Khi Uncle Sam bệnh liệt giường, liệt chiếu ...

Phạm Văn Bân

Cách nay không bao lâu, tôi viết một bài Khi Uncle Sam bị cúm ..., nghĩ rằng đã mô tả chính xác nhưng thực tế cho thấy tôi sai rồi.  Uncle Sam bệnh nặng hơn nữa vì cơn khủng hoảng tài chính đang diễn biến hiện nay đã và đang đánh Uncle Sam sụm bà chè.  Uncle Sam nằm liệt giường, liệt chiếu.

Sau một loạt khủng hoảng và đóng cửa của các định chế khổng lồ trong năm 2008, ngày 18-9-2008, Bộ Trưởng Ngân Khố Mỹ Henry Paulson đưa vào Quốc Hội[1] duyệt xét một dự án chi 700 tỉ đô-la, và nếu cần thì sẽ có thêm cơ quan Federal Deposit Insurance Corp. (FDIC) và  nhóm ngân hàng có đặc quyền chính phủ (government-chartered group) Federal Home Loan Banks (FHLB) tham gia.  Thực ra, FDIC và FHLB bắt buộc phải tham gia vào tai họa vỡ nợ này: các chuyên viên tài chính ước tính sẽ cần thêm 400 tỉ đô-la để FDIC và FHLB cấp cứu các ngân hàng nằm trong hệ thống.  Điều này được xác định bởi Chủ Tịch FDIC, Sheila Bair, rằng dự án Paulson sẽ không nhằm cứu nguy cho các ngân hàng nằm trong danh sách canh chừng (watch list) của FDIC, có ý ám chỉ khoảng hơn 100 ngân hàng "bệnh tật" chưa có thuốc chữa. 

Cái sẩy nẩy cái ung

Cái sẩy ở đây là mưu đồ của các chủ nợ và nhà đầu tư đã "nhân" lớn trị giá thực của nhà cửa - biến hóa giá trị ban đầu thành các giá trị khác lớn hơn, gọi là derivatives - và có thể gọi đây là một sai lầm hàng trăm tỉ đô-la.  Mưu đồ này như sau:

Theo thông lệ, muốn mua nhà, người mua phải có đủ tiền down payment (thường là 10% trị giá nhà), có tiền trả nợ nhà vào khoảng 1/3 tổng số lợi tức hàng tháng, có công việc làm vững chắc, có điểm tín dụng tốt.  Tuy nhiên, nếu cứ duy trì thông lệ thì doanh số mua bán nhà cửa không thể nở lớn lên được.  Vậy, trước hết phải hủy bỏ thông lệ.  Xả luật (deregulation).  Quá trình 30 năm xả luật có thể ghi nhận từ thời Tổng Thống Jimmy Carter (1977-1981) ký đạo luật Airline Deregulation Act vào năm 1978.  Sau đó, trào lưu này lan ra lãnh vực năng lượng, vận tải, truyền thông, và các dịch vụ tài chính với khẩu hiệu: bớt luật lệ, tăng trưởng nhiều hơn (less regulation, more growth).  Các đời tổng thống sau đó: Ronald Reagan (1981-1989) thuộc Cộng Hòa, George H.W. Bush (1989-1993) thuộc Cộng Hòa, Bill Clinton (1993-2001) thuộc Dân Chủ, George W. Bush (2001-hiện tại) thuộc Cộng Hòa đều tiếp tục chính sách xả luật.

Đi ngược dòng thời gian, khi tai họa đại suy thoái (Great Depression 1929) xảy ra, bắt đầu tại Mỹ, Quốc Hội Mỹ đã có biện pháp chấn chỉnh qua đạo luật Glass-Steagall Act được Tổng Thống Franklin Roosevelt ký thành luật năm 1933.  Đạo luật Glass-Steagall Act do đại biểu Senate, vốn là Bộ Trưởng Ngân Khố, Carter Glass, Virginia Dân Chủ, được biết đến như là "cha đẻ của Federal Reserve," và đại biểu Senate Henry Steagall, Alabama Dân Chủ, bảo trợ.  Đạo luật này nhằm sửa chữa tình trạng đầu cơ thái quá của các ngân hàng trong thập niên 1920s, dẫn đến sự sụp đổ của thị trường chứng khoán năm 1929, và đưa đến nạn đại suy thoái.  Lúc đó, các ngân hàng thương mại đã đầu tư một cách quá phiêu lưu với tiền ký thác nên đạo luật Glass-Steagall thiết lập một bức tường ngăn cách giữa ngân hàng đầu tư và ngân hàng thương mại, cấm các ngân hàng thương mại không được bảo chứng bảo hiểm và chứng khoán.

Senator Glass: Đây [section 21] chúng tôi cấm các ngân hàng lớn mà hoạt động chính là kinh doanh đầu tư không được nhận tiền ký thác.  Chúng tôi phân biệt họ ra khỏi hoạt động kinh doanh ngân hàng nhận ký thác.

-Thế có nghĩa là nếu họ muốn nhận tiền ký thác thì phải có định chế riêng biệt cho mục đích đó, phải không?

Senator Glass: Phải.

66 năm sau, vào tháng 11-1999, đạo luật Glass-Steagall bị hủy bỏ bởi đạo luật Gramm-Leach-Bliley.  Cả hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ, ở cả hai viện Senate và House of Representatives đều ủng hộ cho đạo luật Gramm-Leach-Bliley với đại đa số: 450-64 phiếu ở cả hai viện.  Tổng Thống Bill Clinton ký cho Gramm-Leach-Bliley thành luật. 

Nhiều đại biểu Dân Chủ đã bỏ phiếu thuận cho Gramm-Leach-Bliley vẫn còn hiện diện tại Quốc Hội ngày nay.  Senator Phil Gramm bây giờ là Phó Chủ Tịch của UBS và là cố vấn cho ban vận động tranh cử Tổng Thống của Senator John McCain

Đạo luật Gramm-Leach-Bliley xây đường cho các định chế tài chính - vốn đã lớn - trở thành lớn hơn nữa.  Một khi các ngân hàng cực lớn này (mega banks) sụp đổ, cả thế giới và Mỹ sẽ gánh chịu hậu quả trầm trọng.  Cơn khủng hoảng tài chính hiện nay đã xảy ra với tất cả biểu hiện tương tự như  tai họa đại suy thoái (Great Depression 1929) vào các thập niên 1920s, 1930s.  Và các biện pháp chấn chỉnh hiện nay cũng tương tự như thế, trong đó, đáng lưu ý nhất là sự mất lòng tin.

Kỷ luật tài chính truyền thống được phá vỡ qua việc thành lập và hỗ trợ cho một hệ thống các định chế cho vay nợ nhà thứ cấp (sub-prime loan) cực kỳ to lớn. 

