Một Góc Bolsa

 

Nhắc đến tên gọi Bolsa, hầu hết người Việt hải ngoại đều đă nghe qua, thăm viếng, thậm chí sống theo từng "hơi thở" của Bolsa. Bolsa muôn màu, muôn vẽ. Bolsa, thủ đô tỵ nạn. Bolsa, gió tanh mưa máu. Bolsa làm biết bao nhiêu người trăn trở. Khách phương xa, nhất là người VIệt ở những tiểu bang xa xôi hay ở ngoại quốc (đối với Hoa Kỳ) đều có cái háo hức muốn một lần thăm viếng Bolsa.

Bolsa có đủ những sinh hoạt của người Việt; nơi đây là một trung tâm truyền thông, báo chí, truyền h́nh đông đảo nhất nước Mỹ. Mọi sinh hoạt từ thông tin, văn hóa, văn nghệ, chính trị, ra mắt sách, hội luận chính trị  v.v…đều đổ dồn về đây. Bolsa quy tụ tất cả hỉ, nộ, ái, ố…của con người.

Tóm lại, có thể nói Bolsa là một xă hội Việt Nam thu hẹp ở ngoài đất nước. Tác giả Chu Tất Tiến đă từng viết "Bolsa có ǵ lạ không em", nói lên nhiều khía cạnh của cuộc sống, những dằn co, cọ sát giữa con người với nhau từ vợ chồng, con cái, đến bè bạn, thậm chí đến các bậc trường thượng, chức sắc tôn giáo cũng không tránh được những tiếng bấc tiếng ch́…

Nhưng có một khía cạnh của Bolsa dường như không được người dân Bolsa lưu ư đến. Đó là người già, những người bất hạnh, hoặc tàn tật, hay v́ một lư do nào khác… sống âm thầm trong hàng chục nursing home răi rác chung quanh Bolsa. Đây là một thế giới đơn độc chen lẫn với cái hỗn độn của Bolsa.

Họ là ai?

- Họ là những người già, không c̣n khả năng tự chăm sóc lấy ḿnh, nhưng v́ sống cô đơn, không thân nhân hoặc con cháu v́ một lư do ǵ đó(?) không thể chăm sóc tại gia.

- Họ là những người mất hết khả năng để làm một người b́nh thường do cuộc chiến Việt Nam, dù tuổi họ chưa già.

- Họ là những người bị tàn phế v́ bịnh bịnh nan y hay tai nạn xe cộ.

Nói cho cùng, dù dưới hoàn cảnh nào, họ đă và đang sống trong một xă hội khép kín, hầu như không c̣n biết đến thế giới bên ngoài, một Bolsa năng động.

Họ đă sống với cái "routine" ngày ba bữa ăn, mỗi sáng có y tá đến hỏi thăm, lấy nhiệt độ, cho uống thuốc. Thỉnh thoảng được ra pḥng khách, pḥng ăn, hay được đẩy ra sân cỏ…cho thoáng khí…

Những người c̣n có con cháu th́ thỉnh thoảng được con cháu vào thăm trong giây lát, đút cho ăn một vài miếng cơm hay trái cây…Người viết đă từng chứng kiến một hoạt cảnh là một bà cụ khoảng 80 tuổi, ngồi xe lăn đang ngồi ở pḥng khách lớn của một nhà dưỡng lăo. Một thiếu phụ trạc độ 50 mang trái cây đă cắt sẳn vào cho mẹ (người viết biết được điều nầy là v́ nghe tiếng gọi của thiếu phụ gọi bà cụ là mẹ). Thiếu phụ dường như có điều ǵ cần phải làm sau đó cho nên có vẻ hối hả trong việc cho bà cụ ăn, hối thúc bà cụ nhai cho mau…Người viết chứng kiến một cách đau ḷng là nhiều lần bà cụ v́ cố nuốt cho mau nên bị sặt và ói ra ngoài. Thế là một màn cằn nhằn xảy ra, thiếu phụ vội lau miệng bà cụ, và dọn dẹp đồ đạc. Sau đó cho bà cụ uống nước và vội vă chia tay mẹ..

Đây là một hoạt cảnh ở Bolsa, chúng ta cùng suy gẩm. T́nh mẫu tử của một người con sống ở một xứ văn minh nhất thế giới như thế nầy sao?

Nhưng mục đích của bài viết nhân ngày Tết Con Cọp không nằm trong những h́nh ảnh tiêu cực của một số người Việt trong cộng đồng, người viết muốn nói đến một khía cạnh tích cực hơn, để chúng ta c̣n nh́n thấy, cảm được những h́nh ảnh đẹp c̣n vương vấn trong ḷng người Việt xa xứ.

