Nhập Hộ Khẩu Thành Phố?
Vi Anh

- Mấy ngày qua là ngày bắt đầu Công an CS cho nhập hộ khẩu thành phố lớn, Hà Nội và Saigon sau tin mừng do báo chí trong nước loan thời gian gần đây. Riêng thành phố Saigon, tin của Đài Á Châu Tư do trụ sở ở Washington DC, cho biết theo báo Lao Đông trong nước ước lượng có khoảng 2 triệu người tạm trú dài hạn sẽ được cho nhập hộ khẩu. Mới nghe qua tin này cảm giác đầu tiên, báo Lao Động cho đây là một tiến bộ, và không ít người cho đây là một mừng dùm cho bà con cô bác lâu nay, trên phương diện thực tế, đã sống ở thành phố này, nhưng trên phương diện pháp lý, là những người giống như "sanh vô gia cư, tử vô địa táng". Nhưng coi vậy chớ không phải vậy. Phân tích kỹ tin này, dựa vào nghị quyết, nghị định, thông tư của Đảng, Nhà Nước CS Hà Nội, việc cho nhập hộ khẩu thành phố này có nhiều thâm ý chánh trị bè phái Bắc Nam trong nội bộ Đảng CS.

Một, đây là việc hợp thức hóa thân nhân gia đình của những cán bộ A và cán bộ gốc Miền Nam tấp kết ra Miền Bắc, có vợ con ngoài Bắc, mọc nhánh mọc rễ, được điều về Nam công tác gọi là đi B. Số thân nhân bà con theo cha mẹ, vợ con này vào Saigon không được Ban Tổ Chức Chánh Quyền Thành Ủy Saigon Gia Định giới thiệu cho nhập hộ khẩu như cán bộ A hay cán bộ hồi kết đi B. Nhưng lớp người này là lớp người có thân nhân trong nhà cầm quyền Saigon, dựa thân, cậy thế nên làm giàu nhờ "móc ngoặc", mua nhà cửa rẻ như bèo, "bán như cho, mua như giựt" từ những người vượt biên, đi đoàn tu gia đình ODP, hay đi tỵ nạn chánh trị HO, chỉ cần ký "giấy tay" là trả tiền.
Số người này làm dân số Saigon tăng vọt lên hàng triệu dù dân kỳ cựu không còn bao nhiêu. Lớp đi vượt biên, lớp đi bảo lãnh, lớp bị đánh tư sản dân tộc, tư sản mại bản, bị đày đi "kinh tế mới". Xét nghị quyết chính phủ số 51/1997, nghị định chính phủ số 108 /2005, và thông tư thi hành của Bộ Công An quyết định của Chánh Phủ, và thông tư thi hành số 11 hiệu lực từ ngày 31 tháng Mười, của Bộ Công An, một số điều kiện được nhập hộ khẩu đợt này sẽ thấy rõ. Chỉ giải quyết cho số người thân nhân, bà con cán bộ đảng viên A hay hồi kết mà thôi. Điều kiện đầu tiên là phải có giấy tạm trú dài hạn, phải tạm trú 5 năm, được Công An cấp giấy tạm trú KT3, là một hình thức " tiền hộ khẩu" rồi.. Điều kiện kế là phải có nơi cư trú, tức là có nhà ở dù chủ quyền bằng giấy tay cũng được. Điều kiện thứ ba phải có công ăn việc làm đàng hoàng, nghĩa là có giấy phép kinh doanh, hợp đồng lao động, giấy chứng lương.

Nói một cách khác, bà con dân thường, phó thường dân Nam bộ, Trung bộ từ Miền Trung vào, Miền Tây lên, do mất đất, mất ruộng. phải "vọt" vào Saigon, bán "hủ tiếu gõ", chạy xích lô "dân biểu" hai ba người một chiếc, buôn "chui" lề đường, bán "lậu" từng gánh từng bưng ngoài chợ - dù có ở thành phố bao lâu đi nữa cũng "khỏi mong vô hộ khẩu." Phóng sự đài RFA có hỏi một một thường dân, phụ nữ lớn tuổi, bà này tỏ ra quá nghi ngờ về việc làm của "mấy ông VC". Bà khẳng định với một thí dụ điễn hình chắc nịch, từ khi Đổi Mới tới giờ những người ở đợ thường gọi là oshins, dù ở Saigon bao lâu đi nữa cũng không nhập hộ khẩu được với cái lịnh mới mà báo Lao Động cho là tin mừng đó.

