Khó khăn ngoại giao vẫn chồng chất cho Hoa Kỳ tại Trung Đông

Apr 18, 2007

Cali Today News - Giữa lúc nhiều người để ý đến vụ Ba Tư (Iran) bắt giữ 15 binh sĩ người Anh tại vùng ven biển giữa hai nước Iran và Iraq, thì tình hình tại Iraq ít được nói đến, tuy rằng không lấy gì làm thuận lợi hay tốt đẹp hơn, trái với lời tuyên bố đầy lạc quan (có chủ ý) của ông John McCain mới đây. Gọi là có chủ ý vì trong số các ứng viên sửa soạn cho cuộc chạy đua vào Toà Bạch Ốc vào năm tới, ông McCain là người duy nhất còn cương quyết ủng hộ giải pháp quân sự, đổ thêm quân để dứt điểm quân phiến loạn, đem lại an ninh và bình định lãnh thổ. Trong khi tất cả những ứng viên khác, cả Cộng Hoà lẫn Dân Chủ, đều nắm rõ quyết định của đa số dân chúng Mỹ không còn tin tưởng vào một kết quả sáng sủa tại đây. Và với tinh thần thực dụng, người dân Mỹ đã quyết định lựa chọn giải pháp rút lui, cho dù là họ cũng như hầu hết các chuyên viên cũng như các chính trị gia thực sự không thể nào biết được giải pháp rút lui nào là tốt đẹp và êm thắm nhất, vì tất cả vẫn còn lo sợ trước một viễn ảnh bất an nổi lên liền sau ngày rút quân Mỹ khỏi chiến trường Iraq. Nếu như tình hình tại Iraq càng ngày càng tồi tệ hơn, thì ông McCain sẽ là ứng viên càng ngày càng mất điểm nhất, và điều đó đã bắt đầu hiện thực, dựa theo các cuộc thăm dò dân ý cho thấy là ông không còn giữ ngôi vị số một trong số các ứng viên bên đảng Cộng Hoà.

Ông McCain chê trách báo chí Mỹ không tường thuật đầy đủ, chỉ chú trọng đến các tin tức về chiến sự đầy chuyện chết chóc và bom đạn, và ít chịu đề cập đến những địa hạt khả quan hơn với những thay đổi và cải thiện đang xảy ra trong nước Iraq. Ông khoe về thành tích là phái đoàn do ông cầm đầu khi đến viếng Iraq đã đi thẳng từ phi trường về trung tâm thủ đô Baghdad bằng xe hơi chứ không cần phải bằng trực thăng cho an toàn hơn. « Đoạn đường máu lửa » này được coi như là khúc nguy hiểm nhất với biết bao vụ nổ bom nội hoá do quân phiến loạn gài đặt mà Bộ Quốc Phòng Mỹ đã tốn biết bao công sức và tiền bạc để giải quyết nhưng vẫn chưa có thể gọi là hoàn toàn an ninh để tự do di chuyển. Ông McCain cố ý lờ đi nhiều chi tiết nhưng các nhà báo đều có ghi lại là phái đoàn của ông được hộ tống chặt chẽ trên đoạn đường này, và khi vào được khu an toàn « Green Zone » trong trung tâm thủ đô, tức là một khu bao quanh Toà đại sứ Mỹ và các phủ bộ của chính quyền trung ương Iraq, ít có thành viên nào chịu đi thăm viếng ra ngoài khỏi phạm vi của khu an toàn này. Ông McCain và dân biểu Mike Pence còn khoe khoang là tình hình rất an ninh khi đến viếng thăm một khu chợ trong thành phố. Nhưng sau đó khi được báo giới tìm hiểu kỹ hơn, người dân Iraq ở địa phương đã mỉa mai rằng nếu như tình hình mà an ninh thì tại sao các ông nghị sĩ và dân biểu này khi đi thăm viếng chợ lại phải mặc áo giáp Kevlar hộ thân, với hơn một đại đội lính Mỹ hộ tống chặt chẽ, chưa kể đến các trực thăng võ trang bay vần vũ trên đầu để làm một hàng rào an ninh. Sau đó ông McCain đã phải vội vàng tự thú xin lỗi về việc « không nói đúng sự thật » trong chương trình truyền hình « 60 Minutes ».

