Giải đáp không thích hợp cho hiện tượng hâm ấm địa cầu, đặc biệt ở các nước đang mở mang :

Say mèm vi rượu cồn ethanol

G S Tôn thất Tŕnh

 

 Hoa Kỳ đang  đổ xăng một nhiên liệu tai họa tiềm năng lớn . Bằng cách dệt ra một chánh sách  năng lượng căn bản là bắp , ngô

 “Xăng dầu lữa chảy đi , rượu cồn chạy tới. Và rượu cồn sẽ  ở lại , v́ đó là một nguồn  liệu vô hạn. Chúng ta ( dân Hoa Kỳ )  phải sẳn sàng ngay từ bây giờ .”  Nhưng hàng chữ này có thể nói ra từ miệng tổng thống George W. Bush,  hay bất cứ từ miệng dân biểu , thượng nghị sĩ Quốc hội Hoa Kỳ nào hay ở miệng mỗi ứng cử viên tổng thống quan trọng của cả hai đảng chánh trị Mỹ .  Tất cả  đều sảng khóai say rượu cồn ethanol ( một tên gọi đồng bóng, thời thượng cho cồn alchohol từ mễ cốc ) . Được xem như là nhiên liệu thần kỳ , sẽ giải đáp cả vấn nạn hâm ấm địa cầu lẫn chấm dứt  niềm trông cậy của Hoa Kỳ vào dầu lữa ngọai quốc .  Thực ra , chính nhà tiền phong chế tạo ô tô Henry Ford  đă thốt ra những lời này cách đây non một thế kỹ .

             Ford có thể là một người nh́n xa, nhưng ông đă ḥan ṭan  lầm lạc về ethanol . Cũng đáng tiếc cho Bush và đồng nhiệp .

            Uống rượu ( cồn , rượu đế )  tốt nhất uống chừng mực và điều này ứng dụng cho xe hơi cũng như cho dân gian .  Ethanol không phải như quảng cáo rùm beng . Nó là một thứ nhiên liệu thay thế, có thể làm căng duổi ra nguồn cung cấp xăng dầu lữa  và cắt bớt phát thải . Thế nhưng  khi các nhà chánh trị  cố gắng tranh tiên nhau bang cách chấp thuận  tăng măi những trợ cấp – subsidies ethanol , mệnh lệnh sản xuất, ban cấp khảo cứu, ít ai lại xét đến nhũng ảnh hưởng môi sinh và kinh tế của một sản xuất ethanol khổng lồ , mau lẹ.  Những ảnh hưởng  rất trầm trọng . Trừ phi  đam mê cuồng dỡ này chấm dútt một ngày gần đây , chúng có thể hại nhiều hơn  lợi đó .  

       

Thực phẩm cho nhiên liệu

             Hoa Kỳ là nước đứng đầu thế giới sản xuất ethanol , đa số chế tạo từ bắp ( ngô ) .  khối lượng cho chất lên men nôi địa Hoa Kỳ này  phụ thêm vào xăng dầu lữa để xăng đốt cháy hửu hiệu hơn. Cách dùng này trổi dậy mấy năm gần đây , sau khi thấy  là chất phụ xăng thường dùng là methyl tertiary butyl ether- MTBE    làm ô nhiễm mạch nước ngầm .  Bang Ca Li và hơn hai tá bang khác ở Mỹ  đă cấm hay giới hạn sử dụng MBTE , dùng ethanol thay thế nhiều nhất .  Các bang cũng pha trộn  làm nhiên liệu tên gọi  E85 , một pha trộn 85 % ethanol vói 15 % xăng dầu lữa .

             Ethanol , căn bản là bắp , sạch hơn và  hửu hiệu năng lượng hơn là xăng dầu lữa , tuy rằng không nhiều quá đâu . Nghiên cứu nhất trí  là nó giảm bớt các khí nhà kiếng , dù rằng các nghiên cứu khác biệt nhiều về tầm rộng lớn .  Dù sao,  nó cũng có thể  tăng phát thải những chất ô nhiễm nguy hiểm , đặc biệt ở nồng lượng cao .  Một nghiên cứu mới của viện đại học Stanford  cho thấy là E85  sản xuất quá nhiều ozone , thành phần khẩn thiết của sương mù – smog. Nếu Los Angeles  dùng E85 thay cho xăng dầu lữa , th́ chết  liên quan đến ozone sẽ  tăng thêm 9% .

