Câu chuyện 16
tấn vàng tháng 4-1975
Kỳ 5: Vàng
đổi chủ
 |
|
Từ trái sang:
ông Nguyễn Văn Binh, ông Nguyễn Hữu
Hạnh, ông Dương Văn Minh, ông Nguyễn
Văn Hảo (đứng phía sau ông Minh) và
ông Vũ Văn Mẫu đang nói chuyện với
đại diện quân giải phóng trưa
30-4-1975. (Ảnh do gia đ́nh nhà báo
Boris Gallash tặng đại tá chính ủy
Bùi Văn Tùng) |
TT - Kế hoạch
chuyển 16 tấn vàng ra khỏi VN đă không
thành. Chiếc máy bay của không quân Mỹ cất
cánh từ Tân Sơn Nhất quay lại căn cứ Clark
(Philippines) ngày 27-4 hoàn toàn trống
rỗng. Đó cũng là lúc quân giải phóng tiến
sát Sài G̣n.
16 tấn vàng vẫn nằm trong kho cho đến trưa
30-4-1975.
“Tôi đến đây v́ 16 tấn
vàng...”
Khoảng 8g ngày 30-4, những
chiếc xe tăng T54 đầu tiên thuộc lữ đoàn 203
của quân giải phóng lao nhanh về hướng cầu
Sài G̣n.
Cùng lúc đó, tổng thống
Dương Văn Minh
(lên nắm
quyền thay ông Trần Văn Hương ngày 28-4),
phó tổng thống Nguyễn Văn Huyền, thủ tướng
Vũ Văn Mẫu, chuẩn tướng Nguyễn Hữu Hạnh,
tổng trưởng thông tin Lư Quí Chung cùng
những người thuộc “nhóm ông Minh” và lực
lượng thứ ba đang có mặt đông đủ tại phủ thủ
tướng (số 7
Lê Duẩn hiện nay). Công việc quan
trọng nhất của ông Minh và cộng sự lúc này
là soạn thảo và thu âm lời tuyên bố về việc
ngưng bắn, chờ bàn giao chính quyền cho
chính phủ cách mạng.
Trong khi thủ tướng Vũ Văn
Mẫu đang thảo lời tuyên bố nói trên th́ có
một nhân vật xuất hiện. Đó là tiến sĩ kinh
tế Nguyễn Văn Hảo. Ông Hảo là phó thủ tướng
đặc trách sản xuất kiêm tổng trưởng canh
nông và kỹ nghệ của chính phủ Nguyễn Bá Cẩn,
nên khi ông Minh lên làm tổng thống, ông Hảo
sẽ không c̣n quyền hành chức trách nữa. Vậy
ông đến đây để làm ǵ? Dân biểu Nguyễn Văn
Binh (có mặt
tại phủ thủ tướng và dinh Độc Lập ngày
30-4-1975) kể lại với Tuổi Trẻ vào
tháng 4-1995:
“...Lúc đó
tôi đang tṛ chuyện với tổng thống Dương Văn
Minh. Cuộc tṛ chuyện phải tạm dừng v́ có
người cần gặp tôi ngoài cổng. Đó là tiến sĩ
Nguyễn Văn Hảo. Ông Hảo lúc đó đang phân bua
ǵ đó với tốp lính gác. Thấy tôi bước ra,
ông Hảo liền nói:
- Anh Binh, tôi cần gặp đại tướng có chuyện
quan trọng, liên quan đến khoản tài sản lớn
của quốc gia.
- Tài sản ǵ?
- Vàng! Tôi đến đây v́ chuyện đó...
Tôi đưa ông Hảo vào
gặp tổng thống Dương Văn Minh và tiến sĩ
kinh tế Nguyễn Văn Diệp. Sau đó, ông Hảo và
ông Diệp trao đổi khá lâu về chuyện 16 tấn
vàng mà ông Hảo biết rất rơ”.
9g30, đoàn xe đưa ông Dương
Văn Minh và cộng sự từ phủ thủ tướng về dinh
Độc Lập. Ông Nguyễn Văn Hảo cũng đi theo.
