30 Tháng 4 – 30 Năm Sau:
Viết Cho Người Tuẫn Quốc
Giao Chỉ
Mỗi năm cứ đến ngày oan trái
Thắp nén hương ḷng tưởng nhớ ai.
(Vô danh)
Trong kỳ hội ngộ 30 năm của Trại Trần Hưng Đạo, Bộ Tổng
Tham Mưu tại Thủ đô Hoa Thịnh đốn, Trung tướng Đồng Văn Khuyên tóc bạc phơ đă đi
đến chào bàn và chắp tay xá từng chiến hữu. Gặp anh em cựu tù cải tạo trên 10
năm nhắc chuyện các tướng lănh tự vẫn, vị Tham mưu trưởng Liên quân 30 năm về
trước chợt nói ra cả gan ruột của ḿnh. Ông nói rằng: Nghĩ lại thấy ḿnh thật
hèn.
Và như vậy là ông đă thực tâm nói hộ cho tất cả anh em.
Các nhà lănh đạo dù đảm lược can trường qua bao năm chinh chiến, nhưng dễ ǵ mà
làm được người hùng tuẫn quốc như tiền nhân Phan Thanh Giản, Nguyễn Tri Phương,
Hoàng Diệu.
Và cũng tại Thủ đô Hoa Kỳ, tướng Ngô Quang Trưởng suốt bao năm không lên tiếng,
nhưng trong chỗ riêng tư cũng đă nói rằng được nếu được làm lại th́ năm 75 ông
sẽ không thi hành lệnh rút quân ở Huế.
Các niên trưởng của tôi một thời tuổi trẻ như ông Khiêm, ông Thiệu, ông Viên.
Lúc đó c̣n là Trung úy Cao Văn Viên, Trung úy Nguyễn Văn Thiệu và đại úy Trần
Thiện Khiêm gặp nhau ở Secteur Hưng Yên vào đầu thập niên 50. Quư vị không biết
rằng sau này sẽ làm tổng thống, thủ tướng và tổng tham mưu trưởng. Nếu bây giờ
được sống lại tuổi hoa niên, ta sẽ làm lại từ đầu với bao nhiêu điều tốt đẹp hơn,
cho bản thân, cho gia đ́nh và cho đất nước. Kể cả các hành động anh hùng lẫm
liệt.
Và biết bao nhiêu tướng lănh tư lệnh của Quân Lực Việt Nam Cộng Ḥa ngày nay c̣n
sống đều có chung một kỷ niệm đau thương.
Chiêm nghiệm lại, việc rút quân đau thương hoảng loạn tại Quân khu I và Quân khu
II đă trở thành một thảm kịch ghê gớm như một bệnh dịch, như ngọn sóng thần, như
cơn hồng thủy vượt qua mọi sức đề kháng của con người. Vào cái thời điểm đó,
trong một sáng một chiều, chúng ta không phải là những chiến sĩ anh hùng mà đă
trở thành những con người khác.
Không cần địch tấn công, các đơn vị cứ tan ra như một dung dịch hóa học được thử
nghiệm.
V́ vậy các tư lệnh chiến trường của miền Cao nguyên, Hỏa tuyến, Duyên hải khi về
được miền Nam th́ đa số đều t́m đường di tản. Tư lệnh và Tư lệnh phó Quân đoàn.
Các Tư lệnh Tổng trừ bị và các Sư đoàn. Tất cả hoàn toàn mất hết sức đề kháng kể
cả Lục quân, Không quân, và Hải quân. Tất cả đều tin rằng Mỹ bỏ Việt Nam và mọi
thứ coi như cáo chung. Không thể tiếp tục cuộc chiến.
Riêng mặt trận miền Tây vẫn yên tĩnh và khi cộng sản đi ṿng qua pḥng tuyến Sư
đoàn 5 tại Lai Khê để tiến về Sài G̣n th́ coi như một phần của miền đông vẫn
b́nh yên.
Và chính ở các vùng đất hoàn toàn chưa nổi sóng đó đă sản xuất ra các vị lănh
đạo sẵn sàng vị quốc vong thân.
Trong suốt 55 ngày cuối cùng của miền Nam năm 75 đă có biết bao nhiêu chiến sĩ
Việt Nam Cộng Ḥa hy sinh và gồm cả quân nhân các cấp đă tự sát.
Một số đă tự vẫn tại mặt trận hoặc tại nhà. Có các trường hợp tự tử chết cả gia
đ́nh. Chúng tôi ghi nhận rằng có nhiều anh em binh sĩ đă tự tử tập thể bằng lựu
đạn tại chiến trường. Sau đây là một số trường hợp điển h́nh thường được nhắc
nhở trong các năm qua.