Ba năm sau ngày đạo luật Gramm-Leach-Bliley thành hình, để đẩy mạnh việc xả luật, ẩn dưới từ ngữ American Dream, ngày 18-6-2002, Tổng Thống George Bush đến cơ quan Department of Housing and Urban Development, Washington, D.C., mở cuộc liên hoan và tái xác nhận rất rõ với các lời lẽ như sau[2]:

-Mục tiêu là, ai muốn sở hữu một căn nhà phải có thể có được.  Khó khăn là mối khác biệt trong tương quan sở hữu nhà.  3/4 người da trắng sở hữu nhà, tuy nhiên dưới 50% người da đen và Mễ sở hữu nhà. 

-Vì vậy tôi lập mục tiêu cho đất nước này.  Chúng ta muốn có thêm 5.5 triệu người sở hữu nhà vào năm 2010 - thêm hàng triệu người thiểu số có nhà vào năm 2010.  5.5  triệu gia đình sở hữu nhà vào năm 2010.  Đó là mục tiêu của chúng ta.  Đó là một mục tiêu thực tế.

- Có thể trở ngại duy nhất đối với người mua nhà lần đầu tiên là tiền down payments cao.  Người ta nhìn vô tiền down payment, người ta nói nó cao quá, tôi không mua đâu.  Người ta có thể mua, nhưng họ không có khoản tiền cần thiết để đáp ứng tiền down payment.  Chúng ta có thể đối phó được.  Và vì thế tôi yêu cầu Quốc Hội rót tiền cho quỹ American Dream down payment, trong đó sẽ giúp một gia đình có lợi tức thấp được đủ điều kiện để mua.  Chúng ta tin rằng quỹ này sẽ được rót tiền đầy đủ và quản trị đúng cách, và điều này sẽ được nằm trong tay chính phủ Bush, rằng hơn 40,000 gia đình mỗi năm - 40,000 gia đình mỗi năm - sẽ có thể thực hiện giấc mơ mà chúng ta muốn họ có thể thực hiện, và giấc mơ đó là sở hữu nhà của riêng họ.

-Trở ngại thứ hai để sở hữu nhà là không có giá nhà để người ta có thể trả nợ được.  Ở Mỹ có những người không thể kiếm một căn nhà có giá mà họ có thể mua được, và chúng ta cần đối phó với khó khăn này.  Tôi nghĩ cách hay nhất là thành lập một khoản trừ thuế lên tới 2.4 tỉ đô-la cho cho các gia đình đơn chiếc trong năm năm sắp đến để khuyến khích họ.

-Khó khăn thứ ba là sự kiện luật lệ quá phức tạp.  Người ta chán nản bởi chữ in trên các hợp đồng.  Họ nhìn vô và nói, Tôi không chắc tôi có muốn ký hợp đồng này hay không.  Vì có nhiều chữ quá.  Có nhiều bẫy quá.  Vì vậy một trong các điều mà Ông Bộ Trưởng sẽ làm là đơn giản hóa các giấy tờ đúc kết và tất cả giấy tờ mà người mua phải đối phó trong mối tương quan sở hữu nhà.

-Tại vài vùng, chúng ta có những người đơn giản là không thực sự chắc việc mua nhà có ý nghĩa gì.  Và dường như điều hợp lý đối với chúng ta là lập một chương trình ngoại lệ, một chương trình giáo dục để giải thích các cái tại sao và lý do nào của việc mua nhà, để làm dễ dàng cho mọi người không chỉ hiểu các ám chỉ luật lệ và chi tiết, mà còn làm dễ dàng để hiểu làm thế nào kiếm được một món nợ tốt.

-Và tôi hãnh diện thông báo rằng Fannie Mae đã đáp lời kêu gọi, theo như tôi hiểu, vào khoảng 440 tỉ đô-la cho một khoảng thời gian.  Họ đã dùng ảnh hưởng để tạo nhiều vốn sẵn sàng cho loại người mua nhà mà chúng ta nói ở đây.  Điều này nằm trong đặc quyền của họ; bây giờ cần đem ra thực hiện.

-Vậy thì phải đạt được mục tiêu này.  Và một phần của nền tảng nước Mỹ là khả năng dành cho một người - bất kể họ từ đâu đến, bất kể họ sinh ở đâu - nói rằng, đây là nhà của tôi; tôi sở hữu căn nhà này, đây là mảnh tài sản của tôi, đây là một phần trải qua của tôi tại Mỹ.  Điều tối cần thiết là chúng ta luôn chú tâm vào mục tiêu, và làm việc khó nhọc để đạt được mục tiêu đó.  Và khi tất cả làm xong, chúng ta có thể nhìn trở lại và nói, do công sức của tôi, do việc làm tập thể của chúng ta, Mỹ là một nơi tốt đẹp hơn.

Sáu năm sau ngày "hồ hởi phấn khởi" nêu trên, Tổng Thống Bush nói ngược lại, "Các tài sản tài chính liên quan đến nợ mua nhà đã mất giá trị trong vụ sụt giá nhà, và các ngân hàng nắm giữ các tài sản này đã hạn chế mức tín dụng.  Do đó, toàn thể nền kinh tế của chúng ta đang bị nguy hiểm."[3]

Bài diễn văn ngày 18-6-2002 đã bật đèn xanh, tạo mọi điều kiện pháp lý thuận lợi, vì thế, khởi sự thành hình một mô hình mà chỉ duy nhất nước Mỹ mới có, đó là nợ nhà thứ cấp (sub-prime loan) với hai thủ đô chính là hai tiểu bang California và Florida.  Chính ngay mô hình nợ thứ cấp và xả luật nên nền tài chính của Mỹ nở rộ, lan sâu rộng qua các định chế tài chính như các ngân hàng đầu tư và bảo hiểm lớn nhất thế giới.  Sân khấu nợ nhà thứ cấp rất rộn ràng: người mua nhà đầy tham vọng (tái vay nợ qua equity loan, refinancing), lấy tiền vay để mua thêm nhà hoặc chi tiêu gì đó, giới trung gian bán nhà và làm giấy tờ mượn nợ (real estate broker and loan officer) phát tài trên những vụ mua bán nhà mà họ thừa biết là người mua không sao trả nợ được, các ngân hàng đầu tư và bảo hiểm của Wall Street gom các món nợ nhà đó và biến hóa thành chứng khoán có nợ nhà bảo kê (mortgage-backed security, hay gọi tắt là MBS) và đem bán cho các nhà đầu tư mà thường thì nhà đầu tư khó suy xét tính chất vững chắc của MBS- họ chỉ dựa vào nhận xét và thang điểm để mua chứng khoán MBS.  MBS là một hình thức rắc rối và khá xa cách với đại chúng nhưng chẳng xa lạ gì đối với các đại gia (vừa là công ty, vừa là tư nhân) với tiền đầu tư hàng chục triệu hoặc hàng tỉ đô-la.