Gần hai tiếng đồng hồ sau,
xe tăng quân giải phóng tiến vào sân dinh.
Ông Minh, ông Huyền, ông Mẫu, ông Binh và
hơn 10 người khác (kể cả ông Nguyễn Văn Hảo)
bị tạm giữ cho đến chiều 2-5-1975, sau khi
đại diện Ủy ban quân quản tuyên bố:
“Kể từ giờ phút này, các anh là khách của
chúng tôi, các anh sẽ được tự do về nhà sống
trong ḥa b́nh”.
Nhưng trước khi được trả tự
do vào tối 2-5, ông Nguyễn Văn Hảo cứ đi đi
lại lại trong pḥng, với “tâm sự” về 16 tấn
vàng chưa được ai lưu ư. Khi biết ông Minh,
ông Huyền, ông Mẫu được mời lên gặp gỡ riêng
với tướng Trần Văn Trà, ông Hảo cũng đă đề
nghị được làm việc về một chuyện quan trọng.
Cuối cùng, ông Hảo đă được mời lên lầu gặp
lănh đạo Ủy ban quân quản thành phố Sài G̣n
- Gia Định. Câu chuyện liên quan đến 16 tấn
vàng đă được ông Hảo tŕnh bày chi tiết và
đề nghị Ủy ban quân quản tiến hành tiếp quản
và kiểm kê ngay.
Tiếp quản kho
vàng 16 tấn vàng lúc đó nằm ở đâu?
 |
|
Ông Hoàng Minh Duyệt - Ảnh: T.T.D. |
Vẫn nằm ở trụ sở Ngân hàng Quốc gia. Cả hai
chi tiết mà Frank Snepp và tiến sĩ Nguyễn
Tiến Hưng nêu ra trong
"Cuộc tháo
chạy tán loạn" và
"Hồ sơ mật dinh Độc Lập" đều thiếu
chính xác. Không có chuyện 16 tấn vàng đă
được đóng thùng sẵn
(chờ chở đi)
và lại càng không có chuyện
“số vàng ấy
nằm ở sân bay khi quân của tướng Dũng tràn
vào Tân Sơn Nhất”.
Nó vẫn nằm nguyên vẹn
dưới tầng hầm ở số 17 Bến Chương Dương.
Vào chiều 30-4, sau khi
tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng
và Sài G̣n được giải phóng hoàn toàn, trụ sở
Ngân hàng Quốc gia vẫn được bảo vệ nghiêm
ngặt bởi các nhân viên ngân hàng và các cảnh
sát viên, dưới sự chỉ huy của một thiếu tá.
Họ đă không rời vị trí v́ nhiệm vụ của họ là
bảo vệ an toàn kho tiền và vàng dự trữ,
không để nó bị xâm nhập, cướp phá giống như
nhiều ṭa nhà và trụ sở lân cận. Họ giữ vị
trí cho đến khi những người lính giải phóng
xuất hiện.
Người kể chi tiết đó là ông
Hoàng Minh Duyệt, chỉ huy phó đơn vị tiếp
quản Ngân hàng Quốc gia. Là chuẩn úy thuộc
lực lượng công an vũ trang, ông Duyệt được
điều động vào Tây Ninh, công tác tại đơn vị
C282 Q.
“Chúng tôi
được giao nhiệm vụ vào tiếp quản các ngân
hàng ở Sài G̣n - Gia Định. Chiều tối 30-4,
đơn vị chúng tôi vào tới nội thành và tạm
trú tại Trường Cao Thắng. Lúc đó trong
Trường Cao Thắng có rất đông đồng bào miền
Trung di tản cũng tạm trú ở đó. Thoạt đầu bà
con rất sợ chúng tôi (chắc do tin đồn
Việt cộng sẽ “tắm máu”),
nhiều thiếu niên bỏ trốn khi chúng tôi vào.
Nhưng rồi tối đó, chúng tôi cùng đồng bào
tṛ chuyện ca hát suốt đêm...
