm khuyết trong chính sách đất đai đưa đến tình trạng khiếu kiện ngày càng gia tăng. Nhưng đa số chỉ nói một phần sự thật và thường tìm cách che đậy cho nhau, nên bên ngoài khó nhìn thấy được mặt thật của vấn đề. Một thì dụ cụ thể, trong cuộc phỏng vấn ngày 23.1.2007 của ký giả Bill Hayton thuộc đài BBC ở Hà Nội, ông Đặng Hùng Võ, Thứ Trưởng Bộ Tài Nguyên Môi Trường đã cho biết về nguyên nhân khiếu kiện một cách đơn giản như sau:

   (1) Đất không có người sử dụng, nhà không có người sử dụng thì nhà nước cũng đã bố trí lại, và nay thì những chủ nhà cũ cũng đã trở về. Hiện nay những người sử dụng đất cũ và những người mới vẫn đang tranh chấp nhau. Hoặc những quyết định vẫn chưa làm cho người dân cảm thấy chấp nhận được.

   (2) Trường hợp nhà nước thu hồi đất để xây dựng các khu công nghiệp và khu đô thị, các cơ sở sản xuất kinh doanh. Việc bồi thường và đảm bảo cuộc sống cho những người này thì cũng chưa được giải quyết thỏa đáng. Cái giá đất mà nhà nước thừa nhận, nhà nước quy định không phù hợp với giá thị trường.

   Theo thống kê, tổng số các trường hợp này cả nước có khoảng 15.000 trường hợp: 70% số này là khiếu nại về bồi thường khi nhà nước thu hồi đất với giá quá thấp. Khoảng 10% là những tranh chấp dân sự, ví dụ như ranh giới chưa được xác định rõ, ông này lấn sang ông bên cạnh. Khoảng 10% tranh chấp về đất giữa những đất cũ và người mới.

   Sự thật chắc chắn không phải chỉ có như vậy. Theo thống kê, sáu tháng đầu năm 2006 đã có 7.254 lượt người kéo về trung ương khiếu kiện, 60% vụ khiếu kiện về đền bù giải phóng mặt bằng. Một tài liệu cho biết số đơn khiếu kiện hiện nay đã lên khoảng 1.200.000 vụ.

   Báo cáo của ông Trần Văn Truyền, Tổng Thanh Tra Chính Phủ, cho thấy tình hình khiếu kiện đông người vẫn ngày càng gay gắt và phức tạp. Hơn 85% liên quan đến đất đai. Nói về nguyên nhân của tình trạng này, ông Truyền xác định có 4 nguyên nhân là:

   (1) Chính sách nhà nước còn bất cập,

   (2) Có địa phương chưa đề cao đúng mức trách nhiệm trong giải quyết khiếu nại tố cáo của công dân,

   (3) Việc phối hợp trong giải quyết khiếu kiện giữa cơ quan chức năng chưa tốt,

   (4) Chưa có chế tài mạnh đối với những đối tượng cầm đầu kích động người dân đi khiếu kiện bất chấp pháp luật.

   Sau khi đọc một số bản phúc trình, chúng tôi nhận thấy có lẽ bài phỏng vấn Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu, Phó Tổng Cục Trưởng Tổng Cục An Ninh, Bộ Công An, được đăng trên báo Tuổi Trẻ ngày 8.7.2006, và tờ Tiền Phong ngày 10.7.2006, là có nhiều chi tiết đáng tin cậy hơn cả vì Tướng Trịnh Xuân Thu là người trực tiếp phụ trách về tình hình an ninh nông thôn nên nắm vững vấn đề hơn. Ông có nhận xét tổng quát như sau: “Cán bộ địa phương bán đất công bừa bãi như bán mớ rau, con cá. Tỉnh nào cũng có chuyện chính quyền cấp cơ sở bán đất vô tội vạ. Ngay giữa thủ đô Hà Nội cũng bán đất vô tội vạ. Tham nhũng đất đai nan giải lắm. Các kiểu tham nhũng đất đai thì muôn hình vạn trạng.”

