Tư hữu và bất công

Ngô Nhân Dụng

Quốc Hội Trung Cộng ở Bắc Kinh lâu lâu họp vài tuần để thông qua những quyết định của đảng Cộng Sản Trung Quốc, biến chúng thành ra luật, không khác gì ở Hà Nội. Nhưng trong kỳ họp đang diễn ra từ tuần qua, họ đang bàn về một đạo luật khá quan trọng, là luật bảo vệ quyền tư hữu. Ai sẽ được hưởng lợi nhờ đạo luật này?

Chúng ta biết rằng chủ nghĩa Cộng Sản không công nhận quyền sở hữu tư. Nhưng từ khi họ đổi mới kinh tế thì chính các cán bộ cao cấp nhất đã có cơ hội làm giàu, Trung Quốc bắt đầu có một giai cấp tư bản đỏ từ vài chục năm nay. Ðã đến lúc chính giai cấp đó thấy phải bảo vệ quyền sở hữu của họ, cho con cháu họ hưởng. Ngoài những cán bộ lợi dụng quyền hành để làm giàu, còn có một lớp người tư bản tư nhân thật sự, khéo làm ăn trong khuôn khổ chính sách đổi mới, chịu chia phần với các cán bộ từ trung ương đến địa phương, cũng trở nên giàu có. Hai lớp người này đang đoàn kết với nhau vì cùng chung một nhu cầu: Bảo vệ tài sản riêng cho mình và con cháu mình, không lo có ông lãnh tụ nào sau này trở mặt cướp hết, giống như đảng Cộng Sản ở Trung Quốc và Việt Nam đã cướp của người ta trong 50 năm qua. Ðó là lý do chính khiến đảng Cộng Sản phải từ từ thay đổi luật lệ. Bên Trung Quốc họ làm ăn rất có bài bản.

Năm năm trước đây, khi ông Giang Trạch Dân còn nắm đầu đảng, họ đã thay đổi cương lĩnh để cho những nhà tư bản được gia nhập và cho các đảng viên kinh doanh riêng. Ðó là bước thứ nhất đoàn kết các nhà tư bản đỏ. Ðảng Cộng Sản Việt Nam năm ngoái cũng bắt chước. Cho nên, việc thay đổi luật lệ ở Trung Quốc bây giờ cho chúng ta đoán được trong 5 năm nữa đảng Cộng Sản Việt Nam sẽ làm theo như thế nào. Khi nào các cán bộ cao cấp thấy tài sản đã lớn mà tẩu tán ra nước ngoài không xuể, mà che giấu mãi cũng không được, thì họ sẽ bắt đầu lo bảo vệ quyền tư hữu.

Ba năm trước, đảng Cộng Sản bên Tàu đã thay đổi hiến pháp, ghi rõ có hai loại quyền sở hữu, công và tư. Ðó là bước thứ nhì. Năm 2005, đảng Cộng Sản Trung Quốc đã soạn xong dự thảo đạo luật mà họ đang bàn hôm nay. Nhưng khi đưa cho các cấp đọc và bàn, phe bảo thủ trong đảng đã kêu Trời lên (đúng ra, vì cộng sản vô thần không tin có Trời phải viết là họ kêu Marx!) Vì công nhận quyền tư hữu, rồi bảo vệ quyền tư hữu, thì rõ ràng là chửi cả ông Karl Marx lẫn ông Lenin! Hồ Cẩm Ðào và Ôn Gia Bảo lúc đó mới lên nhậm chức cũng run, không dám làm mạnh, sợ bị phe bảo thủ lật đổ. Tất nhiên phe nào lên thì cũng đến lúc sẽ lo bảo vệ quyền tư hữu, nhưng họ vẫn run bị lật. Dự thảo luật trên phải viết đi viết lại, thêm những câu văn hoa mỹ để chứng tỏ họ vẫn trung thành với chủ nghĩa Cộng Sản. Ðáng lẽ họ thông qua dự luật này vào cuối năm ngoái, nhưng vì sức chống đối còn mạnh nên lại khoan. Trong thời gian đó, ông Hồ Cẩm Ðào đã củng cố được thế lực, như khi ông cách chức và truy tố bí thư thị ủy Thượng Hải làm cho các tay lãnh tụ khác phải sợ, vì tay nào cũng mắc những tội tham nhũng, lạm quyền như nhau cả. Từ cuối năm 2006, Cộng Sản Trung Quốc đã soạn bản văn mới sẵn sàng để đem ra làm thành luật, nhưng không cho ai được đọc, khỏi nghe bàn nữa. Và bây giờ thì thế nào quốc hội bù nhìn ở Bắc Kinh cũng sẽ bỏ phiếu chấp nhận.