Sáng 1-5, theo phân công,
đơn vị chúng tôi đến trụ sở Ngân hàng Quốc
gia số 17 Bến Chương Dương. Trước cửa trụ sở
lúc đó ngổn ngang súng ống, quần áo, đồ đạc
nhà binh. Chúng tôi tiến vào bên trong ngân
hàng. Các nhân viên bảo vệ ngân hàng vẫn c̣n
đó, kể cả viên thiếu tá cảnh sát.
Chúng tôi cho họ về nhà và
triển khai đội h́nh bảo vệ ṭa nhà. Lúc ấy,
thú thật là chúng tôi không hề biết trong đó
có 16 tấn vàng, chỉ biết đây là mục tiêu cần
bảo vệ nghiêm ngặt trong những ngày đầu giải
phóng. Tôi cũng không biết ông Nguyễn Văn
Hảo là ai, nhưng chúng tôi được lệnh của cấp
trên là phải cử hai chiến sĩ đi bảo vệ ông
Hảo. Vào thời gian ấy, tôi thấy ông Hảo
thỉnh thoảng có đến ngân hàng làm việc ǵ
đó.
Tôi chỉ biết được tầng hầm
chứa vàng ở đây khi tham gia nhóm kiểm kê.
Nhóm kiểm kê lúc đó có tôi, anh Lân và anh
em trong đơn vị; về phía Ban kinh tài có anh
Huỳnh Kỳ Thanh, cô Tiếp... Về phía Ngân hàng
Quốc gia có hai anh viên chức cũ ở đây là
anh Huỳnh Bửu Sơn và anh Lê Minh Kiêm.
Tầng hầm chứa vàng sáng
choang, khá rộng, rộng đến mức có thể... đá
bóng được. Tiền và vàng được cất giữ trong
những tủ sắt đặt trong các hầm. Mỗi cửa hầm
đều có ổ khóa riêng, sau lớp cửa đó là cửa
hầm tự động với khóa bằng mă số. Lần đầu
tiên tôi thấy vàng nhiều như thế, thấy được
những thỏi vàng như thế.
Tôi tḥ tay định cầm thử
một thỏi lên, anh Huỳnh Bửu Sơn thấy vậy ph́
cười: “Không lấy thế th́ khó mà nhấc được”.
Quả thật, một thỏi vàng coi nhỏ vậy mà nặng
khoảng 13kg. Tôi lại thấy nhiều loại đồng
tiền vàng rất đẹp, rất lạ và nghe nói rất
quí, cả những cúc áo bằng vàng thật độc đáo.
Chúng tôi
nh́n rất thích nhưng chẳng ai “xơ múi” dù
chỉ một đồng tiền vàng. Mà thật ra không ai
trong chúng tôi có ư nghĩ ǵ bậy bạ, bởi mọi
người đều rất vô tư và trong sáng. Cả những
anh em viên chức cũ của ngân hàng cũng vậy,
như anh Huỳnh Bửu Sơn chẳng hạn. Tôi và Sơn
lúc ấy c̣n rất trẻ và cùng lứa tuổi với
nhau.
Chỉ cách đó vài hôm, chúng
tôi là hai người thuộc hai chế độ khác nhau,
c̣n bây giờ chúng tôi hay ngồi đánh cờ và
tâm sự với nhau trong ḥa b́nh... Sơn nói: “Ḿnh
sẽ không ra đi, ḿnh ở lại VN và góp chút
sức ḿnh cho xứ sở...”.
Chúng tôi lúc ấy ngồi trên
một đống vàng, nhưng những khao khát xen lẫn
suy tư về ngày mai c̣n nặng hơn số vàng 16
tấn kia”.
|
Ông
Hoàng Minh Duyệt đă nhắc đến ông
Huỳnh Bửu Sơn, người quản lư kho
vàng nhiều năm với tư cách là lănh
đạo Nha phát hành Ngân hàng Quốc
gia. Trong số báo tới, chúng ta sẽ
nghe câu chuyện và tâm sự của ông
Huỳnh Bửu Sơn trong những ngày đó,
cũng như chi tiết về cuộc kiểm kê
kho vàng lần cuối cùng trước khi
giao cho chính quyền cách mạng.
------------
- Kỳ tới:
Người giữ ch́a khóa kho vàng |