T́m Hiểu Thêm Luật Khánh Tận Mới
Luật Sư LyLy Nguyễn

Luật khánh tận được đặt ra có mục đích giải cứu những người đang bị ch́m quá sâu trong nợ nần khiến lâm vào cảnh khốn đốn v́ không có tiền trả nợ. Chúng tôi đă đề cập đến hai loại khai thông dụng là giải nợ theo chương 7 và gom nợ trả dần theo chương 13 của bộ Luật Khánh Tận Liên Bang Hoa Kỳ. Bài này t́m hiểu thêm khía cạnh khai phá sản theo các chương khác nhau.

 

Ngoài hai chương 7 và 13, bộ luật khánh tận liên bang c̣n gồm các chương 9, chương 11, và chương 12. Chương 7 và chương 13 thông dụng nhất v́ được dùng cho cá nhân thuộc giới tiêu thụ (individual consumers). Chương 9 khai phá sản áp dụng cho các thành phố hay thị xă; c̣n chương 12 cứu giúp cho nông dân hay ngư dân. Riêng chương 11 c̣n được gọi là “tái tổ chức” (reorganization) được sử dụng chính yếu cho các công ty thương mại trong việc cải tổ lại nội bộ hay thanh toán cho bớt nợ rồi vẫn tiếp tục hoạt động nghiệp vụ. Dầu rằng có đôi ba trường hợp đặc biệt theo đó một cá nhân không phải là dân buôn bán nhưng cũng có thể khai theo chương 11, tuy nhiên theo chương này rất phức tạp và tốn kém nếu so với người tiêu thụ khai theo chương 7 hay chương 13.

 

Chúng tôi xin nhắc qua về khai phá sản theo chương 7, đôi khi c̣n được gọi nôm na là “phá sản thẳng thừng” (straight bankruptcy). Theo nguyên tắc căn bản người nợ sẽ phải đem nộp tất cả mọi tài sản không miễn trừ (non-exempt) cho tín viên (trustee) là một nhân vật được ṭa khánh tận địa phương ủy nhiệm đứng ra thâu thập rồi đem phát măi lấy tiền phân phối lại cho các chủ nợ. Người nợ được phép giữ lại những tài sản miễn trừ (exempt) không bị tước đoạt hay bán đi. Số tài sản miễn trừ này tùy thuộc vào những điều luật đặc biệt của luật liên bang cũng như luật tiểu bang theo đó mọi nơi trên toàn quốc đều áp dụng khác nhau.

 

Trước đây mọi người ai cũng có quyền xin khai phá sản để giải nợ theo chương 7, nhưng theo luật khánh tận mới ban hành vào Tháng 10 năm 2005 vừa qua, một cá nhân thuộc giới tiêu thụ nếu có lợi tức kiếm được nhiều hơn mức lợi tức trung b́nh (median income) tính theo luật tiểu bang đang cư ngụ sẽ bị từ chối không được xóa nợ theo chương 7 mà phải theo chương 13.

 

Khi nộp đơn khai phá sản người nợ được luật “tự động đ́nh chỉ” (automatic stay) bảo vệ, có hiệu quả ngăn chận mọi hoạt động đ̣i nợ và quấy nhiễu của chủ nợ tức khắc kể cả xiết nhà lẫn câu xe. Tuy nhiên người nợ cần lưu ư mua bảo hiểm đẩy đủ cho nhà ở và xe cộ trong suốt thời gian vụ án đang thụ lư để lỡ có bị mất nhà hay xe th́ có bảo hiểm đền. Ngược lại nếu ỷ y không mua bảo hiểm cho nhà và xe trong lúc này th́ nhiều chủ nợ khôn ngoan vẫn có thể xin ngưng “tự động đ́nh chỉ” rồi bất ngờ ra tay tịch biên mà không đ̣i lại được.

