LHQ và vụ khủng hoảng Phật giáo 1963

 Nguyễn Văn Lục

 Tìm hiểu bản báo cáo của phái đoàn điều tra Liên Hiệp Quốc về vụ đàn áp Phật giáo 1963

LHQ và vụ khủng hoảng Phật giáo1963 (III)

Tìm hiểu bản báo cáo của phái đoàn điều tra Liên Hiệp Quốc về vụ đàn áp Phật giáo 1963

Sự dính líu của người ngoại quốc và có sự trà trộn của cộng sản trong biến động Phật giáo 1963 Đây là vấn đề mà phái đoàn quan tâm và hầu như đã hỏi bất cứ nhân chứng nào. Riêng sự tiết lộ của ông Bộ trưởng bộ Nội vụ về nhân vật Đặng Ngọc Lựu là rất quan trọng.

“Sau khi trở về Sài Gòn, ngày 8 tháng, tôi được tin những vụ lộn xộn đẫm máu xảy ra ở Huế. Tôi tự hỏi vì sao lại có những vụ lộn xộn như thế, trong khi các vị thượng tọa đã đoan chắc với tôi là họ đã thỏa mãn. Lúc ấy, tôi không thể hiểu được. Nhưng về sau khi bắt giữ vài ba người, tôi nhận được tờ khai tự tay của ông Đặng Ngọc Lựu, cộng tác viên thân cận của nhà sư Thích Trí Quang viết ra, tôi đọc tờ khai ấy và tôi đã hiểu.

Ông Trưởng phái đoàn – Ông Lựu bây giờ ở đâu?

Ông Bộ Trưởng – Đang ở với chúng tôi. Chúng tôi bắt giữ ông ta, và trong tờ khai ông ta nói rõ ràng cuộc âm mưu (do đó mới có chữ “âm mưu” dùng trong bản tài liệu) cuộc âm mưu do Việt Cộng dật giây này, đã được chuẩn bị và thỏa thuận từ năm 1960. Tôi không thể kết luận rằng thông tư ngày 6-5 là duyên cớ duy nhất của những vụ lộn xộn vì lẽ âm mưu đã được quyết định từ năm 1960”

Cuối cùng phái đoàn mong được biết quá khứ của ông Đặng Ngọc Lựu và mong có được một bản sao những tài liệu của ông Lựu mà ngài đã trình bày với chúng tôi.

Ông Trưởng phái đoàn – Chúng tôi cũng muốn được biết vì sao ông ta lựa tòa đại sứ Hoa Kỳ.

Ông Bộ Trưởng- Tôi sẽ trả lời điểm  này bằng văn thư, nhưng tôi có thể nói với ông ngay bây giờ rằng, tài liệu đã tịch thu được trong các chùa và theo những lời khai của nhà sư Thích Tâm Châu ⁽¹⁾ (Có thể ông Bộ Trưởng nói lộn vì người phụ trách liên lạc là Đại đức Thích Đức Nghiệp), người đã phụ trách liên lạc giữa Ủy ban Liên phái và báo chí ngoại quốc, thì ông Trí Quang đã nhiều lần tiếp xúc với những người ngoại quốc để yêu cầu chính phủ phải bị lật đổ. Trong những lời khai có cả tên những người ngoại quốc đã được tiếp xúc, nhưng tôi sẽ trả lời bằng văn thư. Để ông được biết, tôi có thể kể vài người ngoại quốc đã bị khai như Cumming Bogo”.

Phần Phó Tổng Thống Nguyễn Ngọc Thơ có nhận xét như sau về phong trào Phật giáo: Ban đầu, vấn đề chỉ thuần tôn giáo, về sau, có thể có một vài sự liên lạc với bọn cộng sản và tình thế đổi chiều.

Ông Koirala đã hỏi một nhân chứng –  Người ta cho rằng cộng sản, việt cộng và những nhân viên ngoại quốc khác là nguyên nhân của các vụ lôi thôi, ngài nghĩ sao?

Nhân chứng – Tôi chỉ biết tu mà thôi,  tôi không thể nói được việc ấy.

Ông Koirala – Với tư cách là tu sĩ,  ngài có nghĩ rằng quyền lợi của tổ quốc phải để trước những quyền lợi khác không?

Nhân chứng – Có, nhưng tôn iáo  của tôi cũng phải được tự do tín ngưỡng.

Ông Amor – Người ta bảo rằng phong trào này do cộng sản xúi dục. Có phải vậy không?

Một nhân chứng – Không, phong trào  này không phải cộng sản, chính là một phong trào tôn giáo, cộng sản không có tôn giáo.