Xét về mô hình căn bản, ai muốn mua nhà đều có thể mua được một cách dễ dàng: không cần xét mức lợi tức[4], không cần việc làm, và không cần tài sản, thậm chí 0% down payment (hay gọi diễu cợt là ninja loan, viết tắt của no income, no job, and no assets).  Nhờ vậy, trong giai đoạn 2000-2005, nước Mỹ trở thành thiên đàng hạ giới, trong đó giấc mơ sở hữu một căn nhà rất dễ trở thành hiện thực. 

Mô hình nợ thứ cấp là một hiện tượng của chủ nghĩa tư bản tự do, không bị chính quyền kiểm soát đã dẫn đến kết quả ngày hôm nay: trước mắt, vỡ nợ 700 tỉ để cứu nguy  thị trường chứng khoán Wall Street, và dần dần, các ngân hàng bệnh tật sẽ lộ ra qua FDIC và FHLB, và sẽ cần thêm vài trăm tỉ đô-la nữa.  Liệu có cứu nguy được không?  Ngày 6-10-2008, thị trường Wall Street đã "plongeon" thê thảm bất kể dự án 700 tỉ Paulson đã được Quốc Hội thông qua.  Các thị trường chứng khoán Nhật bản, Trung quốc, Nga, v.v. đều đâm đầu xuống nước.  Vấn đề này cần có thời gian để có thể đo lường hậu quả.

Trên căn bản tài chính thì mô hình nợ thứ cấp đã sai bét ngay từ lúc khởi sự.  Thí dụ cho mượn một món nợ trong 15 năm hay 30 năm mà không cần xét số tiền down payment, khả năng trả nợ thể hiện qua mức lợi tức, có việc làm hay không, v.v.  Thực ra, không ai ngây thơ cả.  Người mua nhà muốn lợi dụng cơn sốt tăng giá nhà để cho đời thêm tươi.  Mặc dù biết rõ ràng là không đủ khả năng trả nợ nhà trong trường kỳ nhưng người mua nhà lợi dụng loại nợ chỉ trả tiền lời trong ba đến năm năm đầu tiên, sau đó mới phải trả cả tiền gốc và tiền lời (interest only), với hy vọng rằng giá nhà sẽ tiếp tục tăng trong vài năm sắp đến- còn như không tăng hoặc nhà có "mệnh hệ" nào thì cùng lắm là cho tịch thu nhà (foreclosure).  Khi giá nhà xuống trong hai năm vừa qua - còn có thể xuống đến hết năm 2009 để trở về trị giá thực - và khi người sở hữu nhà bắt đầu không trả nợ và để cho ngân hàng tịch thu nhà thì giá nhà lại càng tuột nhanh hơn nữa.

Trong cơn hỗn loạn tài chính hiện nay, người bán sẽ không thể bán nhà được (thí dụ, đang mang nợ nhà có thể là $500 K trong khi giá bán nhà trên thị trường chỉ có $300 K).  Mặt khác, một khi tịch thu nhà, ngân hàng sẽ lo bán tống, bán tháo để chữa cháy cho khoản nợ thất thu (fire-sale prices) nhưng rắc rối là người mua hầu chắc sẽ không mua vì họ còn muốn chờ giá nhà xuống thêm nữa.  Do đó, thị trường nhà cửa sẽ bị đình trệ.

Căn cứ vào các món nợ nhà, các định chế cho vay gom và bán dần lên phía trên cho các công ty và ngân hàng đầu tư khổng lồ.  Tại đây, người ta biến hóa các món nợ nhà thành chứng khoán và nhân giá trị tài chính lên đến mức không tưởng.  Tất cả mọi người đều hết sức vui vẻ.  Tuy nhiên, từ năm 2006 cho đến nay, khi các nhà đầu tư thấy rằng giá nhà đã không tăng, không giữ giá được, và lại có khuynh hướng tuột về giá trị thực thì họ không thể giữ các chứng khoán đã biến thành tờ giấy lộn.  Đây là nguyên nhân mà các công ty đầu tư và bảo hiểm khổng lồ phải phá sản bởi vì không thực sự có tiền thanh toán và vỡ nợ (no liquidity and insolvency).  Bức tranh khủng hoảng tài chính của Mỹ hiện nay có thể ví như một lâu đài xây trên cát - các lâu đài "huyền thoại" đó là những công ty quá lớn không thể nào sụm (too big to fail như: Countrywide, Bear Stearns, Fannie Mae, Freddie Mac, Lehman Bros., Merrill Lynch, AIG, Washington Mutual, v.v.) và cát là các người mua nhà.  Tuy là cát nhưng được phù phép thành kim cương, và một khi thời điểm đòi tiền vốn lẫn lời của các nhà đầu tư đến thì cả lâu đài sụp đổ.  Đơn giản là từ cái sẩy, nẩy cái ung!

Giải pháp thực tế cho nợ nhà thứ cấp

Là một người dân bình thường, không ai có thể hiểu hết các biện pháp cứu nguy của đề án 700 tỉ đô-la và sẽ thêm hàng trăm tỉ nữa.  Đó là việc của chính phủ.  Điều bất hạnh là người dân bình thường sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống hàng ngày.  Dưới đây là các lời khuyên của chính phủ:

Bạn đang bị khó khăn để trả nợ nhà?  Bạn đã nhận được giấy báo của định chế cho vay yêu cầu bạn liên lạc họ?

Đừng làm ngơ các lá thư của các định chế cho vay

Liên lạc với họ ngay lập tức

Liên lạc với HUD-approved Housing Counseling Agency

Toll FREE (800) 569-4287

TTY (800) 877-8339

Nếu bạn không thể trả nợ nhà:

1.Đừng làm ngơ với vấn đề

Càng trễ bao lâu, càng khó bấy nhiêu để trả nợ nhà và hầu chắc bạn sẽ mất nhà.

2.Liên lạc với định chế cho vay ngay khi bạn ý thức rằng bạn có vấn đề

Các định chế cho vay không muốn lấy nhà của bạn.  Họ có các giải pháp để giúp người mượn nợ qua các lúc khó khăn tài chính.

3.Mở và trả lời các thư từ các định chế cho vay

Các thông báo đầu tiên mà bạn nhận được sẽ cung cấp tin tức hữu ích về các giải pháp ngăn ngừa tịch thu nhà, điều này có thể giúp bạn vượt qua các khó khăn tài chính.  Thư sau có thể là giấy thông báo quan trọng về biện pháp pháp lý chờ giải quyết.  Việc bạn không mở thư sẽ không là cớ để xin lỗi trước tòa án tịch thu nhà.