            Tuy nhiên , Quốc hội Hoa Kỳ  nh́n  hột bắp  như thể một cái ǵ lớn hơn ethanol .  Luật năng lượng 2005  ra lệnh là sản xuất phải tăng gần gấp đôi  , dến 7.5 tỉ ga lông ( 4lít ) một năm cho đến năm 2012 . Và Hoa Kỳ đang trên con đường vượt chỉ tiêu này .  Trong diễn văn Xứ sở Thống nhất tháng giêng 2007 , Bush tăng mức đặt cọc, kêu gọi  sản xuất 35 tỉ ga lông  nhiên liệu thay thế ( có nghĩa phần lớn là ethanol ) vào năm 2017 . Thượng viện  phụ họa bằng cách thông qua luật năng lượng  tháng 6/2007 , ra lệnh phải sản xuất 36 tỉ ga lông nhiên liệu thay thế vào năm 2022 .

            Vấn đề ở đây là  không hề có một bửa ăn trưa khỏi trả tiền như thế . Sự thực, khi bạn sản xuất một số lượng ethanol căn bản là bắp đồ sộ như thế  , bửa ăn trưa cho mọi người sẽ đắt tiền hơn .  . Một khi  yêu cầu  bắp làm  ethanol tăng vọt , giá bắp sẽ tăng mạnh , gần gấp hai mức  mới đây,  vào đầu năm 2007 .  Giá các sản phẩm hoa màu khác cũng tăng , v́   nông dân Hoa Kỳ  sẽ trồng bắp , thay v́ trồng đậu nành hay lúa ḿ . Giá thịt , trứng và sản phẩm sửa  cũng tăng ,  v́ thức ăn gia súc đắt hơn  , một khi giá các thực phẩm sử dụng bắp          

 hay nước ngọt làm từ các chất ngọt căn bản bắp , gia tăng.

            Chiếu theo chỉ số  giá cả tiêu thụ,  giá  thực phẩm   tại các tiệm Hoa Kỳ  đă tăng thêm 8%  vào 6 tháng đầu năm nạy. Không biết rỏ là  giá bắp  góp bao nhiêu phần vào mức tăng này, nhưng chắnc chắn giá bắp tăng là một thừa tố đáng kể .  Một nghiên cứu  gần đây của đại học bang Iowa ước tính là giá bắp  cho mỗi đầu người tăng thêm  47 đô la Mỹ so với giá năm ngóai. Có nghĩa  là quốc gia Hoa Kỳ đă phải  trả thêm 14 tỉ đô la cho giá tiêu thụ , v́ ám ảnh ethanol. , chưa nói đến  2.7 tỉ đô la giảm thuế - tax credit  cho ngành công nghệ năm ngóai .

            Giá  thực phẩm cao hơn thật là  khó khăn cho dân Hoa kỳ lợi tức thấp kém, nhưng dân các nước chậm tiến , đang mở mang c̣n đau khổ hơn nữa . Bắp dùng chế biến ethanol nhiều cũng sẽ làm giảm bớt xuất khẩu, thúc đẩy  giá bắp ở thị trường quốc tế lên cao hợn V́ rằng Hoa Kỳ  là nước trồng nhiều bắp nhất . Điều này đă gây ra một tiếng la hỏang tại nước Mexicô , dựa vào bắp Mỹ làm bánh tráng ( bánh đa ) – tortilla và nhiều thực phẩm khác .   Tại những nước mà một công dân điển h́nh  lảnh lương ít hơn 5 đô la Mỹ một ngày khỏang 1500- 1750 đô la  ( trung b́nh ở Việt Nam ít hơn 3 đô la một ngày ), một gia tăng  vài xu Mỹ đă làm khốn đốn họ  rồi . 

            Rồi phải nói tới các ảnh hưởng môi sinh . . Bắp là một cây trồng cường sinh nhờ nước và hóa chất.  B́nh thường nông dân Hoa Kỳ luân canh các cây trồng để tránh đất mất hết ph́ nhiêu, nhưng giá bắp cao khuyến khích họ trồng  bắp liên tiếp trên một thửa ruộng đất năm  này qua năm khác .  Cách duy nhất  trồng bắp thành công là đổ vào đất mỗi năm mỗi nhiều phân bón hóa học hơn. Phân bón sẽ thấm qua các ḍng nước và làm cho tảo nảy nở mạnh , hút hết mọi dưỡng khí – oxygen và  giết chết mọi ḷai khác . “ Vùng chết – dead zones “ do phân bón hóa học gây ra ở vùng Vịnh Mexicô – Hoa Kỳ đă lớn bằng diện tích bang Connecticut, Delaware và Rhode Island nhập lại .  Ttrong khi đó ,  hóa chất diệt cỏ dại sử dụng ở các vườn trồng bắp  thấm vào các  nguồn cung cấp mạch nước ngầ , làm gia tằng hiểm nguy ung thư và khiếm tật khi  sinh .