Về điểm này, xin trích dẫn quan điểm  của Lê Duẩn trong Thư vào Nam như sau:

“Muốn thế, phải lập ra nhiều tổ chức  biến tướng dưới nhiều mầu sắc, tồn tại và đấu tranh một cách công khai, hoặc nửa công khai, để có thể thu hút quần chúng rộng rãi.

Đối với những tổ chức có tính cách  quần chúng rộng rãi sẵn có như phong trào phật giáo, học sinh và sinh viên, ta nên tìm cách đưa người vào để nắm cho được tình hình.”

Trích Thư vào Nam, Lê Duẩn trang  72, nxb Quân đội Nhân Dân, 2005.

Và đây là tình trạng sau 1963:

“Thí dụ như khi ta đã đánh tan ba, bốn  sư đoàn địch và tiến hành tổng khởi nghĩa; hoặc trước hay sau đó, ta có thể làm sâu sắc thêm tình trạng khủng hoảng của địch bằng cách thúc đẩy bọn cầm đầu ngụy quân, ngụy quyền ở một số địa phương miền Trung đòi ly khai chính quyền Sài Gòn. Nếu các điều kiện nói trên trở thành hiện thực, thì tình hình có thể phát triển nhảy vọt ‘một ngày bằng 20 năm’ như Mác nói.”

Trích Thư vào Nam, Lê Duẩn, trang  68

Sau 1963 thì sự xâm nhập của cộng  sản vào tổ chức Phật giáo là điều không còn xa lạ và không thể tranh cãi được nữa.

“Việc xây dựng cơ sở quần chúng để  thâm nhập nơi đây bắt đầu bằng một tổ chức: Liên Đoàn sinh viên Phật tử Vạn Hạnh.. Trong những ngày tháng năm sau đó, sinh viên Vạn Hạnh tham gia việc tiến chiếm và phòng thủ tại “pháo đài” tòa đại sứ Lonnol. Sáng ngày 2-5, tại Vạn Hạnh hơn 2000 sinh viên đã tổ chức lễ tưởng niệm đồng bào bị tàn sát ở Campuchia”..

Trích “Trui rèn trong lửa đỏ”, trang 93, nxb Văn Nghệ thành phố.

“Từ những ngày đó, Vạn Hạnh trở  thành một pháo đài xuất quân đốt xe Mỹ và chống bầu cử”.

Trích như trên, trang 96

“Những ngọn lửa bùng lên tuyệt đẹptrên đường phố và những chiếc xe Mỹ rụi tàn. Báo chí Sài Gòn, với những hàng tít lớn, dồn dập đưa tin xe Mỹ bị đốt. Các báo gọi những “chiến sĩ” đốt xe Mỹ là du kích quân sinh viện học sinh. Chùa Ấn Quang trong những ngày ấy, là một trong những chiến lũy của họ. Những người mẹ những người chị vượt qua những hàng rào cảnh sát, lựu đạn cay, vòi phun nước..đến với những đứa con ngoan của thành phố, đem cho “tụi nó” những giỏ cam, những ổ bánh mì, những chai xăng. “Tụi bây cứ đốt, đốt hết cái quân chó đó đi..”, các mẹ, các chị căn dặn, nhắc nhủ với một lòng thù căm như vậy.”

Trích Trui rèn trong lửa đỏ, trang 119,  nxb Văn Nghệ thành phố.

Ô. Amor – Ông có chắc chắn rằng  không có kẻ đối lập chính trị nào lợi dụng các yêu sách Phật giáo xâm nhập vào phong trào tuyên truyền chống chính phủ với mục đích lật đổ chính phủ không?
Nhân chứng – Cộng sản không có tôn giáo làm sao họ có thể khuyến khích phong trào này? Chúng tôi chỉ có thể nói về chúng tôi. Tất nhiên, các phật tử không có mục tiêu chính trị - tại sao chúng tôi nghĩ đến? Còn các người không phải là Phật tử có lợi dụng cơ hội để tuyên truyền chống chính phủ hay không, chúng tôi không rõ.

Ông Trưởng phái đoàn – Trong chùa  này, người ta có làm chính trị không?

Nhân chứng – Trước kia, các Thượng  Tọa và Đại Đức thường đến hành lễ tại đây vào những ngày lễ. Còn về phần chúng tôi, chúng tôi không có làm gì khác hơn là tụng kinh niệm Phật. Chúng tôi không rõ trong lãnh vực chính trị những vị tăng cao cấp có đóng vai trò gì không?