Thiếu tướng Phạm Văn Phú: Sau cuộc rút quân tại Cao Nguyễn hỗn loạn trở thành
thảm họa, tướng Phú, Tư Lệnh Quân Khu II đă uống thuốc độc tự tử tại Sài G̣n. đó
là vào ngày 29 tháng 4-1975. Thân nhân đưa vào nhà thương Grall để cấp cứu nhưng
không kịp. Ông đă qua đời tại đây.
Trung sĩ I Quân Cảnh Trần Minh: Thuộc đại đội I Quân Cảnh đảm trách khu vực cổng
chính Bộ Tổng Tham Mưu. Lúc 10 giờ sáng 30 tháng 4-1975, sau khi nghe Tổng thống
Dương Văn Minh kêu gọi đầu hàng, Trung sĩ Trần Minh đă dùng súng lục tự tử dưới
chân cột cờ Bộ Tổng Tham Mưu.
Trung Tá Long, Cảnh Sát Quốc Gia: Sau khi nghe tin đầu hàng sáng 30 tháng
4-1975, Trung Tá Long, Cảnh Sát Quốc Gia đă đến đứng chào tượng Thủy Quân Lục
Chiến trước ṭa nhà Quốc Hội ở Sài G̣n rồi rút súng tự sát. Báo chí ngoại quốc
đă đăng h́nh của ông nằm ngay trước pho tượng. H́nh chụp vào khoảng 12 giờ trưa
30 tháng 4-1975.
Chuẩn tướng Lê Nguyên Vỹ: Khoảng 1 giờ trưa 30 tháng 4-1975, khi nghe lệnh đầu
hàng, ông đă họp các sĩ quan tại Bộ Tư Lệnh Sư đoàn 5 Bộ Binh tại Lai Khê. Sau
khi dùng cơm với anh em, ông lui vào pḥng riêng dùng súng lục tự vẫn. Vợ và 4
con nhỏ của ông di tản qua Hoa Kỳ ngày 28 tháng 4-1975 đến hai tháng sau mới
biết tin.
Chuẩn tướng Trần Văn Hai: Chiều 30 tháng 4-1975 vị Tư Lệnh Sư đoàn 7 Bộ Binh đă
uống thuốc độc tự tử tại căn cứ Đồng Tâm – Mỹ Tho. Bà mẹ của tướng Hai đă đem
xác con về chôn cất tại Nghĩa Trang G̣ Vấp. Căn cứ Đồng Tâm là nơi đặt bản doanh
của Sư đoàn 7 Bộ Binh.
Thiếu tướng Lê Văn Hưng: Tư Lệnh Phó Quân đoàn 4 đă dùng súng tự sát tại Cần Thơ
tối ngày 30 tháng 4-1975. Lúc đó vợ và các con cũng có mặt cùng với các sĩ quan
cận vệ thân tín. Tướng Hưng là vị tư lệnh nổi tiếng đă tử thủ tại trận An Lộc
tỉnh B́nh Long năm 1972.
Thiếu tướng Nguyễn Khoa Nam: Tư Lệnh Quân đoàn 4 đă dùng súng lục tự sát vào lúc
7 giờ sáng ngày 1 tháng 5-1975. Ông là người đă sống một ngày dài nhất từ lúc
Tổng thống Dương Văn Minh đọc lệnh đầu hàng sáng 30 tháng 4-1975 cho đến sáng 1
tháng 5-1975.
Ngay sau khi có lệnh đầu hàng ông đă gặp các đại diện phía cộng sản hai lần khi
họ vào Dinh Tư Lệnh tại Cần Thơ tiếp xúc nhưng cả hai lần đại diện phía cộng sản
đều ra đi. Cũng trong chiều 30 tháng 4, tướng Nguyễn Khoa Nam đă đi thăm Quân Y
Viện Phan Thanh Giản lần cuối cùng. Ông cử Đại Tá Thiên vào chức vụ Tỉnh Trưởng
Cần Thơ thay cho người đă ra đi. Ông ra lệnh không được phá cầu Long An và chấm
dứt giao tranh để bảo toàn tính mạng các binh sĩ và dân chúng.
Trước khi quay vào pḥng tự vẫn, sĩ quan tùy viên kể lại tướng Nam đă thắp nhang
trên bàn thờ Phật, thỉnh chuông rồi đứng lên lan can ṭa lầu nh́n xuống thành
phố Cần Thơ lúc đó vắng lặng. Lúc đó vào sáng sớm ngày 1 tháng 5-1975.