Một chi tiết nhỏ cũng đủ nói lên tình trạng an ninh tại thủ đô Baghdad nói riêng, và tại Iraq nói chung như thế nào. Đó là trong chuyến viếng thăm mới nhất của tân tổng thư ký Liên Hiệp Quốc là ông Ban Ki Moon, trong một cuộc họp báo chung với Thủ tướng Nouri Maliki của Iraq, đạn pháo kích của hoả tiễn Katuysha (122 ly) đã nổ và rớt xuống cách chỗ họp báo khoảng 50 thước. Các hình ảnh phóng sự đều cho thấy rõ là tuy ông thủ tướng Iraq không lấy gì làm ngạc nhiên hay lo sợ (vì nhiều nhân viên cao cấp trong chính quyền đã từng bị ám sát hay khủng bố trong thời gian qua), nhưng rõ ràng là ông Ban Ki Moon tỏ ra lo lắng, hụp đầu xuống như muốn tránh né hay tìm cách chạy trốn, nhưng bị kẹt vì có ống kính truyền hình đang thu vào. Đó là chuyện xảy ra ở ngày giữa lòng của khu an toàn « Green Zone » ở thủ đô, bên cạnh thủ tướng, tức là biểu tượng của quyền uy và an ninh cao nhất trong nước.

Tuy nhiên, ngoài những khó khăn vì tình hình an ninh tại đây, bề ngoài có vẻ tạm lắng đọng vì đa số dân quân phe Shiite đều đã rút lui khỏi thủ đô Baghdad để tránh khỏi bị đụng độ với hoả lực hùng hậu hơn của quân đội Mỹ, tình hình chính trị và ngoại giao tại Iraq cũng không lấy gì làm sáng sủa hay có thể hứa hẹn những bước khai phá lạc quan hơn cho một giải pháp chính trị êm đẹp. Cho dù người ta nói nhiều đến những sự thay đổi khá quan trọng của Hoa Kỳ trong quyết định tham dự vào các cuộc hội đàm do Iraq chủ toạ với các quốc gia lân cận như Iran, Syria v.v. . . để giải quyết hồ sơ an ninh Iraq. Thật vậy, trước đó, TT Bush vẫn thường lớn tiếng xác nhận rằng Iran và Syria là những quốc gia không có hảo ý, chỉ chủ trương lợi dụng tình thế để khuấy động cho rối loạn và bất an hơn, và do đó ông không chủ trương Hoa Kỳ cần phải tìm cách nói chuyện với chính phủ hai quốc gia này, theo như lời chủ trương và cố vấn của Uỷ ban Nghiên cứu Iraq (Iraq Study Group) do hai ông Jim Baker và Lee Hamilton đồng chủ toạ.

Cuộc họp sơ khởi ở cấp đại sứ đã diễn ra nhưng không đem lại một sự hứa hẹn nào khác, nhưng cũng không lâm vào bế tắc. Một cuộc họp kế tiếp, ở cấp độ cao hơn, với sự tham dự của nhiều quốc gia Ả Rập và Âu Châu khác, được dự định tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng này. Tuy nhiên, lần này khó khăn đến không phải từ các quốc gia bất hảo Syria và Iran như TT Bush tiên đoán, mà trớ trêu thay, lại từ ngay phía Thủ tướng Maliki, một đồng minh nhận được sự trợ giúp mạnh mẽ nhất từ phía Hoa Kỳ, cũng như là điểm tựa cho hy vọng cuối cùng của chính phủ Bush mong tìm ra một lối thoát ít tốn kém nhất cho Hoa Kỳ.

Nhà báo Jim Hoagland, một chuyên gia kỳ cựu có nhiều quen biết lớn trong lãnh vực ngoại giao, trong một bài viết đăng trên tờ Washington Post vào ngày 1 tháng Tư, đã kể ra nhiều chi tiết rất lý thú. Theo ông cho biết thì một chính trị gia Iraq đã kể lại rằng tình hình chính trị tại Hoa Thịnh Đốn đã khiến cho người Iraq tin rằng Hoa Kỳ đang trên đà rút lui, cho dù có những lời tuyên bố cứng rắn của TT Bush là sẽ ở lại đến khi nào đạt được thành công. Vì lẽ đó, chính phủ Iraq hiện nay đang sửa soạn cho một tình thế mới sau khi Hoa Kỳ rút quân, chứ không phải chỉ tìm cách đình trệ để níu kéo quân đội Mỹ tiếp tục ở lại để bảo vệ về an ninh cho họ, như nhiều người ở Mỹ thường chỉ trích và lầm tưởng.