Phối hợp tài liệu này với một số tài liệu khác, chúng tôi xin tóm lược các lý do đưa tới khiếu kiện về đất đai ở trong nước hiện nay như sau:

   1,- Kê gian khi quy hoạch đất: Cơ sở khi quy hoạch đất đai thường kê gian. Dự án Công Ty Lợn của Bộ Nông Nghiệp - Phát Triển Nông Thôn thuê 70.000m2 đất ở Hoài Đức, Hà Tây, nhưng lấn chiếm lên 94.000m2, sau đó chuyển đổi 34.000m2 đất nông nghiệp thành đất chuyên dùng và cho 14 doanh nghiệp khác thuê lại mặt bằng, nhưng trong thực tế đây là dự án “ma”.

   2.- Bán đất vô tội vạ: Đất giao cho chính quyền cơ sở quản lý để sử dụng vào các mục đích công. Nhưng tỉnh nào cũng có chuyện cấp xã bán đất vô tội vạ. Ngay giữa thủ đô Hà Nội cũng bán đất vô tội vạ. Tướng Trịnh Xuân Thu cho biết ông nhận được nhiều đơn khiếu kiện liệt kê rõ chủ tịch xã bán bao nhiêu lô đất, bán cho ai, bao nhiêu mét vuông, lấy bao nhiêu tiền. Hà Nội, Hà Tây, Tây Ninh, Bến Tre... đều có chuyện này.

   3.- Giao đất cho doanh nghiệp “ma”: Nhiều chính quyền địa phương đã giao đất cho các xí nghiệp “ma”, thậm chí giao đất cho người nhà, hoặc giao đất cho doanh nghiệp để doanh nghiệp nhượng lại cho người nhà. Ở Nam Bộ, Tây Nam Bộ, miền Trung, Tây Nguyên, miền Bắc... nơi nào cũng có tình trạng này.

   4.- Chuyển mục đích đất để bán lấy tiền: Đất nông nghiệp của dân đem chuyển đổi mục đích xử dụng, sau đó cho doanh nghiệp thuê để phát triển khu công nghiệp. Nhưng sau khi dự án được cấp tỉnh phê duyệt và giao đất, họ tìm cách chuyển mục đích và đem bán để lấy tiền.

   Rất nhiều trường hợp dân biết đất của họ sau khi đầu tư cơ sở hạ tầng, giá đất sẽ tăng lên 100 lần. Nhưng nếu dân xin đầu tư cơ sở hạ tầng để bán thì tỉnh không cho. Tỉnh lấy đất đó cho doanh nghiệp đầu tư để bán.

   Có khi đất ruộng tốt thì báo cáo là đất cồn, đất bãi để dễ chuyển mục đích xử dụng. Xã trình lên, trên duyệt ký xong thì biến đất ruộng thành đất xây dựng, đem để làm nhà. Đến đây giá trị đất tăng lên rất cao. Do đó, khi xã trình lên huyện xin duyệt, phải “có phần” cho huyện thì huyện mới duyệt.

   5.- Các cấp chính quyền cơ sở không quan tâm đến lợi ích của người dân: Theo quy định của Luật Đất Đai, khi cho thuê đất hoặc chuyển đổi mục đích xử dụng, nhà nước phải kiểm tra, giám sát, điều hòa giữa ba lợi ích: lợi ích nhà nước, lợi ích doanh nghiệp và lợi ích của dân. Nhưng qua các sự kiện nói trên, chúng ta thấy các cấp chính quyền cơ sở không quan tâm đến lợi ích của dân.

   Doanh nghiệp muốn có lợi nhiều thì móc ngoặc với chính quyền. Chính quyền cơ sở, từ cấp huyện đến cấp tỉnh, muốn được “lại quả nhiều” thì phải làm cho doanh nghiệp được lợi nhiều, và muốn cho doanh nghiệp được lợi nhiều thì hại đến lợi ích của dân.

   Luật Đất Đai có quy định rõ: khi giao đất và chuyển người dân đến nơi ở mới thì phải đảm bảo điều kiện sống bằng hoặc hơn trước. Nhưng trong thực tế không bao giờ được như thế. Ngay cả khi đã đền bù tiền thu hồi đất với giá cao, nhiều nơi dân vẫn không đủ tiền mua đất ở nơi tái định cư.