Một điều cho thấy chế độ cộng sản ở Bắc Kinh có phần tiến bộ hơn mấy đồng chí của họ ở Hà Nội, là trước khi khai mạc quốc hội, nhiều người thuộc phe chống đối vẫn được phép lên tiếng, trên báo chí và trên các mạng lưới. Một nhân vật nổi bật là Giáo Sư Cung Hiền Ðiền (Gong Xiantian, có nơi viết họ Củng, giống họ của cô Củng Lợi). Ông giáo sư luật học thuộc Ðại Học Bắc Kinh này viết thẳng rằng công nhận quyền tư hữu là đi ngược lại chủ nghĩa Mác Lênin. Một cách cụ thể, ông tố cáo dự luật này là một thủ đoạn của các tay tham nhũng, đã ăn cướp của công, nay dùng luật lệ để bảo vệ các tài sản họ đã chiếm đoạt một cách bất chính.

Lý luận này được nhiều người dân Trung Quốc tin. Vì sau 28 năm đổi mới kinh tế, chế độ cộng sản đã đẻ ra một tầng lớp quý tộc, hào phú trong đám cán bộ, trong khi đại đa số người dân vẫn nghèo khó. Một bản tin viết trên mạng lưới ở Trung Hoa gần đây đã mô tả khung cảnh đất nước họ là “Những thành thị Âu Châu nằm giữa một miền đồng quê Phi Châu” (Âu Châu thành thị dữ Phi Châu nông thôn). Ðể mô tả cụ thể tình cảnh này, Hội Khoa Học Xã Hội của thành phố Bắc Kinh đã công bố những con số cho thấy cảnh chênh lệch giàu nghèo ngày càng tăng. Tờ Nông Dân Nhật Báo đã đăng những nhận xét của Ngân Hàng Phát Triển Á Châu về cảnh giàu có ở Bắc Kinh so với cảnh nghèo khó của nông dân trong tình Hà Bắc, tỉnh nằm chung quanh thủ đô và thành phố cảng Thiên Tân. Trong 32 quận của tỉnh Hà Bắc, với 2.7 triệu dân sống trong 3,800 làng, nhiều người sống dưới “mức nghèo khó.” Theo thống kê của nhà nước, mức nghèo khó được ấn định là lợi tức 825 nguyên một năm (tương đương 102 đô la Mỹ). Nhưng trong thành phố Bắc Kinh, lợi tức bình quân là 17,653 nguyên, gấp hơn 20 lần. Mà đó chỉ là số trung bình thôi, không kể những người giàu có kiếm lợi tức tính bằng triệu đô la! Mà nông dân phải hy sinh cho dân thành phố hưởng. Muốn bảo vệ nước cung cấp cho Bắc Kinh và Thiên Tân được trong sạch, nhà nước đã ra lệnh đóng cửa nhiều nhà máy trong tỉnh Hà Bắc và cấm nông dân trồng nhiều thứ hoa màu, khiến cho nhiều người thất nghiệp và lợi tức thấp hơn. Những ý kiến phản đối chính quyền được lên tiếng công khai, cho thấy chế độ ở Trung Quốc còn rộng rãi hơn chế độ Hà Nội.