            Hơn nữa,  không c̣n bao nhiêu đất tốt  để trồng bắp ở Hoa Kỳ. nếu muốn đạt mệnh lệnh của Thượng viện Hoa Kỳ  năm 2022 về các nhiên liệu tái sinh là 36 tỉ ga long dùng bắp chế tạo , sẽ cần trồng đến 96 triệu acres , gần 38.9 triệu  mẩu tây- ha ( nhắclại là Việt Nam  chỉ co khỏang 5 triệu ha lúa gạo , một số này trồng hai mùa  , và Trung   Quốc khỏang 30 triệu ha lúa gạo ) . Năm 2006 , hoa Kỳ tro6`ng 80 triêu acres – gần 32,5 triêu ha bắp , đa số  dùng làm thực phẩm  .Nguồn duy nhất của đất nông trại không sử dụng là 37 triệu acres – gần 15 triệu ha ,  thuộc Chương tŕnh Dự trữ Bảo tồn  Liên Bang – federal Conservation Reserve Program . Ở chương tŕnh này, chánh phủ Hoa Kỳ mướn thuê đất nông dân  trồng hoa màu để bảo tồn đất đồng lầy – wetlands và đời sống hoang dă – wildlife .  Trồng  bắp trên đất bảo tồn này sè  phá hủy trầm trọng  các đồng lầy Trung Mỹ, trảng cỏ và góp phần tăng thêm xói ṃn đất , làm ô nhiễm nguồn nước và lam nẩu nở tảo gây chết chóc  . 

      

 Hầm bẩy và cỏ chuyễn

            Lẽ dĩ nhiên ,  ngay cả những tay muốn đẩy mạnh ethanol hăng say nhất cũng không chờ đợi là Hoa kỳ sẽ chế tạo ra 36 tỉ ga lông cái ngữ này từ bắp.  Hy vọng tương lai lớn nhất là từ ethanol “ cellulosic “ , ó thể chế tạo bằng một lọat rộng lớn chất liệu sinh học .  Ethanol cellulosic  là một phát triễn hấp dẫn , v́ nó hửu hiệu năng lượng hơn ethanol bắp và phát thải ít chất ô nhiễm hợn . Nó có thể làm ra từ  các vật liệu phế thải , tỉ như những mảnh gỗ hay thân bắp, nhưng nguồn nguyên liệu  được xem là có tiềm năng nhiều nhất lại là cỏ chuyễn – switch grass  , một cây  sinh trưởng địa phưiơng , trước đây phủ đầy đồng cỏ - prairie Hoa Kỳ .

            Thế nhưng chính  ethanol cellulosic cũng có giới hạn sản xuất .  Làm ethanol  từ các vật liệu thực vật  góp lai của các nền rừng rú  

, như vài người đề nghị ,  sẽ làm giảm  sức khỏe rừng rú . ( Điểm này c̣n quan trọng hơn nữa ở các nước chậm tiến , đang mở mang , đặc biệt là các nước khí hậu nhiệt đới, như Việt Nam ).  Nông dân đă cố t́nh để lại thân bắp và các phế thải  hoa màu khác  ở dồng ruộng là v́ muốn  cày lật chôn chúng lại vào đất. Lấy chúng đi ,  sẽ làm giảm mất mức ph́ nhiều đất đai và cần bón thêm nhiều phân hóa học .  Và nếu trồng trọt cỏ chuyễn lan rộng,  th́ lại lo ngai rằng  các đất bảo tồn  sẽ thành đất trồng trọt .

            Điểm khác  về ethanol cellulosic  là rượu cồn này chưa có hiện nay và chưa một ai  h́nh dung được cách nào  sản xuất nó  đúng kinh tế ở số lượng lớn cả . Thành quả là nông dân Hoa Kỳ sẽ trồng nhiều bắp  đễ thơa măn mệnh lệnh Thượng viện , khi mà các nhà máy lọc ethanol nguồn gốc bắp tăng lên tận trời xanh .   Hiên nay Hoa Kỳ có  124 nhà máy này và 76 nhà máy nữa đang xây cất theo Hội Nhiên liệu Tái sinh . Các nhà đầu tư đang họat động , giả thiết là ethanol căn bản bắp  sẽ phát triễn nhiều những năm tới . Nếu các ảnh hưởng  kinh tế và môi sinh  theo thủ tục này là xấu xa bây giờ , th́ sắp tới , chúng sẽ c̣n tệ hại hơn nữa .