   Một thí dụ cụ thể: Bà Nguyễn Thị Tình, một công dân của tỉnh Quảng Ninh, mang “sổ đỏ” (sổ chủ quyền) của mình trả lại cho ông Chủ tịch tỉnh, hàng trăm công dân khác chứng kiến đã đồng loạt vỗ tay. Lý do: khi chính quyền địa phương thu hồi một phần đất của bà để giải phóng mặt bằng, thì phần đất còn lại của bà cũng như nhiều hộ dân khác không còn giá trị xử dụng vì ngập sâu dưới nước. Bà nói: “Không ở được thì giữ sổ đỏ làm gì!”.

   Hành động “nóng bỏng” trên đây đã diễn ra tại buổi làm việc của Đoàn Kiểm Tra thi hành Luật Đất Đai thuộc Bộ Tài Nguyên & Môi Trường với chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Ninh!

   Khi giải tỏa đất nông nghiệp, chính quyền vừa lấy tài sản của dân, vừa làm cho họ trở thành người không còn phương tiện sinh sống. Trên nguyên tắc, chính quyền phải đền bù cả hai mặt đó. Nhưng chính quyền đã không làm như thế.

   Dự án Khu Công Nghiệp Tàu Thủy tại huyện Kim Thành, Hải Dương, thu hồi 200 hecta đất nông nghiệp của hơn 1.000 hộ dân, có gần 3.000 người trong độ tuổi lao động, nhưng đến nay mới cho học nghề được 130 người, còn lại những người được thu hồi đất chưa có việc làm.

   Khu Đô Thị Văn Giang, Hưng Yên, thu hồi tới 552 hecta đất, liên quan đến 3.920 hộ dân, nhưng cũng chưa có kế hoạch giải quyết việc làm cho những người bị thu hồi đất. Trong khi đó, giá trị đền bù đất lại thấp hơn nhiều so với giá trị thực mà người dân đang khai thác lâu nay.

   Dự án Khu Đô Thị Mới ở Thủ Thiêm giải tỏa 11.000 hộ dân nhưng mới lo chỗ ở được 1.029 người. Có 92 hộ dân đã được tái định cư nhưng đã phải bán chung cư và bán cả nền nhà để đến nơi khác vì thu nhập bị giảm sút và tỉ lệ người chưa có việc làm sau khi giải tỏa tăng từ 15% lên 46%.

   Báo Người Lao Động số ra ngày 10.2.2006 cho biết từ năm 1998 đến nay, nhà cầm quyền thành phố Sài Gòn đã giải tỏa khoảng 100.000 gia đình, trong đó có 40.000 gia đình bị “giải tỏa trắng”, buộc phải đi chỗ khác. Nhà cầm quyền địa phương có hứa hẹn chỗ ở mới trong các chung cư và công việc làm, nhưng đến nay chỉ có gần 6.000 gia đình có nhà ở. Số còn lại phải sống chui rúc. Số chung cư được cấp lại ở trong tình trạng tồi tệ, phẩm chất kém nên mau hư hỏng, điện nước không có, v.v.

   6.- Trình độ nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ quá yếu: Các đợt kiểm tra việc thực hiện Luật Đất Dai ở các địa phương cho thấy một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng khiếu kiện đất đai phức tạp hiện nay là do trình độ nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ quá yếu.

Thành phố Cần Thơ, từ năm 1994 thành lập ngành đến nay có 4 người đảm đương vị trí Giáo Đốc Sở TN-MT. Trong 4 ông có ông Võ Hoàng Dân từ Chủ tịch UBND huyện Ô Môn lên đảm nhiệm chức GĐ Sở TN-MT lâu nhất. Ông này có câu nói nổi tiếng:  “Tôi không đọc được hết các văn bản quy định về quản lý đất đai. Đất của tôi ở thị trấn Ô Môn không tranh chấp với ai mà cũng không làm được sổ đỏ.”!

   Ở Cà Mau, cán bộ TN-MT cấp xã, phường có 87 người, trong đó 44 người (hơn 50%) không học nghiệp vụ về TN-MT. Ở các huyện U Minh, Ngọc Hiển và Trần Văn Thời, tất cả cán bộ TN-MT cấp xã, phường, thị trấn đều không có nghiệp vụ chuyên môn.