4.Biết các quyền về nợ nhà của bạn

Lấy tài liệu mượn nợ ra và đọc để biết chủ nợ có thể làm gì nếu bạn không thể trả nợ.  Học hỏi về luật lệ tịch thu nhà và khoảng thời gian tịch thu tại tiểu bang của bạn (mỗi tiểu bang đều khác nhau) bằng cách liên lạc với Văn Phòng Địa Ốc Chính Phủ Tiểu Bang

5.Hiểu biết các giải pháp ngăn ngừa tịch thu nhà

Các tin tức quý báu về các giải pháp sự ngăn ngừa tịch thu có thể tìm thấy trên internet : portal.hud.gov/portal/page?_pageid=33,717348&_dad=portal&_schema=PORTAL

6.Liên lạc với người cố vấn nhà được HUD thừa nhận

U.S. Department of Housing and Urban Development (HUD) tài trợ miễn phí hoặc phí tổn rất thấp cho dịch vụ cố vấn nhà cửa trên toàn quốc.  Các cố vấn nhà cửa có thể giúp bạn hiểu biết luật và các giải pháp cho bạn, sắp xếp tài chính cho bạn và đại diện cho bạn trong thương thuyết với chủ nợ của bạn nếu bạn cần sự hỗ trợ này.  Hãy kiếm một người cố vấn ở gần nhà bạn hoặc gọi số (800) 569-4287 hoặc TTY (800) 877-8339.

7.Sắp xếp ưu tiên chi tiêu

Sau y tế, việc giữ nhà nên là ưu tiên thứ nhất của bạn.  Xem lại tài chính và xét những chỗ nào mà bạn có thể cắt bỏ chi tiêu để trả tiền nợ nhà.  Để ý các chi phí như cable TV, hội viên, giải trí mà bạn có thể dẹp bỏ.  Triển hoãn trả nợ các thẻ tín dụng và nợ "không bị bảo đảm" cho đến khi nào bạn đã trả nợ nhà.

8.Xài tài sản của bạn

Bạn có tài sản - như chiếc xe dư thứ hai, nữ trang, một chính sách bảo hiểm trọn đời - mà bạn có thể bán để lấy tiền mặt để giúp giữ lại món nợ tiền nhà không?  Có ai trong gia đình có thể kiếm thêm việc làm để bổ sung lợi tức không?  Ngay cả các nỗ lực này không tăng lợi tức của bạn một cách đáng kể, nhưng chúng cho chủ nợ của bạn thấy rằng bạn sẵn lòng hy sinh để giữ nhà.

9.Tránh các công ty ngăn ngừa tịch thu nhà

Bạn không cần trả lệ phí cho các giúp đỡ ngăn ngừa tịch thu nhà - thay vào đó, dùng tiền này để trả tiền nợ nhà.  Nhiều công ty kiếm-lợi sẽ liên lạc bạn, hứa thương lượng với chủ nợ của bạn.  Trong khi có thể đó là các công ty thỏa đáng, họ sẽ tính lệ phí nặng (thường bằng hai hoặc ba tiền trả nợ nhà hàng tháng) đối với các dịch vụ và tin tức mà chủ nợ của bạn hoặc một người cố vấn được HUD thừa nhận sẽ cung cấp miễn phí, nếu bạn liên lạc với họ.

10.Đừng mất nhà cho các vụ lừa bịp phục hồi tịch thu nhà

Nếu công ty nào nói rằng nếu bạn ký giấy chỉ định họ đại diện cho bạn mà hành động, họ có thể ngăn chặn vụ tịch thu nhà của bạn ngay lập tức thì có thể bạn đã ký giấy bỏ quyền sở hữu nhà của bạn và trở thành người thuê nhà của căn nhà mà bạn sở hữu!  Không bao giờ ký một văn kiện luật pháp mà không đọc và hiểu tất cả điều khoản của nó và có lời cố vấn chuyên nghiệp của luật sư, công ty địa ốc chuyên nghiệp, hoặc một cố vấn địa ốc được HUD thừa nhận.[5]

Dưới đây là các websites của chính phủ Mỹ để tự tìm hiểu cho đúng với các khó khăn của mình:

http://www.fdic.gov/

http://www.fhlbsf.com/about/resources/foreclosure.asp

Foreclosure Avoidance
Arizona Foreclosure Help-Line
Consumer Credit Counseling Service - Arizona 
Consumer Credit Counseling Service - California 
Federal Housing Authority 
Federal Reserve Board Foreclosure Resources
Homeownership Preservation Foundation: Free online and phone counseling sessions for homeowners facing foreclosure
HUD's Foreclosure Avoidance Information: Tips for avoiding foreclosure and referrals to HUD-approved counseling agencies
HUD-Approved Housing Counseling Agencies - Arizona 
HUD-Approved Housing Counseling Agencies - California 
HUD-Approved Housing Counseling Agencies - Nevada 
Nevada Foreclosure Resources

Gót chân Achilles (Achilles' heel)

Nền kinh tế Mỹ xây dựng trên tín dụng, nghĩa là lòng tin giữ một vai trò tối quan trọng.  Một khi người ta sắp hàng để rút tiền vì mất lòng tin thì hệ thống ngân hàng lâm nguy ngay lập tức.  Lâm nguy, bởi vì ngân hàng chỉ giữ một ít tiền mặt (cash reserve) và nếu khách hàng ký gửi hoảng sợ[6], rút tiền trong một khoảng thời gian ngắn thì ngân hàng sẽ vỡ nợ vì hầu hết các khoản tiền ký gửi đều đã đem đi đầu tư.  Hệ thống tín dụng của Mỹ giống như gót chân Gót chân Achilles (Achilles' heel): toàn thân bất khả xâm phạm, không thể bị hại, ngoại trừ duy nhất một nhược điểm chí tử là gót chân.[7]  Những biện pháp mà chính phủ Mỹ đang và sẽ làm không đi ra ngoài việc củng cố lòng tin.  Chính nhờ lòng tin mà thành hình các định chế và ngân hàng tài chính khổng lồ trên Wall Street và khắp nơi trên thế giới, nhưng một khi lòng tin bị mất thì nó là con dao hai lưỡi.  Ngoài hệ thống Wall Street, còn có hai hệ thống rất quan trọng không thể không nói đến.  Đó là

Federal Deposit Insurance Corporation (FDIC) và Federal Home Loan Banks (FHLB).