 

Khai theo chương 13, c̣n được gọi là “phá sản cho người có lương” (wage-earner bankruptcy), đ̣i hỏi người nợ phải đưa ra một chương tŕnh trả mọi món nợ gom lại, trả dần trong thời hạn từ 3 tới 5 năm, trả tất cả hay trả một phần bằng tiền lương dự đoán trong tương lai. Dĩ nhiên nếu ai thanh toán xong được mọi nợ không thế chấp sớm th́ chương tŕnh trả nợ cũng chấm dứt sớm hơn.

 

Dù phá sản dưới bất cứ chương nào nhưng một khi vụ khai kết thúc th́ hầu hết các người nợ đều được “giải” (discharged) có nghĩa là không c̣n liên lụy trách nhiệm ǵ về mọi khoản nợ có liệt kê trong đơn trước ngày nộp cho ṭa án (pre-petition debts). Nói một cách khác ṭa án chính thức tha thứ cho người nợ khỏi phải trả số tiền c̣n thiếu và xóa nợ một cách hợp pháp. Đương sự sau đó có quyền khởi sự xây dựng lại cơ nghiệp với căn bản sạch sẽ nợ nần, ngoại trừ hồ sơ tín dụng có ghi dấu tích trong mười năm.

 

Tuy nhiên khai phá sản với bất cứ chương nào th́ dù có được “giải” nhiều nợ nhưng không thể nào xóa đi được nợ thế chấp, nợ buộc, nợ tiền vay đi học, nợ tiền trợ cấp cho con cái hay người hôn phối cũ, nợ thuế, nợ tiền bồi thường lái xe say rượu gây thương tích cho người khác và một số tiền phạt và tiền nợ chính phủ và nhất là các món nợ mà đương sự quên không khai ra trong đơn xin phá sản. Những món nợ kể trên, cùng với một số các nợ ṭa không cho giải, vẫn có hiệu lực như cũ và phải bắt buộc phải trả đều như thường lệ.

 

Luật mới giúp chính phủ có tư thế cứng rắn hơn trong việc thu hồi “nợ sinh viên” (student loan) tức là tiền vay đi học đại học. Thói thường v́ việc thụ huấn kéo dài nhiều năm và v́ số tiền vay không dùng để mua sắm những hiện vật cụ thể khiến phần đông người vay thường có khuynh hướng hay “quên” mất nghĩa vụ phải thanh toán tiền nợ đi học. Tuy nhiên “nợ sinh viên” là một món nợ khó thoát nhất dẫu cho có khai khánh tận, phần nhiều không bị ảnh hưởng phá sản và vẫn phải tiếp tục trả măi trong nhiều năm dù rằng nhiều người đă ra trường cả chục năm, bởi v́ không có một điều luật nào hạn chế thời gian trả nợ đi học cả.

 

Phần nhiều “nợ sinh viên” do các ngân hàng tư cung cấp nhưng được chính phủ liên bang “bao” nên tương đối chỉ có lăi suất nhẹ. Theo thống kê th́ hai phần ba tổng số sinh viên tại các trường đại học tư bốn năm đều vay tiền đi học với số nợ trung b́nh mỗi sinh viên là 17 ngàn Mỹ Kim vào ngày ra trường. Sinh viên phải bắt đầu trả nợ từ sáu tháng sau ngày tốt nghiệp và thường kéo dài trong 10 năm. Trong ṿng 5 năm vừa qua, Bộ Giáo Dục đă cho đeo đuổi đ̣i “nợ sinh viên” rất gắt gao. Bộ này có quyền hạn truất lương tại nơi làm việc hay chặn tiền thuế trả lại cùng tiền trợ cấp an sinh xă hội mà không cần đến án lệnh của ṭa. Dưới qui chế của luật cũ th́ “nợ sinh viên” do chính phủ và các cơ sở vô vụ lợi cho vay đều được kể là không “giải” được. Luật khánh tận mới nới rộng thêm điều khoản cấm “giải” trên cho cả nợ do những cơ sở tư nhân có vụ lợi cho vay. Do đó hiện nay bất cứ ai mắc “nợ sinh viên” đều phải trả lại trọn vẹn ngoại trừ trường hợp ngoại lệ duy nhất là chứng minh được t́nh trạng “khổ ải quá đáng” (undue hardship) vượt quá tiêu chuẩn thông thường.