Thủ tướng Maliki và Ngoại trưởng Iraq là ông Hoshyar Zebari đã từng kêu gọi trong những tháng qua rằng các quốc gia lân cận của Iraq như Saudi Arabia, Jordan, Ai Cập nên gửi các phái đoàn cao cấp đến thủ đô Baghdad nếu thực sự muốn có một cuộc họp để thảo luận chương trình giúp bình định và tái thiết Iraq. Thế nhưng vì sợ những hậu ý chính trị cũng như vì lý do an ninh, các quốc gia này cũng như những nước khác như Pháp, Đức, Nga, và các quốc gia thành viên trong Hội Đồng Bảo An của Liên Hiệp Quốc, và các cường quốc kỹ nghệ khác trong Nhóm G8, đều tìm cách thoái thác hay chần chờ trong quyết định đến tham dự cuộc họp tại Iraq, và cuối cùng muốn lựa chọn địa điểm Thổ Nhĩ Kỳ theo lời đề nghị của Ngoại trưởng Condoleezza Rice.

Lý do chính mà ông Maliki đã không hăng hái trong quyết định gửi ngoại trưởng Zebari sang phó hội tại Thổ Nhĩ Kỳ là vì hầu hết các chính trị gia trong chính phủ tại Iraq đều nghi ngờ về nhiệt tâm của các quốc gia này. Một viên chức cao cấp trong chính quyền Iraq xin giấu tên để được nói thẳng thừng rằng : « Tại sao chúng tôi (người Iraq) lại đi đến một nơi họp để quyết định về vận mạng của mình, mà trong đó đa số các nước tham dự đều là các quốc gia Âu Châu và Ả Rập đã từng không ủng hộ cuộc chiến giải phóng Iraq (ý nói đã từng chống đối cuộc chiến lật đổ Saddam Hussein) trước đây ? Tại sao cuộc họp này phải tổ chức trên phần đất của một quốc gia đang tìm cách hăm doạ và lấn át thay vì tìm cách giúp đỡ người dân Iraq ? »

Thật vậy, không ai chối cãi được là chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ nhìn vùng đất phía bắc của Iraq với đa số là dân Kurd với một con mắt thiếu thiện cảm vì nhiều nguyên do khác nhau. Trước tiên, họ coi đây là một vùng đất cũ của Thổ thời đế quốc Ottoman, sau khi bị đánh bại bởi đế quốc Anh và phải chia cắt một phần đất để sáp nhập thành nước Iraq ngày nay. Chính quyền ở Thổ cũng lo sợ một khi khối người Kurd ở Iraq đòi tự trị nếu xảy ra tình trạng phân ba tại nước này thì điều đó có thể kích thích một số người dân Thổ có gốc Kurd có thể đứng lên hay nổi loạn để đòi sáp nhập với người Kurd tại Iraq để thành lập một quốc gia mới là Kurdistan. Vì những lẽ đó, nếu như tình hình bạo loạn bùng nổ tại vùng Kurd phía bắc Iraq, quân đội Thổ sẵn sàng tấn công sang Iraq để dẹp tan những trại đóng quân của lính du kích gốc Kurd, cũng như để có thể chiếm luôn thành phố Kirkuk, với kho tài nguyên trù phú về dầu hoả tại đây. Chính vì lẽ đó mà chính quyền ở Ankara, thủ đô của Thổ Nhĩ Kỳ, từ lâu đã chẳng thèm nói chuyện với Tổng thống của Iraq là ông Jalal Talabani, một người Iraq gốc Kurd và lúc nào cũng xác nhận là thành phố Kirkuk là của người Kurd. Chính sách không đối thoại với người Kurd của Ankara đã khiến cho con đường chuyển vận dầu hoả của Iraq xuất cảng ra thế giới bên ngoài qua biên giới phía bắc với Thổ Nhĩ Kỳ đã bị gián đoạn trong những tuần lễ vừa qua, càng gây khó khăn cho ngân quỹ của chính quyền Iraq. Cuối cùng, giải pháp thoả hiệp là các nước sẽ họp kỳ tới tại Ai Cập.