Federal Deposit Insurance Corporation (FDIC)

FDIC là phó sản của đạo luật Glass-Steagall Act.  FDIC được thành lập sau cơn đại suy thoái trong thập niên 1930s.  Trong "Một Trăm Ngày" đầu tiên nhận chức vụ Tổng Thống năm 1933, Franklin Roosevelt ký luật thành lập FDIC, thoạt đầu bảo hiểm cho mỗi trương mục ký thác là $5,000, tăng dần lên $100,000 và nay là $250,000.  FDIC bảo hiểm các khoản ký thác cho khoảng 8,400 ngân hàng và định chế tiết kiệm trên toàn nước Mỹ và khuyến khích cho sự an toàn và lành mạnh bằng cách nhận diện, theo dõi và nêu ra các rủi ro mà họ bị gặp phải.[8] tất cả chỉ nhằm củng cố lòng tin của người ký thác tiền. 

Năm 2006, Quốc Hội tăng tiền bảo hiểm đối với các ngân hàng, trung bình là $5-$7 cho mỗi $10,000 ký thác.  Hiện nay, khoản lệ phí insurance premiums mà FDIC tính cho các ngân hàng được xem là rủi ro nhất chỉ ở mức $43 cho mỗi $10,000 - hãy còn quá thấp so với các hãng bảo hiểm tư nhân.  Nhưng nếu tính cao hơn thì các ngân hàng sẽ phải vỡ nợ.  Đó là một vấn đề nhức đầu cho mọi người có trách nhiệm.  There's really no good way around that.

Một khe hở của FDIC là một người có thể mở nhiều trương mục tại nhiều ngân hàng khác nhau, mỗi trương mục không quá $100,000.  Như vậy, một người có 50 triệu đô-la, chưa biết phải sử dụng thế nào, có thể rải đều $100,000 vào 500 ngân hàng, và 50 triệu đô-la này được FDIC bảo hiểm miễn phí!

Công ty tư nhân Promontory Interfinancial Network LLC, tại Arlington, Virginia, thành lập năm 2002 bởi các công chức liên bang - bao gồm vài viên chức của FDIC - đã nghĩ ra cách giúp các đại gia được bảo hiểm như thí dụ nêu trên, gọi đó là brokered deposits.

Chủ Tịch FDIC, Sheila Bair, nói rằng brokered deposits có thể cung cấp tiền mặt rất nhanh nhưng cũng ngầm chứa nguy hiểm.  Bà nói, "Rất dễ kiếm brokered deposits, và thực sự không có mấy kỷ luật thị trường đối với brokered deposits.  Khi có sự nương tựa thái quá trên brokered deposits, đặc biệt để gia tăng "nhiên liệu" cho sự tăng trưởng nhanh chóng trên bảng tổng kết tài sản, chắc chắn đó là một yếu tố rủi ro cao."[9]

Năm 2005 và 2006, không có ngân hàng nào phá sản.  Năm 2007, có 7 ngân hàng sụp đổ, báo hiệu cho cơn khủng hoảng tài chính hiện nay.  Cho đến nay, năm 2008, có thêm 12 ngân hàng, và đây là một làn sóng sụp đổ tệ hại nhất trong lịch sử.  Hiện nay người ta đang chờ danh sách canh chừng của FDIC (watch list), trong đó có khoảng 100 ngân hàng "bệnh nặng."

IndyMac, có 32 tỉ đô-la tài sản, là một sự sụp đổ đắt giá nhất mà FDIC phải cứu nguy.  Nhưng chưa hết. Christopher Whalen, giám đốc Institutional Risk Analytics, một công ty tại Torrance, California, chuyên bán các bài phân tích tài chính về FDIC cho các nhà đầu tư, tiên đoán rằng đến cuối năm 2009, khoảng 100 ngân hàng với tổng trị giá tài sản 800 tỉ đô-la sẽ sụp đổ.  Lẽ tất nhiên, trên phương diện kỹ thuật, người ta dùng chữ "tiên đoán," nhưng hầu chắc các tiên đoán này phải có căn bản xác thực.  Đại chúng không có dữ kiện chi tiết nhưng các chuyên viên có; do đó, không nên xem nhẹ tiên đoán của họ.

Tháng 3-2008, một công văn nội bộ của FDIC ước tính phí tổn để cứu các ngân hàng sụm bà chè vào năm 2008 sẽ chỉ vào khoảng 1 tỉ đô-la, và giảm xuống còn $450 triệu vào năm 2009.  Ước tính này không sát với thực tế chút nào cả.

FDIC công bố khi ngân hàng IndyMac sụp đổ, xảy ra chỉ bốn tháng sau công văn nội bộ của FDIC, FDIC đã tốn gần 9 tỉ đô-la và sự sụp đổ của tất cả 12 ngân hàng đã lên vào khoảng 12 tỉ đô-la.  Sai lầm quá lớn này được Chủ Tịch Sheila Bair đổ tội cho các tiên đoán của FDIC đã dựa vào các mô hình dùng dữ kiện từ hơn 20 năm qua - tức là không có mấy ngân hàng sụp đổ - và kêu gọi rằng chúng ta phải thích ứng hơn với các điều kiện kinh tế thay đổi.  Thực ra, FDIC đã cố ý làm ngơ các vấn đề tài chính, hy vọng chúng sẽ tự  tan biến.  Chúng không tan, ngược lại, tồn tại và công phá.

Federal Home Loan Banks (FHLB)

Một nguồn tiền khác cho các ngân hàng là FHLB, một hệ thống 12 ngân hàng được Quốc Hội thành lập vào năm 1932 để giúp cho mượn nợ mua nhà.  Tính đến tháng 6-2008, các chủ nợ đã vay của hệ thống FHLB $840 tỉ đô-la, tăng 36% so với $608 tir vào năm trước.

FHLB đã kéo dài thời gian không thể tránh khỏi sụp đổ cho các ngân hàng bệnh tật bằng các khoản ứng trước.[10] 

Kết luận

Đà phát triển của chủ nghĩa tư bản tự do trong 30 năm qua đã lên tới cực điểm.  Nay là lúc nó tuột xuống để trở về giá trị thực.  Người ta có thể chiếu lệ mà nghĩ rằng nền kinh tế Mỹ sẽ phục hồi trở lại sau một chu kỳ, tạm cho là 10 năm.  Không hẳn như thế.

Điều đáng lo nghĩ là sự khủng hoảng lần này có khá nhiều điểm tương tự với cơn đại suy thoái năm 1929; và tôi gọi đây là một chu kỳ kinh tế 80 năm.  Nói như thế có nghĩa là viễn ảnh sẽ phục hồi trong 10 năm sắp đến e rằng quá lạc quan!  Ngày nay, kinh tế Mỹ phát triển nghịch lý, thay vì lấy khu vực nông nghiệp và kỹ nghệ làm nền tảng và khu vực dịch vụ giữ vai trò hỗ trợ thì Mỹ như một kim tự tháp chỏng ngược đầu, trong đó đầu nhọn ở phía dưới cùng là khu vực nông nghiệp, phía giữa là khu vực kỹ nghệ, và tầng trên cùng tản rất rộng là khu vực dịch vụ.