   Ở cơ sở đã xảy ra nhiều vụ việc khó tin: Cán bộ TN-MT xã Thạnh Phú, Phú Hưng và huyện Cái Nước (Cà Mau) dùng sổ đỏ của dân tiếp tay “cò ngân hàng” lấy trên 2,5 tỷ đồng của các chi nhánh ngân hàng thương mại Cà Mau và đang bị khởi tố.

   Cán bộ địa chính ngồi ở nhà vẽ, tạo lập hồ sơ, cấp sổ đỏ trùng lắp, chồng chéo gấp nhiều lần diện tích đất thực tế. Hai xã Phong Thạnh Tây A và Phong Thạnh Tây B (Phước Long, Bạc Liêu) có đến 300 sổ đỏ vẽ trên giấy như thế được đem thế chấp vay vốn ngân hàng và nay đang đẩy ngân hàng vào tình thế khó khăn.

   VẤN ĐỀ QUY TRÁCH NHIỆM

   Theo Thiếu Tướng Công An Trịnh Xuân Thu, thực tế nhiều vụ việc “ăn đất” mà báo chí nêu ở Tây Ninh, Khánh Hòa, Trị An... đều dính líu đến quan chức hàng tỉnh. Do đó, trách nhiệm của người lãnh đạo cấp tỉnh là chính. Chủ tịch tỉnh có trong tay công an, thanh tra, kiểm tra Đảng, có quyền cho thanh tra, kiểm tra, giám sát mà để xảy ra hàng loạt xã bán đất vô tội vạ như thế, tất nhiên phải có trách nhiệm.

   Kể từ đầu tháng 8/2005, 13 Đoàn công tác của Bộ TN&MT đã “xuất quân” lần lượt đến 64 tỉnh, thành phố của cả nước, để kiểm tra việc thực thi “Cái tình và cái lý” của Luật Đất Đai 2003. Kết quả rất là thê thảm.

   Trước đó, Chính phủ cũng đã thành lập những đoàn công tác đặc biệt do các Bộ Trưởng dẫn đầu, xuống tận cơ sở để giải quyết khiếu nại của dân, trong đó 80% là khiếu kiện đất đai.

   Nhưng sau đó, dân lại tiếp tục khiếu kiện vượt cấp vì nhiều vụ việc “không có sự nhất trí trong cách giải quyết giữa đoàn với lãnh đạo địa phương”, vì thế sau khi đoàn rút về, địa phương không thực hiện cam kết.

   Tại buổi làm việc ở Quảng Ninh, ông Mai Ái Trực, Bộ Trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi Trường thừa nhận: “Giải quyết khiếu kiện về đất đai thì các đồng chí ở địa phương giải quyết mới bền vững, chứ Bộ Trưởng hay các đoàn kiểm tra không thể lo xuể, mà có lo cũng chỉ là nhất thời”.

   Theo ông, vị trí của cán bộ TN-MT ở cơ sở chưa được đặt xứng tầm cuộc sống. Những người có nghiệp vụ chưa được chú trọng xử dụng, hàng năm còn nhiều người được đào tạo chính quy về quản lý đất đai nhưng khó tìm việc làm.

   Ý kiến của cán bộ TN-MT chưa được nghiêm túc lắng nghe trong “Hội đồng giải quyết khiếu nại tố cáo của công dân” ở các địa phương, một cơ cấu nhiều thành phần mà chủ yếu không có nghiệp vụ quản lý đất đai, không nắm chắc luật pháp. Tất cả đang tạo ra lỗ hổng rất lớn ở cơ sở trong công tác quản lý đất đai hiện nay.

   Sau đó, trên diễn đàn Quốc Hội ông đã phát biểu đại ý: “Với cơ chế của chúng ta, Bộ Trưởng cũng không có quyền... xử lý đối với cán bộ địa chính cấp xã làm sai!"

   Vì nền hành chánh Việt Nam hiện nay đặt trên cở sở “Đảng lãnh đạo”, nên cơ quan có thẩm quyền tại mỗi tỉnh, mỗi huyện và mỗi xã hiện nay là Bí Thư Đảng bộ chứ không phải chủ tịch hội đồng nhân dân hay chủ tịch ủy ban nhân dân.

