Từ HAMAS đến Đảng CSVN

Đỗ Thái Nhiên

Ngày 26 tháng 1 năm 2006, tin tức từ Palestine làm cả thề giớ kinh ngạc: nhóm dân quân Hồi Giáo Hamas dành được 76 trong tổng số 132 ghế của quốc hội Palestine. Hamas là một tổ chức Hồi Gíao cực đoan. Họ chủ trương giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng hỏa lực quân sự. Hiến chương của Hamas khẳng định: hủy diệt Do Thái là mục tiêu hàng đầu của Hamas. Không còn nghi ngờ gì nữa: đa số quần chúng Palestine đã chọn Hamas. Phải chăng đa số bao giờ cũng là tiếng nói tuyệt đối của chân lý? Phải chăng đa số là điều kiệt ắt có và đủ của thể chế dân chủ? Trong tình huống nào chế độ dân chủ bị biến dạng thành chế độ “đa-số-chủ”, đa số nguyên chế? Đi tìm giải đáp cho các câu hỏi kia, chúng ta cần tìm hiểu thể chế dân chủ trên hai bình diện: nội dung và hình thức (tư tưởng và phương pháp) của dân chủ. Bên cạnh sự tìm hiểu này là những suy nghĩ về các tương đồng bản chất chính trị giữa Hamas và Cộng Sản Việt Nam. Từ các tìm hiểu và suy nghĩ vừa kể bài viết sẽ đưa ra gợi ý về phương pháp đấu tranh cho một thể chế dân chủ chính danh.

I. Ý nghĩa của dân chủ

Luật pháp gồm nhiều chuyên ngành: luật hình, luật hộ, luật hành chánh, luật thương mãi v.v.... Mỗi chuyên ngành lai gồm hai bộ môn: luật nội dung và luật tố tụng.Luật nội dung là luật tổ chức và bảo vệ đời sống xã hội. Luật tố tụng là luật qui định những thủ tục cụ thể nhằm mang luật nội dung đi vào thực tiễn xã hội. Tương tự như vậy, dân chủ gồm hai trụ cột: dân chủ nội dung và dân chủ hình thức.

A. Nội dung của dân chủ

Dân chủ phát sinh từ ý niệm nhân chủ. Con người chỉ đạt đến đời sống hạnh phúc chừng nào mỗi cá nhân làm chủ được vận mệnh của chính mình. Muốn vậy con người cần phải làm chủ bản thân mỗi người, làm chủ tự nhiên giới, làm chủ xã hội giới. Đó là ý nghĩa cốt lõi của nhân chủ. Đó là cội nguồn triết học của Bản Tuyên Ngôn Quốc tế Nhân Quyền ngày 10/12/1948. Mặt khác, khi bước vào đời sống xã hội, Nhân trở thành Dân. Nhân chủ trở thành dân chủ. Như vậy, nền tảng của dân chủ là nhân chủ, là con người. Quốc gia có tới hàng triệu con người. Mọi người đều là chủ, đều được tôn trọng như nhau. Từ đó mỗi người là một nguyên. Từ đó, dân chủ được gọi là dân chủ đa nguyên. Tuy nhiên, quốc gia chỉ có thể vận động và phát triển trên căn bản đồng thuận, trên căn bản nhất nguyên. Vắng bóng nhất nguyên, đa nguyên chỉ là đa ốc đảo. Những ốc đảo kia sống trong cực kỳ chia rẽ, nếu không muốn nói là xung đột triền miên. Làm thế nào con người có thể vừa tôn trọng đa nguyên vừa chấp nhận nhất nguyên? Người dân có thể khác nhau về tôn giáo, về tư tưởng, về quan niệm sống...nhưng mọi người đều là NHÂN, mọi người đều ngưỡng vọng đời sống NHÂN CHỦ. Nhân chủ đích thực là căn bản tối sơ, là lý luận tối định, là đối tượng tối cao của dân chủ. Nhân chủ là nội dung của dân chủ. Có như vậy đa nguyên và nhất nguyên mới giao thoa hòa hài. Tự do cá nhân và ổn định xã hội mới thực sự là đôi cánh giúp xã hội bay lên tầm công bằng, thịnh vượng và nhân ái.