Đã từ lâu rồi, dân Mỹ không còn khả năng cạnh tranh với thế giới về các hàng hóa tiêu dùng hàng ngày như: TV, quần áo, giày dép, thậm chí hải sản.  Ngành sản xuất xe ô-tô thì đã thua lỗ hàng chục năm nay.  Mỹ chú trọng các sản phẩm high-tech, vũ khí quân sự nhưng cũng đang bị cạnh tranh ráo riết.  Phần lớn dân Mỹ thích được là white-collar thay vì blue-collar.  Vì thế, không có gì ngạc nhiên khi hai ông chủ nợ lớn nhất của Mỹ trong khối nợ khoảng 11,000 tỉ đô-la hiện nay là Nhật Bản và Trung quốc.  Dân Mỹ vẫn đang phải trả tiền lời hàng ngày cho hai đại gia này.

Ưu thế của đồng đô-la là một loại tiền tệ được quốc tế dùng trong giao dịch mua bán nay đã rung chuyển đến tận gốc. 

Ưu thế của một chỗ đầu tư hoặc cất giấu tài sản từ ngoại quốc đổ vào Mỹ đã tan theo mây khói sau vụ sụp đổ gần như hoàn toàn của thị trường chứng khoán Wall Street.

Hai ưu thế nổi bật nêu trên của Mỹ không còn nữa; và lẽ dĩ nhiên, hậu quả sẽ tác động trực tiếp vào đời sống hàng ngày của dân Mỹ trong thời gian nhiều năm sắp đến. 

Phần viết nói trên nhằm nêu ra một số điểm nổi bật mà mọi người có thể cảm nhận được.  Một phần "đằng sau sân khấu" và lại là phần ảnh hưởng nghiêm trọng nhất là hoạt động tín dụng giữa các ngân hàng trung ương với nhau và tín dụng cho các xí nghiệp.  Xí nghiệp rất cần tín dụng, vừa ngắn hạn, vừa dài hạn.  Mỗi ngày, hàng tỉ tỉ đô-la tín dụng phải được luân chuyển để mượn nợ mới trả nợ cũ; nhưng xin tạm ngưng ở đây.  Chỉ mong chúng ta ý thức rằng giấc mộng kê vàng 2000-2005 đã qua rồi, cái "phúc" nợ nhà thứ cấp không tái diễn (bất trùng lai), nhưng họa thì kéo đến cả một dây dài (vô đơn chí).

California, 6-10-2008

Fan Wen Bin

Phụ Bản: hai bài diễn văn của Tổng Thống George Bush:

-ngày 18-6-2002: phấn khởi bật đèn xanh cho sự bung ra của Wall Street và Fannie Mae.

-ngày 24-9-2008: tuyên bố nền kinh tế cả nước đang lâm nguy và muốn siết chặt luật lệ.

REMARKS BY THE PRESIDENT ON HOMEOWNERSHIP at the Department of Housing and Urban Development, Washington, D.C.
June 18, 2002, 10:30 A.M. EDT

Trích dịch một phần:

Tổng Thống George Bush:

-Mục tiêu là, ai muốn sở hữu một căn nhà phải có thể có được.  Khó khăn là mối khác biệt trong tương quan sở hữu nhà.  3/4 người da trắng sở hữu nhà, tuy nhiên dưới 50% người da đen và Mễ sở hữu nhà.  Mối khác biệt này báo hiệu cho điều gì đó tại đất nước phong phú này.  Và chúng ta cần làm cái gì đó về việc này.

-Vì vậy tôi lập mục tiêu cho đất nước này.  Chúng ta muốn có thêm 5.5 triệu người sở hữu nhà vào năm 2010 - thêm hàng triệu người thiểu số có nhà vào năm 2010.  5.5 triệu gia đình sở hữu nhà vào năm 2010.  Đó là mục tiêu của chúng ta.  Đó là một mục tiêu thực tế.

-Và những trở ngại nào mà chúng ta có thể đối phó được ở đây, Washington?  Có thể trở ngại duy nhất đối với người mua nhà lần đầu tiên là tiền down payments cao.  Người ta nhìn vô tiền down payment, người ta nói nó cao quá, tôi không mua đâu.  Người ta có thể mua, nhưng họ không có khoản tiền cần thiết để đáp ứng tiền down payment.  Chúng ta có thể đối phó được.  Và vì thế tôi yêu cầu Quốc Hội rót tiền cho quỹ American Dream down payment, trong đó sẽ giúp một gia đình có lợi tức thấp được đủ điều kiện để mua, để mua.  Chúng ta tin rằng quỹ này sẽ được rót tiền đầy đủ và quản trị đúng cách, và điều này sẽ được nằm trong tay chính phủ Bush, rằng hơn 40,000 gia đình mỗi năm - 40,000 gia đình mỗi năm - sẽ có thể thực hiện giấc mơ mà chúng ta muốn họ có thể thực hiện, và đó là sở hữu nhà của riêng họ.

-Trở ngại thứ hai để sở hữu nhà là không có giá nhà có thể trả nợ được.  Ở Mỹ có những người không thể kiếm được một căn nhà mà họ có thể mua được, và chúng ta cần đối phó với khó khăn này.  Tôi nghĩ cách hay nhất là thành lập một khoản trừ thuế lên tới 2.4 tỉ đô-la cho cho các gia đình đơn chiếc trong năm năm sắp đến để khuyến khích họ.

-Khó khăn thứ ba là sự kiện luật lệ quá phức tạp.  Người ta chán nản bởi chữ in trên các hợp đồng.  Họ nhìn vô và nói, Tôi không chắc tôi có muốn ký hợp đồng này hay không.  Vì có nhiều chữ quá.  Có nhiều bẫy quá.  Vì vậy một trong các điều mà Ông Bộ Trưởng sẽ làm là đơn giản hóa các giấy tờ đúc kết và tất cả giấy tờ mà phải đối phó với mối tương quan sở hữu nhà.

-Chúng ta có những người mới đến đất nước chúng ta, không biết phong tục.  Tại vài vùng, chúng ta có những người đơn giản là không thực sự chắc việc mua nhà có ý nghĩa gì.  Và dường như điều hợp lý đối với chúng ta là lập một chương trình ngoại lệ, một chương trình giáo dục để giải thích các cái tại sao và lý do nào của việc mua nhà, để làm dễ dàng cho mọi người không chỉ hiểu các ám chỉ luật lệ và chi tiết, mà còn làm dễ dàng để hiểu làm thế nào kiếm được một món nợ tốt.

-Và tôi hãnh diện thông báo rằng Fannie Mae đã đáp lời kêu gọi, theo như tôi hiểu, vào khoảng 440 tỉ đô-la cho một khoảng thời gian.  Họ đã dùng ảnh hưởng để tạo nhiều vốn sẵn sàng cho loại người mua nhà mà chúng ta nói ở đây.  Điều này nằm trong đặc quyền của họ; bây giờ cần đem ra thực hiện.