Trong bối cảnh đó, nực cười thay chỉ có Ba Tư (Iran) là sẵn sàng gửi phái đoàn ngoại giao cao cấp nhất để đến phó hội tại thủ đô Baghdad. Hơn thế nữa, chính quyền Teheran còn lên tiếng cho rằng sở dĩ các quốc gia Ả Rập trong vùng (đa số theo hệ phái Sunni) đều ngần ngại không muốn đến Iraq là vì họ không thật sự muốn có một giải pháp dứt khoát cho hồ sơ Iraq, vì sợ dẫn đến hậu quả là gây thiệt thòi cho phe Sunni (gồm đa số các phiến quân đang tiếp tục chống lại quân đội Mỹ cũng như không muốn thấy sự lớn mạnh của phe Shiite tại Iraq).
Đó là những tình tiết giải thích sự nghi kỵ hay ngờ vực của nhiều phe phái khác nhau tại Iraq mà nhiều lãnh tụ phương Tây cũng như Hoa Kỳ đều không am tường hay lơ là không để ý đến mỗi khi lên những kế hoạch trọng đại cho một giải pháp mới tại Iraq. Và vì thế dễ dẫn đến những thất bại vì không được sự đồng tình của nhiều người, kể cả những người được coi như là đồng minh cũng như đang được hưởng ơn mưa móc hay sự bảo vệ an ninh to lớn của Hoa Kỳ, như trường hợp của chính quyền Maliki hiện nay ở Baghdad.

Theo lời nhà báo Hoagland, đa số người Iraq vẫn còn nghi ngờ nhiều về thành tâm của các quốc gia Ả Rập trong vùng mà đa số theo hệ phái Sunni, cũng như các tổ chức hay định chế quốc tế, và kể cả Hoa Kỳ, vì họ cho rằng những quốc gia hay thế lực này đã bán đứng quyền lợi của dân Iraq để phục vụ cho những quyền lợi riêng tư hay phe phái, cũng như sẵn sàng hỗ trợ hay làm ngơ cho những nhà độc tài như Saddam Hussein (miễn là có lợi cho họ) trong nhiều thập niên qua. Chính vì lẽ đó mà người Iraq ngày nay có quyền nghi ngờ về bất cứ một chính quyền ngoại quốc bỗng dưng muốn quan tâm và tìm cách đến « giúp đỡ » cho người Iraq.

Thái độ chống đối hay tìm cách trì hoãn kế hoạch thương thuyết ngoại giao hiện nay của Ngoại trưởng Rice, mang lại nhiều ý nghĩa và hậu quả đáng chú ý. Nó cho thấy là khả năng của Hoa Kỳ mong đạt được những kết quả như mong muốn tại Iraq càng ngày càng tiêu mòn đi, phần lớn vì sự bất tài, ngạo mạn và thiếu am tường của chính quyền Bush. Và tệ hơn nữa, là cuộc chiến tại Iraq đang bước vào năm thứ năm, giữa lúc mà sự kiên nhẫn của đa số người dân Mỹ càng ngày càng tụt dốc nhiều hơn nữa. Điều này càng khiến cho những người lạc quan nhất cũng không thể nào tin tưởng hay hy vọng vào một tương lai tươi sáng hay một giải pháp khả quan nào trong tương lai gần cũng như xa.

Điều trớ trêu là thái độ trì trệ của ông Maliki, mang dấu ấn của một quyết định cứng đầu, xem ra có vẻ như khác với những gì các viên chức cao cấp trong Bạch Cung thường đánh giá về ông. Trong một bản tường trình nội bộ của Cố vấn An ninh Quốc gia Stephen Hadley thảo ra sau cuộc viếng thăm Iraq vào cuối năm ngoái, ông Hadley đánh giá khá thấp về ông Maliki, cho rằng ông này không phải là một « lãnh tụ có quyền uy » (strong leader). Và do đó ông đề nghị một số những giải pháp mà Hoa Kỳ có thể làm để hỗ trợ cho ông có đủ sức mạnh và can đảm để có thể dứt ra khỏi vòng ảnh hưởng của giáo sĩ Moktada al-Sadr, nhân vật Shiite cực đoan khá nguy hiểm cho quyền lợi của Hoa Kỳ tại Iraq. Giờ đây, đến lúc ông Maliki tỏ quyền uy của mình, trên lý thuyết ông là lãnh tụ của một nước có chủ quyền độc lập, thì xem chừng như lại gây ra bối rối không ít cho Hoa Kỳ. Ngạn ngữ Hoa Kỳ có câu rằng « Coi chừng những gì bạn ước mơ đó », ngụ ý rằng những điều mình mong muốn, đến lúc hiện thực nhiều khi sẽ không đem lại những kết quả như dự tính lạc quan lúc ban đầu.