B. Hình thức của dân chủ

Hình thức của dân chủ còn gọi là phương pháp thực hiện dân chủ. Thông thường nói tới dân chủ, con người nghĩ ngay tới lá phiếu. Dân chủ chỉ có nghĩa là tự do bầu cử. Người dân được quyền tự do ứng cử và bầu cử. Câu hỏi cực kỳ quan trọng nằm ở chủ điểm: thế nào là tự do? Có hai loại tự do:

- Tự do thể chất: cử tri không bị đe dọa bằng bạo lực, không bị mua chuộc bằng tiền bạc để phải dồn phiếu cho một hay nhiều ứng cử viên đã được “rỉ tai” từ trước. Cơ quan tổ chức bầu cử không làm thẻ cử tri giả, không đếm phiếu gian, không áp dụng nguyên tắc “đảng cử, dân bầu”...

- Tự do tinh thần: cử tri không bị mê hoặc bởi guồng máy quảng cáo rầm rộ. Cử tri không bị nhồi sọ, đặc biệt là nhồi sọ từ thuở ấu thơ về các tư tưởng phản nhân chủ. Hãy tìm đường lên thiên đàng bằng cách chặt đầu tất cả “những kẻ ngoại đạo” ư? Đó là cuồng tín chủ chứ không phải là nhân chủ. Hãy tuyệt đối và vĩnh viễn trung thành với CSVN, với ông Hồ ư? Đó là “u mê chủ” chứ không phải là nhân chủ. Trong thế giới nham hiểm của chính trị có tới một ngàn lẻ một mưu kế nhồi sọ phản nhân chủ. “Cuồng tín chủ” và “u mê chủ” chỉ là hai thí dụ điển hình. Xin nhớ rằng: học đường, phim ảnh, sách báo, các phương tiện truyền thông đều có thể trở thành công cụ nhồi sọ. Sau khi “tốt nghiệp” từ môi trường nhồi sọ, tùy theo nội dung nhồi sọ, cử tri bị nhồi sọ sẽ “tự nguyện” dồn phiếu cho những ứng cử viên “u mê chủ” hoặc “cuồng tín chủ”. Đó là ý nghĩa thâm sâu nhất của sự việc nhóm Hamas đắc cử tại Palestine trong cuộc bầu cử ngày 25/01/2006. Không có sự chối cãi rằng người dân Palestine đã sử dụng lá phiếu một cách tự do. Tuy nhiên tự do ở Palestine chỉ là tự do thể chất . Về mặt tinh thần, đối với ủng hộ viên của Hamas, tự do chỉ có nghĩa là tự do hận thù, tự do khủng bố, tự do sau khi đã bị tha hóa. Tha là đi từ đời sống người đến phản đời sống người . Tha hóa ở đây có nghĩa là từ nhân chủ hóa thành cuồng tín chủ, u mê chủ.

Nói một cách đơn giản: Dân chủ hình thức là lá phiếu, là phương tiện. Dân chủ nội dung là nhân chủ, là cứu cánh. Nội dung và hình thức như hai mặt gắn bó của một bàn tay. Thiếu lá phiếu tự do, dân chủ không có cơ hội ra đời. Thiếu nội dung NHÂN CHỦ, lá phiếu chỉ mang lại một chế độ đa số chủ. Phe đa số toàn quyền hành động, kể cả quyền chống lại nhân chủ. Từ đó đa số chủ trở thành đa số chuyên chế. Dưới thể chế dân chủ chính danh, cử tri và ứng cử viên đều được tự do quyền tự do suy nghĩ và hành động nhưng không một người nào được phép xa rời lập trường nhân chủ. Đó là cốt lỏi của luật chơi dân chủ. Trên sân cỏ, hai đội bóng đá được tự do “chiến đấu”, nhưng tất cả cầu thủ đều phải nghiêm chỉnh tôn trọng luật chơi túc cầu.