Vậy thì phải đạt được mục tiêu này.  Tôi tin rằng sẽ đạt được, chỉ cần chúng ta chú tâm, và nhớ rằng sự an ninh ở nhà là - an ninh kinh tế ở nhà chỉ là một phần quan trọng của - an ninh tổ quốc.  Và việc sở hữu một cái nhà là một phần của an ninh kinh tế.  Nó cũng là một phần trong việc bảo đảm rằng đất nước này hoàn thành niềm hy vọng và tầm nhìn lớn lao.  Và một phần của nền tảng nước Mỹ là khả năng dành cho một người, bất kể họ từ đâu đến, bất kể họ sinh ở đâu, nói rằng, đây là nhà của tôi; tôi sở hữu căn nhà này, đây là mảnh tài sản của tôi, đây là một phần trải qua của tôi tại Mỹ.  Điều tối cần thiết là chúng ta luôn chú tâm vào mục tiêu, và làm việc khó nhọc để đạt được mục tiêu đó.  Và khi tất cả làm xong, chúng ta có thể nhìn trở lại và nói, do công sức của tôi, do việc làm tập thể của chúng ta, Mỹ là một nơi tốt đẹp hơn.

http://www.hud.gov/news/speeches/presremarks.cfm: 

REMARKS BY THE PRESIDENT ON HOMEOWNERSHIP at the Department of Housing and Urban Development, Washington, D.C.
June 18, 2002, 10:30 A.M. EDT

Excerpts:

THE PRESIDENT: The goal is, everybody who wants to own a home has got a shot at doing so. The problem is we have what we call a homeownership gap in America. Three-quarters of Anglos own their homes, and yet less than 50 percent of African Americans and Hispanics own homes. That ownership gap signals that something might be wrong in the land of plenty. And we need to do something about it.

-So I've set this goal for the country. We want 5.5 million more homeowners by 2010 -- million more minority homeowners by 2010. (Applause.) Five-and-a-half million families by 2010 will own a home. That is our goal. It is a realistic goal.

-And so what are the barriers that we can deal with here in Washington? Well, probably the single barrier to first-time homeownership is high down payments. People take a look at the down payment, they say that's too high, I'm not buying. They may have the desire to buy, but they don't have the wherewithal to handle the down payment. We can deal with that. And so I've asked Congress to fully fund an American Dream down payment fund which will help a low-income family to qualify to buy, to buy. (Applause.)

We believe when this fund is fully funded and properly administered, which it will be under the Bush administration, that over 40,000 families a year -- 40,000 families a year -- will be able to realize the dream we want them to be able to realize, and that's owning their own home. (Applause.)

-The second barrier to ownership is the lack of affordable housing. There are neighborhoods in America where you just can't find a house that's affordable to purchase, and we need to deal with that problem. The best way to do so, I think, is to set up a single family affordable housing tax credit to the tune of $2.4 billion over the next five years to encourage affordable single family housing in inner-city America. (Applause.)

-The third problem is the fact that the rules are too complex. People get discouraged by

the fine print on the contracts. They take a look and say, well, I'm not so sure I want to sign this. There's too many words. (Laughter.) There's too many pitfalls. So one of the things that the Secretary is going to do is he's going to simplify the closing documents and all the documents that have to deal with homeownership.

-We've got people who have newly arrived to our country, don't know the customs. We've got people in certain neighborhoods that just aren't really sure what it means to buy a home. And it seems like to us that it makes sense to have a outreach program, an education program that explains the whys and wherefores of buying a house, to make it easier for people to not only understand the legal implications and ramifications, but to make it easier to understand how to get a good loan.

-And I'm proud to report that Fannie Mae has heard the call and, as I understand, it's about $440 billion over a period of time. They've used their influence to create that much capital available for the type of home buyer we're talking about here. It's in their charter; it now needs to be implemented.

And so this ambitious goal is going to be met. I believe it will be, just so long as we keep focused, and remember that security at home is -- economic security at home is just an important part of -- as homeland security. And owning a home is part of that economic security. It's also a part of making sure that this country fulfills its great hope and vision.

And part of the cornerstone of America is the ability for somebody, regardless of where they're from, regardless of where they were born, to say, this is my home; I own this home, it is my piece of property, it is my part of the American experience. It is essential that we stay focused on the goal, and work hard to achieve that goal. And when it's all said and done, we can look back and say, because of my work, because of our collective work, America is a better place.

Text of President Bush's speech on economic crisis

By The Associated Press – Sep 24, 2008

Text of President Bush's speech Wednesday on the economic crisis and a financial rescue plan, as transcribed by CQ Transcriptions:

BUSH: Good evening. This is an extraordinary period for America's economy.

Over the past few weeks, many Americans have felt anxiety about their finances and their future. I understand their worry and their frustration.

We've seen triple-digit swings in the stock market. Major financial institutions have teetered on the edge of collapse, and some have failed. As uncertainty has grown, many banks have restricted lending, credit markets have frozen, and families and businesses have found it harder to borrow money.

We're in the midst of a serious financial crisis, and the federal government is responding with decisive action.

We boosted confidence in money market mutual funds and acted to prevent major investors from intentionally driving down stocks for their own personal gain.

Most importantly, my administration is working with Congress to address the root cause behind much of the instability in our markets.

Financial assets related to home mortgages have lost value during the house decline, and the banks holding these assets have restricted credit. As a result, our entire economy is in danger.

So I propose that the federal government reduce the risk posed by these troubled assets and supply urgently needed money so banks and other financial institutions can avoid collapse and resume lending.

This rescue effort is not aimed at preserving any individual company or industry. It is aimed at preserving America's overall economy.

It will help American consumers and businesses get credit to meet their daily needs and create jobs. And it will help send a signal to markets around the world that America's financial system is back on track.

I know many Americans have questions tonight: How did we reach this point in our economy? How will the solution I propose work? And what does this mean for your financial future?

These are good questions, and they deserve clear answers.

First, how did our economy reach this point? Well, most economists agree that the problems we're witnessing today developed over a long period of time. For more than a decade, a massive amount of money flowed into the United States from investors abroad because our country is an attractive and secure place to do business.

This large influx of money to U.S. banks and financial institutions, along with low interest rates, made it easier for Americans to get credit. These developments allowed more families to borrow money for cars, and homes, and college tuition, some for the first time. They allowed more entrepreneurs to get loans to start new businesses and create jobs.

Unfortunately, there were also some serious negative consequences, particularly in the housing market. Easy credit, combined with the faulty assumption that home values would continue to rise, led to excesses and bad decisions.