Hai, CS Hà Nội thực hiện chính sách trộn dân để làm loãng chất "Nam kỳ cục" của Saigon, thủ đô của Miền Nam và căn cứ địa của các đảng bộ CS phía Nam, một thành công tiêu biểu của phe Đối Mới mà nồng cốt là đảng viên gốc Miền Nam đã từng dám thách thức phe Bảo Thủ gồm Liên Khu 4 và 5 và Miền Bắc Xã hội chủ nghĩa, đa số đã và đang nắm những chức vụ theo chốt trong ngành công an và bảo vệ chánh trị và phe thân TC. Ô Võ văn Kiệt một cựu Thủ Tướng hiện là cái gai nhọn trước con ngươi của phe Bảo Thủ, xem Saigon là đất Kinh Châu. Saigon đóng góp 30% ngân sách quốc gia, nuôi bộ máy nhà nước cho cả nước và cho toàn đảng và các đoàn thể ngoại vi của Đảng. Đầu tư ngoại quốc vào Việt Nam, đại đa số nằm ở phía Nam vì có sẵn hạ tầng cơ sở và kỹ năng lao động thời Mỹ và Việt Nam Cộng Hòa để lại. Con gà các đảng bộ phía Nam đưa ra là Ô Nguyển Minh Triết với sự nghiệp chánh trị toàn ở Miền Nam, từ Bình Dương lên Saigon, hiện là Bí Thư Thành Ủy Saigon Gia định.

Thế lực "Nam kỳ" lục tỉnh lãnh thổ thời Gia Long khi xưa, sau Chiến Tranh Việt Nam, đã trải rộng ra từ Bến Hải đến Cà Mau, là một thách thức lớn cho phe thủ cựu Bão Thủ muốn trở lại thời kỳ mới cưỡng chiếm được Miền Nam, bóp mủi Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam gốm mấy người khoa bảng dể tin, mấy người trí thức làm "phân" cho CS Hà Nội, ở Miền Nam. Nhưng sau khi gồm thu cả nước, CS Hà Nội sử dụng Miền Nam như "thuộc địa" khai thác, mà CS Hà Nội đóng vai trò Toàn Quyền của Đông Dương thời thuộc Pháp.

Ba và sau cùng. Báo Lao động của CS cho đây là một tiến bộ đáng mừng và nhờ công lao cho "phản ảnh" của báo chí. Thực sự thời nào, nước nào nhà cầm quyền vì nhu cầu quản trị xã hội cũng cần biết ai ở đâu, nhà mấy người, làm gì. Đời nhà Tần bên Tàu đã có hộ khẩu - chữ hộ khẩu, nhân khẩu là chữ Tàu CS lấy để xài. Thời Việt Nam Cộng hòa cũng có "tờ khai" hay "sổ gia đình" do chánh quyền dân cử hạ tầng cơ sở cấp theo lời khai nhưng không có giá trị sanh tử trong sinh hoạt như thời CS. Người Miền Nam từ Bến Hải đến Cà Mau, kể cả Việt Cộng, mới biết "chế độ hộ khẩu" từ thời CS Hà Nội chiếm được Miền Nam do Công An "quản lý". Việc cắt nhập hộ khẩu là quyền của công an tỉnh quận, và phường khóm, người dân không có quyền quyết định. Rất nhiều bà con thân nhân của mấy người Việt Cộng cũng kêu trời như bộng vì không nhập được hộ khẩu thành phố khi ra theo cha anh ra "tiếp thu" thành phố. Nhưng "chánh quyền các cấp", trên mặt thực tế cũng như pháp ly, coi đó như điều kiện tiên quyết trong mọi sinh hoạt khi có chuyện gì dính líu đến nhà cầm quyền. Dù luật tối thượng của chế độ CSHà nội minh thị ghi quyền tư do đí lại, tự do cư trú, nhưng thực tế ai không hộ khẩu, lớn thì sống vô gia cư, tử vộ địa táng, nhỏ thì không khai sanh được, không đi học đước, không đi làm được -- coi như "tử vong dân chính" vậy.

Nhưng qui luật sống của xã hội nào cũng vậy, cùng thì tắc biến. Sau khi mất đất, mất ruộng, sau khi càng làm ruộng càng lổ vì bị quốc doanh lên giá "vật tư nông nghiệp" và bị cũng quốc doanh ép giá mua nông sản xuất khẩu - đầu vô nhập khẩu đầu ra xuất khẩu" cán lưỡi đều do Đảng Nhà Nước nắm hết -- trong thời kinh tế thị trường theo định hương XHCN, người dân "bung ra" thành để kiếm sống; hộ khẩu đối với ngưới cùng đinh này trở thành vô nghĩa. Mặt khác, nạn tham nhũng làm cho hộ khẩu không "duy ý chí" của Công an. Có tiền là "chạy hộ khẩu được". Có tiền là không bị trành tròn giấy "tạm vắng, tạm trú".

Việc "ở trên" đưa ra biện pháp cho nhập hộ khẩu là một cơ hội bằng vàng đề Công an hốt bạc. Nhưng đối với người không có "cổ cánh", không có Đô la trăm, "vàng cây" "lịnh" cho nhập hộ khẩu thành phố sẽ bị "lạc" giữa vô số cán bộ "quan liêu, cửa quyền" trong ngành công an CS.