Dù kiểm soát hết 3,000 đại biểu quốc hội, nhưng đảng Cộng Sản vẫn lo có dân chúng biểu tình phản đối. Họ đã huy động 500,000 cảnh sát, công an, mật vụ để ngăn cản, khám xét và bắt giữ những người dân lảng vảng tụ họp ở những nơi công cộng trong thành phố Bắc Kinh. Trong khi quốc hội họp, những người được biết là hay lên tiếng phản đối bằng kiến nghị đều bị quản thúc hoặc bị cấm không được đến gần trụ sở quốc hội! Báo chí do đảng Cộng Sản kiểm soát được lệnh cấm trong hai tuần này không được nhắc tới 20 đề tài, trong đó có vấn đề chênh lệch giàu nghèo.

Nhưng cuối cùng thì thế nào dự luật cũng được quốc hội thông qua. Vì chính những cán bộ đóng vai đại biểu quốc hội cũng thấy cần phải bảo vệ tài sản của họ, không lo có một cuộc cách mạng mới truất hữu tài sản và đấu tố các người có của, như đảng Cộng Sản đã từng làm!

Hãy lấy thí dụ một đại biểu quốc hội Trung Quốc, ông Mã Uất Hoa (Ma Weihua). Ông từng làm nhân viên Ngân Hàng Trung Ương, gọi là Ngân Hàng Nhân Dân Trung Quốc. Năm 2000, ông được bổ nhiệm là chủ tịch Ðầu Thương Ngân Hàng (China Merchants Bank), ngân hàng thương mại lớn thứ sáu, trụ sở ở Thẩm Quyến. Vào làm chủ tịch, ông được lãnh lương 2.68 triệu nguyên, tức 340,000 Mỹ kim một năm. Ngân hàng phát đạt, năm ngoái, lương ông Mã Uất Hoa lên tới một triệu Mỹ kim! Theo cách sắp xếp các ghế trong quốc hội, ông Mã cũng được bầu làm đại biểu và ông đang đi họp quốc hội để thông qua dự luật bảo vệ quyền tư hữu! Chúng ta có thể đoán ông sẽ hồ hởi, phấn khởi bỏ phiếu thuận! Ðồng thời, ông Mã cũng là một tiếng nói rất năng nổ trong việc đòi hạn chế các ngân hàng thương mại nước khác vào kinh doanh ở Trung Quốc. Vì tất nhiên ông không muốn phải cạnh tranh trực tiếp với ngân hàng nước ngoài. Ðể cho chính ông và các quan chức ngân hàng khác tự do lột tiền của người dân. Nếu có các ngân hàng nước khác, họ cung cấp các dịch vụ tốt hơn cho thân chủ, thì các ngân hàng bản xứ sẽ thiệt hại, làm sao tăng lợi nhuận để tăng lương cho các quan được!