            Si mê ethanol, cũng như ở chánh sách năng lượng Hoa Kỳ vẽ ra , để làm vui ḷng  những  nhóm cử tri nhỏ , nhưng mạnh mẽ chánh trị , tỉ như các nhà trồng bắp   và các nhà chế tạo xe hơi Detroit, hơn là giải quyết các vấn đề  năng lượng quốc gia Hoa Kỳ . Không có cách nào khác   giải thích những tuyên bố bấp bênh, nay rày mai khác,  của hai ứng cử viên tổng thống Hillary Rodham Clinton và John McCain, dưới danh vị Thương Nghị sĩ th́ họ chỉ trích  ethanol , nhưng khi muốn thắng tuyễn cử sơ bộ ở bang trồng bắp Iowa, mới đây, họ đă đề cao ethanol .

            Tượng tự như thế, cũng không có cách ǵ khác để gỉai thích thuế quan 54 xu một ga lông đánh trên ethanol Brasil . Ethanol Brasil làm từ đường mía,  hửu hiệu năng lượng hơn nhiều ( cũng như sản xuất rẽ tiền hơn ) ethanol bắp Hoa Kỳ .  Thuế quan này cốt bảo vệ các nhà trồng bắp , nhưng đồng thời lại bảo đảm những giá cao hơn cho người tiêu thụ. Trong khi đó, các luật lệ tiết kiệm nhiên liệu  giúp cho các nhà chế tạo xe hơi   xây dựng những xe hơi  chạy ngắn đường hơn ( theo  đơn vị xăng ) là họ phải làm ,nếu ví thử họ làm các ô tô nhiên liệu uyễn chuyễn– flex- fuel vehicles , có thể chạy bằng E85 .   E85 đ̣i hỏi một cơ cấu hạ tầng  đắt tiền nhiên liệu rời nhau . Hiện chỉ có ở 1% trạm xăng ethanol ở tầm quốc gia và chỉ độ 4% ở bang Ca Li.  Do đó , Detroit làm ra các xe ăn nhiều xăng ,hầu tăng cường một lọai nhiên liệu thiếu hửu hiệu , rất ô nhiễm mà gần  như không ai dùng cả .

            Có nhiều cách khác tốt hơn để cắt bớt phát thải nhà kiếng  và giảm mức  trông cậy của dân gian Hoa Kỳ  vào dầu lữa ngoại quốc .  Bước đầu tiên là  cải thiện mẩu mực kinh tế nhiên liệu, như đề nghị của Thượng viện, trong dư luật năng lượng  .  Không có lư do bó buộc nào phải chế tạo E85, chưa kể đến chánh phủ đề xướng . Thay vào đó , Quốc hội  Hoa Kỳ c̣n có thể  ra lệnh sử dụng một pha trộn nhiên liệu quốc gia chứa một tỉ lệ tối thiểu ethanol , với số lượng tăng theo thời gian , khi sản xuất được cồn cellulosic kinh tế.  Cần phải bỏ thuế quan  đánh trên ethanol Brasil , dù rằng  có thể cần một giới hạn tối đa nhập khẩu , hầu tránh khuyến khích các nông dân Brasil đốn phá rừng mưa Amazon,  trồng thêm mía .

            Henry Ford làm Kiểu Xe T chạy ethanol, đă  sai lầm khi nghĩ rằng alcohol  cung  cấp nhiên liệu động cơ  có thể vô giới han.  Ông không hề tính đến  là sáng chế của ông  phát triễn rộng lớn như hôm nay , hay sự kiện  dân số thế giới cũng tăng qúa đô,  cho nên có thể không c̣n đủ đất đai nông nghiệp  và nước ngọt trên Trái Đất để nuôi sống ṭan thể dân số này . Chúng ta có lẽ  đă đến tột đỉnh hai điểm đất nông nghiệp và nước ngọt này rồi , và dân số thế giới đang chờ đợi tăng thêm 50% nữa hay cao hơn nữa vào năm 2050 .  ( Vào thập niên 1980 – 90 , Lương Nông Quốc Tế, rất hửu lư, không chịu đề cao dùng bắp làm xi rô thay chất ngọt , Hoa kỳ và các nước Âu Châu  đă làm, như một số chuyên viên đề nghị , viện dẫn là các nước chậm tiến đang mở mang c̣n đang thiếu nhiều bắp làm lương thực cho  nhiều vùng dân sô gia tăng mạnh. Nước ta nên nghĩ đến cây cỏ ngọt Stevia rebaudiana ?  ). Có nghĩa là   biến chế  một số lượng lớn thực phẩm thành nhiên liệu là một đơn thuốc có cơ  làm ṭan cầu chết đói ! Chắc chắn là ethanol đóng một vai tṛ làm xăng pha trộn tương lai ở Hoa Kỳ , nhưng không phải là nhiêm vụ sao sáng  như các kẻ đề xướng dự đóan đâu .