 

Đối với các vụ được chấp nhận cho khai theo chương 7, ṭa án khánh tận thường ra phán quyết tương đối sớm sủa trong ṿng từ 4 tới 6 tháng sau ngày ṭa nhận đơn. Đối với các vụ theo chương 13, người nợ trả trọn vẹn hay một phần tiền nợ cho các chủ nợ chiếu theo một lịch tŕnh do ṭa ấn định và giám sát trong một thời gian từ 3 tới 5 năm. Sau hạn định đó cuối cùng người nợ được ṭa cho “giải” sạch nợ để có cơ hội xây dựng lại cơ đồ. Theo luật khánh tận mới, trước khi nhận được án lệnh cho “giải”, người nợ dù theo bất cứ chương nào cũng đều bị cưỡng bách theo học một lớp về “quản trị tài chánh cá nhân” (personal financial management) tại một cơ sở huấn luyện tư nhân do chính phủ chuẩn y.

 

Khai phá sản theo chương 12 được áp dụng đặc biệt cho những người làm nghề nông hay ngư nghiệp. Chương 12 của bộ Luật Khánh Tận Liên Bang Hoa Kỳ gồm một loạt các điều khoản đặt ra với mục đích giúp dân trồng trọt và dân đánh cá có thể sống sót qua những đợt khủng hoảng kinh tế do mọi nguyên nhân bất thường khiến họ có thể giữ lại được nông trại, tàu bè cùng các hoạt động canh tác, ngư nghiệp có tính cách thương mại khác.

 

Chương 12 dành cho gia đ́nh nông dân hay ngư dân đang hoạt động thương mại và sinh sống với lợi tức đều đặn có thể tránh khỏi bị tịch biên trang trại và các nông cụ trồng trọt hay tàu bè hay cơ sở sản xuất liên hệ v́ không trả được nợ. Nông dân hay ngư dân sẽ đảm bảo bằng hoa màu hay hải sản sẽ thu hoạch được trong tương lai để trả dứt nợ, đặc biệt là những nợ lấy trang trại hay tàu đánh cá thế chấp.

 

Chương 12 của bộ Luật Khánh Tận Liên Bang Hoa Kỳ đặc biệt định nghĩa “nông dân gia đ́nh” (family farmer) và “ngư dân gia đ́nh” (family fisherman) cho nên người nợ phải hội điều kiện thích hợp với định nghĩa trên. Dĩ nhiên chỉ có nông dân hay ngư dân nào có thành tâm mới được phép điều chỉnh t́nh trạng nợ nần theo Chương 12. Để cho đơn xin được cứu xét mau lẹ giống như khai theo các chương khác, đương sự phải nộp cho ṭa khánh tận địa phương một bản liệt kê danh sách các chủ nợ, một bản kê khai toàn bộ tài sản (assets) và liên đới nợ nần (liabilities) kèm theo một bản xác nhận t́nh trạng tài chánh (a financial statement). Thông thường người nợ cần có luật sư trợ giúp thiết lập các hồ sơ này. Thủ tục phá sản theo chương 12 tiến hành giống như một vụ khai theo chương 13 gom nợ trả dần, nhưng có kết quả tốt đẹp hơn là “giải” nợ giống như một vụ theo chương 7.

Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài t́m hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quư độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quư độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quư vị.

Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn pḥng ở địa chỉ 16480 Harbor Blvd., Suite 101, Fountain Valley, CA-92708 - Điện thoại: (714) 531-7080 - Fax: (714) 531-7082.