Nếu nhìn kỹ lại, thì tình trạng này cũng đã diễn ra trước ngày ông Maliki được chọn làm thủ tướng. Trước đó, thủ tướng đầu tiên do quốc hội lâm thời Iraq chọn lựa là ông Ibrahim al-Jafari. Vì thái độ thiếu quyết liệt của ông này, nhất là không chịu dứt khoát tách rời khỏi liên minh với giáo sĩ Moktada al-Sadr, Hoa Kỳ đã áp lực để tìm người thay thế, và sau đó đã đồng ý lựa chọn ông Maliki vì nghĩ rằng ông này có nhiều đức tính cương quyết hơn. Dĩ nhiên, giờ đây Hoa Kỳ phải nhận lãnh hậu quả của sự lựa chọn này, khi mà một ông thủ tướng cứng rắn của Iraq có thể có những quyết định mà Hoa Kỳ không hoàn toàn hài lòng, chứ chưa nói đến việc khó có thể kiểm soát hay lèo lái theo ý muốn.
Trước đó không lâu, trong một cuộc họp mặt thượng đỉnh tay ba với quốc vương Abdullah của Jordan, TT Bush cũng đã được dịp nhìn thấy thái độ « cứng rắn » đến gần như xem thường vị nguyên thủ quốc gia của đệ nhất siêu cường của ông Maliki. Đó là trong chương trình nghị sự và tiếp tân có phần ăn sáng giữa ba người và sau đó kéo dài các cuộc thảo luận đến phần ăn tối. Tuy nhiên, vào giờ chót, ông Maliki đột ngột huỷ bỏ một phần chương trình, không chịu tới tham dự ăn sáng, vì muốn chứng tỏ một sự bực mình hay không đồng ý nào đó với Hoa Kỳ, khiến cho các giới chức chính quyền Bush phải lúng túng tìm mọi cách để biện minh, cho rằng đó là vì lý do ông Maliki bị trở ngại về giờ giấc (điều khôi hài là Baghdad ở gần Jordan hơn là Washington, và ai cũng biết là ông Bush phải tốn công và mất giờ cho một chuyến bay dài từ Hoa Kỳ sang tận Trung Đông).
Dường như cái thói quen từ chối ăn uống với ông Bush (một hành vi kể ra cũng khá « vô lễ » đối với một tổng thống Hoa Kỳ) lại được các lãnh tụ Ả Rập thích đem ra áp dụng mà không sợ bị phản ứng ngược. Mới đây nhất, các nguồn tin ngoại giao cho biết rằng Quốc vương Abdullah của Saudi Arabia cũng quyết định huỷ bỏ cuộc dạ yến dự trù tổ chức tại Bạch Cung vào ngày 17 tháng 4 sắp tới. Điều nên nhớ là TT Bush thường không ưa thích gì lắm, nếu không muốn nói là rất ghét, các nghi thức ngoại giao kiểu này, nên ít khi nào chịu tổ chức các buổi quốc yến (state dinner) để khoản đãi các vị lãnh đạo hay thủ tướng của các quốc gia đến viếng thăm Hoa Kỳ. Trong suốt 6 năm qua, ông chỉ tổ chức có khoảng 5 lần. Ngược lại, ông thích tổ chức các buổi tiếp đón tại trang trại riêng ở Crawford, và chỉ những lãnh tụ được ông ưa thích mới được mời về đây. Vì thế cho nên một quyết định mở quốc yến phải được coi như là một sự trọng vọng đặc biệt của ông Bush. Và do đó người ta mới hiểu và thấy rõ cái đau của Toà Bạch Ốc trước quyết định huỷ bỏ vào giờ chót của Quốc vương Abdullah.
Thật ra thì ông hoàng xứ Ả Rập dầu hoả to lớn nhất thế giới này đã chứng tỏ bản lãnh của mình từ lâu, chứ không phải lúc nào cũng quỵ luỵ TT Bush như các lãnh tụ Blair (Anh Quốc), Berlusconi (Ý Đại Lợi), Koizumi (Nhật Bản), Howard (Úc Đại Lợi) mỗi khi được TT Bush tiếp đón tại trang trại riêng ở Crawford. Quốc vương Abdullah, từ hồi còn làm hoàng thân nhiếp chính (Crown Prince), cũng đã được đón tiếp tại Crawford, một phần nhờ vào uy thế của ông hoàng Bandar, đại sứ Saudi Arabia lâu năm tại Hoa Kỳ, và cũng là bạn thân thiết lâu đời của đại gia đình họ Bush. Tuy nhiên, sau khi hội kiến với TT Bush, ông Abdullah và đoàn tuỳ tùng lại lục tục lên xe ra về, chứ không thèm ở lại ngủ đêm tại trang trại riêng này! Trong năm 2002, có lúc ông Abdullah, trong một dịp hội kiến với ông Bush, đã đưa ra tấm hình chụp các nạn nhân thiếu nhi Palestine bị tàn sát bởi bom đạn của quân đội Do Thái và hỏi thẳng TT Bush rằng ông có thật sự muốn dấn thân để giải quyết vụ xung đột giữa Palestine và Do Thái hay không.