   KHÔNG CÓ GIẢI PHÁP

   Tình hình khiếu kiện vừa qua đã gây khá nhiều rắc rối cho chính phủ, nên hôm 4.7.2007, Thanh Tra Chính Chủ phải gửi cho 11 Chủ tịch UBND các tỉnh và thành phố Hải Phòng, Hà Tây, Hải Dương, Hưng Yên, Quảng Ninh, Thái Bình, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Hòa Bình, Phú Thọ và Nam Định, công điện số 1395/CĐ-TTCP nói:

    “Gần đây tình hình khiếu tố của công dân diễn ra gay gắt, phức tạp. Nhiều đoàn đông người, có tổ chức, kéo đến các cơ quan, công sở và nhà riêng các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, gây mất trật tự an toàn xã hội trên địa bàn thủ đô Hà Nội.”

   Do vậy lãnh đạo các tỉnh thành được yêu cầu phải cố gắng "vận động công dân trở về địa phương để giải quyết".

   Còn ông Trương Vĩnh Trọng, Phó Thủ Tướng nói: ''Lãnh đạo tỉnh giờ cũng phải như một người thày thuốc, phải biết bắt mạch và bốc thuốc để trị cho đúng bệnh.

''Đừng như trước đây cứ bốc đại thang thuốc... thập toàn đại bổ để rồi tình hình khiếu kiện lại tiếp tục tái diễn như hiện nay.''

   Ông Trọng khẳng định nếu lãnh đạo tỉnh nào để xảy ra khiếu kiện kéo dài, phức tạp thì trong nhiệm kỳ tới sẽ đề nghị không giới thiệu vào Trung ương khóa tiếp theo.

   Trong khi đó, Bộ Tài Nguyên và Môi Trường đã đề xuất thiết lập các cơ quan tài phán về đất đai, hoặc tài phán chung về hành chính.

   Chúng tôi thấy giải pháp đưa trở lại cho địa phương giải quyết chắn chắn sẽ thất bại vì chuyện chính quyền địa phương không bao giờ tự xác định những sai lầm của mình và chấp nhận sửa chửa. Kinh nghiệm cho thấy gởi viên chức trung ương xuống họ cũng gạt đi. Vấn đề trở thành nan giải.

   Việc lập những tòa án về điền địa hay hành chánh tại địa phương để giải quyết các vụ này cũng không thành công, vì ba lý do chính sau đây:

- Thứ nhất, khó tìm ra được những thẩm phán có khả năng để đảm nhiệm. Đa số các thẩm phán hiện nay học chưa hết trung học, đọc luật không hiểu, làm thế nào xử đúng được?

- Thứ hai, nạn tham nhũng trong ngành thẩm phán quá nghiêm trọng nên dân đen không thể trong chờ công lý nơi họ.  

- Thứ ba, thẩm phán vẫn đặt dưới quyền chỉ đạo của Đảng bộ nên không thể xét xử vô tư được.

   Nhìn lại, chúng tôi thấy nguyên nhân chính của các vụ khiếu kiện hiện nay đều nằm ở điều 4 và điều 17 Hiến Pháp 1992. Điều 4 quy định rằng Đảng Cộng Sản Việt Nam “là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội”. Và Điều 17 quy định: “Đất đai, rừng núi, sông hồ, nguồn nước, tài nguyên trong lòng đât... đều thuộc sở hữu toàn dân”,

   Đảng lãnh đạo có nghĩa “Miệng tao là luật”. Luật Đất Đai không bằng “miệng tao”. Những tài liệu chúng tôi vừa dẫn chứng cho thấy như vậy.

   Đất đai “thuộc sở hữu toàn dân”, tức thuộc về Nhà nước. Đảng là cơ quan lãnh đạo Nhà nước, nên Đảng có quyền xử dụng và ban phát thế nào là tùy ý Đảng, dân không có quyền phản đối.

   Hai điều khoản nói trên của Hiến Pháp là đầu mối của sự lạm quyền. Loạn phát sinh từ đó. Vì thế, việc khiếu kiện về đất đai sẽ không bao giờ chấm dứt khi hai điều khoản này vẫn còn đó.

   Trong các sách giáo khoa, Đảng thường dạy rằng mọi cuộc nổi dậy trơng lịch sử đều do nông dân. Nay điều đó đang trở thành hiện thực.

   Tú Gàn