Nhân chứng số 4

Ông Trưởng phái đoàn – Chúng tôi  nghe nói Phong trào Phật giáo này là do người ngoại quốc xúi dục để theo đuổi những mục tiêu chính trị. Như thế có đúng không?

Nhân chứng: Tôi không biết

Nhân chứng số 36:

“Cả gia đình tôi theo Phật giáo, tôi làm  việc cho một hãng Hoa Kỳ, không làm cho chính phủ. Là người theo Phật giáo, tôi chỉ nói điều gì có lợi cho Phật giáo. Tôi muốn ông biết tôi không đến đây để ủng hộ chính phủ, tôi đến đây với tư cách công dân và muốn phái đoàn biết rõ sự thật: Các cuộc biểu tình tự thiêu đều do cộng sản xúi dục, vì Việt cộng không thể lợi dụng dân chúng được, họ quay về các nhà sư tu hành lợi dụng họ chống chính phủ nhưng các phật tử không ý thức được Việt Cộng ủng hộ họ chỉ để lợi dung phong trào của họ. Tôi cũng được mời khuyến khích biểu tình, đôi khi với sự dọa nạt”

Về Dụ số 10

Theo ông Bộ trưởng Bùi Văn Lương: Dụ số 10 ra đời từ năm 1950, thời kỳ Quốc Trưởng Bảo Đại còn tại chức.

Theo Hiến Pháp, mọi sửa đổi đều phải  do số Nghị sĩ quốc hội yêu cầu. Trong nhiệm kỳ Quốc Hội thứ nhất, đại đa số nghị sĩ là Phật tử, trong nhiệm kỳ sau, bầu năm 1959 cũng vậy. Không có một nghị sĩ nào đề nghị sửa đổi Dụ số 10. Bởi không có đơn đề nghị sửa đổi, nên theo đúng những điều khoản trong Hiến Pháp, Quốc Hội không trù liệu nghĩ đến việc sửa đổi Dụ ấy.

Ô. Correa-Da-Costa – Tôi mong được  biết đích xác điều này: sự yêu cầu sửa đổi chỉ do một số nghị sĩ hay phải được đa số tuyệt đối nghị sĩ trong Quốc Hội đệ trình?

Ô. Bộ Trưởng – Theo luật, một số  nghị sĩ phải đệ trình đề nghị sửa đổi và, trong trường hợp ấy, đề nghị của họ phải được thảo luận.

Ô. Trưởng Phái đoàn – Câu hỏi của  tôi như sau: Tại sao chính phủ không tự mình đưa ra sáng kiến sửa đổi Dụ ấy?

Ô. Bộ Trưởng – Đây chính là điều tôi  sắp nói. Muốn đề cập đến sửa đổi một Đạo Dụ hay không, phải chú ý đến hai điểm: Điểm thứ nhất, phải xét xem sự sửa đổi có cần thiết hay không, thứ hai, phải có đơn thỉnh nguyện của dân chúng. Về điểm thứ nhất, cho đến khi vụ Phật giáo bùng nổ trong tháng 5/63, chúng tôi nhận thấy không cần thiết phải sửa đổi Dụ ấy, vì mặc dù những điều khoản rất nghiệt ngả và sự dự trù việc kiểm soát rất chặt chẽ của nó đối với các hiệp hội, chính phủ chưa bao giờ áp dụng Dụ ấy một cách nghiêm khắc.

Nhiều điều khoản trong Dụ, như sự bắt buộc phải khai báo với Bộ Nội vụ danh sách những Hội viên của chùa thường được làm ngơ, nhất là tại các tỉnh. Ngay ở thủ đô, bộ Nội vụ cũng không thấy có giấy tờ khai báo gì cả. Từ 1954 cho đến tháng 1 năm 1963, chúng tôi không nhận được một đơn từ khiếu nại hay yêu cầu sửa đổi Dụ số 10 nào cả.

Những tài liệu mật, bắt được trong  các chùa, mà tôi sẽ cố gắng gửi đến các ông thật sớm chứng tỏ một cách đầy đủ rằng chính phủ đã trợ giúp cho các chùa rất nhiều; không một khoản nào trong các văn kiện ấy có nói đến sự xin sửa đổi Dụ số 10.

Để kết luận, tôi xin tuyên bố rằng từ  ngày Bản thỏa hiệp 16 tháng 6 được ký kết giữa chúng tôi và Phái đoàn Phật giáo, chúng tôi đã yêu cầu Quốc Hội thành lập một ủy ban để cứu xét thể thức sửa đổi Dụ số 10. Trong thời gian chờ đợi sửa đổi, Dụ số 10 được ngưng thi hành.