Bản chất dự luật bảo vệ quyền tư hữu là bảo vệ các quan chức và các nhà kinh doanh liên đới với đảng Cộng Sản. Nhưng đạo luật này cũng là một sự tiến bộ, vì trên nguyên tắc chỉ khi nào quyền sở hữu tư được công nhận và được bảo vệ thì việc kinh doanh của tư nhân mới có cơ hội phát triển, mà lãnh vực tư vẫn là đầu máy của kinh tế cả nước. Ðó là nguyên tắc mà thôi, còn trong thực tế lại khác. Trong thực tế, những người được hưởng lợi đầu tiên là dân giàu có ở thành phố. Ở Thượng Hải hiện nay 80% các ngôi nhà là của tư hữu. Từ gần 20 năm nay, đảng Cộng Sản Trung Quốc đã phải cho dân đứng tên làm chủ ngôi nhà hay căn hộ hoặc phòng mà họ sống. Ðảng Cộng Sản Việt Nam cũng bắt chước y như vậy từ khi đổi mới. Trong mấy năm qua giá nhà đã tăng nhiều thành phố Trung Quốc, không khác gì giá nhà ở Hà Nội, Ðà Nẵng hay Sài Gòn. Giới giàu có và trung lưu thành thị ở Trung Quốc sẽ được lợi khi quyền tư hữu được bảo vệ. Vì trên nguyên tắc họ chỉ được quyền sử dụng đất như ở Việt Nam, nhưng với thời hạn từ 50 đến 70 năm, dự luật mới minh định họ có quyền tái ký hợp đồng sử dụng, đó là một thứ bảo đảm. Nhưng ở nông thôn thì khác. Tài sản lớn nhất của nông dân không phải là cái nhà mà là ruộng. Dự luật mới vẫn không bãi bỏ quyền sở hữu của nhà nước trên đất đai, nông dân chỉ được phép sử dụng ruộng trong thời hạn từ 30 đến 50 năm. Nhưng không có gì bảo đảm là các quan chức chính quyền ở địa phương sẽ thi hành luật mới, họ vẫn có thể “sung công” những thửa ruộng của người dân, lấy lý do dùng cho việc công ích. Họ sẽ biến ruộng đất thành khu gia cư hoặc khu công nghiệp, chia lô, rồi bán lại cho các nhà thầu xây cất, lấy tiền bỏ túi. Ở Trung Quốc thế nào thì ở Việt Nam cũng như vậy, hỏi đồng bào ở Thọ Ðà thì biết. Theo thống kê của chính phủ Bắc Kinh trong năm qua có 40,000 nông dân bị sung công đất ruộng, mà các quan chức địa phương làm theo thỏa hiệp với các công ty xây dựng.

Một bất công khác trong dự luật mới là các nông dân không được bán mà cũng không được dùng đất ruộng cầm thế để vay nợ. Người nông dân các nước tự do có thể cầm thế ruộng để vay tiền phát triển, cải tiến nghề nghiệp, những người bỏ nghề nông có thể bán ruộng để làm nghề khác. Người mua thêm ruộng có thể vay tiền để khai thác tốt hơn. Chế độ ruộng đất của cộng sản sẽ kìm hãm sự phát triển kinh tế ở nông thôn. Trong khi đó, các chủ nhà ở thành phố có thể cầm thế nhà để vay nợ, họ sẽ trở thành một thị trường tốt cho các ngân hàng chuyên cho vay lấy lãi. Trong đó chắc chắn có Ðầu Thương Ngân Hàng!

Ðể ngăn chặn những người chống đối luật bảo vệ quyền tư hữu, đảng Cộng Sản Trung Quốc đã phải viết rất nhiều câu trong dự luật ca ngợi quyền sở hữu công cộng, đẫm mùi chủ nghĩa Mác Lenin. Nhưng trong thực tế họ cần phải bảo vệ tài sản giới tư bản đỏ. Cho nên, ông Vương Triệu Quốc, phó chủ tịch quốc hội khi giới thiệu dự luật đã đưa ra khẩu hiệu “hai quyết tâm.” Nghĩa là “Quyết tâm củng cố và phát triển lãnh vực kinh tế thuộc quyền sở hữu công; đồng thời quyết tâm khuyến khích, hỗ trợ và hướng dẫn sự phát triển của lãnh vực kinh tế với quyền sở hữu ‘không công cộng’.” Ông không dùng chữ “tư hữu,” nhưng cũng không dùng chữ “bất công,” nhưng ai cũng hiểu là đạo luật mới có đủ cả hai yếu tố đó. Làm sao một quốc gia có thể quyết tâm cả hai thứ một lúc như vậy? Chỉ có miệng lưỡi cộng sản mới tìm ra những công thức và khẩu hiệu như thế. Năm nay Bắc Kinh đã làm, mấy năm nữa thế nào Hà Nội cũng làm theo. Ðồng bào ta cứ chờ coi, khi các quan no nê rồi thì họ phải lo bảo vệ cái túi tiền của họ!