Many mortgage lenders approved loans for borrowers without carefully examining their ability to pay. Many borrowers took out loans larger than they could afford, assuming that they could sell or refinance their homes at a higher price later on.

Optimism about housing values also led to a boom in home construction. Eventually, the number of new houses exceeded the number of people willing to buy them. And with supply exceeding demand, housing prices fell, and this created a problem.

Borrowers with adjustable-rate mortgages, who had been planning to sell or refinance their homes at a higher price, were stuck with homes worth less than expected, along with mortgage payments they could not afford.

As a result, many mortgage-holders began to default. These widespread defaults had effects far beyond the housing market.

See, in today's mortgage industry, home loans are often packaged together and converted into financial products called mortgage-backed securities. These securities were sold to investors around the world.

Many investors assumed these securities were trustworthy and asked few questions about their actual value. Two of the leading purchasers of mortgage-backed securities were Fannie Mae and Freddie Mac.

Because these companies were chartered by Congress, many believed they were guaranteed by the federal government. This allowed them to borrow enormous sums of money, fuel the market for questionable investments, and put our financial system at risk.

The decline in the housing market set off a domino effect across our economy. When home values declined, borrowers defaulted on their mortgages, and investors holding mortgage-backed securities began to incur serious losses.

Before long, these securities became so unreliable that they were not being bought or sold. Investment banks, such as Bear Stearns and Lehman Brothers, found themselves saddled with large amounts of assets they could not sell. They ran out of money needed to meet their immediate obligations, and they faced imminent collapse.

Other banks found themselves in severe financial trouble. These banks began holding on to their money, and lending dried up, and the gears of the American financial system began grinding to a halt.

With the situation becoming more precarious by the day, I faced a choice, to step in with dramatic government action or to stand back and allow the irresponsible actions of some to undermine the financial security of all.

I'm a strong believer in free enterprise, so my natural instinct is to oppose government intervention. I believe companies that make bad decisions should be allowed to go out of business.

Under normal circumstances, I would have followed this course. But these are not normal circumstances. The market is not functioning properly. There has been a widespread loss of confidence, and major sectors of America's financial system are at risk of shutting down.

The government's top economic experts warn that, without immediate action by Congress, America could slip into a financial panic and a distressing scenario would unfold.

More banks could fail, including some in your community. The stock market would drop even more, which would reduce the value of your retirement account. The value of your home could plummet. Foreclosures would rise dramatically.

And if you own a business or a farm, you would find it harder and more expensive to get credit. More businesses would close their doors, and millions of Americans could lose their jobs.

Even if you have good credit history, it would be more difficult for you to get the loans you need to buy a car or send your children to college. And, ultimately, our country could experience a long and painful recession.

Fellow citizens, we must not let this happen. I appreciate the work of leaders from both parties in both houses of Congress to address this problem and to make improvements to the proposal my administration sent to them.

There is a spirit of cooperation between Democrats and Republicans and between Congress and this administration. In that spirit, I've invited Senators McCain and Obama to join congressional leaders of both parties at the White House tomorrow to help speed our discussions toward a bipartisan bill.

I know that an economic rescue package will present a tough vote for many members of Congress. It is difficult to pass a bill that commits so much of the taxpayers' hard-earned money.

I also understand the frustration of responsible Americans who pay their mortgages on time, file their tax returns every April 15th, and are reluctant to pay the cost of excesses on Wall Street.

But given the situation we are facing, not passing a bill now would cost these Americans much more later.

Many Americans are asking, how would a rescue plan work? After much discussion, there's now widespread agreement on the principles such a plan would include.

It would remove the risk posed by the troubled assets, including mortgage-backed securities, now clogging the financial system. This would free banks to resume the flow of credit to American families and businesses.

Any rescue plan should also be designed to ensure that taxpayers are protected. It should welcome the participation of financial institutions, large and small. It should make certain that failed executives do not receive a windfall from your tax dollars.

It should establish a bipartisan board to oversee the plan's implementation, and it should be enacted as soon as possible.

In close consultation with Treasury Secretary Hank Paulson, Federal Reserve Chairman Ben Bernanke, and SEC Chairman Chris Cox, I announced a plan on Friday.

First, the plan is big enough to solve a serious problem. Under our proposal, the federal government would put up to $700 billion taxpayer dollars on the line to purchase troubled assets that are clogging the financial system.

In the short term, this will free up banks to resume the flow of credit to American families and businesses, and this will help our economy grow.

Second, as markets have lost confidence in mortgage-backed securities, their prices have dropped sharply, yet the value of many of these assets will likely be higher than their current price, because the vast majority of Americans will ultimately pay off their mortgages.

The government is the one institution with the patience and resources to buy these assets at their current low prices and hold them until markets return to normal.

And when that happens, money will flow back to the Treasury as these assets are sold, and we expect that much, if not all, of the tax dollars we invest will be paid back.

The final question is, what does this mean for your economic future? Well, the primary steps — purpose of the steps I've outlined tonight is to safeguard the financial security of American workers, and families, and small businesses. The federal government also continues to enforce laws and regulations protecting your money.

The Treasury Department recently offered government insurance for money market mutual funds. And through the FDIC, every savings account, checking account, and certificate of deposit is insured by the federal government for up to $100,000.

The FDIC has been in existence for 75 years, and no one has ever lost a penny on an insured deposit, and this will not change.

Once this crisis is resolved, there will be time to update our financial regulatory structures. Our 21st-century global economy remains regulated largely by outdated 20th-century laws.

Recently, we've seen how one company can grow so large that its failure jeopardizes the entire financial system.

Earlier this year, Secretary Paulson proposed a blueprint that would modernize our financial regulations. For example, the Federal Reserve would be authorized to take a closer look at the operations of companies across the financial spectrum and ensure that their practices do not threaten overall financial stability.

There are other good ideas, and members of Congress should consider them. As they do, they must ensure that efforts to regulate Wall Street do not end up hampering our economy's ability to grow.

In the long run, Americans have good reason to be confident in our economic strength. Despite corrections in the marketplace and instances of abuse, democratic capitalism is the best system ever devised.

It has unleashed the talents and the productivity and entrepreneurial spirit of our citizens. It has made this country the best place in the world to invest and do business. And it gives our economy the flexibility and resilience to absorb shocks, adjust, and bounce back.

Our economy is facing a moment of great challenge, but we've overcome tough challenges before, and we will overcome this one.

I know that Americans sometimes get discouraged by the tone in Washington and the seemingly endless partisan struggles, yet history has shown that, in times of real trial, elected officials rise to the occasion.

And together we will show the world once again what kind of country America is: a nation that tackles problems head on, where leaders come together to meet great tests, and where people of every background can work hard, develop their talents, and realize their dreams.

Thank you for listening. May God bless you.