Kết luận: Cũng nên ghi nhớ rằng từ năm 1950, nghĩa là từ 13 năm nay, không có một hội tôn giáo nào, Phật giáo hay Thiên Chúa giáo, gợi lên những vấn đề liên quan đến căn bản của Dụ số 10 nói trên. Mặc dầu thế, để đáp lại nguyện vọng của phái đoàn Phật giáo, Tổng Thống VNCH đã chỉ thị cho ông Bộ trưởng nội vụ tiếp xúc với cơ quan lập pháp để nghiên cứu những sửa đổi cho Dụ số 10, và Quốc Hội đã thành lập một Ủy ban đặc biệt có nhiệm vụ xem xét toàn diện vấn đề liên quan đến các Hội truyền giáo.

Về Dụ số 10 này thì ngay các vị lãnh  đạo hàng đầu của Phật giáo cũng không biết tới vì thế họ không thể dùng làm tiêu chuẩn quy chiếu trước phái đoàn điều tra LHQ về sự bất công của Đạo dụ này. Không một nhân chứng lãnh đạo Phật giáo nào đã sử dụng Đạo dụ số 10 nhằm tố cáo chính phủ đã dùng Đạo dụ này để kỳ thị Phật giáo ở điều khoản nào.

Và giả dụ họ biết rõ đựoc tính chất Dụ số 10 này thì tại sao không nhờ các vị Thượng nghị sĩ liên danh Phật giáo yêu cầu Quốc Hội sửa đổi hay hủy bỏ theo đúng thủ tục pháp lý ngay từ những năm đầu của nền đệ nhất cộng hòa?

Năm 1950 Quốc trưởng Bảo Đại ban  hành đạo dụ số 10 điều chỉnh các tổ chức hội đoàn trong đó các tôn giáo được xem như các hiệp hội. Đạo dụ này đặt ra những hạn chế đối với các hội đoàn, tôn giáo như chỉ cho phép các hội đoàn, tôn giáo có nguồn thu nhập là các lệ phí hội viên (hình thức đặt thùng lạc quyên, công đức là bất hợp pháp); hạn chế bất động sản của các hội, tôn giáo: chính quyền có thể buộc đấu giá các bất động sản của các hiệp hội, tôn giáo; chính quyền vì lý do trị an có thể không cấp phép hoặc thu hồi giấy phép lập hội... Đặc biệt trong đạo dụ này có điều khoản 44 có quy định chế độ "ưu tiên đặc biệt" cho các hội truyền giáo Thiên chúa giáo, đặt Công giáo ra ngoài sự điều chỉnh của đạo dụ này. Thực chất đây là một chính sách thiên vị về tôn giáo của nhà cầm quyền bảo hộ Pháp. (DCVOnline - Nguồn: Wikipedia.org)

Về vụ thảm sát Đài phát thanh Huế

Phái đoàn đã không hỏi các nhân  chứng về vấn đề này nên sau đây chỉ là lời giải thich về phía chính phủ mà thôi.

Thuyết trình của Thiếu tướng Trần Tử  Oai:
“Còn bảo rằng chính phủ đã ra lệnh tàn sát các người biểu tình bằng xe thiết giáp, súng đại bác, súng trường và lựu đạn thì đó chỉ là vu khống. Tất cả những vết thương xét thấy trên các thi thể nạn nhân, theo sự khám nghiệm của các nhà chuyên môn về y khoa là hoàn toàn là do chất nổ Plastic, mà quân đội VNCH cũng như các lực lượng an ninh không bao giờ có, mà chỉ bọn cộng sản mới có. Tuy thế, Tổng Thống cũng ra lệnh mở cuộc điều tra để tìm xem trách nhiệm về ai.”

Ý kiến của Bộ Trưởng Bô nội vụ, ông  Bùi Văn Lương:

“Tôi đến quan xác những xác chết.  Phần nhiều những xác này đều mất sọ, có cái bị thủng ở ngực vì những mảnh kim khí, nhưng không có cái nào bị thương ở phía dưới ngực. Không có những mảnh kim khí ở trong người, mà chỉ có những vết thủng. Tôi yêu cầu y sĩ giải phẫu và gởi kết quả cho tôi. Ông này đã khám nghiệm rất kỹ càng, chụp ảnh và đã cắt xén những bộ phận để quan sát, và đã gởi vào Sàigòn cho tôi những kết luận”.