Đó là những nhóm, toán, cá nhân, hay tập thể bền bĩ và âm thầm đi thăm viếng các viện dưỡng lăo vào dịp cuối tuần hay trong ngày làm việc.

Họ là ai?

Nói chung, họ là những người c̣n có tấm ḷng nghĩ đến tha nhân. Họ có thể là một em học sinh, sinh viên, một người nội trợ, một anh thợ may, một người đang c̣n hoạt động, hay một người đă hưu trí. Tất cả họ gặp nhau ở cùng một điểm chung là xoa dịu nỗi đau của người bất hạnh. Họ không có tên của nhóm, của đoàn. Họ không đăng báo quảng cáo. Và họ cũng không cần lời giới thiệu tên tuổi mỗi khi đi viếng nơi nào. Họ âm thầm làm việc, hẹn ḥ nhau để tụ họp lại, cũng như chia phiên ra để đi thăm nhiều nhà dưỡng lăo hơn.

Họ làm ǵ?

Việc làm của họ thật là giản dị, đem tấm ḷng thành trang trăi qua lời ca tiếng hát, mặc dù họ không là ca sĩ hay nhạc sĩ. Nếu chúng ta có dịp đến thăm một nhà dưỡng lăo vào ngày nầy, chúng ta sẽ thấy những cặp mắt tuy không c̣n rạng rỡ, đôi khi c̣n "nh́n mông lung", nhưng hầu như mọi người đều vui mừng cùng tham gia lời ca tiếng hát chung. Có đến đây thăm, rồi mới thấy được niềm vui của những người sống ở nhà dưỡng lăo, mới thấy được giây phút "đợi chờ" của họ đối với những thiện nguyện viên vô danh. Có đến đây thăm mới thấy được không khí sống động, xóa tan sự im lặng và buồn tẽ của nhà dưỡng lăo hàng ngày.

Một lời ca cũ, một khúc nhạc xưa làm cho họ gợi nhớ lại nhiều kỷ niệm cách xa từ thuở nào. Người viết đă từng chứng kiến một cụ ông 70 tuổi, chỉ lớn hơn một thiện nguyện viên 2 tuổi. Ông cụ nầy bị stroke, ngồi xe lăn, chỉ nói được một vài tiếng và từng là Sỉ quan quân đội VNCH. Khi anh thiện nguyện viên cầm bài hát Quyết tiến đứng bên cạnh cụ, thấy vẽ mặt cụ hân hoan và cùng hát theo tiếng nhạc với tiếng c̣n tiếng mất. Trong hoàn cảnh nấy, ai cũng thấy được nét hân hoan của cụ, một thoáng chốc sống lại với dỉ văng oai hùng của ḿnh khi xưa. Chính những giây phút ngắn ngũi ấy, mới cảm nhận được nhu cầu của những người bất hạnh phải sống trong viện dưỡng lăo.

Những bài hát xa xưa, mặc dù được hát do những ca sĩ bất đắc dĩ nhưng cũng đem lại sự an ủi cho họ, cộng thêm những lời hỏi thăm sức khỏe, những lời trấn an mà họ đă thiếu vắng v́ đơn chiếc hay v́ con cháu "chậm" đến thăm..

Tất cả nói lên một tấm ḷng giữa người và người mà họ đă không có được tùy theo hoàn cảnh.

C̣n những người nằm bất động không c̣n khả năng ra ngoài hội trường để tham gia những buổi "ca nhạc" th́ sao?

Thưa Quư bạn. Họ không bị lăng quên đâu. C̣n có những Bà tiên, Ông hiền đến tận giường an ủi.

Một câu chuyện thương tâm xin được kể ra nơi đây có thể xem như là một phép lạ. Một anh lính VNCH, tuổi khoảng 50 ngoài, nằm bất động ở một nhà dưỡng lăo do một tai nạn xe hơi.

Anh không có thân nhân, và đang ở trạng thái gần như coma từ nhiều tháng qua. Một thiện nguyện viên cũng t́nh cờ đến thăm, nói chuyện, trấn an anh, nhưng vẫn không được anh có cử chỉ nào báo hiệu cho biết là đă nghe. Vào một ngày khác, người thiện nguyện viên nầy đến thăm nữa. cũng nói bao nhiêu lời; nhưng lần nầy thấy mắt anh lính VNCH chớp chớp. Điều nầy làm chính cô y tá của viện cũng ngạc nhiên v́ cô ta, người chăm sóc anh, chưa thấy bao giờ.  Sau đó, anh lính, qua cách làm dấu thánh giá một cách vụng về và cặp mắt bắt đầu hé mở, chứng tỏ anh hiểu những ǵ người thiện nguyện viên nói. Mọi người vui mừng ra về.