II. Từ Hamas đến CSVN

Hamas và CSVN giống nhau ở các chủ điểm kể sau:

- Đôi bên đều đấu tranh chính trị thông qua khủng bố. Hamas: ôm bom tự sát, ám sát những người bất đồng chính kiến, những người khác tôn giáo. CSVN khủng bố bằng bom, đạn, hầm chông, ám sát người yêu nước (mùa thu 1945), đấu tố địa chủ (1954), sát hại tập thể người dân vô tội (Tết Mậu Thân) ... Sau 1975, CSVN áp dụng những phương pháp khủng bố tinh vi hơn: vận dụng gông cùm và luật pháp phi chính thống để tiêu diệt những người chống độc tài, những giáo phẩm và tín đồ không chấp nhận các loại giáo hội quốc doanh...

- Đôi bên đều nhồi sọ người dân bằng tà thuyết ngụy nghĩa. Hamas nhồi so người dân bằng tư tưởng Hồi Giáo cực đoan. CSVN nhồi sọ người dân bằng hành động thổi phồng hồn ma chủ nghĩa Marx - Lenine và thần thánh hóa tư tưởng Hồ Chí Minh loại tư tưởng đã bị Hồ Chí Minh phủ nhận từ khi ông này còn sống.

Với hai chủ điểm giống nhau nêu trên, chúng ta, người Việt Nam, nên nghĩ tới tình huống rằng mai kia mốt nọ, do áp lực quốc tế, CSVN buộc lòng phải tổ chức bầu cử tự do và họ cũng sẽ “đắc cử vẻ vang” như Hamas tại Palestine. Muốn giải trừ tình huống kia, người Việt Nam nên nghĩ gì và làm gì trên con đường đấu tranh cho một Việt Nam tự do dân chủ?

III. Phương pháp đấu tranh cho dân chủ chân chính

Như đã trình bày ở trên: hai trụ cột của dân chủ là guồng máy – hành chánh, tổ chức - bầu cử, còn gọi là dân chủ hình thức và lý luận chính trị trong vận động tranh cử, còn gọi là dân chủ nội dung. Từ nhiều thập niên qua, con người có thói quen tự giới hạn cuộc đấu tranh dân chủ trên trận địa dân chủ hình thức. Với thói quen vừa kể, con người chỉ vận động tranh cử một hai tháng, nhiều lắm là một hai năm trước ngày bầu cử. Những vận động tranh cử vừa kể tập trung vào việc đánh bóng “uy tín” cá nhân ứng cử viên. Hầu hết ứng cử viên chỉ quan tâm một cách hời hợt đến tư tưởng của cử tri. Trong khi đó, các tổ chức độc tài, điển hình là Hamas và CSVN rất chú trọng tới việc truyền bá nội dung phản dân chủ để lôi cuốn cử tri. Họ vận động tranh cử từ nhiều thập niên trước ngày bầu cử. Nói rõ hơn, CSVN và Hamas “vận động tranh cử” ngay từ khi “cử tri” mới lên 3 hay 4 tuổi: nhồi sọ cử tri. Đến tuổi trưởng thành, cử tri bị nhồi sọ sẽ tự động dồn phiếu cho các ứng cử viên u mê chủ (CSVN) hoặc cuồng tín chủ (Hamas).

Nhằm giải trừ tận gốc rễ các loại “dân chủ nhồi sọ”, trên con đường đấu tranh cho dân chủ, chúng ta hãy đặc biệt quan tâm tới nội dung nhân chủ của dân chủ, hãy cùng nhau thảo luận để tìm tới nội dung rạch ròi của hai vấn đề sau đây:

- Nhân chủ là gì? Làm thế nào biến nhân chủ thành vận động cụ thể của dân chủ?

- Ý nghĩa của đa nguyên trong nhóm chữ “dân chủ đa nguyên”. Đến chừng mực nào đa nguyên và nhất nguyên sẽ cùng nhau tạo thành một hợp tấu khúc tuyệt vời của dân chủ?

Các giải đáp của hai vấn đề kể trên sẽ là nền tảng tư tưởng giúp lực lượng dân chủ trong và ngoài nước đoàn kết lai. với nhau, cùng suy nghĩ, cùng hành động như nhau: vô hiệu hóa mọi âm mưu nhồi sọ, mọi hình thức bầu cử gian dối. Được như vậy, con đường mang tự do và dân chủ nhân chủ về với Việt Nam sẽ là con đường ngắn nhất và chính xác nhất.