Về sau, có những tin đồn rằng “xe  tăng” đã xông vào trong đám đông và nghiến nát người; thật ra, không ai dùng xe tăng cả, mà chỉ có những xe bọc sắt hạng nhẹ; và những người chết không phải bị xe nghiến; đầu của họ bị văng xa vì chất nổ và họ chỉ bị thương ở ngực trở lên mà thôi. Kết luận của vị y sĩ khám nghiệm chứng nhận rằng họ bị chết vì chất nổ mãnh liệt, và cả 8 người đều chết ngay. Tất cả các xác chết đều tìm thấy ở trên thềm và không phải ở ngoài sân, không có mảnh kim khí nào trong những xác chết hay trên thềm xi măng....

Thiếu niên Phật tử chết trước ĐàiPhát thanh Huế ngày 8/5/1963
Nguồn: Nguyễn Đắc Xuân

--------------------------------------------------------------------------------
 

Theo ý kiến của những pháo binh đã tiếp xúc ở Huế và Sài Gòn, người viết có thể kết luận rằng đây chắc là những bom Plastic. (“Chúng tôi có rất nhiều đạn dược do Mỹ cung cấp, nhưng không có plastic. Plastic là thứ khí giới của bọn du kích Việt Cộng.”)

Một nghi vấn rất quan trọng là Thiếu  tá Đặng Sỹ sau này bị kết án 20 năm khổ sai được coi như người thừa hành ra lệnh sát hại 8 em Phật tử, vậy mà ông lại không có tên trong danh sách của phái đoàn điều tra LHQ? TT Thích Trí Quang giải thích ra sao về vấn đề này?

Để biết rõ thêm chi tiết một cách đầy đủ về vụ tàn sát trước đài phát thanh Huế ngày 8-5-1963, xin mời độc giả đọc bài Lịch sử còn đó của Nguyễn Văn Lục trên DCVOnline.net,16/06-21/06/2006.
Cho đến nay, không có một bằng cớ có tính cách pháp lý nào buộc cho ông Ngô Đình Cẩn và Đặng Sỹ trong việc sát hại 8 nạn nhân này mà TT Thích Trí Quang gọi là các thánh tử đạo, một chữ dùng rất sai lệch và không đúng chỗ. Các em đâu có phải tình nguyện hy sinh có chủ đich vì đạo đâu mà là chết oan vì những âm mưu chính trị dấu mặt.

 Thủ bút của ông Ngô Đình Cẩn cảm ơn luật sư Võ Văn Quan đã biện hộ cho ông
Nguồn: OntheNet
--------------------------------------------------------------------------------
 
Về vụ án cũng như vụ xử bắn ông Ngô Đình Cẩn đã được nhiều báo thời đó đăng tải như báo Thần Chung với ký giả lão thành Nam Đình các ngày 18-19-07-1965 với hình ảnh các ông chánh án Lê Văn Thụ, công tố viện thiếu tá Lê Văn Đức và luật sư biện hộ Võ Văn Quan cùng với ảnh ông Ngô Đình Cẩn trước tòa án, ảnh mặc áo dài đen, áo mà mẹ ông đã may cho ông trước đây, ông bị cột vào trục xử bắn, ảnh sau khi bị xử bắn, v.v... Riêng tờ báo Tiếng nói Dân tộc có phụ trương đặc biệt ngày 1-1-1963 với bài tường thuật nhan đề như sau: “Vô cùng kinh ngạc về thái độ dửng dưng và thật trầm tĩnh của con người được mệnh danh là Út Trầu lúc mà Cẩn bị bác đơn xin ân xá.” Ký giả viết tiếp:

“Ông Cẩn im lặng chỉ hở môi để cảm ơn luật sư Quan và yêu cầu đừng bịt mắt vì ông không sợ chết. Điều đáng lưu ý là những tội đưa ra kết án ông Cẩn không có tội nào liên quan đến kỳ thị, đàn áp tàn sát Phật tử ngay cả nói xa nói gần đến vụ Phật giáo cũng không, mặc dầu vụ Phật giáo khởi đầu từ miền Trung là nguyên nhân trực tiếp làm sụp đổ chế độ và đưa ông Cẩn ra xét xử kết án tử hình.”

Độc giả có thể đọc thêm bài viết củaký giả Lý Quý Chung và bài điểm sách “Hồi ký không tên” của Lý Quý Chung với tựa đề “Nhật ký của im lặng” của Nguyễn Văn Lục đã đăng trên DCVOnline.net, 12-17/05/2006 để biết rõ thêm về cái chết của ông Ngô Đình Cẩn.

(Còn tiếp)