Trong thời gian gần đây, quốc vương Abdullah của Saudi Arabia đã có những bước tiến mạnh dạn và lộ liễu hơn để chứng tỏ quyền uy và ảnh hưởng của vương quốc giầu mạnh này lên các tiểu quốc trong vùng, như việc lên tiếng áp lực Hoa Kỳ không nên bỏ rơi quyền lợi của dân Sunni tại Iraq có thể bị sát hại bởi đa số gốc Shiite, hoặc áp lực các phe phái tại Palestine cùng thoả hiệp để đứng chung trong một chính phủ đoàn kết để từ đó có thể áp lực Do Thái phải nhượng bộ trong các vụ thương thuyết hầu giải quyết hồ sơ Palestine - Do Thái. Mới đây, trong một cuộc họp thượng đỉnh của các quốc gia trong Liên đoàn Ả Rập, quốc vương Abdullah cũng đã không ngần ngại nói đến việc người Iraq đang bị thiệt hại nặng nề bởi một « cuộc chiếm đóng phi pháp của ngoại bang »

(illegitimate foreign occupation), cũng như yêu cầu Hoa Kỳ và Âu Châu nên sớm cởi bỏ lệnh cấm vận phong toả Palestine, sau kết quả bầu cử đưa phe Hamas nắm quyền, vì điều này chỉ gây thiệt hại cho người dân Palestine nghèo nàn vô tội. Rõ ràng đây là những lời nói chỉ trích mạnh bạo nhất từ phía vương quốc Saudi Arabia về các chính sách của Hoa Kỳ trong vùng Trung Đông, nhưng ngược lại, chính quyền Bush đã không có những lời phản bác cứng rắn hay dứt khoát.


Những ai tin vào luật nhân quả của nhà Phật thì cho rằng thái độ bị hắt hủi của ông Bush, bởi hai lãnh tụ Maliki (của Iraq) và Abdullah (của Saudi Arabia), chẳng qua chỉ là một sự bù trù, một cái nghiệp nhận lãnh do những gì mà ông đã gieo lúc trước. Vào mùa hè năm 2003, trong cuộc họp thượng đỉnh của Nhóm G8 (8 nước kỹ nghệ hàng đầu thế giới), tổ chức tại Pháp, ông Bush đã làm bỉ mặt TT Jacques Chirac của quốc gia chủ nhà một cách không nương tay. Bởi vì trước đó, Pháp và Đức là hai trong số các quốc gia Âu Châu thuộc loại đồng minh quan trọng nhưng lại lên tiếng chống đối kịch liệt nhất chính sách tấn công Iraq của Hoa Kỳ, nên khiến cho ông Bush và bộ tham mưu của ông ghét Pháp đến mức gần như coi là kẻ thù. Trong cuộc họp mặt thường niên của Nhóm G8, bao giờ cũng có một buổi tiếp tân và dạ tiệc chính thức vào buổi tối trước khi chấm dứt và các vị lãnh tụ có thể chụp hình chung trong một buổi họp báo ngắn để nói về một bản thông cáo chung của hội nghị. Tuy nhiên, lần này, sau khi đã họp xong, ông Bush ngang nhiên ra về, bỏ đi giữa chừng, trước khi hội nghị chính thức chấm dứt, làm bẽ mặt không ít cho người chủ nhà là TT Pháp, nhưng đồng thời cũng nói lên tính cách ấu trĩ và nông cạn hẹp hòi của một vị TT Mỹ.
Giờ đây thì sự việc lại quay chiều, và chính ông Bush lại nhận lãnh cái đòn mà ông đã gieo cho kẻ khác lúc trước, giống như câu thành ngữ « gậy ông đập lưng ông ».

Mai Loan
Mailoan74@yahoo.com
Houston, Texas