Vùng 4 chiến thuật gồm toàn thể miền Tây Nam Phần với 3 sư đoàn, Sư đoàn 21 (Bạc
Liêu), Sư đoàn 9 (Sa đéc) và Sư đoàn 7 (Mỹ Tho) cùng với 16 tiểu khu. Cho đến
ngày 30 tháng 4-1975 miền Tây vẫn c̣n gần như nguyên vẹn. Vị Tư Lệnh Quân đoàn
vẫn liên lạc hàng ngày với các đơn vị gồm cả Hải Lục Không Quân thuộc Vùng 4.
Toàn thể quân số chính quy và địa phương trên 200 ngàn quân đă tan hàng trong
trật tự. Một số lớn hiện đă có mặt tại hải ngoại.
Nếu tướng Nguyễn Khoa Nam tiếp tục chiến đấu có thể sẽ nhiều trận đẫm máu kéo
dài thêm từ 3 đến 6 tháng. Cộng sản với quân số 20 sư đoàn cùng với kho vũ khí
của miền Nam để lại sẽ trở thành một lực lượng quân sự mănh liệt nhất đông Nam Á.
Toàn thể miền Tây sẽ trở thành cuộc chiến đau thương nhất trước khi chiến tranh
Việt Nam kết thúc. Dứt khoát là Hoa Kỳ và thế giới tiếp tục quay mặt đi. Bao
nhiêu người kể cả quân và dân hai phía sẽ chết thêm cho cuộc chiến bi thảm này.
Với ba tiếng chuông thỉnh Phật. Vị tư lệnh vùng 4 đă theo gương tiền nhân Phan
Thanh Giản dọn ḿnh tự vẫn để chết thay cho hàng vạn sinh linh của sông Tiền
sông Hậu vào giờ phút cuối cùng của cuộc chiến.
Trong buổi sáng cuối cùng 1 tháng 5-1975, tướng Nguyễn Khoa Nam đă đứng trên lan
can của Dinh Tư Lệnh cùng với hai sĩ quan tùy viên cấp úy. Con đường Phan Thanh
Giản trước mắt trong buổi b́nh minh vắng lặng của thị xă Cần Thơ. Vị Tư lệnh
vùng 4 trở thành cấp chỉ huy cuối cùng của Quân đội Việt Nam Cộng Ḥa đă đứng
khóc. Nước mắt chan ḥa làm hai sĩ quan tùy viên trung thành với ông thầy cũng
khóc theo. Cái khung cảnh bi tráng tại Dinh Tư Lệnh vắng vẻ vào ngày đầu tháng
5-1975 của ba thầy tṛ Tư lệnh mới xúc động dường nào. Sau đó ông quay vào pḥng
tự sát bằng súng lục.
Hành động vừa can trường vừa nhân đạo của tướng Nguyễn Khoa Nam đă nêu cao gương
trách nhiệm uy dũng đồng thời cũng đă cứu cho sinh mạng của dân chúng và binh sĩ
tại miền Tây không bị chết đau thương hỗn loạn như đă diễn ra tại Quân Khu I và
Quân Khu II.
Ngày 30 tháng 4-2005 ba mươi năm sau, trên bàn viết của tôi có một cái gạt tàn
thuốc là bằng đồng vốn là đầu đạn đại bác được g̣ lại. đây là quà tặng của Pháo
binh Quân đoàn 4 tặng cho vị Tư lệnh. Khi ông chết, đại úy Lê Quang Nghĩa thu
dọn di vật đem về Sài G̣n. Ba mươi năm sau nhờ người đem tặng cho Viện Bảo Tàng
tại San Jose.
Đặt tay lên cái gạt tàn thuốc giá lạnh 30 năm không c̣n hơi ấm. Nghe như có
tiếng chuông thỉnh Phật năm xưa. Cuộc chiến đă tàn từ lâu rồi mà sao ḷng người
vẫn c̣n lạnh giá.
*
Như đă ghi lại ở phần trên, khi chiến tranh chấm dứt, tại khắp nơi có nhiều anh
hùng Việt Nam Cộng Ḥa đă tự quyết định đời ḿnh không chịu sa vào tay giặc. Tuy
nhiên chúng tôi không thể ghi lại được đầy đủ.
Nhân ngày 30 tháng 4-2004 – 30 năm sau, xin thắp một nén hương ḷng gửi về cho
tất cả các anh hùng liệt sĩ.
Chúng ta c̣n sống đến ngày nay, hăy sống sao cho xứng đáng với những đồng đội đă
chết v́ 30 tháng 4.
Giao Chỉ – San Jose 2005