Nhiều ngày sau đó, cô thiện nguyện viên lại đến thăm và được cô y tá cho biết là anh lính VNCH có vẻ mong chờ. Hôm nay, cô mang chiếc thánh giá, do một người bạn công giáo cho, đến biếu anh lính. Và phép lạ đă xảy ra khi tay anh cầm chiếc thánh giá: anh đă mở mắt lớn hơn và nói được hai tiếng cám ơn, tiếng nói, theo lời cô y tá, đă im bặt từ ngày anh được mang vào viện dưỡng lăo. Anh c̣n cố gắng ra dấu để cho cô thiên nguyện viên biết là anh cần một quyển thánh kinh. Dĩ nhiên là ước nguyện của anh đă được chiếu cố. Và từ khi có quyển thanh kinh đặt trên ngực, khí sắc anh lính VNCH tươi hơn, và gương mặt không c̣n "đứng im" như trước nữa, mặc dù anh vẫn c̣n nằm bất động. Ở một lần khác, một thiện viên gốc Hải quân vào thăm anh. Khi anh lính Hải quân chào anh theo kiểu nhà binh, không biết anh có thấy được hay không, nhưng khi nghe tiếng hai chiếc đế giầy chạm vào nhau, anh lính VNCH khẽ nhết môi và viềng mắt anh chớp chớp. Thật cảm động!

Qua câu chuyện vừa kề trên, chúng ta thấy rằng t́nh tha nhân có thể biến đổi một phần nào t́nh trạng sống của con người. Chúng tôi không thể nói chắc chắn đây là một phép lạ, nhưng với một niềm tin vào sức mạnh tâm linh nào đó, có thể khơi dậy được tâm thức người bịnh và làm cho họ nhận thức được sự hiện hữu của họ.

Việc làm âm thầm của những thiện nguyện viên đáng được ghi công vào một góc Bolsa để từ đó mỗi người trong chúng ta tự chiêm nghiệm rằng ḿnh đă "đóng góp" ǵ cho "đời" chưa, chứ chưa nói ǵ đến tổ quốc.

Bolsa có nhiều tệ trạng. Bolsa có nhiều h́nh ảnh đẹp. Bolsa cần nhiều bàn tay âm thầm có thể xoa dịu hay khỏa lấp được phần nào nỗi đau của đồng hương bất hạnh nơi đây. Bolsa cần sự tiếp tay của nhiều, nhiều hơn nữa thiện nguyện viên.

Xin hăy ghé thăm một lần bất cứ viện dưỡng lăo nào, chúng ta cũng sẽ thấy biết bao khuôn mặt Việt Nam đau khổ, nằm bất động hay ngồi trên xe lăn, biết đâu trong số đó có bạn bè hay thân nhân của chính ḿnh!. Một cử chỉ thân ái bằng vạn lời nói đầu môi chót lưỡi. Một nắm tay xiết nhẹ có thể làm cho họ quên đi nỗi buồn v́ con cái không đến thăm viếng. Một lời ca cũng có thể làm sống lại một thời xa xưa.

Họ, những người bất hạnh trong các viện dưỡng lăo đang cần chúng ta.

Mọi sự bất hạnh nào cũng cần được giúp đở. Quê nhà bị băo lụt, một đứa trẻ di tật, một ngôi làng thiếu mái trường…tất cả điều cần được giúp đở của chúng ta. Và thữ nghĩ, những chuyện thương tâm trên cần sự giúp đở của chúng ta trước hay là do trách nhiệm của những người quản lư đất nước. T́nh thương cần phải đặt đúng vi trí , như vậy mới có đầy đủ ư nghĩa. Nhưng thiết nghĩ, bên cạnh chúng ta đây cũng c̣n có nhiều người bất hạnh chỉ cần một ít th́ giờ cũng có thể xoa dịu được phần nào niềm u uẩn nơi họ.

Ưu tiên nào chúng ta phải làm?

Xin dành câu trả lời cho mỗi chúng ta và người viết hy vọng mỗi người trong chúng ta sẽ tự viết lên "New Year Resolution" cho năm Con Cọp nầy.

Phổ Lập

Kỷ niệm Năm Canh Dần-2010